CHÙA KIM SƠN Ở VĨNH LƯƠNG

1. 1.    Tên gọi– Địa chỉ:

          Chùa Kim Sơn là một Ni tự, toạ lạc tại thôn Lương Hoà, xã Vĩnh Lương, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà. Chùa cách trung tâm thành phố biển Nha Trang khoảng 10km về hướng Bắc.

          2. Lịch sử:

          Chùa Kim Sơn do Ni trưởng Thích Nữ Như Chánh (Toạ Chủ chùa Kim Quang) và Ni trưởng Thích Nữ Như Phụng (Tọa chủ chùa Kim Sơn) khai sơn.

         Năm 1967, nhị vị Ni trưởng từ Gò Công - Định Tường (nay là tỉnh Tiền Giang) chính thức về Tịnh Thất Kim Quang hành đạo, tiếp độ đồ chúng, xây dựng tu bổ tịnh thất thành ngôi chùa Kim Quang (đường Mê Linh, thành phố Nha Trang).

          Năm 1972, nhị vị Ni trưởng mua rẻ được khu đất rẫy hoang vắng bên kia Đèo Rù Rì thuộc thôn Lương Hoà, xã Vĩnh Lương với dự kiến làm nghĩa trang cho chùa và để trồng hoa màu nuôi chúng điệu.

          Sau năm 1975, khu đồi rẫy là một bãi rác khổng lồ. Một thảo am được dựng lên nơi đây. Thảo am vách cót, mái tôn, nền đất, 2 chái hiên làm nơi trú ngụ, không điện, không nước, ruồi muỗi muôn trùng... Thảo am thờ Phật và Ni chúng tạm trú để làm nương rẫy, tăng gia sản xuất trong thời kỳ kinh tế đất nước khó khăn, qua năm tháng dần dần trở thành một ngôi tịnh thất trang nghiêm quy tụ lễ bái của dân địa phương.

          Năm 1992, được sự khích lệ của Hoà thượng Liễu Pháp (chùa Thiên Xá - Nha Trang), Thượng toạ Minh Thông, Thượng toạ Trí Viên (Chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa) và sự ủng hộ của đông đảo Phật tử thành tín, nhị vị Ni trưởng đã quyết định trùng tu thảo am thành ngôi chùa Kim Sơn rộng rãi, trang nghiêm và kiên cố. Chùa đã khai thác đá núi ngay tại khu vực đồi rẫy ở đó để xây dựng ngôi già lam thanh tịnh.

        Năm 1993, ngôi Chánh điện được lạc thành dưới sự chứng minh của Đức Trưởng lão Hoà thượng Thích Trí Nghiêm, cùng chư tôn Hoà thượng, quý Ni trưởng và chư tôn đức Tăng Ni.

         3. Cảnh quan – Kiến trúc- Thờ tự:

         Qua thời gian dài, sau nhiều lần mua thêm những khoảnh đất giáp ranh để nới rộng khuôn viên, chùa Kim Sơn nay có diện tích khoảng 44.400^m2, được địa thế theo bi ký của chùa mô tả: “Phong cảnh nơi đây thật tú vĩ, thế núi vây quanh. Hướng đông, non cao vời vợi, chận làn sóng ồ ạt từ biển cả. Hướng tây, dãy núi xan h chót vót vén khói mây bảng lảng trời cao. Hướng nam, tượng núi hổ ngồi. Hướng bắc, hình non rồng lượn. Thắng cảnh Di Đà núi rừng u nhã, biển trời bao la…”.

         Năm 1995, Ni sư Thích nữ Chánh Tâm được nhị vị Ni trưởng giao trọng trách trụ trì chùa Kim Sơn từ đó đến nay.

