Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

10. Phẩm “Huyễn Dụ” (Biên soạn: Lão Cư Sĩ Thiện Bửu; Diễn đọc: Phật tử Quảng Tịnh; Lồng nhạc: Phật tử Quảng Phước)

08/08/202009:11(Xem: 446)
10. Phẩm “Huyễn Dụ” (Biên soạn: Lão Cư Sĩ Thiện Bửu; Diễn đọc: Phật tử Quảng Tịnh; Lồng nhạc: Phật tử Quảng Phước)

 

TỔNG LUẬN 

KINH ĐẠI BÁT NHÃ BA LA MẬT

 Biên soạn: Cư Sĩ Thin Bu

Trang Nhà Quảng Đức bắt đầu online tháng 4/2020

***

2.10. Huyễn Dụ - QT

PHẨM “HUYỄN DỤ”



Phần cuối quyển 410, Hội thứ II, ĐBN.

(Tương đương với phẩm “Thí Dụ”, quyển 42 trở đi, Hội thứ I, ĐBN)



Biên soạn: Lão Cư sĩ Thiện Bửu
Diễn đọc: Cư sĩ Quảng Tịnh
Lồng nhạc: Cư sĩ Quảng Phước




 



 

Tóm lược:

 

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Giả sử có người hỏi: Nếu nhà ảo thuật có thể học Bát nhã, cho đến học bố thí Ba-la-mật thì người ấy có thể thành tựu Nhất thiết trí trí không? Nếu nhà ảo thuật có thể học bốn niệm trụ cho đến học mười tám pháp Phật bất cộng thì người ấy có thể thành tựu Nhất thiết trí trí không? Nếu được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như thế nào?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Ta hỏi lại ông, tùy theo ông trả lời. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao sắc cùng với huyễn có khác không? Thọ, tưởng, hành, thức cùng với huyễn có khác nhau không?

- Bạch Thế Tôn! Không khác!

Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao mười hai xứ, mười tám giới cùng với huyễn có khác nhau không?

 - Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo cùng với huyễn có khác nhau không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao pháp môn giải thoát không, pháp môn giải thoát vô tướng, vô nguyện cùng với huyễn có khác nhau không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao Bố thí Ba-la-mật cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cùng với huyễn có khác nhau không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác của chư Phật cùng với huyễn có khác nhau không?

Thiện Hiện thưa:  

- Bạch Thế Tôn! Không! Vì sao? Vì sắc chẳng khác huyễn, huyễn chẳng khác sắc. Sắc tức là huyễn, huyễn tức là sắc. Như vậy, cho đến Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác của chư Phật không khác huyễn, huyễn không khác Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác tức là huyễn, huyễn tức là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

 

Phật dạy:

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao Huyễn có tạp nhiễm, có thanh tịnh không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao Huyễn có sanh, có diệt không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao nếu pháp nào không tạp nhiễm, không thanh tịnh, không sanh, không diệt, thì pháp đó có thể học Bát nhã, thành tựu Nhất thiết trí trí không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao ở trong năm uẩn phát sanh ra các tưởng, từ tưởng sanh ra ngôn thuyết giả gọi Bồ tát phải không?

- Bạch Thế Tôn! Đúng như vậy!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao trong năm uẩn phát sanh ra các tưởng, từ tưởng phát ra ngôn thuyết giả lập có sanh, có diệt, có tạp nhiễm, có thanh tịnh phải không?

- Bạch Thế Tôn! Không!

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao nếu pháp vô tưởng hay vô đẳng tưởng, không thiết lập, không ngôn thuyết, không giả danh, không thân, không nghiệp của thân, không ngữ, không nghiệp của ngữ, không ý, không nghiệp của ý, không tạp nhiễm, không thanh tịnh, không sanh, không diệt thì pháp này có thể học Bát nhã, thành tựu Nhất thiết trí trí không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không!

Phật dạy:

- Này Thiện Hiện! Bồ tát nào đem vô sở đắc làm phương tiện tu học Bát nhã thậm thâm như vậy, sẽ mau thành tựu Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Bồ tát nào muốn chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác phải như huyễn nhân học Bát nhã. Vì sao? Bạch Thế Tôn! Nên biết huyễn nhân chẳng khác năm uẩn.

Phật bảo Thiện Hiện:

- Ý ông nghĩ sao năm uẩn như huyễn có thể học Bát nhã, sẽ được thành tựu Nhất thiết trí trí không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không! Vì sao? Vì năm uẩn như huyễn, lấy vô tánh làm tự tánh, vô tánh tự tánh bất khả đắc.

