16. Kinh Tâm Hoang Vu

18/05/202019:54(Xem: 20967)
16. Kinh Tâm Hoang Vu

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majjhima  Nikàya )


Tập I
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



16.Kinh TÂM HOANG VU

( Cetokhila sutta )

 

Như vậy, tôi nghe :

 

          Một thời, Đức Thế Tôn an trụ

          Kỳ Viên Tự  – Chê-Tá-Va-Na 

              Do Cấp-Cô-Độc  tín gia

      (A-Na-Thá-Pin-Đi-Ka) cúng dường .

          Tại đây, đấng Pháp Vương lên tiếng :

     – “ Các Tỷ Kheo ! ”. Hiện diện Sa-môn

              Vâng đáp lời của Thế Tôn

       Cung kính nghe Phật ôn tồn giảng ngay :

 

     – “ Chư Tỷ Kheo ! Pháp này nên biết :

          Tỷ Kheo nào chưa diệt trừ ngay          

              Năm tâm-hoang-vu lầm sai

       Năm tâm triền phược đến nay chưa trừ

          Mà vịấy an như lớn mạnh

          Và trưởng thành, hưng thạnh lâu dài

              Trong pháp, luật của Ta đây,

       Sự kiện như vậy không rày xảy ra.

 

          Tâm-hoang-vu đó, là chi vậy ?  

          Mà cả năm chưa thấy đoạn trừ ?

           - Là nghi ngờ bậc Đạo Sư.

    - Nghì ngờ Pháp Bảo – Nghi ư Tăng-Già,

       - Các học-pháp nghi là khiếm khuyết.

          Cả bốn điều chi tiết ởđây

              Không có quyết đoán thẳng ngay

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 242

 

       Nghi ngờ, do dự, lòng rày không tin

          Tỷ Kheo nào chưa tin vào Phật

          Vào Pháp, Tăng, chân thật tín thành          

              Nghi các học-pháp tịnh thanh

       Thì tâm vịấy không sanh chuyên cần

          Không hướng phần kiên trì, nỗ lực

          Không tinh tấn, cố sức đêm ngày

              Bốn tâm-hoang-vu làđây.

       Tỷ Kheo phẫn nộ, lòng đầy cuồng ngông

          Đối với các vị đồng-phạm-hạnh

          Không hoan hỷ, lộ tánh chống kình

              Thì tâm người ấy bất minh

       Không hướng nỗ lực, không tinh tấn gì

          Không chuyên cần, kiên trì mọi việc

          Tâm-hoang-vu được biết thứ năm,

              Chưa được diệt trừ cả năm.

 

       Còn kể năm triền-phược-tâm thế nào ?

          Và tại sao nó chưa được diệt ?

          Này Chúng Tăng ! Cá biệt Tỷ Kheo

              Đối với các dục, duyên theo  

       Vẫn còn tham ái cứđeo bám vào

          Không phải không dục cầu mọi chuyện

          Không phải không ái luyến, khát khao

              Không phải không tham ái nào

       Không phải với dục không nao nhiệt tình,

          Tâm vịấy không sinh nỗ lực

          Không kiên trì, cố sức đêm ngày

              Tâm-triền-phược thứ nhất đây.

       Chưa được đoạn tận do ngay vị này,

          Tâm-triền-phược thứ hai chưa diệt

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 243

 

          Tỷ Kheo biết với tự thân mình      

              Không phải không tham ái sinh

       Dục cầu, ái luyến, nhiệt tình vẫn đeo.

          Vị Tỷ Kheo với các sắc pháp

          Còn tham ái, khao khát nhiệt tình.    

              Hoặc vì lợi dưỡng cho mình

Ăn uống no nốc mặc tình thỏa thuê

          No đến nỗi phải lê thân xác

          Sống thiên về khoái lạc sàng tòa

              Khoái lạc ngủ nghỉ đẩy đà

       Thụy miên khoái lạc cũng là đắm say,

          Bốn triền-phược-tâm đây chưa diệt.

          Rồi cần biết triền-phược thứ năm     

              Tuy sống phạm hạnh, vẫn thầm

       Mong sanh Thiên giới, trong tâm nghĩ là :

         ‘Với giới và hạnh này ta có

          Khổ hạnh khó, phạm hạnh ta hành

              Nhất định ta sẽ được sanh

       Chư Thiên các cõi trời dành cho ta’.

