41. Chùa Đông Phước (đường Đông Phước, P. Phước Long, Tp. Nha Trang)

CHÙA ĐÔNG PHƯỚC

(đường Đông Phước, P. Phước Long, Tp. Nha Trang)

        Xưa thật xưa, Tỳ kheo-ni Xương Thắng, tự Thiện Hành, thuộc dòng thiền Tào Động, ở vùng Gò Bon-Gia Định lánh nạn khói lửa đạn bom mà du cước ra miền Trung, dừng chân tạm cư ở làng Trường Đông, huyện Vĩnh Xương, Khánh Hoà.

        Khoảng trên 200 năm về trước, một số cư dân các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên di cư vào vùng đất ven sông Bình Tân gần Cửa Bé (ngày nay là phường Vĩnh Trường) sinh cơ lập nghiệp, họ lập làng lấy tên là Trường Đông, xây dựng đình, lăng để có nơi nhân dân thờ cúng.

        Tỳ kheo-ni Thiện Hành đã phát tâm tu tại am tranh nơi Gò Quéo-Đồng Bò (nay là xã Phước Đồng), thọ ký với vị Tăng mà dân làng gọi là Thầy Bưởi được hơn 3 năm, thì bổn sư về quê xa rồi viên tịch, nên bà phải trở về lại làng Trường Đông. Từ nơi vùng đất gần biển này, bà đã phát nguyện tạo dựng ngôi chùa Đông Sơn ở đầu núi Trường Đông, vào năm Thành Thái thứ hai (1889), do Hoà Thượng huý Trừng Đạt-Minh Quang chứng minh Khai sơn.

        Năm Thành Thái thứ 18 (1906), chùa được trùng tu lần thứ nhất, khang trang hơn từ đó cho đến lúc Hoà Thượng Trừng Đạt-Minh Quang viên tịch. Thời gian trôi dần qua, Tỳ kheo-ni Thiện Hành cũng thuận thế vô thường viên tịch, để lại ngôi già lam hiu quạnh tiêu điều giữa vùng núi non vắng vẻ khô cằn ít người lui tới... Vậy là dân làng vốn kính tín Tam Bảo đã cùng nhau di dời đến địa phận xã Phước Hải.

         Di dời lần thứ nhất do Đại đức Như Trị-Từ Thâm thuộc dòng thiền Lâm Tế Gia Phổ đảm trách, nhưng chỉ mới xây đắp xong phần nền móng thì bị tranh chấp đất đai, nên công trình lập tự đã không thành.

       Lần di chuyển lập tự thứ hai vào năm Quý Sửu (1913), Đại đức Như Trị-Từ Thân cung thỉnh Hoà thượng Như Đạt-Hoằng Thâm ở ngoài Vạn Ninh vào chứng minh khai sơn. Chùa được an danh là Đông Phước Tự, đó là tên ghép lấy từ tên hai làng, Đông là Trường Đông, Phước là Phước Hải.

        Trước kia, chùa thuộc khóm Phước Thái, phường Phước Hải, sau khi tách phường, hiện nay chùa thuộc phường mới lập Phước Long, và Đạo hiệu của chùa được dùng đặt tên cho con đường Đời chạy giữa lòng khu dân cư đông đúc. Chùa hiện toạ lạc tại số 20/7 đường chùa Đông Phước tính theo ngõ vào cổng tam quan, còn tính theo lối vào cổng hậu của chùa là số 43.

        Truyền thừa:

        - Đệ nhất trụ trì: Tỳ kheo Như Trị-Từ Thân mở mang kiến thiết đất vườn và phòng ốc đến năm Kỷ Mão (1939) thì Ngài viên tịch.

        - Đệ nhị trụ trì: Tỳ kheo Chơn Du- Nhơn Thiện quê ở Ninh Hoà, đến năm Ất Dậu (1945) chiến tranh ác liệt, chùa bị thiêu huỷ, năm Mậu Tý (1948) tu bổ hoàn thành ngôi Chánh điện, Tây lang và Tổ đường.

        - Đệ tam trụ trì: Tỳ kheo Chơn Gia- Minh Huệ về trụ trì từ năm Kỷ Sửu (1949), Ngài xây cất thêm ngôi Đông Lang để làm chỗ tiếp độ tăng chúng tu học. Đến năm Đinh Dậu (1957), Ngài viên tịch.

         - Đệ tứ trụ trì: Hoà thượng Thích Huệ Quang trụ trì thời gian dài nhất với 50 năm, từ năm Canh Tý 1960 cho đến khi viên tịch (2009). Ngài là vị chân tu đạo hạnh có công lớn nhất trong việc gìn giữ và phát triển ngôi già lam Đông Phước, đã kiến tạo những công trình mang đậm mỹ thuật Phật giáo chung quang trong khuôn viên chùa và có để lại một tấm văn bia súc tích về lược sử của chùa cho hậu thế tỏ tường.

         - Đệ ngũ trụ trì: Hoà thượng Thích Hành Tri-Tâm Thông cùng với Phó trụ trì là Đại đức Thích Như Từ-Tâm Bình.




 

        Vào đến chùa Đông Phước hôm nay, chư vị đạo hữu, Phật tử sẽ được chiêm bái những tôn tượng Phật, Bồ tát và Thánh chúng bằng đồng được thờ phụng trên Chánh điện, Tổ đường và thấy rõ những tôn tượng này đều mang nét khác biệt so với nhiều tôn tượng tại những ngôi chùa khác.

        Từ tôn tượng Đức Thích Ca Mâu Ni, bộ tượng Tây Phương Tam Thánh, Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Địa Tạng, đến thánh tượng Sư Tổ Bồ Đề Đạt Ma và Tổ môn phong... đều mang một nụ cười mỉm nhẹ trên kim nhan từ bi, và những bàn tay, ngón tay đều mang dáng thon thả dịu dàng.

        Chính Thầy trụ trì Thích Hành Tri-Tâm Thông đã thiết kế mẫu (design) cho thợ đúc khuôn sau rất nhiều lần tham khảo, tìm tòi và phát kiến từ nhiều tôn tượng ở các chùa chiền tự viện gần xa.

Tâm Không Vĩnh Hữu