55. Kinh Jìvaka

19/05/202010:25(Xem: 19804)
55. Kinh Jìvaka

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majhima  Nikàya )


Tập II
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



55. Kinh JÌVAKA      
( Jìvaka sutta )
 
Như vậy, tôi nghe :
 
Một thời, đức Thế Tôn Giác Giả
          Trú Vương-Xá – Rá-Chá-Ga-Ha (1)
              Tại vườn xoài Chi-Va-Ka
       Tức Kô-Ma-Rá-Phách-Cha (2) đại thần
Là Ngự-Y ở gần Vương Thượng,
          Tôn kính Phật, quy ngưỡng Phật môn.
 
              Một hôm, đến gặp Thế Tôn     
       Thành tâm đảnh lễ Thế Tôn, xong rồi
          Ông liền ngồi một bên dưới đất
          Rồi bạch Phật : “ Bạch Đức Thế Tôn !
              Con nghe có những tiếng đồn :
      ‘Họ giết hại vì Sa-môn Kiều-Đàm, (3)
          Và Sa-môn Kiều-Đàm biết vậy
          Vẫn dùng lấy các loại thịt mà
              Đã được giết vì ông ta’.
       Những lời nói được thốt ra như vầy        
          Có phải là người này nói đúng,
          Không xuyên tạc và cũng đồng thời
              Đúng pháp, thuận pháp chẳng dời,
       Không thể quở trách những lời nói trên ? ”.
 
     – “ Chi-Va-Ká ! Nói lên như vậy   
          Những lời ấy đích thực vô minh
    _________________________________
 
 (1) : Thành Vương-Xá - Ràjagaha , thủ phủ nước Ma-Kiệt-Đà .
(2) : Vườn xoài của quan Ngự Y Jìvaka Komarabhacca .
(3) : Gotama  –  Kiều-Đàm hay Cồ-Đàm là họ của Đức Phật .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   248
 
             ‘Vì Như Lai, họ sát sinh
       Tuy Ta biết thế, mặc tình cứ ăn’.
          Phải biết rằng lời này xuyên tạc
Không như thật, sai lạc lời Ta.
Ta nói, này Chi-Va-Ka !
       Trong ba trường hợp xảy ra rõ ràng
          Ta không cho các hàng đệ tử
          Được thọ dụng ba thứ thịt chi
              Mà mình thấy, nghenghi
Con vật họ giết chỉ vì mình đây.
          Ba trường hợp như vầy tuyệt đối
          Không được dùng đối với thịt này.
              Còn ba trường hợp thịt đây
       Không nghe, không thấy và rày không nghi.   
          Thịt này thì có thể thọ dụng,
         ‘Tam tịnh nhục’, giữ đúng luật này.
 
              Này Chi-Va-Ká ! Ở đây,
       Tỷ Kheo sống dựa hằng ngày vào nơi
          Một làng hay một nơi thị trấn,
          Tâm biến mãn một phương với Từ,
              An trú tâm ấy an như.
       Cũng vậy, biến mãn tâm Từ các phương
          Hai, ba, tư – vô lường thế giới
          Khắp phương xứ, trên, dưới, bề ngang,
              Vị ấy biến mãn dễ dàng
       Với tâm câu hữu mọi phang với Từ,
          Thật vô biên cũng như quảng đại
Không hận, sân và lại trú an.
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
 
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   249
 
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   250
 
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng , bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã nghe điều này đầy đủ :
‘Cao thượng thay, an trú lòng Từ !’
              Diện kiến thân chứng chân như
Thế Tôn an trú lòng Từ – theo con ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Cái còn tồn tại
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây hằng bữa
          Vị Tỷ Kheo sống dựa vào làng,
              Hay một thị trấn bình an
       Tinh tấn hành đạo của hàng Tỷ Kheo,
          Tâm vị ấy duyên theo an trú
          Biến mãn tâm, câu hữu với Bi,
              Với Hỷ, với Xả đồng thì,
       Một, hai, ba, bốn phương vi sẵn sàng,
          Khắp thế giới, bề ngang, trên, dưới,
          Khắp phương xứ, cùng khắp vô biên,
              Vị ấy cũng biến mãn liền
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   251
 
       Với tâm quảng đại, vô biên vô cùng,
          Không hận, sân, tựu trung an trú
          Vô lượng tâm (1) đầy đủ bốn hàng.
 
