55. Kinh Jìvaka

19/05/202010:25(Xem: 16742)
55. Kinh Jìvaka

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majhima  Nikàya )


Tập II
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



55. Kinh JÌVAKA      
( Jìvaka sutta )
 
Như vậy, tôi nghe :
 
Một thời, đức Thế Tôn Giác Giả
          Trú Vương-Xá – Rá-Chá-Ga-Ha (1)
              Tại vườn xoài Chi-Va-Ka
       Tức Kô-Ma-Rá-Phách-Cha (2) đại thần
Là Ngự-Y ở gần Vương Thượng,
          Tôn kính Phật, quy ngưỡng Phật môn.
 
              Một hôm, đến gặp Thế Tôn     
       Thành tâm đảnh lễ Thế Tôn, xong rồi
          Ông liền ngồi một bên dưới đất
          Rồi bạch Phật : “ Bạch Đức Thế Tôn !
              Con nghe có những tiếng đồn :
      ‘Họ giết hại vì Sa-môn Kiều-Đàm, (3)
          Và Sa-môn Kiều-Đàm biết vậy
          Vẫn dùng lấy các loại thịt mà
              Đã được giết vì ông ta’.
       Những lời nói được thốt ra như vầy        
          Có phải là người này nói đúng,
          Không xuyên tạc và cũng đồng thời
              Đúng pháp, thuận pháp chẳng dời,
       Không thể quở trách những lời nói trên ? ”.
 
     – “ Chi-Va-Ká ! Nói lên như vậy   
          Những lời ấy đích thực vô minh
    _________________________________
 
 (1) : Thành Vương-Xá - Ràjagaha , thủ phủ nước Ma-Kiệt-Đà .
(2) : Vườn xoài của quan Ngự Y Jìvaka Komarabhacca .
(3) : Gotama  –  Kiều-Đàm hay Cồ-Đàm là họ của Đức Phật .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   248
 
             ‘Vì Như Lai, họ sát sinh
       Tuy Ta biết thế, mặc tình cứ ăn’.
          Phải biết rằng lời này xuyên tạc
Không như thật, sai lạc lời Ta.
Ta nói, này Chi-Va-Ka !
       Trong ba trường hợp xảy ra rõ ràng
          Ta không cho các hàng đệ tử
          Được thọ dụng ba thứ thịt chi
              Mà mình thấy, nghenghi
Con vật họ giết chỉ vì mình đây.
          Ba trường hợp như vầy tuyệt đối
          Không được dùng đối với thịt này.
              Còn ba trường hợp thịt đây
       Không nghe, không thấy và rày không nghi.   
          Thịt này thì có thể thọ dụng,
         ‘Tam tịnh nhục’, giữ đúng luật này.
 
              Này Chi-Va-Ká ! Ở đây,
       Tỷ Kheo sống dựa hằng ngày vào nơi
          Một làng hay một nơi thị trấn,
          Tâm biến mãn một phương với Từ,
              An trú tâm ấy an như.
       Cũng vậy, biến mãn tâm Từ các phương
          Hai, ba, tư – vô lường thế giới
          Khắp phương xứ, trên, dưới, bề ngang,
              Vị ấy biến mãn dễ dàng
       Với tâm câu hữu mọi phang với Từ,
          Thật vô biên cũng như quảng đại
Không hận, sân và lại trú an.
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
 
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   249
 
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   250
 
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng , bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã nghe điều này đầy đủ :
‘Cao thượng thay, an trú lòng Từ !’
              Diện kiến thân chứng chân như
Thế Tôn an trú lòng Từ – theo con ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Cái còn tồn tại
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây hằng bữa
          Vị Tỷ Kheo sống dựa vào làng,
              Hay một thị trấn bình an
       Tinh tấn hành đạo của hàng Tỷ Kheo,
          Tâm vị ấy duyên theo an trú
          Biến mãn tâm, câu hữu với Bi,
              Với Hỷ, với Xả đồng thì,
       Một, hai, ba, bốn phương vi sẵn sàng,
          Khắp thế giới, bề ngang, trên, dưới,
          Khắp phương xứ, cùng khắp vô biên,
              Vị ấy cũng biến mãn liền
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   251
 
       Với tâm quảng đại, vô biên vô cùng,
          Không hận, sân, tựu trung an trú
          Vô lượng tâm (1) đầy đủ bốn hàng.
 