Phật bảo Thiện Hiện:

- Ý ông nghĩ sao năm uẩn như mộng có thể học Bát nhã, sẽ được thành tựu Nhất thiết trí trí không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không! Vì sao? Vì năm uẩn như mộng, lấy vô tánh làm tự tánh, vô tánh tự tánh bất khả đắc.

Phật bảo:

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao năm uẩn như tiếng vang, như ảnh ảo, như bóng sáng, như sóng nắng, như hoa đốm giữa hư không, như biến hóa, như thành Càn thát bà có thể học Bát nhã, sẽ được thành tựu Nhất thiết trí trí không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không! Vì sao? Vì năm uẩn như tiếng vang cho đến như thành Càn thát bà lấy vô tánh làm tự tánh, vô tánh tự tánh bất khả đắc.

Phật bảo:

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao năm uẩn như huyễn v.v... đều có tánh khác không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không! Vì sao? Bạch Thế Tôn! Vì ngũ uẩn như huyễn v.v... tức là ngũ uẩn như mộng. Năm uẩn như huyễn v.v... tức là sáu căn như huyễn v.v.... Sáu căn như huyễn v.v... tức là năm uẩn như huyễn v.v.... Như vậy, tất cả đều do pháp không nội nên bất khả đắc, cho đến pháp không vô tánh tự tánh nên bất khả đắc.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa:

- Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát mới hướng đến Đại thừa, nghe nói Bát nhã thâm sâu như vậy, tâm họ sẽ không kinh, không hãi, không ngại phải không?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Các Bồ tát mới hướng đến Đại thừa, khi tu hành Bát nhã, nếu không có phương tiện thiện xảo, chẳng được bạn lành hộ trì, nghe nói Bát nhã thậm thâm như vậy, thì tâm đâm ra kinh, hãi, e ngại.

Tôn giả Thiện Hiện lại bạch Phật:

- Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã có phương tiện thiện xảo, nghe nói Bát nhã thậm thâm như vậy, tâm họ không kinh, không hãi, không e ngại?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, đem tâm tương ưng với Nhất thiết trí trí quán tướng vô thường của sắc bất khả đắc, quán tướng vô thường của thọ, tưởng, hành, thức cũng bất khả đắc. Quán tướng khổ của sắc cũng bất khả đắc, quán tướng khổ của thọ, tưởng, hành, thức cũng bất khả đắc. Quán tướng vô ngã, quán tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện, tịch tịnh, viễn ly của ngũ uẩn cũng bất khả đắc.

Này Thiện Hiện! Bồ tát này khi tu hành Bát nhã vì có phương tiện thiện xảo, nên nghe nói Bát Nhã Ba-la-mật thậm thâm như vậy, tâm họ không kinh, không hãi, không e ngại.

 

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào quán như vậy rồi, lại nghĩ: Ta sẽ đem vô sở đắc làm phương tiện vì tất cả hữu tình nói tướng vô thường của năm uẩn như vậy cũng bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc. Đó là Bồ tát khi tu hành Bát nhã không chấp bố thí Ba-la-mật.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, xa lìa tác ý tương ưng với Thanh văn, Độc giác, mà tư duy tướng vô thường của năm uẩn cũng bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc, vì đem vô sở đắc làm phương tiện. Đó là Bồ tát khi tu hành Bát nhã không chấp tịnh giới Ba-la-mật.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, đem vô sở đắc làm phương tiện, quán pháp như vậy, tướng vô thường cũng bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc. Có thể ở trong đó an nhẫn vui thích, không kinh, không hãi, không e ngại. Đó là Bồ tát khi tu hành Bát nhã không chấp trước an nhẫn Ba-la-mật.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã đem tâm tương ưng với Nhất thiết trí trí, thường quán tướng vô thường của năm uẩn cũng bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc. Tuy đem vô sở đắc làm phương tiện nhưng thường không bỏ tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí, thường tu Bát nhã. Đó là Bồ tát khi tu hành Bát nhã không chấp trước tinh tấn Ba-la-mật.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, không đem tác ý tương ưng với Thanh văn, Độc giác mà tư duy tướng vô thường của năm uẩn cũng bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc. Vì đem vô sở đắc làm phương tiện, ở trong đó không phát sanh tác ý tương ưng với Thanh văn, Độc giác và tâm tán loạn, bất thiện khác làm chướng ngại Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Đó là Bồ tát khi tu hành Bát nhã không chấp trước tịnh lự Ba-la-mật.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, như thật quán sát chẳng phải sắc thuộc không nên không không thuộc sắc mà là sắc tức là không, không tức là sắc; thọ, tưởng, hành, thức cũng như vậy. Chẳng phải mười hai xứ thuộc không, nên không không thuộc mười hai xứ mà là mười hai xứ tức không, không tức mười hai xứ. Chẳng phải mười tám giới thuộc không, nên không không thuộc mười tám giới mà là mười tám giới tức không, không tức mười tám giới. Chẳng phải bốn niệm trụ thuộc không, nên không không thuộc bốn niệm trụ mà bốn niệm trụ tức không, không tức bốn niệm trụ. Như vậy, cho đến chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng thuộc không, nên không không thuộc mười tám pháp Phật bất cộng mà là mười tám pháp Phật bất cộng tức không, không tức mười tám pháp Phật bất cộng. Đó là Bồ tát không chấp trước Bát Nhã Ba-la-mật.

