59. Kinh Nhiều Cảm Thọ

19/05/202010:26(Xem: 21202)
59. Kinh Nhiều Cảm Thọ

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majhima  Nikàya )


Tập II
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



59. Kinh NHIỀU CẢM THỌ
( Bahuvedanìya sutta )
 
Như vậy, tôi nghe :
 
      Một thời, đức Thế Tôn trú tại
          Kỳ-Viên-Tự , Chê-Tá-Va-Na  (1)
              Tại Sa-Vát-Thí (2) an hòa
       A-Na-Thá-Pin-Đi-Ka (3) tâm lành
          Cấp-Cô-Độc (3) đại danh thí chủ
          Thành Xá-Vệ (2) thường trú tại đây
              Đã dâng Phật Tinh Xá này
       Tên “ Bố-Kim-Tự ”(1) cũng hay dùng thường
          Là trung tâm hoằng dương Chánh Pháp
          Chư Tỷ Kheo an lạc sáu thì
              Hòa hợp, thanh tịnh, uy nghi
       Giải thoát giới bổn nghiêm trì trải qua.
 
          Người thợ mộc Panh-Cha-Kanh-Gá
    _________________________
 
(1) , (2), (3) : Jetavanavihàra :Kỳ Viên hay Kỳ Hoàn Tinh Xá ,do
 Trưởng Giả Cấp-Cô-Độc (Anathapindika – tên thật là SUDATTA 
-Tu-Đạt-Đa ) mua lại từ khu vườn của Thái Tử Kỳ Đà ( Jeta ) gần
 Thành Xá Vệ (Savatthi ) dâng choĐức Phật .Tại đây đức Phật đã
 nhập hạ nhiều lần và  nhiều Kinh quan trọng đã được Phật thuyết
 ra tại đây .     Vì Trưởng Giả Cấp-Cô-Độc  đã dùng vàng lót trên
 mặt đất để mua cho được khu vườn theo lời thách của Thái Tử Kỳ
 Đà , nên chùa này còn được gọi  là Bố Kim Tự ( chùa trải vàng ). 
      Cảm phục tấm lòng nhiệt tâm vì đạo của Trưởng Giả , Thái Tử 
 Jeta  hoan hỷ cúng toàn bộ cây trái trong vườn đến Phật và Tăng 
 Chúng, nên ngôi chùa thường được gọi với danh xưng : Jetavana 
Anathapindikàràma - Kỳ Thọ Cấp Cô Độc Viên ( vườn Cấp-Cô-Độc , cây Kỳ-Đà ).    
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  308
 
          Tức Ngũ Phần này đã một thì      
              Đến Tôn-giả Ưu-Đà-Di  (1)
Đảnh lễ Tôn-giả sau khi đến rồi,
          Ông ta ngồi một bên Tôn-giả
          Đoạn Panh-Chá-Kanh-Gá (2) thưa ngay
              Với ngài U-Đa-Di này :
 
 – “ Kính thưa Tôn-giả ! Xin ngài giải cho
          Thế Tôn thuyết có bao nhiêu thọ ? ”.
 
    – “ Gia chủ ! Có ba thọ trải qua
              Lạc thọ, khổ thọ kể ra,
       Bất khổ bất lạc thọ là thứ ba ”.
 
    – “ Thưa Tôn-giả ! Phật Đà không thuyết
          Có ba thọ. Chỉ thuyết hai thôi :
      Lạc thọ, khổ thọ trên đời.
       Bất khổ & lạc thọ Ngài thời thuyết ra
          Đó chính là tối thắng an lạc
          Đối với các vị chứng tịnh an ”.
 
              Vị Tôn-giả lại nói rằng    
       Đức Thế Tôn đã rõ ràng thuyết ra
          Là có ba thọ, và khẳng định :
 
    – “ Này Gia chủ ! Do chính Phật Đà
              Không chỉ thuyết hai thọ ra
       Mà thuyết ba thọ trải qua mọi thời :
          Lạc thọ, khổ thọ, rồi tiếp đó
          Bất khổ bất lạc thọ thứ ba ”.
 