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
    _________________________________
 
 (1) :Tứ Vô Lượng Tâm :
        Từ ( Mettà ), Bi ( Karunà ), Hỷ ( Mudità ), Xả ( Upekkhà ) .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   252
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng, bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã từ điều này nghe kỹ :
         ‘Cao thượng thay, trú Hỷ, Xả, Bi !
              Diện kiến thân chứng uy nghi
       Thế Tôn an trú Hỷ, Bi, Xả này ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây tồn tại    
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Như vầy tình huống
          Người nào muốn dâng cúng Như Lai
              Hay các đệ tử Như Lai,
       Giết hại sinh vật các loài tẩu, phi  (1)
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   253
 
          Thì chất chứa nhiều phi-công-đức
          Mà đích thực do năm nguyên nhân :
 –  Khi người ấy lên tiếng rằng :
      ‘Hãy dắt con thú đến gần ! Làm đi !’
          Có tức thì nguyên nhân thứ nhất
          Phi-công-đức chứa thật nhiều thay !
 –  Khi bị dắt, con thú này
       Bị kéo trì cổ, tâm đầy đau thương,
          Cảm thọ thường khổ ưu chi xiết,
          Đó được biết nguyên nhân thứ hai
              Chứa phi-công-đức nhiều thay !
 –  Khi bảo : ‘Giết con thú này cho ta !’
          Là nguyên nhân thứ ba đích thực
Chất chứa phi-công-đức thậm đa.
 –  Khi thú bị giết, kêu la
       Khổ ưu cảm thọ ; đó là thứ tư
Phi-công-đức nhiều từ cớ đó.
 –  Khi người nọ cúng dường Như Lai   
              Hay các đệ tử Như Lai
Một cách phi pháp, như vầy nguyên nhân
Phi-công-đức thứ năm chứa chất.   
 
          Chi-Va-Ká ! Với bất cứ ai
              Vì muốn cúng dường Như Lai
       Hay là đệ tử Như Lai các hàng,
          Mà sẵn sàng giết hại sinh vật
          Sẽ chứa chất phi-công-đức nhiều
    _________________________________
 
   *  Chú thích cho trang trước :
 (1) : Tẩu , phi : Chỉ các loài cầm thú : chim bay, thú chạy .( Cầm : 
        các loải chim, hay nói chung loài có lông vũ, hai chân . Thú :
        chỉ các loài bốn chân, có lông mao ).
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   254
 
              Do năm nguyên nhân vừa nêu
       Và người ấy đã làm điều lầm si ”.   
 
          Nghe Phật giảng, ông Chi-Va-Ká    
          Hay là Kô-Ma-Rá-Phách-Cha
              Hoan hỷ bạch đấng Phật Đà :
 
    “ Thật là hy hữu ! Thật là diệu vi !
          Bạch Thế Tôn ! Những gì Ngài dạy
          Chư Tỷ Kheo như vậy thọ trì
              Thọ dụng các món ăn chi
       Một cách hợp pháp, chẳng gì đáng chê.
        ‘Tam tịnh nhục’ thuộc về vật thực
          Được thọ dụng của bậc Tỷ Kheo
Không có khuyết phạm giới điều.
       Thật là vi diệu ! Thật nhiều lợi an !
          Bạch Thế Tôn ! Muôn vàn hoan hỷ !
          Con nguyện làm Cư Sĩ thuận tùng
              Từ nay cho đến mạng chung
       Trọn đời quy ngưỡng Đại Hùng Thế Tôn ”./-
 
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )
 
