55. Kinh Jìvaka

19/05/202010:25(Xem: 21295)
55. Kinh Jìvaka

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majhima  Nikàya )


Tập II
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



55. Kinh JÌVAKA      
( Jìvaka sutta )
 
Như vậy, tôi nghe :
 
Một thời, đức Thế Tôn Giác Giả
          Trú Vương-Xá – Rá-Chá-Ga-Ha (1)
              Tại vườn xoài Chi-Va-Ka
       Tức Kô-Ma-Rá-Phách-Cha (2) đại thần
Là Ngự-Y ở gần Vương Thượng,
          Tôn kính Phật, quy ngưỡng Phật môn.
 
              Một hôm, đến gặp Thế Tôn     
       Thành tâm đảnh lễ Thế Tôn, xong rồi
          Ông liền ngồi một bên dưới đất
          Rồi bạch Phật : “ Bạch Đức Thế Tôn !
              Con nghe có những tiếng đồn :
      ‘Họ giết hại vì Sa-môn Kiều-Đàm, (3)
          Và Sa-môn Kiều-Đàm biết vậy
          Vẫn dùng lấy các loại thịt mà
              Đã được giết vì ông ta’.
       Những lời nói được thốt ra như vầy        
          Có phải là người này nói đúng,
          Không xuyên tạc và cũng đồng thời
              Đúng pháp, thuận pháp chẳng dời,
       Không thể quở trách những lời nói trên ? ”.
 
     – “ Chi-Va-Ká ! Nói lên như vậy   
          Những lời ấy đích thực vô minh
    _________________________________
 
 (1) : Thành Vương-Xá - Ràjagaha , thủ phủ nước Ma-Kiệt-Đà .
(2) : Vườn xoài của quan Ngự Y Jìvaka Komarabhacca .
(3) : Gotama  –  Kiều-Đàm hay Cồ-Đàm là họ của Đức Phật .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   248
 
             ‘Vì Như Lai, họ sát sinh
       Tuy Ta biết thế, mặc tình cứ ăn’.
          Phải biết rằng lời này xuyên tạc
Không như thật, sai lạc lời Ta.
Ta nói, này Chi-Va-Ka !
       Trong ba trường hợp xảy ra rõ ràng
          Ta không cho các hàng đệ tử
          Được thọ dụng ba thứ thịt chi
              Mà mình thấy, nghenghi
Con vật họ giết chỉ vì mình đây.
          Ba trường hợp như vầy tuyệt đối
          Không được dùng đối với thịt này.
              Còn ba trường hợp thịt đây
       Không nghe, không thấy và rày không nghi.   
          Thịt này thì có thể thọ dụng,
         ‘Tam tịnh nhục’, giữ đúng luật này.
 
              Này Chi-Va-Ká ! Ở đây,
       Tỷ Kheo sống dựa hằng ngày vào nơi
          Một làng hay một nơi thị trấn,
          Tâm biến mãn một phương với Từ,
              An trú tâm ấy an như.
       Cũng vậy, biến mãn tâm Từ các phương
          Hai, ba, tư – vô lường thế giới
          Khắp phương xứ, trên, dưới, bề ngang,
              Vị ấy biến mãn dễ dàng
       Với tâm câu hữu mọi phang với Từ,
          Thật vô biên cũng như quảng đại
Không hận, sân và lại trú an.
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
 
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   249
 
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   250
 
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng , bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã nghe điều này đầy đủ :
‘Cao thượng thay, an trú lòng Từ !’
              Diện kiến thân chứng chân như
Thế Tôn an trú lòng Từ – theo con ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Cái còn tồn tại
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây hằng bữa
          Vị Tỷ Kheo sống dựa vào làng,
              Hay một thị trấn bình an
       Tinh tấn hành đạo của hàng Tỷ Kheo,
          Tâm vị ấy duyên theo an trú
          Biến mãn tâm, câu hữu với Bi,
              Với Hỷ, với Xả đồng thì,
       Một, hai, ba, bốn phương vi sẵn sàng,
          Khắp thế giới, bề ngang, trên, dưới,
          Khắp phương xứ, cùng khắp vô biên,
              Vị ấy cũng biến mãn liền
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   251
 
       Với tâm quảng đại, vô biên vô cùng,
          Không hận, sân, tựu trung an trú
          Vô lượng tâm (1) đầy đủ bốn hàng.
 