              Ba lần, thợ mộc thưa là :
– “ Tôn-giả ! Phật không thuyết ba thọ vầy
    _________________________
 
(1) : Vị Tôn-giả tên Udayì .
   (2) :  Người thợ mộc tên Pancakanga – Ngũ Phần .
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  309
 
          Phật chỉ thuyết có hai thọ đó
          Là lạc thọ, khổ thọ mà thôi !
              Bất khổ & lạc thọ này thời
       Thế Tôn thuyết đối với người hành sâu
          Tối thắng lạc, chứng vào tịch tịnh ”.
 
  Hai người đều đeo dính ý mình.
              Tôn-giả giải thích, thuyết minh
       Không thể thuyết phục, dù mình ông ta.
          Thợ mộc thì cho là như thế
          Cũng không thể thuyết phục ngài này.
 
              Tôn-giả A-Nan gần đây
       Nghe cuộc đàm thoại như vầy xảy ra
          Giữa thợ mộc Panh-Cha-Kanh-Gá
        Với Tôn-giả là Ưu-Đà-Di.
              Tôn giả A-Nan liền đi
       Đến hương thất Phật ; sau khi đến rồi
          Đảnh lễ Phật xong, ngồi cạnh đó
          Rồi Tôn-giả thuật rõ tức thì
              Chuyện Tôn-giả Ưu-Đà-Di
       Cùng người thợ mộc, sau khi thoại đàm
          Về các thọ hoàn toàn nghịch ý
          Ai cũng chấp về lý của ta.
 
              Nghe thuật lại, đấng Phật Đà
       Bảo Tôn-giả A-Nan-Đà như sau :
 
    – “ A-Nan ! Dầu cho U-Đa-Dí
          Nêu pháp môn đúng lý chăng là,
              Nhưng mà Panh-Chá-Kanh-Ga
       Cũng không chấp nhận. Hay là pháp môn
          Của thợ mộc bảo tồn là đúng
          U-Đa-Dí lại cũng khăng khăng
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  310
 
              Không chấp nhận hai thọ phần
       A-Nan ! Tứ chúng cũng cần hiểu ra :
          Về hai thọ được Ta nói tới
  Tùy theo với pháp môn thế nào.
              Ba thọ, Ta nói thuộc vào
       Tùy trường hợp khác, phải đâu sai lời.
          Năm & sáu thọ hay mười tám thọ,
          Hay ba mươi sáu thọ đồng thì,
              Một trăm lẻ tám thọ chi,
       Như Lai thuyết giảng theo tùy pháp môn.
          A-Nan-Đa ! Pháp môn tùy đó
          Ta thuyết giảng các thọ khác nhau !
              Nên đối với những người nào
       Không chấp nhận thì không sao tán đồng,
          Không tùy hỷ vì lòng chấp trước
          Những điều được khéo nói, trình bày,
              Sẽ xảy ra sự kiện này :
 
       Họ sẽ tranh đấu hoặc bày khẩu tranh,
          Họ luận tranh, đả-thương nhau kỹ
          Với binh khí miệng lưỡi cuồng ngông.  
 
              Còn với những ai tán đồng
       Chấp nhận, tùy hỷ thuộc trong những điều
          Được khéo nói, thuận chiều khéo thuyết
          Khéo trình bày chi tiết, hiểu mau,
              Xảy ra sự kiện như sau :            
       Họ sống ý hợp tâm đầu, tương liên,
          Hoan hỷ liền, như nước với sữa
          Mắt chan chứa tương ái nhìn nhau.
 
              Này A-Nan-Đa ! Thế nào
       Năm dục tăng trưởng kể vào ở đây ?
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  311
 
      *  Các sắc do mắt này nhận thức,
          Là đáng vui và thực đáng yêu
              Đẹp ý với sắc mỹ miều,
       Tương ứng với dục, những điều tốt hay.
 
      *  Các tiếng do tai này nhận thức,
      *  Mũi nhận thức đủ các thứ hương,
          *  Vị do lưỡi nhận thức thường,
   *  Xúc do thân cảm xúc, dường êm êm.
 
          Cả năm căn đều đem tức khắc
          Sự khả lạc, khả ý, đáng yêu,
              Tương ứng với dục mọi điều, 
       Năm dục trưởng dưỡng được nêu như vầy.
 
          Năm dục này khởi lên hỷ, lạc
    Nên gọi là dục-lạc trải qua.
 