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
    _________________________________
 
 (1) :Tứ Vô Lượng Tâm :
        Từ ( Mettà ), Bi ( Karunà ), Hỷ ( Mudità ), Xả ( Upekkhà ) .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   252
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng, bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã từ điều này nghe kỹ :
         ‘Cao thượng thay, trú Hỷ, Xả, Bi !
              Diện kiến thân chứng uy nghi
       Thế Tôn an trú Hỷ, Bi, Xả này ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây tồn tại    
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Như vầy tình huống
          Người nào muốn dâng cúng Như Lai
              Hay các đệ tử Như Lai,
       Giết hại sinh vật các loài tẩu, phi  (1)
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   253
 
          Thì chất chứa nhiều phi-công-đức
          Mà đích thực do năm nguyên nhân :
 –  Khi người ấy lên tiếng rằng :
      ‘Hãy dắt con thú đến gần ! Làm đi !’
          Có tức thì nguyên nhân thứ nhất
          Phi-công-đức chứa thật nhiều thay !
 –  Khi bị dắt, con thú này
       Bị kéo trì cổ, tâm đầy đau thương,
          Cảm thọ thường khổ ưu chi xiết,
          Đó được biết nguyên nhân thứ hai
              Chứa phi-công-đức nhiều thay !
 –  Khi bảo : ‘Giết con thú này cho ta !’
          Là nguyên nhân thứ ba đích thực
Chất chứa phi-công-đức thậm đa.
 –  Khi thú bị giết, kêu la
       Khổ ưu cảm thọ ; đó là thứ tư
Phi-công-đức nhiều từ cớ đó.
 –  Khi người nọ cúng dường Như Lai   
              Hay các đệ tử Như Lai
Một cách phi pháp, như vầy nguyên nhân
Phi-công-đức thứ năm chứa chất.   
 
          Chi-Va-Ká ! Với bất cứ ai
              Vì muốn cúng dường Như Lai
       Hay là đệ tử Như Lai các hàng,
          Mà sẵn sàng giết hại sinh vật
          Sẽ chứa chất phi-công-đức nhiều
    _________________________________
 
   *  Chú thích cho trang trước :
 (1) : Tẩu , phi : Chỉ các loài cầm thú : chim bay, thú chạy .( Cầm : 
        các loải chim, hay nói chung loài có lông vũ, hai chân . Thú :
        chỉ các loài bốn chân, có lông mao ).
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   254
 
              Do năm nguyên nhân vừa nêu
       Và người ấy đã làm điều lầm si ”.   
 
          Nghe Phật giảng, ông Chi-Va-Ká    
          Hay là Kô-Ma-Rá-Phách-Cha
              Hoan hỷ bạch đấng Phật Đà :
 
    “ Thật là hy hữu ! Thật là diệu vi !
          Bạch Thế Tôn ! Những gì Ngài dạy
          Chư Tỷ Kheo như vậy thọ trì
              Thọ dụng các món ăn chi
       Một cách hợp pháp, chẳng gì đáng chê.
        ‘Tam tịnh nhục’ thuộc về vật thực
          Được thọ dụng của bậc Tỷ Kheo
Không có khuyết phạm giới điều.
       Thật là vi diệu ! Thật nhiều lợi an !
          Bạch Thế Tôn ! Muôn vàn hoan hỷ !
          Con nguyện làm Cư Sĩ thuận tùng
              Từ nay cho đến mạng chung
       Trọn đời quy ngưỡng Đại Hùng Thế Tôn ”./-
 
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )
 