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
    _________________________________
 
 (1) :Tứ Vô Lượng Tâm :
        Từ ( Mettà ), Bi ( Karunà ), Hỷ ( Mudità ), Xả ( Upekkhà ) .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   252
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng, bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã từ điều này nghe kỹ :
         ‘Cao thượng thay, trú Hỷ, Xả, Bi !
              Diện kiến thân chứng uy nghi
       Thế Tôn an trú Hỷ, Bi, Xả này ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây tồn tại    
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Như vầy tình huống
          Người nào muốn dâng cúng Như Lai
              Hay các đệ tử Như Lai,
       Giết hại sinh vật các loài tẩu, phi  (1)
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   253
 
          Thì chất chứa nhiều phi-công-đức
          Mà đích thực do năm nguyên nhân :
 –  Khi người ấy lên tiếng rằng :
      ‘Hãy dắt con thú đến gần ! Làm đi !’
          Có tức thì nguyên nhân thứ nhất
          Phi-công-đức chứa thật nhiều thay !
 –  Khi bị dắt, con thú này
       Bị kéo trì cổ, tâm đầy đau thương,
          Cảm thọ thường khổ ưu chi xiết,
          Đó được biết nguyên nhân thứ hai
              Chứa phi-công-đức nhiều thay !
 –  Khi bảo : ‘Giết con thú này cho ta !’
          Là nguyên nhân thứ ba đích thực
Chất chứa phi-công-đức thậm đa.
 –  Khi thú bị giết, kêu la
       Khổ ưu cảm thọ ; đó là thứ tư
Phi-công-đức nhiều từ cớ đó.
 –  Khi người nọ cúng dường Như Lai   
              Hay các đệ tử Như Lai
Một cách phi pháp, như vầy nguyên nhân
Phi-công-đức thứ năm chứa chất.   
 
          Chi-Va-Ká ! Với bất cứ ai
              Vì muốn cúng dường Như Lai
       Hay là đệ tử Như Lai các hàng,
          Mà sẵn sàng giết hại sinh vật
          Sẽ chứa chất phi-công-đức nhiều
    _________________________________
 
   *  Chú thích cho trang trước :
 (1) : Tẩu , phi : Chỉ các loài cầm thú : chim bay, thú chạy .( Cầm : 
        các loải chim, hay nói chung loài có lông vũ, hai chân . Thú :
        chỉ các loài bốn chân, có lông mao ).
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   254
 
              Do năm nguyên nhân vừa nêu
       Và người ấy đã làm điều lầm si ”.   
 
          Nghe Phật giảng, ông Chi-Va-Ká    
          Hay là Kô-Ma-Rá-Phách-Cha
              Hoan hỷ bạch đấng Phật Đà :
 
    “ Thật là hy hữu ! Thật là diệu vi !
          Bạch Thế Tôn ! Những gì Ngài dạy
          Chư Tỷ Kheo như vậy thọ trì
              Thọ dụng các món ăn chi
       Một cách hợp pháp, chẳng gì đáng chê.
        ‘Tam tịnh nhục’ thuộc về vật thực
          Được thọ dụng của bậc Tỷ Kheo
Không có khuyết phạm giới điều.
       Thật là vi diệu ! Thật nhiều lợi an !
          Bạch Thế Tôn ! Muôn vàn hoan hỷ !
          Con nguyện làm Cư Sĩ thuận tùng
              Từ nay cho đến mạng chung
       Trọn đời quy ngưỡng Đại Hùng Thế Tôn ”./-
 
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )
 