              Này A-Nan ! Ai nói ra : 
      ‘Lạc & hỷ là tối thượng mà chúng sanh
          Có thể nhanh cảm thọ’, như thế 
Ta không thể chấp nhận điều đây.
              Sao vậy ? Vì lạc khác này
       Vi diệu, thù thắng, sâu dày hơn xa.
 
          A-Nan-Đa ! Tỷ Kheo vị nọ
          Dục từ bỏ, bất thiện pháp ly,
              Đệ nhất Thiền chứng, trú y,
       Trạng thái hỷ lạc, mọi thì tịnh thanh,
          Ly dục sanh, có tầm có tứ,
          Lạc này tự khác lạc kia xa,
     Vi diệu, thù thắng, sâu xa.
 
   *  Lại lạc thọ khác vượt xa hơn nhiều
          Vi diệu hơn và nhiều thù thắng :  
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  312
 
          Vị Tỷ Kheo diệt hẳn tứ, tầm,
              Chứng, trú Nhị Thiền âm thầm
       Trạng thái hỷ lạc do mầm định sanh,
          Không tầm, tứ, nhất tâm định tĩnh,
 Lạc này chính vi diệu hơn ngay.
 
              A-Nan ! Ai nói như vầy : 
      ‘Lạc & hỷ này tối thượng, đầy tịnh thanh
   Mà chúng sanh có thể cảm thọ’
          Ta không có chấp nhận điều đây !
              Vì sao ? Vì lạc khác này
       Vi diệu, thù thắng, sâu dày hơn xa.
 
      *  A-Nan-Đa ! Lại điều tiếp nữa
          Vị Tỷ Kheo nương tựa thiền tâm
              Ly hỷ trú xả, nhất tâm
       Chánh niệm tỉnh giác thì thân cảm liền
          Sự lạc thọ, Thánh hiền gọi đủ
          Là ‘xả niệm lạc trú’, an nhiên
              Chứng và an trú Tam Thiền
       Lạc này vi diệu, thâm uyên hơn nhiều.
 
      *  Này A-Nan ! Lại điều tiếp nữa
          Vị Tỷ Kheo nương tựa định thiền
              Xả lạc, xả khổ - tâm yên
       Diệt hỷ, ưu, cảm thọ liền trước đây
          Chứng, trú ngay vào Thiền đệ Tứ
          Không khổ, lạc, không giữ niệm nào.
 
          *  Lại có lạc thọ thanh cao 
       Vị Tỷ Kheo ấy nhập vào thiền-na
          Đã vượt qua toàn diện sắc-tưởng,
          Sai-biệt-tưởng không tư-niệm qua
              Diệt trừ hữu-đối-tưởng ra                        
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  313
 
       Vị ấy nghĩ : ‘Hư không là vô biên’,
          Không Vô Biên Xứ liền chứng, trú.
          Lạc vi diệu này tự hơn xa 
          Đối với dục lạc mị tà.
 
   *  Vị Tỷ Kheo ấy thiền-na lộ đồ
          Vượt toàn diện Không-vô-biên-xứ
          Liền tư lự : ‘Thức là vô biên’
     Chứng, trú Xứ Thức Vô Biên.
 
   *  Rồi Tỷ Kheo ấy theo duyên bấy giờ
          Vượt toàn diện Thức-vô-biên-xứ
          Lại tư lự : ‘Không có vật gì’
            Vô Sở Hữu Xứ trú, y.
       Lạc này thù thắng, diệu vi hơn nhiều.
 
      *  Vị Tỷ Kheo vượt qua toàn diện
          Vô-sở-hữu-xứ biến khỏi đi
              Chứng và an trú tức thì
       Vào Xứ Phi-Tưởng Phi-Phi-Tưởng này,
          A-Nan-Đa ! Lạc đây chắc chắn
          Vi diệu và thù thắng hơn xa.
 
           *  Lại nữa, có ai nói là :
     ‘Lạc & hỷ này tối thượng, mà chúng sanh
          Có thể nhanh cảm thọ’, như thế
          Ta không thể chấp nhận điều đây !
              Sao vậy ? Vì lạc khác này
       Vi diệu, thú thắng, sâu dày hơn xa.
          Vị Tỷ Kheo vượt qua khỏi hướng
          Phi-tưởng-phi-phi-tưởng-xứ này
              Chứng Diệt Thọ Tưởng Định ngay
       Và an trú ở định này, lành thay !
          A-Nan-Đa ! Lạc này chắc chắn              
Trung Bộ (Tập 2) Kinh 59 : NHIỀU CẢM  THỌ   *MLH  –  314
 
          Vi diệu và thù thắng hơn xa
              Với lạc & hỷ đã nói qua.
 