Này Thiện Hiện! Như vậy, Bồ tát khi tu hành Bát nhã vì có phương tiện thiện xảo nên nghe nói Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như vậy, tâm không kinh, không hãi, không e ngai.

 

Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Bồ tát khi tu hành Bát nhã được các bạn lành hỗ trợ như thế nào nên nghe nói Bát Nhã Ba-la-mật thậm thâm mà tâm họ không kinh, không hãi, không e ngại?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Các bạn lành của Bồ tát hoặc có thể đem vô sở đắc làm phương tiện nói tướng vô thường của sắc cũng bất khả đắc, nói tướng vô thường của thọ, tưởng, hành, thức cũng bất khả đắc. Nói tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện của ngũ uẩn v.v… cũng bất khả đắc và khuyên nương vào đó siêng năng tu tập thiện căn, không phải để hồi hướng quả Thanh văn, Độc giác, mà chỉ để cầu được Nhất thiết trí trí. Đó là bạn lành của Bồ tát.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bạn lành của các Bồ tát hoặc có thể đem vô sở đắc làm phương tiện, nói tướng vô thường của mười hai xứ, mười tám giới bất khả đắc; tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện v.v… cũng bất khả đắc và khuyên nương vào đó siêng năng tu tập thiện căn, không phải để hồi hướng quả Thanh văn, Độc giác, mà chỉ để cầu được Nhất thiết trí trí. Đó là bạn lành của Bồ tát.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bạn lành các Bồ tát hoặc có thể đem vô sở đắc làm phương tiện, tuy nói tu bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo bất khả đắc; tuy nói tu ba môn giải thoát không, vô tướng, vô nguyện bất khả đắc; tuy nói tu mười lực của Phật cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng bất khả đắc; tuy nói tu Nhất thiết trí cho đến Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác cũng bất khả đắc, nhưng vẫn khuyên nương vào đó siêng tu tập thiện căn, không cho hướng đến Thanh văn, Độc giác, mà chỉ để cầu được Nhất thiết trí trí. Đó là bạn lành của Bồ tát.

Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã được bạn lành này hộ trì thì nghe nói Bát nhã thâm sâu như vậy, tâm sẽ không kinh, không hãi, không e ngại.

 

Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ tát khi tu hành Bát nhã, không có phương tiện thiện xảo, nên nghe nói Bát nhã thâm sâu như vậy, tâm họ có kinh, có hãi, có e ngại?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Bồ tát nào khi tu hành Bát nhã, lấy s đắc làm phương tiện, xa lìa tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí tu hành Bát nhã. Đối với tu Bát nhã thấy có chứng có đắc, ỷ lại, lấy sở đắc làm phương tiện nên xa lìa tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí. Tuy tu hành tịnh lự, tinh tấn, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba-la-mật. Đối với tu tịnh lự cho đến bố thí Ba-la-mật thấy có chứng có đắc, ỷ lại, lấy sở đắc làm phương tiện, nên xa lìa tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí. Tu hành bốn niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Đối với việc tu bốn niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thấy có chứng có đắc, ỷ lại, lấy sở đắc làm phương tiện nên xa lìa tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí. Như vậy, Bồ tát khi tu hành Bát nhã, không có phương tiện thiện xảo, nên nghe nói Bát Nhã Ba-la-mật thậm thâm, tâm họ có kinh, có hãi, có e ngại.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa:

- Bạch Thế Tôn! Bồ tát khi tu hành Bát nhã bị các bạn ác khống chế như thế nào nên khi nghe Bát Nhã Ba-la-mật thậm thâm tâm họ bị kinh, hãi, e ngại?

