Tự Viện Phật Giáo tại Tỉnh Khánh Hòa

Chùa Linh Nghĩa tọa lạc thôn Phú Khánh trung, xã Diên Thạnh, huyện Diên Khánh (cũ), tỉnh Khánh Hòa. Xưa thật xưa, nơi đây là Nghĩa Trũng Đàn (義塚壇) do các quan triều trong Phủ Diên Khánh, Khánh Hòa sáng lập năm Tự Đức thứ tư – 1851, chính là nơi thờ cúng hài cốt của các nghĩa sĩ trận vong và chư vong linh trong thời nhà Nguyễn (1752-1792)... Nghĩa trũng là tên gọi chung chỉ những khu mộ tập trung dành cho những người hy sinh vì đại nghĩa, đặc biệt là các nghĩa sĩ, liệt sĩ, hay những người chết oan, vong vất vưởng không có nơi nương tựa... Đàn là nơi bày biện thiết lễ để cúng kiếng, cầu siêu (như đàn tràng)…

Tịnh xá Linh Sơn tọa lạc trên đỉnh một ngọn đồi gần bên đèo Rù Rì, thuộc địa phận thôn Lương Hòa, xã Vĩnh Lương (cũ), phường Bắc Nha Trang. Thuở sơ khai, Tịnh xá Linh Sơn chỉ là một am cốc đơn sơ do Sư Thích Giác Lượng tạo dựng giữa rừng cây đá núi rậm rạp để tịnh tu vào những năm đầu thập niên 1970 của thế kỷ trước. Đến năm 1973, sau khi Đức Thầy Thích Giác An- đệ tử Tổ sư Minh Đăng Quang, khai sáng Tổ đình Nam Trung của Giáo đoàn III hệ phái Khất Sĩ, trong đó có Tịnh xá Ngọc Tòng- viên tịch (vào ngày 16 tháng 7 sau ngày Tự Tứ mùa Vu lan Tân Hợi 1971) thì Sư Giác Lượng với đương vị Trị Sự Trưởng đã về “mái cốc am thiền” an trú suốt 3 tháng, sống đời viễn ly thanh tịnh để hoàn thành tập tài liệu “Lưu Kỷ” mang giá trị lịch sử thiêng liêng. Lưu Kỷ là tập sách được biên soạn, ghi lại toàn bộ những sự kiện, hình ảnh, cảm xúc và chứng tích liên quan đến sự viên tịch của cố Trưởng lão Giác An vốn là bổn sư truyền giới của Sư Giác Lượng.

Sáng 8 giờ, thứ Hai ngày 12 tháng 01 năm 2026, trong tinh thần từ bi cứu khổ và hộ trì Tam Bảo, Hòa Thượng Thích Thông Mẫn đã quang lâm Chùa Thiên Minh, thành kính cúng dường Pháp bảo đến Hòa Thượng Viện Chủ Thích Khế Chơn, nhằm hỗ trợ các tự viện tại những địa phương chịu nhiều thiệt hại bởi bão lũ miền Trung Việt Nam. Trong không gian tuy khiêm tốn mà trang nghiêm, Hòa Thượng Khế Chơn – Viện Chủ cùng Hòa Thượng Thích Thông Mẫn đã cử hành lễ cúng dường Pháp bảo đến 25 ngôi chùa vùng lũ. Sau thời pháp ngắn đầy đạo vị về ý nghĩa Tam Bảo, đại chúng đồng hướng tâm đảnh lễ, cung kính tiếp nhận Pháp, khơi dậy niềm tin và nghị lực tu học giữa những khó khăn chồng chất. Hoàn mãn Phật sự, đoàn nhanh chóng lên đường tiếp tục hành trình về huyện Phú Vang (cũ), nay là xã Vĩnh Lộc.

Với hoài bão và tâm nguyện phát triển Tu viện Vạn Hạnh tọa lạc tại đường Độc Lập, phường Phú Mỹ, thành phố Hồ Chí Minh (Quốc lộ 51, TP. Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa—Vũng Tàu cũ) do Cố Hòa thượng Thích Đồng Huy khai sơn vào năm 1970 trở thành nơi tu học cho Chư Tăng Ni và Phật tử tại làng Vạn Hạnh ở núi Thị Vải cũng như các Tăng Ni và Phật tử khắp nơi. Nay, chúng tôi, chúng con, được sự ủy nhiệm của Tông môn do Hòa thượng Thích Minh Thiện và Thượng tọa Thích Minh Chánh cùng Huynh đệ trong pháp phái giao phó kế thừa Trụ trì và phát triển chốn Tổ trở thành Trung tâm Phật giáo của Làng Vạn Hạnh.

Chùa Viên Giác tọa lạc tại khối phố Tu Lễ, phường Cẩm Phô, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, nay là phường Hội An, thành phố Đà Nẵng. Chùa được dân làng Cẩm Phô trùng tạo vào năm Thiệu Trị nguyên niên, Tân Sửu (1841), tính đến nay đã được 184 năm. Với chiều dài lịch sử gần hai thế kỷ gắn bó cùng vận mệnh thịnh suy của dân tộc và đạo pháp, chùa Viên Giác đã đóng góp phần nhỏ của mình trong sự phát triển của lịch sử Phật giáo Quảng Nam trong quá khứ và hiện tại.

Theo sách "Thiền Uyển tập anh", thiền sư Đạo Hạnh là con ông Từ Vinh và bà Tăng Thị ở làng Yên Lãng (tục gọi là làng Láng), là người thông minh, hiếu học, có chí lớn, tính tình phóng khoáng. Sau khi cha mất, Từ Đạo Hạnh chọn con đường đi Tây Vực để học đạo. Tuy không đến được Ấn Độ nhưng ông đã học được những phép thuật ở phái Mật Tông của Phật giáo. Khi trở về, ông đến tu tại núi Phật Tích (Hà Tây).

Chùa Thanh Lợi Trụ Trì: TT Thích Tịnh Quang Địa chỉ: Thôn Cửu Lợi Xã Cam Hoà. Huyện Cam Lâm Tỉnh Khánh Hoà. Việt Nam

Cụm tháp Bạc sừng sững trên đồi cao lộng gió, dưới chân có khúc quanh của dòng sông Côn. Nghìn năm trước tháp kiêu hãnh dưới bầu trời xanh, nghìn năm sau tháp cô quạnh giữa dòng đời xuôi ngược. Trong tám tháng lưu lại ở Chăm Pa, có thể thượng hoàng Trần Nhân Tông đã đến viếng tháp này vì tháp không xa kinh đô Đồ Bàn (Vijaya) là mấy. Lịch sử thịnh – suy rất vô thường, sự - yếu mạnh thay đổi liên tục… Đến năm 1471 vua Lê Thánh Tông mang đại quân đến đây và đã cho phá huỷ kinh đô Đồ Bàn, cả vùng đất này nhập vào Đại Việt.