       A-Nan ! Có thể xảy ra điều này :
          Có những tay du sĩ ngoại đạo
          Có thể nói điên đảo như vầy :
            “ Sa-môn Gô-Ta-Ma này
       Nói Diệt-thọ-tưởng-định đây tỏ tường
          Thuộc lạc thọ, chủ trương như vậy,
          Là gì vậy ? Như vậy là sao ? ”.
              A-Nan ! Cần đáp như sau :
 
    “ Này Chư Hiền ! Căn cứ vào đại cương
          Thế Tôn không chủ trương chỉ có
          Những tùy thuộc lạc thọ điều gì
        Là thuộc về lạc tức thì.
       Chủ trương Phật là phạm vi chỗ nào
          Và chỗ nào có được lạc thọ
          Thì chỗ đó thuộc về lạc ngay ! ”.
 
              Thế Tôn thuyết giảng như vầy 
       A-Nan hoan hỷ, càng dày niềm tin ./-
 
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )
 
 
 
*
*    *
 
 
(  Chấm dứt  Kinh số 59  :  Kinh NHIỀU CẢM THỌ
 –  BAHUVEDANÌYA   Sutta  )
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30/01/2026(Xem: 4211)
Nhà hiền triết Krishnamurti đã nhắc nhở gì cho nhân loại hôm nay? Thích Phước An Tôi còn nhớ hồi giữa thập niên 60 của thế kỷ trước, nhà xuất bản An Tiêm đã cho ra đời tác phẩm Tự do đầu tiên và cuối cùng (The First and Last Freedom) của Krishnamurti do Phạm Công Thiện dịch. Mở đầu tác phẩm, dịch giả còn dịch bài viết của Henry Miller, văn hào hàng đầu nước Mỹ thời bấy giờ, trong đó có đoạn Henry Miller tóm tắt tư tưởng của Krishnamurti như thế này: “Con người là kẻ tự giải phóng chính mình”, phải chăng đó là đạo lý tối thượng của đời sống? Biết bao bậc hiền nhân trác việt đã nhắc nhở và đã thể hiện bao lần giữa lòng đời? Họ là những đạo sư, những con người đã làm lễ cưới của đời sống, chứ không phải những nguyên tắc, tín điều, luân lý, tín ngưỡng. Những bậc đạo sư đúng nghĩa thì chẳng bao giờ bày đặt ra lề luật hay giới luật, họ chỉ muốn giải phóng con người. Điều làm nổi bật Krishnamurti và nói lên sự khác nhau giữa Krishnamurti và những bậc giáo chủ vĩ đại tro
30/01/2026(Xem: 3319)
MEISTER ECKHART, sinh tại nước Đức, là nhà thần bí vĩ đại của Thiên Chúa Giáo thời Trung Cổ. Sự xuất hiện của Eckhart đả làm đảo lộn những người đi trước ông. D.T Suzuki trong Mysticism, Christian and Buddhist[*] đã nói rằng, lần đầu tiên khi đọc Eckhart, ông đã xúc động tràn trề, và D. T. Suzuki cho rằng, Eckhart đúng là “một tín đồ Thiên Chúa Giáo phi thường” và Thiên Chúa Giáo của Eckhart, D.T. Suzuki nghĩ là “thật độc đáo và có nhiều điểm khiến chúng ta do dự không muốn xếp ông thuộc vào loại mà ta thường phối hợp với chủ nghĩa hiện đại duy lý hóa hay chủ nghĩa truyền thống bảo thủ. Ông đứng trên những kinh nghiệm của riêng mình, một kinh nghiệm phát sinh từ một tư cách phong phú, thâm trầm, và đạo hạnh” Và như vậy D.T. Suzuki viết tiếp về Eckhart: “Ông cố hóa giải những kinh nghiệm ấy với cái loại Thiên Chúa Giáo lịch sử rập khuân theo những truyền kì và huyền thoại. Ông cố đem cho chúng một ý nghĩa ‘bí truyền’ hay ‘nội tại’ và như thế ông bước vào những địa vực mà đa số những tiề