 
*  *  *
 
(  Chấm dứt  Kinh 55 :JÌVAKA   –  JÌVAKA  Sutta  )
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18/12/2025(Xem: 2709)
Đại tường tưởng niệm bậc chân nhân Duy thức thâm uyên chí xuất trần Chẳng ngại gian lao hành nguyện sấm Không màng khổ lụy trải nguyền âm Quê nhà đạo mạch khơi nguồn ấn Đất khách thiền hà mở suối tâm Thạch trụ tòng lâm gương đức sáng Thắng Hoan Hoà Thượng rạng ngời Xuân
18/12/2025(Xem: 1964)
Quặn lòng trở lại đảo quê nhà Cây bàng cổ thụ vẫn chưa già Tuổi đời mình nhìn lên tóc trắng Mẹ theo về thành hũ tro ma. Côn Đảo quê xưa thuở ấu thời Trong ngủ mơ thấy cả cuộc đời Có mẹ có cha cùng em nhỏ Giờ còn ai nữa để cúng mời.
10/12/2025(Xem: 2882)
Hạnh phúc của tuổi trẻ thường nằm ở hy vọng ! Hạnh phúc của tuổi hoàng hôn, lại mang đầy sự tri ân Nếu đời là cánh đồng bạt ngàn mênh mông Thì mỗi cuộc gặp gỡ, giống như mỗi nhánh lúa vàng rộ chín!
04/12/2025(Xem: 3068)
Có những người thầy không đứng trước ta, giảng giải thế nào là rèn luyện ! Mà đi bên cạnh ta như một ngọn đèn trầm, Tỏa hương lặng lẽ, dẫn đường theo cách âm thầm Người thầy ấy biết rằng con đường hạnh phúc không thể trao cho nhau bằng lời dạy, mà bằng sự hiện diện,
04/12/2025(Xem: 3220)
(Qua tác phẩm “The Art of Happiness in a trouble world”– Đức Đạt Lai Lạt Ma & Howard Cutler. Và những tư tưởng của các bậc hiền triết Đông-Tây ) (Trân trọng kính dâng tặng những vị Thầy tâm linh và đặc biệt riêng gửi đến TT. Thích Nguyên Tạng nhân dịp sinh nhật lần thứ 59 vào ngày 5/12/2025 ) Hạnh phúc — trong cái nhìn tâm linh — không phải là một điểm đến để nắm bắt, mà là sự khai mở dần dần của tâm thức. Nó giống một buổi bình minh: ánh sáng không bừng lên ngay tức khắc, mà lan từ từ, dịu dàng, đánh thức từng mảng tối trong lòng người.
02/12/2025(Xem: 3262)
( Cảm tác từ tác phẩm “ The Unbearable Lightness of Being” nổi tiếng nhất của Milan Kundera viết năm 1982 và xuất bản lần đầu tiên năm 1984 tại Pháp. Bản tiếng Việt “ Đời Nhẹ Khôn Kham “do dịch giả Trịnh Y Thư dịch từ bản tiếng Anh (The Unbearable Lightness of Being của Michael Henry Heim) xuất bản năm 2002 tại Hoa Kỳ. “ Đời Nhẹ khôn kham" lấy bối cảnh chủ yếu ở Praha trong những năm 60-70, tiểu thuyết đã mô tả đời sống của tầng lớp nghệ sỹ và trí thức của xã hội Czech đương thời, cùng với đó là gợi ra những vấn đề triết học căn cốt và sâu sắc. Hơn thế nữa tác phẩm này dạy chúng ta về sự nhẹ nhàng và nặng nề trong cuộc đời, về ý nghĩa của tự do cá nhân và trách nhiệm, và cách đối mặt với sự ngẫu nhiên của số phận.
02/12/2025(Xem: 1983)
Bạn ơi, Muốn sống hạnh phúc thì xin bạn: Đừng đem chuyện hàng xóm vào gia đình. Đừng đem chuyện đường phố vào nhà. Đừng đem chuyện cộng đồng vào những bữa cơm. Đừng đem chuyện của thế giới vào buồng ngủ.
01/12/2025(Xem: 2595)
Việt Nam tội lắm Miền Trung Hàng năm vẫn chịu bão bùng mưa rơi Thiên tai lũ lụt khắp nơi Người dân chiếu đất màn trời tang thương Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người chung dòng giống xin thương nhau cùng Tịnh tài tịnh vật góp chung Giúp người lâm cảnh não nùng thê lương Biết bao nhiêu cảnh đoạn trường Cửa nhà tan tác, người thương lìa trần Ít nhiều xin góp đỡ đần Cho người đói lạnh, rất cần lắm thay.
01/12/2025(Xem: 2212)
Diệu pháp cao siêu khó nghĩ bàn Độ người vượt thoát nỗi hàm oan Thường suy ngẫm kỹ tu tinh tấn Mãi niệm trì chuyên gỡ ngỡ ngàng Bát Nhã soi đường đèn tuệ sáng Kim Cang chiếu lối nghĩa ân tràn Gieo trồng việc tốt ươm mầm ngọc Truyền đạt lời hay tiếp kệ vàng Khổ não tiêu mòn xây bến tịnh
01/12/2025(Xem: 2150)
Mấy hôm trời đổ mưa rào Hàng cây trút lá khẽ chào tiết Đông Giọt mưa tí tách bên song Tiếng rơi êm tựa giấc nồng mẹ ru. San Jose, ngày cuối thu Mưa qua thung lũng sương mù giăng giăng Chạnh niềm lữ thứ mênh mang Nghe mưa gõ nhịp song lang ai hoài…