         Nhà chùa xây dựng "Lớp Học Tình Thương" dạy chữ cho con em nghèo trong xã Vĩnh Lương, đáng kể nhất là con em những gia đình nghèo lưu trú tạm bợ ở bãi rác bên đèo Rù Rì có được nơi học chữ. Lớp học được giao cho Ni sư Thích Nữ Diệu Phúc đảm trách điều hành. Thoạt đầu, lớp học dựng tạm bằng tranh tre, qua 10 năm sau đã được khang trang hơn, gồm 2 căn nhà được phân làm 6 phòng học. Chương trình dạy học ở Lớp Tình Thương được áp dụng theo chương trình của Sở Giáo dục. Sau khi học hết lớp 5, học sinh sẽ được tiếp tục theo học chương trình cấp 2 tại trường trong xã. Năm học nào ít cũng hơn 50 em, năm học nào nhiều thì cả trăm em đến học chữ. Ngoài ra, nhà chùa còn mở thêm 1 lớp học may, tạo điều kiện để các em có một công việc lo cho cuộc sống của mình. Lớp Tình Thương vẫn duy trì bền vững đến nay đã được gần 30 năm.

        Chánh điện được xây dựng theo kiến trúc truyền thống ở miền Trung, tiền Phật hậu Tổ, trên hai vách hai bên trước Chánh điện được chạm nổi hai bài Thiền kệ chữ Hán. Trong bảo điện chia làm 3 gian thờ, gian giữa thờ Đức Phật Thích Ca ngự trên đài liên hoa, bên phải là Đức Bồ tát Địa Tạng Vương, bên trái là Đức Bồ tát Quán Thế Âm. Hai bên cửa Chánh điện thiết đặt chuông trống và án thờ tôn tượng Hộ Pháp Vi Đà và Bồ tát Địa Tạng. Tổ đường đặt hương án thờ Sư Tổ Bồ Đề Đạt Ma và một hương án thờ linh vị Ni trưởng Như Phùng - Nhật Chơn (Toạ chủ chùa Kim Sơn) cùng chư Ni đã khuất bóng...

        Năm 1998, xây dựng tôn trí tượng Phật A Di Đà lộ thiên, chiều cao 11 mét trên triền đồi, nên ngọn đồi này được gọi là “Núi Di Đà” từ khi tôn thánh tượng Đức Vô Lượng Quang tại đây.

        Gần đó, phía sau tôn tượng Phật A Di Đà là khu bảo tháp, có Tháp Bảo Đồng, là nơi yên nghỉ dành cho Ni chúng trụ xứ tại chùa Kim Quang và Kim Sơn sau khi viên tịch.

        Năm 2000, chùa được chư tôn Trưởng lão Hoà thượng Thích Trí Nghiêm, Thích Thiện Siêu và Thích Thiện Bình chứng minh và chú nguyện đúc đại hồng chung.

        Năm 2001, Ni trưởng Như Phùng viên tịch, được xây tháp thờ phụng trong khu bảo tháp tịch lặng dưới bóng Phật đài.

        Năm 2012, thành lập đơn vị Gia đình Phật tử Kim Sơn - Vĩnh Lương. Đây là đơn vị thứ 46 sinh hoạt trực thuộc Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử tỉnh Khánh Hòa.

        Năm 2014, hoàn thành các công trình phụ như dãy trai đường, nhà trù, nhà sinh hoạt...

        Năm 2015, chùa tổ chức khoá tu Quang Sơn đầu tiên và tạo điều kiện cho bà con Phật tử đến tập tu mỗi tháng một ngày.

        Năm 2016, nhờ sự hỗ trợ của Hội từ thiện MilkCare, nhà chùa thành lập Phòng châm cứu, bấm huyệt, khám chữa miễn phí cho dân nghèo bệnh tật. Cũng trong năm này, chùa hiến tặng ban Trị Sự Tỉnh Hội Phật Giáo Khánh Hoà gần 2.000^m2 đất để xây dựng Lớp nội trú cho Ni sinh Trường Trung cấp Phật Học Khánh Hoà.