30/01/2026(Xem: 3399)
Đây là bút ký của thầy Thích Phước An viết về ngài Tuệ Sỹ, mà thầy vừa mới gởi cho tôi chiều qua. Tôi đã từng, hơn một lần, đọc lại những bài viết hay, viết về ngài Tuệ Sỹ, lúc ngài viên tịch hôm 24.11.2023 vừa qua tại chùa Phật Ân, trong đó có bài này của thầy Thích Phước An – Thơ Tuệ Sỹ, Tiếng Gọi Của Những Đêm Dài Heo Hút. Văn hay thì đọc lại bao lần cũng hay. Đó là chưa kể, đây là một áng văn rất thơ của một nhà sư, viết về một nhà sư. Thầy Thích Phước An và ngài Tuệ Sỹ, vốn là huynh đệ, gắn bó cùng nhau đã từ lâu lắm trên bước đường tu hành. Thân thiết với ngài Tuệ Sỹ, có lẽ chẳng ai bằng thiền sư Lê Mạnh Thát, cùng các huynh đệ của ngài, trong đó, có một người luôn kề cận, từ lúc còn gian khó của gần năm mươi năm về trước, cho đến khi ngài mất, đó là thầy Thích Phước An.
24/01/2026(Xem: 3699)
Bính Ngọ Xuân về tỏa ngát hương Hoa ngàn cỏ nội đẹp muôn phương Yên bình vũ trụ qua tai chướng Tĩnh tại mây trời lắng họa vương Thế sự chan hòa xa ác tưởng Nhân dân vững mạnh hướng an tường Nghĩa ân mầu nhiệm lòng luôn dưỡng Phật pháp thâm huyền phát nguyện nương..!
23/01/2026(Xem: 3085)
Một lần tịch tĩnh rừng hoang Sao Mai huyền diệu óng vàng trời đêm Cỏ lau thức giấc êm đềm Khuya bên bếp lạnh khưi niềm ủ tro Tâm tư hạt thóc rợp cờ Viễn trình sinh tử phất phơ năm màu Nỗi hờn tủi nhục tan mau
22/01/2026(Xem: 3270)
Hai ngàn năm Thế Tôn khuất bóng Lời dạy xưa còn vọng đến nay Chỉ là nắm lá trong tay Vẫn tròn huệ mạng Như Lai ba đời Đúng diệu pháp, một lời cũng đủ Đủ bao hàm pháp nhũ Phật thân Một lời như thật, như chân Cho ra diệu dụng vạn lần hư ngôn Biển trầm luân sóng dồn gió dập
20/01/2026(Xem: 2822)
QUÁN Mắt trông năm cùng tháng tận Ngắm dòng sống hiểu thực hư Không gian không ngừng tĩnh động Sáu thời vẫn vậy phù hư. LẶNG Xập xình hòa vui tiếng nhạc Xóm quê thay sắc rộn ràng Hẻm cùng gió tung bụi rác Thi nhân ngưng nhịp gác đàn.
15/01/2026(Xem: 3780)
chén cơm tù cúng Phật xiềng xích hóa bụi tro hư không nhập lòng đất trăng trời trải ngàn hoa chén cơm chiều nguội ngắt tâm ý vẫn trắng trong khói nào cay đôi mắt khưi thơ chảy tuôn dòng
13/01/2026(Xem: 5045)
Tuệ Nhân vững chãi cuộc đăng trình Cùng với tăng đoàn trải nghiệm linh Tâm ước mong cho thế giới thịnh Ý nguyền muốn được quốc gia vinh Từ bi chẳng nản trong sương lạnh Hỷ xả không màng dưới nắng hanh Thẳng tiến đường xa ngàn bộ dặm Thong dong tự tại bước yên bình. .!
12/01/2026(Xem: 2949)
Tôi xa quê nhiều năm rồi nhỉ Sao lòng vẫn canh cánh nỗi đau Thời gian cứ lặng lẽ qua mau Tiếng xưa hoài thầm thì thủ thỉ. Quên được sao hình bóng quê hương Nơi chập chững bước chân đầu đời Lời mẹ ru chơi vơi vời vợi Bản tình ca trọn vẹn hạnh phúc.