 
*  *  *
 
(  Chấm dứt  Kinh 55 :JÌVAKA   –  JÌVAKA  Sutta  )
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
06/02/2026(Xem: 2634)
Chớ mong chờ sẽ có kỳ tích xuất hiện ! Mà chỉ cần mỗi ngày thêm một chút yêu thương So với hôm qua, đã có tiến bộ hơn, về dũng cảm, khiêm nhường Luôn giữ được ngọn đèn tâm sáng rực giữa mê cung thế giới
06/02/2026(Xem: 3309)
Tuấn mã ung dung bước thảnh thơi, Yên cương là giới, lộ là đời Chân không lùi bước dù sương gió Trí đảm trung can giữa đất trời. Gánh nặng trần lao không oán thán Vượt qua lục đạo thoát luân hồi Ngày đêm tinh tấn không dừng nghỉ Mã đáo thành công viên mãn rồi.
06/02/2026(Xem: 3613)
Hai không hai sáu đến rồi Hân hoan chào đón trên môi mỉm cười Dù trời mưa gió vẫn tươi Tâm yên cành tịnh tình người dễ thương Bao la ân nghĩa muôn phương Thiền môn luôn đẹp đồng hương thạnh hành Mây trôi chầm chậm hay nhanh Tuỳ duyên nhìn ngắm không sanh mong cầu
06/02/2026(Xem: 2608)
Nghêu ngao khúc hát mục đồng Thong dong bãi lục đất dồng dắt trâu Hiền ngưu vẫn đó chứ đâu đôi sừng lẫm liệt đại đầu vờn mây Cỏ non hoa dại rợp dầy Vi vu sáo thổi tháng ngày dọc ngang Đồi cao gió hú kinh vàng Đường trần khúc khuỷu
04/02/2026(Xem: 2666)
Là một nữ tu sĩ chân yếu tay mềm, Phật sự đa đoan, lòng tôi vẫn cảm thấy tràn đầy nguồn an ủi vô biên trong những lúc mệt nhọc. Những ngày gần đây, các bài thơ trong tập thơ Hoa Thiền, mang tâm ý Phật Pháp, được Cô Đặng Lan và các thi sĩ ngâm vịnh, được Phật tử Tâm Nghiêm đọc vào đĩa, được Nhạc sĩ Nguyễn Nhật Tân phổ nhạc… với những niềm khích lệ đó, khiến tôi cố gắng sáng tác thêm những vần thơ mới. Và hôm nay, tập thơ Hoa Thiền tái bản, mang vóc dáng trang trọng, gói trọn một nội dung hồn thơ và ý nhạc, khiến cho lời thơ nhẹ nhàng bay vút khắp nơi và tuôn chảy vào tận cõi lòng người. Tôi xin chân thành cảm nhận tất cả và trân trọng khắc ghi vào lòng một kỷ niệm đẹp trong suốt hành trình dấn thân vì Đạo. 🙏🙏🙏🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️
04/02/2026(Xem: 2409)
Phật Sự Mục đích Thế Tôn đến cõi đời, Mở bày tri kiến Phật mà thôi. Trong nhà của báu quên tìm thấy, Búi tóc minh châu sẵn đó rồi. Đương thể hiện tiền đang chính nó, Nhắc ra cái ấy có nơi người. Thấy nghe hay biết lìa hay biết, Trên bước chân như mỉm miệng cười. Thích Nữ Phước Hoàn (Như Thanh)
04/02/2026(Xem: 2968)
Tôi có thói quen, sau khi tụng kinh buổi sáng xong, thường ngồi uống một ly trà trước khi dùng điểm tâm. Vừa uống trà, tôi vừa lướt qua trang Thắng Hoan Thi Tập và tình cờ đọc được bài thơ Thiền Trà của Hòa thượng. Tôi cảm thấy thú vị và bỗng dưng nhớ Hòa thượng. Tôi nhớ không phải vì sự bịn rịn của thế gian, mà nhớ cái đức, cái tài và cái tính hào sảng của Ngài.
04/02/2026(Xem: 2769)
Hôm nay Tháng Chạp hăm ba Táo quân khắp chốn gần xa về chầu Bớ khanh Bắc Đẩu Nam Tào Mau mau mở máy bắt đầu online Táo Quân dưới đó là ai Trẫm đây miễn lễ, trình ngay phương nào ? Trong năm Ất Tỵ ra sao Mà ta bị réo điên đầu điếc tai.
02/02/2026(Xem: 3910)
Có đôi khi trong cuộc sống …nếu bị nhiều mệt mỏi quá lại là không cần thiết nhất là vì những việc mà chẳng hề quan trọng, cũng không đến từ việc phải sống thế nào để an yên mà đến từ việc phải trở thành một ai đó trong đầu mình .
30/01/2026(Xem: 4156)
Nhà hiền triết Krishnamurti đã nhắc nhở gì cho nhân loại hôm nay? Thích Phước An Tôi còn nhớ hồi giữa thập niên 60 của thế kỷ trước, nhà xuất bản An Tiêm đã cho ra đời tác phẩm Tự do đầu tiên và cuối cùng (The First and Last Freedom) của Krishnamurti do Phạm Công Thiện dịch. Mở đầu tác phẩm, dịch giả còn dịch bài viết của Henry Miller, văn hào hàng đầu nước Mỹ thời bấy giờ, trong đó có đoạn Henry Miller tóm tắt tư tưởng của Krishnamurti như thế này: “Con người là kẻ tự giải phóng chính mình”, phải chăng đó là đạo lý tối thượng của đời sống? Biết bao bậc hiền nhân trác việt đã nhắc nhở và đã thể hiện bao lần giữa lòng đời? Họ là những đạo sư, những con người đã làm lễ cưới của đời sống, chứ không phải những nguyên tắc, tín điều, luân lý, tín ngưỡng. Những bậc đạo sư đúng nghĩa thì chẳng bao giờ bày đặt ra lề luật hay giới luật, họ chỉ muốn giải phóng con người. Điều làm nổi bật Krishnamurti và nói lên sự khác nhau giữa Krishnamurti và những bậc giáo chủ vĩ đại tro