        Từ nhiều năm qua, ngoài việc chăm lo duy trì Lớp Tình Thương nằm trong khuôn viên, chùa còn tiếp tục tu bổ, thiết trí tôn tạo thêm nhiều hạng mục công trình dưới sự điều hành cần mẫn và nhiệt thành của Ni sư Diệu Phúc, để tô điểm cho chốn già lam thêm thanh tịnh, đượm thiền vị, như: Cổng tam quan cao lớn nằm cách ngôi Chánh điện một lối vào rộng dài và thẳng tắp khoảng gần 100 mét, tôn tượng Bồ tát Quán Thế Âm lộ thiên ngoài sân phía trước ngôi Chánh điện, Vườn Lâm- Tỳ- Ni dưới bóng rợp mát của cội bồ đề đại thọ, tôn tượng Đức Phật Nhập Niết Bàn, gác Chuông và tôn tượng Bồ tát Quán Thế Âm phía trước, tiểu đình thiết đặt bi ký chùa Kim Sơn an vị giữa một hồ sen có chiếc cầu nhỏ bắc qua, những lối đi lên triền xuống dốc thoai thoải đều được lát đá… Quanh khuôn viên chùa còn được bài trí những phiến thạch tảng đá khắc chữ thư pháp, tượng chú tiểu, tiểu miếu, tiểu đình đan xen giữa những khóm hoa, chậu kiểng, cổ thụ rợp bóng, hoa thơm cỏ lạ, quả tươi trĩu cành…

          4. Đạo tràng tu tập:

         Đến nay, năm 2022, Ni trưởng Như Chánh còn trụ thế, thượng thọ 101 tuổi, đang tịnh dưỡng tại chùa Kim Quang. Mặc dù trông thấy như ngọn đèn leo lét sắp tắt, nhưng Ni trưởng vẫn đang và sẽ mãi mãi là một bóng mát lồng lộng che chở, một tấm gương sáng ngời soi chiếu để dẫn dắt tứ chúng hậu lai đồng tu và phụng sự Đạo pháp, thiền tịnh song hành trì niệm kinh kệ, tu tập các hạnh nhẫn nhục, khiêm cung, thiểu dục tri túc, vị tha độ thế… hướng đến ngày mai an vui, tươi đẹp.

Tâm Không Vĩnh Hữu

CHÙA KIM SƠN Ở VĨNH LƯƠNG

1. 1.    Tên gọi– Địa chỉ:

          Chùa Kim Sơn là một Ni tự, toạ lạc tại thôn Lương Hoà, xã Vĩnh Lương, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà. Chùa cách trung tâm thành phố biển Nha Trang khoảng 10km về hướng Bắc.

          2. Lịch sử:

          Chùa Kim Sơn do Ni trưởng Thích Nữ Như Chánh (Toạ Chủ chùa Kim Quang) và Ni trưởng Thích Nữ Như Phụng (Tọa chủ chùa Kim Sơn) khai sơn.

         Năm 1967, nhị vị Ni trưởng từ Gò Công - Định Tường (nay là tỉnh Tiền Giang) chính thức về Tịnh Thất Kim Quang hành đạo, tiếp độ đồ chúng, xây dựng tu bổ tịnh thất thành ngôi chùa Kim Quang (đường Mê Linh, thành phố Nha Trang).

          Năm 1972, nhị vị Ni trưởng mua rẻ được khu đất rẫy hoang vắng bên kia Đèo Rù Rì thuộc thôn Lương Hoà, xã Vĩnh Lương với dự kiến làm nghĩa trang cho chùa và để trồng hoa màu nuôi chúng điệu.

          Sau năm 1975, khu đồi rẫy là một bãi rác khổng lồ. Một thảo am được dựng lên nơi đây. Thảo am vách cót, mái tôn, nền đất, 2 chái hiên làm nơi trú ngụ, không điện, không nước, ruồi muỗi muôn trùng... Thảo am thờ Phật và Ni chúng tạm trú để làm nương rẫy, tăng gia sản xuất trong thời kỳ kinh tế đất nước khó khăn, qua năm tháng dần dần trở thành một ngôi tịnh thất trang nghiêm quy tụ lễ bái của dân địa phương.

          Năm 1992, được sự khích lệ của Hoà thượng Liễu Pháp (chùa Thiên Xá - Nha Trang), Thượng toạ Minh Thông, Thượng toạ Trí Viên (Chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa) và sự ủng hộ của đông đảo Phật tử thành tín, nhị vị Ni trưởng đã quyết định trùng tu thảo am thành ngôi chùa Kim Sơn rộng rãi, trang nghiêm và kiên cố. Chùa đã khai thác đá núi ngay tại khu vực đồi rẫy ở đó để xây dựng ngôi già lam thanh tịnh.

        Năm 1993, ngôi Chánh điện được lạc thành dưới sự chứng minh của Đức Trưởng lão Hoà thượng Thích Trí Nghiêm, cùng chư tôn Hoà thượng, quý Ni trưởng và chư tôn đức Tăng Ni.

         3. Cảnh quan – Kiến trúc- Thờ tự:

         Qua thời gian dài, sau nhiều lần mua thêm những khoảnh đất giáp ranh để nới rộng khuôn viên, chùa Kim Sơn nay có diện tích khoảng 44.400^m2, được địa thế theo bia ký của chùa mô tả: “Phong cảnh nơi đây thật tú vĩ, thế núi vây quanh. Hướng đông, non cao vời vợi, chận làn sóng ồ ạt từ biển cả. Hướng tây, dãy núi xanh chót vót vén khói mây bảng lảng trời cao. Hướng nam, tượng núi hổ ngồi. Hướng bắc, hình non rồng lượn. Thắng cảnh Di Đà núi rừng u nhã, biển trời bao la…”.

         Năm 1995, Ni sư Thích nữ Chánh Tâm được nhị vị Ni trưởng giao trọng trách trụ trì chùa Kim Sơn từ đó đến nay.

         Nhà chùa xây dựng "Lớp Học Tình Thương" dạy chữ cho con em nghèo trong xã Vĩnh Lương, đáng kể nhất là con em những gia đình nghèo lưu trú tạm bợ ở bãi rác bên đèo Rù Rì có được nơi học chữ. Lớp học được giao cho Ni sư Thích Nữ Diệu Phúc đảm trách điều hành. Thoạt đầu, lớp học dựng tạm bằng tranh tre, qua 10 năm sau đã được khang trang hơn, gồm 2 căn nhà được phân làm 6 phòng học. Chương trình dạy học ở Lớp Tình Thương được áp dụng theo chương trình của Sở Giáo dục. Sau khi học hết lớp 5, học sinh sẽ được tiếp tục theo học chương trình cấp 2 tại trường trong xã. Năm học nào ít cũng hơn 50 em, năm học nào nhiều thì cả trăm em đến học chữ. Ngoài ra, nhà chùa còn mở thêm 1 lớp học may, tạo điều kiện để các em có một công việc lo cho cuộc sống của mình. Lớp Tình Thương vẫn duy trì bền vững đến nay đã được gần 30 năm.

        Chánh điện được xây dựng theo kiến trúc truyền thống ở miền Trung, tiền Phật hậu Tổ, trên hai vách hai bên trước Chánh điện được chạm nổi hai bài Thiền kệ chữ Hán. Trong bảo điện chia làm 3 gian thờ, gian giữa thờ Đức Phật Thích Ca ngự trên đài liên hoa, bên phải là Đức Bồ tát Địa Tạng Vương, bên trái là Đức Bồ tát Quán Thế Âm. Hai bên cửa Chánh điện thiết đặt chuông trống và án thờ tôn tượng Hộ Pháp Vi Đà và Bồ tát Địa Tạng. Tổ đường đặt hương án thờ Sư Tổ Bồ Đề Đạt Ma và một hương án thờ linh vị Ni trưởng Như Phùng - Nhật Chơn (Toạ chủ chùa Kim Sơn) cùng chư Ni đã khuất bóng...

        Năm 1998, xây dựng tôn trí tượng Phật A Di Đà lộ thiên, chiều cao 11 mét trên triền đồi, nên ngọn đồi này được gọi là “Núi Di Đà” từ khi tôn thánh tượng Đức Vô Lượng Quang tại đây.

        Gần đó, phía sau tôn tượng Phật A Di Đà là khu bảo tháp, có Tháp Bảo Đồng, là nơi yên nghỉ dành cho Ni chúng trụ xứ tại chùa Kim Quang và Kim Sơn sau khi viên tịch.

        Năm 2000, chùa được chư tôn Trưởng lão Hoà thượng Thích Trí Nghiêm, Thích Thiện Siêu và Thích Thiện Bình chứng minh và chú nguyện đúc đại hồng chung.

        Năm 2001, Ni trưởng Như Phùng viên tịch, được xây tháp thờ phụng trong khu bảo tháp tịch lặng dưới bóng Phật đài.

        Năm 2012, thành lập đơn vị Gia đình Phật tử Kim Sơn - Vĩnh Lương. Đây là đơn vị thứ 46 sinh hoạt trực thuộc Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử tỉnh Khánh Hòa.

        Năm 2014, hoàn thành các công trình phụ như dãy trai đường, nhà trù, nhà sinh hoạt...

        Năm 2015, chùa tổ chức khoá tu Quang Sơn đầu tiên và tạo điều kiện cho bà con Phật tử đến tập tu mỗi tháng một ngày.

        Năm 2016, nhờ sự hỗ trợ của Hội từ thiện MilkCare, nhà chùa thành lập Phòng châm cứu, bấm huyệt, khám chữa miễn phí cho dân nghèo bệnh tật. Cũng trong năm này, chùa hiến tặng ban Trị Sự Tỉnh Hội Phật Giáo Khánh Hoà gần 2.000^m2 đất để xây dựng Lớp nội trú cho Ni sinh Trường Trung cấp Phật Học Khánh Hoà.

        Từ nhiều năm qua, ngoài việc chăm lo duy trì Lớp Tình Thương nằm trong khuôn viên, chùa còn tiếp tục tu bổ, thiết trí tôn tạo thêm nhiều hạng mục công trình dưới sự điều hành cần mẫn và nhiệt thành của Ni sư Diệu Phúc, để tô điểm cho chốn già lam thêm thanh tịnh, đượm thiền vị, như: Cổng tam quan cao lớn nằm cách ngôi Chánh điện một lối vào rộng dài và thẳng tắp khoảng gần 100 mét, tôn tượng Bồ tát Quán Thế Âm lộ thiên ngoài sân phía trước ngôi Chánh điện, Vườn Lâm- Tỳ- Ni dưới bóng rợp mát của cội bồ đề đại thọ, tôn tượng Đức Phật Nhập Niết Bàn, gác Chuông và tôn tượng Bồ tát Quán Thế Âm phía trước, tiểu đình thiết đặt bi ký chùa Kim Sơn an vị giữa một hồ sen có chiếc cầu nhỏ bắc qua, những lối đi lên triền xuống dốc thoai thoải đều được lát đá… Quanh khuôn viên chùa còn được bài trí những phiến thạch tảng đá khắc chữ thư pháp, tượng chú tiểu, tiểu miếu, tiểu đình đan xen giữa những khóm hoa, chậu kiểng, cổ thụ rợp bóng, hoa thơm cỏ lạ, quả tươi trĩu cành…

          4. Đạo tràng tu tập:

         Đến nay, năm 2022, Ni trưởng Như Chánh còn trụ thế, thượng thọ 101 tuổi, đang tịnh dưỡng tại chùa Kim Quang. Mặc dù trông thấy như ngọn đèn leo lét sắp tắt, nhưng Ni trưởng vẫn đang và sẽ mãi mãi là một bóng mát lồng lộng che chở, một tấm gương sáng ngời soi chiếu để dẫn dắt tứ chúng hậu lai đồng tu và phụng sự Đạo pháp, thiền tịnh song hành trì niệm kinh kệ, tu tập các hạnh nhẫn nhục, khiêm cung, thiểu dục tri túc, vị tha độ thế… hướng đến ngày mai an vui, tươi đẹp.

Tâm Không Vĩnh Hữu