Phật bảo Thiện Hiện:

- Các bạn ác của Bồ tát hoặc bảo họ nhàm chán xa lìa Bát nhã, hoặc bảo nhàm chán xa lìa sáu pháp Ba-la-mật: Các ông không nên tu học những pháp này. Vì sao? Vì sáu pháp Ba-la-mật như vậy không phải do Phật nói mà do những người làm văn kệ hư dối tạo ra. Vì vậy, các ông không nên nghe theo, không nên thọ trì, không nên đọc tụng, không nên tư duy, không nên nghiên cứu, không nên giảng nói khai thị cho người khác.

Thiện Hiện! Đó là bạn ác của Bồ tát.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bạn ác của các Bồ tát hoặc trá hình làm Phật đến bảo Bồ tát nhàm chán xa lìa sáu pháp Ba-la-mật, hoặc trá hình Phật đến giảng nói khai bày các pháp tương ưng với Thanh văn, Độc giác cho Bồ tát, hoặc trá hình Phật đến chỗ Bồ tát nói như vầy: Các ông chẳng phải là Bồ tát, không có Bồ đề tâm, không thể an trụ địa vị Bất thối chuyển, không thể chứng đắc quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác đã mong cầu; hoặc trá hình Phật đến bảo Bồ tát: Các ông nên biết uẩn, xứ, giới không, không có ngã, ngã sở; bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo không, không có ngã, ngã sở; bố thí cho đến Bát Nhã Ba-la-mật không, không có ngã, ngã sở; Phật mười lực cho đến tám pháp Phật bất cộng không, không có ngã, ngã sở thì cần gì quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác? Hoặc ác ma trá hình Độc giác đến chỗ Bồ tát nói như vầy: Ôi, thiện nam tử! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh văn, Bồ tát trong thế giới mười phương đều vô sở hữu. Đối với việc này ông nên tin nhận kỹ, chớ tự mình siêng năng khổ nhọc mong cầu, cúng dường, nghe giảng Chánh pháp như lời dạy mà tu hành. Hoặc ác ma trá hình Thanh văn đến chỗ Bồ tát, làm cho họ nhàm chán xa lìa tác ý tương ưng với Nhất thiết trí trí, đồng thời lại làm cho họ ưa thích tác ý tương ưng với Thanh văn, Độc giác.

Lại nữa, này Thiện Hiện! Bạn ác của Bồ tát hoặc không nói việc ma, lỗi ma cho người, nghĩa là không nói có ác ma trá hình cha mẹ đến chỗ Bồ tát bảo: Con ơi! Con nên siêng năng cầu chứng quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, đủ để được dứt hẳn khổ lớn sanh tử, mau chứng Niết bàn, cứu cánh an lạc rồi, cần gì phải hướng đến quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác của chư Phật xa xôi; mong cầu quả Bồ đề cần phải trải vô lượng, vô số đại kiếp luân hồi sanh tử, giáo hóa hữu tình; xả bỏ mạng sống uổng công khổ nhọc, ai mà biết đến ơn con. Sự mong cầu Bồ đề có khi chứng được, có khi không?

Lại nữa, bọn ác ma có thể trá hình làm Bí sô đến chỗ Bồ tát, lấy sở đắc làm phương tiện, nói tướng vô thường của sắc thật có thể đắc; nói tướng vô thường của thọ, tưởng, hành, thức thật có thể đắc. Nói tướng khổ, tướng vô ngã, tướng bất tịnh, tướng không, vô tướng, vô nguyện, tịch tịnh, viễn ly của ngũ uẩn, 12 xứ, 18 giới… thật có thể đắc. Lấy sở đắc làm phương tiện, nói tướng bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo thật có thể đắc, khiến họ tu học. Lấy sở đắc làm phương tiện nói bố thí cho đến Bát Nhã Ba-la-mật thật có thể đắc, khiến họ tu học. Lấy sở đắc làm phương tiện nói ba môn giải thoát, các Đà la ni, Tam ma địa thật có thể đắc, khiến họ tu học. Lấy sở đắc làm phương tiện nói năm loại mắt, sáu phép thần thông thật có thể đắc, khiến họ tu học. Lấy sở đắc làm phương tiện nói Phật mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng thật có thể đắc, khiến họ tu học.

Nếu Bồ tát khi tu hành Bát nhã bị bạn ác này khuynh đảo, khống chế như vậy, thì khi nghe nói Bát Nhã Ba-la-mật thậm thâm, tâm họ bị kinh, bị hãi hay e ngại. Vì thế, Bồ tát khi tu hành Bát nhã, đối với các bạn ác nên quan sát kỹ, tìm cách xa lìa.