 
*  *  *
 
(  Chấm dứt  Kinh 55 :JÌVAKA   –  JÌVAKA  Sutta  )
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10/03/2026(Xem: 790)
Tình hình chiến tranh bây giờ khó làm chúng ta hình dung về một Iran cổ đại nơi được nghe kể về những cổ tích thơ mộng, nơi các nhân vật mang tâm hồn Bồ Tát bước ra từ sương khói của truyện Ngàn Lẻ Một Đêm. Chúng ta cũng sẽ kinh ngạc khi nhớ rằng lịch sử đã từng có các nhà thơ sáng tác trong ngôn ngữ Ba Tư cổ đại (Persian: Farsi), tiền thân của tiếng Iran hiện nay, hay và thâm sâu tới mức không dễ có bao nhiêu thi sĩ hiện nay bước tới mép bờ giấy mực của họ. Và bạn sẽ thấy truyện võ hiệp Kim Dung cũng đã từng lấy một mảng Minh Giáo của Iran cổ đại rất mực từ bi và khắt khe – nơi tu sĩ phải sống độc thân, khổ hạnh, bất bạo động, ăn chay, không rượu thịt -- để chế biến thành cảm hứng văn học, nơi các truyền nhân đều lãng mạn và võ học phi thường như Trương Vô Kỵ, Dương Tiêu...
10/03/2026(Xem: 801)
Chia tay bước tiếp đường dài Tự mình lựa chọn tương lai vững vàng Đi tìm tâm niệm lạc quan Cậy nhờ nương tựa là ngàn mối nguy. Chia tay xa nghiệp sân si Đến gần hạnh nguyện từ bi đêm ngày Chẳng còn phiền lụy hôm mai Rõ ràng an lạc dưới ngay chân mình.
10/03/2026(Xem: 1299)
Chi tiết về Tứ Bất Hoại Tịnh: Bất hoại tịnh đối với Phật (Phật bất hoại tịnh): Niềm tin vững chắc vào sự giác ngộ, các công hạnh và trí tuệ của Đức Phật. Bất hoại tịnh đối với Pháp (Pháp bất hoại tịnh): Niềm tin vào giáo pháp chân lý mà Đức Phật truyền dạy, giúp mang lại an lạc và giải thoát. Bất hoại tịnh đối với Tăng (Tăng bất hoại tịnh): Niềm tin vào cộng đồng tăng chúng tu hành chân chính, sống đúng chánh pháp. Thành tựu Thánh giới (Giới bất hoại tịnh): Giữ gìn các quy tắc đạo đức (như ngũ giới) một cách kiên định, thanh tịnh, không vi phạm
10/03/2026(Xem: 1629)
Kính bạch Thầy Thật là một trùng hợp cho con, khi nghe các pháp thoại gần đây theo các bài giảng của Đức Đạt Lai Lạt Ma được nhiều kênh thu lại và post trên YouTube, con đã gặp các tiêu đề như sau : “Cái Tôi không phải là bạn “ “Thấy rõ cái Tôi- tiến đến Vô Ngã “ Ta là ai? “Cái Tôi càng lớn, khổ đau càng nhiều “
07/03/2026(Xem: 1173)
Kính dâng đến những người phụ nữ trên khắp thế giới mà những phẩm chất tốt đẹp tự nhiên của quý vị như Lòng hy sinh, Sự nuôi dưỡng (Nurturing), Lòng đồng cảm (Empathy), Sức bền bỉ (Resilience), Trực giác tinh tế (Intuition), Khả năng kết nối con người, Sức mạnh dẻo dai và kiên nhẫn mà Đức Đạt Lai Lạt Ma cho rằng đó là khả năng làm cho thế giới trở nên nhân hậu hơn, và đó cũng là vai trò của phụ nữ trong tương lai của nhân loại, khi xã hội thời đại này đang thiếu
27/02/2026(Xem: 1300)
Thế kỷ hai mươi mốt mở ra không bằng tiếng chuông chùa, không bằng tiếng chim sơn ca trên đồng vắng, không bằng tiếng mùa Thu Mẹ ru con ngủ... mà bằng tiếng máy gào không gian, tiếng rú khoan sâu lòng đất, tiếng điện thoại truyền âm, và tiếng rì rầm máy chủ,
27/02/2026(Xem: 2016)
Nhớ đừng cho “Ý phát cuồng tung vó “ nhé Có lẽ năm Bính Ngọ này nên tìm đọc Tăng Chi kinh Nhiều bài cần suy ngẫm cho tu tập của mình (1) Để làm sao thuần phục “ Tâm viên, Ý mã”,!
26/02/2026(Xem: 1092)
Hương Xuân của đất trời đang chuyển minh trong từng hơi thở, nhịp sống từng ngày bước qua, để rồi ta ngồi lại lắng nghe từng vị ngọt tình cảm trong hương trầm mùa Xuân. Năm Ất Tỵ 2025 dần khép lại trong những chuyển động của đất trời, một năm đầy sóng gió, vui buồn đều có nhau. Từ góc nhìn kinh tế, xã hội biến động trong dịch nghiệp chuyển giao, từ góc nhìn thiên tai lấy đi bao nước mắt từ niềm Bắc, kéo dài tới vùng duyên hải niềm trung Phú Yên, hay tới tận vùng niềm Tây vựa lúa, tất cả đều chung một nhịp thở héo hon.
25/02/2026(Xem: 2466)
Trưa nay ngày mùng 7 Tết Bính Ngọ, trong tiết Xuân dịu nhẹ và chan hòa nắng ấm, đại gia đình đã hân hoan tổ chức lễ mừng Đại thọ 94 tuổi của Mẹ Tâm Thái tại tư gia ở Khu Đô Thị Hà Thanh, Nha Trang. Ngày mừng thọ không chỉ là một buổi tiệc gia đình, mà là một ngày của ân tình, của đạo hiếu và của sự trở về. Giữa những ngày đầu năm mới, khi đất trời còn phảng phất hương Xuân, con cháu quây quần đông đủ bên Mẹ, lòng ai cũng dâng lên niềm xúc động thiêng liêng.
12/02/2026(Xem: 3133)
Bính Ngọ đang về trải khắp nơi Già lam Quảng Đức pháp trao đời Duyên trần mãi ước mong đều lợi Trí đức hoài vun nguyện thảy ngời. Nguyện Tạng trụ trì an kệ khởi Tâm Phương viện chủ sáng tình khơi Xuân sang vạn nẻo nhà nhà mới Bính Ngọ đang về trải khắp nơi…