          Với mong cầu manh nha như vậy

          Triền phược ấy thứ năm, chưa trừ

              Khi nào mà vị Phích-Khu

       Chưa diệt các tâm-hoang-vu sớm chiều,

          Tâm-triền-phược năm điều chưa diệt,

          Mà có thể được biết vịđây

              Lớn mạnh, tăng trưởng hằng ngày

       Hưng thịnh trong pháp, luật này được sao ?

          Sự kiện không thể nào có được !

 

      *  Còn trái ngược, một vị Phích-Khu 

Đã diệt năm tâm-hoang-vu                 

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 244

 

       Năm tâm-triền-phược diệt trừ được nhanh

          Thì có thể trưởng thành, lớn mạnh

          Và hưng thạnh trong pháp, luật Ta

              Sự kiện này có xảy ra.

       Tâm hoang-vu ấy diệt qua thế nào ?

Chư Tỷ Kheo ! Thanh cao Phích-Khú(1)

          Không nghi ngờĐiều NgựĐạo Sư

              Không hề do dự, khoan thư

       Quyết đoán, tịnh tín do từ đức tin

          Thời vị này thực tình hướng tới

          Sự nỗ lực cùng với chuyên cần

              Kiên trì, tinh tấn chánh chân

       Vị Tỷ Kheo ấy mọi phần huân tu 

          Như vậy, tâm-hoang-vu thứ nhất

          Được diệt trừ nghiêm mật thẳng ngay.

           -  Lại nữa, vị Tỷ Kheo đây

       Không nghi ngờ Pháp, không rày nghi Tăng,

          Không nghi ngờ về phần học-pháp,

          Không do dự, vướng vấp điều chi

              Có tính quyết đoán, kiên trì

       Hướng về nỗ lực, thực thi tinh cần

          Vịấy đạt những phần như thế

          Tâm-hoang-vu ba thể được trừ.                

              Lại nữa, vịấy Phích-Khu  (1)

       Với đồng-phạm-hạnh ôn nhu thuận đồng

          Không phẫn nộ, giữ lòng hoan hỷ

          Không chống đối, vị kỷ, cứng đầu

              Thì tâm vị này hướng sâu

   -----------------------------------

(1) :  Bhikkhu – được âm là Tỷ Kheo hay Tỳ Khưu , nghĩa là Khất

        sĩ (từ Bhik có nghĩa là xin ăn ) là vịđã thọĐại Giới  hay Cụ-

        Túc-Giới .

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 245

 

       Về sự nỗ lực thanh cao, tinh cần

          Tâm-hoang-vu cả năm được diệt.

 

       *  Còn triền-phược-tâm diệt thế nào ?

Chư Tỷ Kheo ! Ở nơi đâu

       Tỷ Kheo không códục cầu, ái tham

          Không ái luyến, không ham khát ái

          Không khao khát bám mãi dục tình

              Tâm Tỷ Kheo ấy đinh ninh

       Hướng về nỗ lực, luôn tinh tấn liền

          Tâm-triền-phượcđầu tiên đoạn diệt

          Tiếp theo, biết đối với tự thân

              Đối với sắc pháp các phần

       Với sự ăn uống và cần nghỉ ngơi    

          Tức khoái lạc mọi thời ngủ nghỉ

          Khoái sàng tọa, khoái chí thụy miên

              Bốn tâm-triền-phược diệt liền.

 

       Lại nữa, Phích-Khú cần chuyên hướng vào

          Sống phạm-hạnh, không cầu mong được

          Sinh thiên-giới hưởng phước lâu dài

              Với ý : ‘Ta có giới đầy,

       Với phạm-hạnh, khổ hạnh này của ta

          Sẽ được sinh vào tòa Thiên-giới’.

          Vì không cầu đạt tới điều này

              Một lòng nỗ lực đêm ngày

       Chuyên cần, tinh tấn, thẳng ngay, kiên trì

          Tâm-triền-phược mọi thì, năm thứ

          Được tuần tự đoạn tận như vầy.

              Này Tăng Chúng ! Tỷ Kheo này

       Có thể hưng thạnh, từđây trưởng thành

          Trong pháp, luật tịnh thanh sáng tỏ

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 246

 

          Sự kiện này là có xảy ra.

              Vị này tu tập trải qua

       Tứ như-ý-túc thật là diệu vi

Dục thiền-định tức thì câu hữu

          Rồi câu hữu với tinh tấn thiền

              Thần-túc câu hữu tâm thiền

       Như-ý-túc câu hữu liền tư duy.

          Tinh cần hành, mọi thì gắng sức

          Gắng hành với nỗ lực thứ năm

              Tỷ Kheo đầy đủ mười lăm

       Các pháp, cả nỗ lực ngầm gia tăng

          Thời cóđủ khả năng phá vỡ

Đủ khả năng khai mở trí minh

Đủ thành Chánh Giác uy linh

Đạt thành Vô Thượng quang vinh dễ dàng

          Các ách phược đeo mang, dứt khỏi.

 

          Các Tỷ Kheo ! Ta nói dụ này

              Như có tám, mười, mười hai

       Cái trứng gàấp cả ngày lẫn đêm

          Con gà mái nằm trên đống trứng

          Khéo ấp nóng, giữ vững thế nằm

              Khéo đảo đều, đểý thăm

       Dù gà mái không quan tâm ước là :

         ‘Mong rằng những con gà con ấy

Đâm thủng cái vỏ trứng giữ gìn

              Với móng chân nhọn, mỏ mình

       Các gà con được yên bình thoát ra’.        

          Thì sự việc xảy ra vẫn thế

          Gà con vẫn có thể thoát ra

              Khỏi vỏ cứng của trứng gà

Trung Bộ (Tập 1) Kinh 16 : TÂM HOANG VU   *  MLH  – 247

 

       Một cách yên ổn, không qua mong cầu.

 

Chư Tỷ Kheo ! Dựa vào sự kiện

          Tỷ Kheo nào thực hiện đủ đầy

              Mười lăm pháp kể trên đây

       Kể cả nỗ lực, thẳng ngay thực hành

          Thời cóđủ khả năng phá vỡ

Đủ khả năng khai mở trí minh

              Vô Thượng Chánh Giác đạt thành

       Khỏi các ác-phược, tịnh thanh siêu trần ”.

 

          Nghe Phật giảng từng phần; để được   

        “Tâm hoang-vu”, “triền-phược” đoạn trừ

              Tín thọ lời Đấng Đại Từ

       Chư Tăng hoan hỷ an như phụng hành./-

 

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )

 

 

*

*    *

 

 

(  Chấm dứt  Kinh  số 16  :  TÂM HOANG VU   – 

CETOKHILA  Sutta  )

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
04/02/2026(Xem: 3104)
Hôm nay Tháng Chạp hăm ba Táo quân khắp chốn gần xa về chầu Bớ khanh Bắc Đẩu Nam Tào Mau mau mở máy bắt đầu online Táo Quân dưới đó là ai Trẫm đây miễn lễ, trình ngay phương nào ? Trong năm Ất Tỵ ra sao Mà ta bị réo điên đầu điếc tai.
02/02/2026(Xem: 4161)
Có đôi khi trong cuộc sống …nếu bị nhiều mệt mỏi quá lại là không cần thiết nhất là vì những việc mà chẳng hề quan trọng, cũng không đến từ việc phải sống thế nào để an yên mà đến từ việc phải trở thành một ai đó trong đầu mình .
30/01/2026(Xem: 4784)
Nhà hiền triết Krishnamurti đã nhắc nhở gì cho nhân loại hôm nay? Thích Phước An Tôi còn nhớ hồi giữa thập niên 60 của thế kỷ trước, nhà xuất bản An Tiêm đã cho ra đời tác phẩm Tự do đầu tiên và cuối cùng (The First and Last Freedom) của Krishnamurti do Phạm Công Thiện dịch. Mở đầu tác phẩm, dịch giả còn dịch bài viết của Henry Miller, văn hào hàng đầu nước Mỹ thời bấy giờ, trong đó có đoạn Henry Miller tóm tắt tư tưởng của Krishnamurti như thế này: “Con người là kẻ tự giải phóng chính mình”, phải chăng đó là đạo lý tối thượng của đời sống? Biết bao bậc hiền nhân trác việt đã nhắc nhở và đã thể hiện bao lần giữa lòng đời? Họ là những đạo sư, những con người đã làm lễ cưới của đời sống, chứ không phải những nguyên tắc, tín điều, luân lý, tín ngưỡng. Những bậc đạo sư đúng nghĩa thì chẳng bao giờ bày đặt ra lề luật hay giới luật, họ chỉ muốn giải phóng con người. Điều làm nổi bật Krishnamurti và nói lên sự khác nhau giữa Krishnamurti và những bậc giáo chủ vĩ đại tro
30/01/2026(Xem: 3859)
MEISTER ECKHART, sinh tại nước Đức, là nhà thần bí vĩ đại của Thiên Chúa Giáo thời Trung Cổ. Sự xuất hiện của Eckhart đả làm đảo lộn những người đi trước ông. D.T Suzuki trong Mysticism, Christian and Buddhist[*] đã nói rằng, lần đầu tiên khi đọc Eckhart, ông đã xúc động tràn trề, và D. T. Suzuki cho rằng, Eckhart đúng là “một tín đồ Thiên Chúa Giáo phi thường” và Thiên Chúa Giáo của Eckhart, D.T. Suzuki nghĩ là “thật độc đáo và có nhiều điểm khiến chúng ta do dự không muốn xếp ông thuộc vào loại mà ta thường phối hợp với chủ nghĩa hiện đại duy lý hóa hay chủ nghĩa truyền thống bảo thủ. Ông đứng trên những kinh nghiệm của riêng mình, một kinh nghiệm phát sinh từ một tư cách phong phú, thâm trầm, và đạo hạnh” Và như vậy D.T. Suzuki viết tiếp về Eckhart: “Ông cố hóa giải những kinh nghiệm ấy với cái loại Thiên Chúa Giáo lịch sử rập khuân theo những truyền kì và huyền thoại. Ông cố đem cho chúng một ý nghĩa ‘bí truyền’ hay ‘nội tại’ và như thế ông bước vào những địa vực mà đa số những tiề
30/01/2026(Xem: 3868)
Đây là bút ký của thầy Thích Phước An viết về ngài Tuệ Sỹ, mà thầy vừa mới gởi cho tôi chiều qua. Tôi đã từng, hơn một lần, đọc lại những bài viết hay, viết về ngài Tuệ Sỹ, lúc ngài viên tịch hôm 24.11.2023 vừa qua tại chùa Phật Ân, trong đó có bài này của thầy Thích Phước An – Thơ Tuệ Sỹ, Tiếng Gọi Của Những Đêm Dài Heo Hút. Văn hay thì đọc lại bao lần cũng hay. Đó là chưa kể, đây là một áng văn rất thơ của một nhà sư, viết về một nhà sư. Thầy Thích Phước An và ngài Tuệ Sỹ, vốn là huynh đệ, gắn bó cùng nhau đã từ lâu lắm trên bước đường tu hành. Thân thiết với ngài Tuệ Sỹ, có lẽ chẳng ai bằng thiền sư Lê Mạnh Thát, cùng các huynh đệ của ngài, trong đó, có một người luôn kề cận, từ lúc còn gian khó của gần năm mươi năm về trước, cho đến khi ngài mất, đó là thầy Thích Phước An.
24/01/2026(Xem: 4119)
Bính Ngọ Xuân về tỏa ngát hương Hoa ngàn cỏ nội đẹp muôn phương Yên bình vũ trụ qua tai chướng Tĩnh tại mây trời lắng họa vương Thế sự chan hòa xa ác tưởng Nhân dân vững mạnh hướng an tường Nghĩa ân mầu nhiệm lòng luôn dưỡng Phật pháp thâm huyền phát nguyện nương..!
23/01/2026(Xem: 3413)
Một lần tịch tĩnh rừng hoang Sao Mai huyền diệu óng vàng trời đêm Cỏ lau thức giấc êm đềm Khuya bên bếp lạnh khưi niềm ủ tro Tâm tư hạt thóc rợp cờ Viễn trình sinh tử phất phơ năm màu Nỗi hờn tủi nhục tan mau
22/01/2026(Xem: 3874)
Hai ngàn năm Thế Tôn khuất bóng Lời dạy xưa còn vọng đến nay Chỉ là nắm lá trong tay Vẫn tròn huệ mạng Như Lai ba đời Đúng diệu pháp, một lời cũng đủ Đủ bao hàm pháp nhũ Phật thân Một lời như thật, như chân Cho ra diệu dụng vạn lần hư ngôn Biển trầm luân sóng dồn gió dập
20/01/2026(Xem: 2927)
QUÁN Mắt trông năm cùng tháng tận Ngắm dòng sống hiểu thực hư Không gian không ngừng tĩnh động Sáu thời vẫn vậy phù hư. LẶNG Xập xình hòa vui tiếng nhạc Xóm quê thay sắc rộn ràng Hẻm cùng gió tung bụi rác Thi nhân ngưng nhịp gác đàn.
15/01/2026(Xem: 3969)
chén cơm tù cúng Phật xiềng xích hóa bụi tro hư không nhập lòng đất trăng trời trải ngàn hoa chén cơm chiều nguội ngắt tâm ý vẫn trắng trong khói nào cay đôi mắt khưi thơ chảy tuôn dòng