 

Lược giải:

 

“Bát nhã với cái nhìn “Như huyễn”.

 

Đoạn Kinh sau đây tóm lược thuyết như huyễn rõ ràng, nên được trích dẫn lại để độc giả thưởng thức thêm:

"Phật hỏi Tu Bồ Đề:

- Này Tu Bồ Đề, ý ông nghĩ sao, Huyễn (Maya) khác với Sắc (rupam), Sắc khác với Huyễn? Lại nữa, ý ông nghĩ sao, Huyễn khác với Thọ (vedana), tưởng (samjna), Hành (samskara), Thức (vijnana)? Và Thọ, tưởng, Hành, Thức có khác với Huyễn không? 

Tu Bồ Đề thưa:

- Bạch Thế Tôn! chúng không khác.

Nếu Sắc khác Huyễn, Sắc không phải là Sắc; nếu Huyễn khác với Sắc, Huyễn không phải là Huyễn. Huyễn là Sắc và Sắc là Huyễn. Thọ, tưởng, Hành và Thức cũng vậy.

Phật:

- Này Tu Bồ Đề, ý ông nghĩ sao, năm thủ uẩn có phải là Bồ tát hay không?

Tu Bồ Đề:

- Bạch Thế Tôn! không.

Phật:

- Này Tu Bồ Đề, ông nên biết rằng, năm thủ uẩn tức thị Huyễn. Tại sao? Bởi vì Sắc là như Huyễn, Thọ, tưởng, Hành, Thức cũng như Huyễn; năm uẩn và sáu căn tức thị Bồ tát, cho nên Bồ tát cũng như Huyễn. Nếu ai muốn học Bát Nhã Ba-la-mật, hãy nên như Huyễn mà học... Những Bồ tát sơ trụ Đại thừa, nếu theo các bậc thiện tri thức mà học, khi nghe pháp đó sẽ không sinh ra kinh hoàng và sợ hãi".

 

Học Bát nhã hãy như huyễn mà học, giống như ảo nhân thính pháp.

 

Đoạn Kinh kế, nói tiếp:

“Nếu đại Bồ tát muốn chứng quả vị Giác ngộ tối cao, thì khi tu học Bát nhã nên như ảo nhân tu học Bát nhã, đối với tất cả mọi sự, mọi việc, không phân biệt. Vì sao? Vì nên biết ảo nhân tức là năm uẩn, năm uẩn tức là ảo nhân.

Năm uẩn ấy học Bát nhã cũng chẳng được Nhất thiết chủng trí. Vì năm uẩn này tánh vô sở hữu. Tánh vô sở hữu cũng bất khả đắc.

Năm uẩn như mộng, như ảnh, như hưởng, như dương diệm, như biến hoá, học Bát Nhã Ba-la-mật cũng không được Nhất thiết chủng trí. Vì tánh mộng cho đến tánh biến hóa vô sở hữu. Tánh vô sở hữu cũng là bất khả đắc.

Lục tình cũng như vậy. Năm uẩn tức là lục tình, lục tình tức là năm uẩn. Vì những pháp ấy tức là nội không, nhẫn đến vô pháp hữu pháp không nên bất khả đắc.

Bồ Tát mới phát tâm đối với Bát Nhã Ba-la-mật, không phương tiện, lại không gặp được bậc thiện tri thức hướng dẫn chắc có lo sợ, e ngại”. (Q.42, ĐBN)

 

Năm thủ uẩn cũng như tất cả pháp đều như huyễn như mộng, như tiếng vang, như ảo ảnh, như sóng nắng, như hoa đốm giữa hư không, như thành Càn thát bà. Tất cả đều không, lấy vô tánh làm tự tánh, nên vô sở hữu bất khả đắc. Năm thủ uẩn, sáu căn tức thị Bồ tát, cho nên Bồ tát cũng như Huyễn. Ai muốn học Bát nhã phải như ảo nhân mà học. Nhưng phải lấy vô sở hữu bất khả đắc làm phương tiện và phải hồi hướng Nhất thiết trí trí mới mau chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ đề.

 

Phẩm “Thí Dụ”, quyển 42 trở đi của Hội thứ I, ĐBN đã thuyết kỹ. Ở đây chỉ nhắc lại vài điểm cần yếu thôi! Nếu có thắc mắc, Quý vị có thể quay lại phẩm “Thí Dụ” của Hội thứ I, tham cứu!

 


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn