Thiền giả Harari đặt vấn đề: Tại sao Tổng thống Nga Bại trận trong Cuộc chiến này?

Thiền giả Harari đặt vấn đề:

Tại sao Tổng thống Nga Bại trận trong Cuộc chiến này?

(Yuval Noah Harari:
Why Vladimir Putin has already lost this war?)

Chưa đầy một tuần sau khi diễn ra cuộc chiến, thực ra ngày càng rõ nét cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin đang hướng đến một bại trận lịch sử. Ông có thể vinh quang tất cả các trận chiến nhưng vẫn thua trong cuộc chiến.

Giấc mơ phục hoạt lại Đế chế Nga của thấy Tổng thống Vladimir Putin luôn trên đầu môi chót lưỡi dối trá rằng Ukraine thực sự không phải là một quốc gia, rằng người Ukraine thực sự không phải là một dân tộc và là cư dân của Kyiv, Kharkor và Liv khao khát sự cai trị Moscow. Đây là hoàn toàn nói dối - Ukraine là một quốc gia có hơn một nghìn năm lịch sử, và Kyiv đã là một đô thị lớn thậm chí khi Moscow chưa phải là một ngôi làng. Nhưng kẻ chuyên quyền Nga đã nói dối rất nhiều lần đến nỗi chính ông ta cũng tin vào điều ấy.

Khi lên kế hoạch xâm lược Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tin tưởng vào những điều mà ông hiểu được. Ông thừa biết về mặt quân sự, Nga lấn át Ukraine. Ông biết rằng NTO sẽ không gửi quân đến giúp Ukraine. Ông đã hiểu sự phụ thuộc của châu Âu vào dầu khí của Nga sẽ khiến các quốc gia như Đức do dự về việc áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn. Dựa trên những sự kiện đã hiểu này, kế hoạch của ông là tấn công Ukraine một cách thần tốc, lấy thủ cấp chính phủ quốc gia này, thành lập chế độ bù nhìn tại thủ đô Kyiv và loại bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Nhưng có một ẩn số lớn về kế hoạch này. Như người Mỹ đã học ở Iraq và Liên Xô đã học Afghanistan, việc chiếm đoạt một quốc gia dễ dàng hơn nhiều so với việc nắm giữ nó. Tổng thống Nga Vladimir Putin tự biết có đủ hùng lực để chinh phục Ukraine. Nhưng liệu nhân dân Ukraine có chấp nhận chế độ bù nhìn do bành trướng Moscow dựng lên không? Tổng thống Nga Vladimir Putin đã dám đặt cược rằng ông ta sẽ làm được. Đã nhiều lần ông giải thích cho bất kỳ ai sẵn sàng lắng nghe, thực sự Ukriane không phải là một quốc gia và thực sự người Ukraine không phải là một dân tộc. Phải vậy chứ, năm 2014, hầu như người dân ở Crimea không kháng cự lại quân xâm lược Nga. Tại sao năm 2022 phải khác đi?

Thời gian mỗi ngày trôi qua, rõ ràng cho thấy canh bạc của Tổng thống Nga Vladimir Putin đang bại trận. Nhân dân Ukraine đang quyết liệt kháng chiến Nga bằng tâm quyết, họ giành được sự ngưỡng mộ của toàn thế giới - và tất thắng vinh quang trong cuộc chiến.

Thiền giả Yuval Noah Harari

Mỗi chiếc xe tăng của Nga bị phá hủy và mỗi người lính Nga thiệt mạng đều làm tăng lòng dũng cảm và quyết tâm kháng chiến của nhân dân Ukraine. Mỗi người Ukraine bị lính Nga giết đều làm sâu sắc thêm sự căm thù của nhân dân Ukraine đối với kẻ xâm lăng. Hận thù là cảm xúc đáng rùng rợn nhất. Nhưng đối với các quốc gia bị áp bức, lòng căm thù là một kho tàng ẩn chứa. Vùi sâu trong tâm thức, tình cảm này có thể trường tồn kháng chiến qua nhiều thế hệ. Với việc gây đau thương chết chóc, đổ máu của nhân dân Ukraine ngày thêm nhiều trên lãnh thổ của họ, Tổng thống Nga Vladimir Putin đang làm rõ thêm mỗi ngày; chắc chắn rằng ông sẽ vỡ mộng bành trướng lãnh thổ trong cuộc xâm lược Ukraine.

Thiền giả Yuval Noah Harari

Không phải là tên tuổi của cựu Tổng thống Liên bang Xô viết Mikhail Gorbachev được ghi trên giấy khai tử của hệ thống xã hội chủ nghĩa, nhà cầm quyền Đảng Cộng sản Liên Xô: đây sẽ chính là tên của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Mikhail Gorbachev để lại cho nhân dân Nga và nhân dân Ukraine cảm giác họ như tình huynh đệ cùng huyết thống; còn Vladimir Putin đã biến họ thành kẻ thù truyền kiếp với đảm bảo rằng về sau quốc gia Ukraine ngày càng khẳng định mình đối lập với Nga.

Cuối cùng các quốc gia được xây dựng trên những câu chuyện. Mỗi ngày trôi qua lại thêm nhiều câu chuyện mà nhân dân Ukraine kể, truyền tụng trong dân gian, không chỉ trong những ngày hắc ám phía trước mà trong nhiều thập kỷ và thế hệ mai sau. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky quyết định không rời khỏi thủ đô bị khói lửa ngút trời xanh và tuyên bố rằng: “Tất cả chúng tôi đều có mặt tại đây, bảo vệ sự độc lập của quốc gia này, và mọi thứ sẽ tiếp diễn như thế”, nói với Hoa Kỳ rằng "tổ quốc lâm nguy, san hà nguy biến, đất nước có giặc, tôi chỉ cần đạn dược, không phải xe giải cứu"; Những người dân thường cố gắng ngăn chặn xe tăng Nga bằng cách ngồi ngay trên đường đi của xe tăng. Đó là thứ mà từ đây, các quốc gia được dựng nên. Về lâu, những câu chuyện này còn mạnh hơn cả xe tăng.

Kẻ chuyên quyền Nga cũng như bất cứ ai cũng biết việc này. Khi còn bé, Vladimir Putin từng trưởng thành trong một chế độ trải qua những câu chuyện về sự tàn bạo của người Đức và sự dũng cảm người Nga trong cuộc vây hãm Leningrad. Ngày nay ông ta đang giúp cho ra đời những câu chuyện tương tự, nhưng lại tự mình đóng vai nhà độc tài khét tiếng nhất lịch sử nhân loại Adolf Hitler.

Những câu chuyện về lòng quả cảm của nhân dân Ukraine mang lại quyết tâm không chỉ cho người Ukraine, mà cho toàn thế giới. Qua các câu chuyện thật về người Ukraine, đã mang lại sự can đảm cho Chính phủ của các quốc gia châu Âu, cho Chính quyền Mỹ, thậm chí cho các công dân bị áp bức bởi Nga. Nếu nhân dân Ukraine can đảm dùng đôi tay không tấc sắt để chặn xe tăng, thì Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức có thể và cần cung cấp cho họ một số tên lửa chống tăng điều khiển (ATGM), Chính phủ Hoa Kỳ có thể dám cắt đứt mạng Swift với Nga và công dân Nga có thể can đảm thể hiện sự phản đối của họ đối với cuộc chiến tranh vô nghĩa này.

Tất cả chúng ta đều có thể được truyền cảm hứng để can đảm làm điều gì đó, cho dày đó là quyên góp, chào đón chăm sóc người tỵ nạn hay giúp đỡ cuộc đấu tranh trên đường hay trực tuyến.

Cuộc chiến ở Ukraine sẽ định hình tương lai của toàn thế giới. Nếu cho phép độc tài và hiếu chiến giành được chiến thắng, tất cả chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả. Không có ích gì nếu cứ chỉ là những người quan sát. Đã đến lúc nổi dậy và hành động.

Thật chẳng may, cuộc chiến này có thể sẽ còn kéo dài. Dưới các hình thức khác nhau, nó có thể tiếp tục trong nhiều năm. Nhưng vấn đề quan trọng nhất đã được quyết định. Những ngày vừa qua đã chứng minh cho toàn thế giới thấy rằng thực sự Ukraine là một quốc gia, thực sự người Ukraine là một dân tộc và chắc chắn họ không muốn sống dưới một chế độ mới của Nga.

Câu hỏi chính còn bỏ ngỏ là mất bao lâu để thông điệp này xuyên thủng các bức tường kiên cố của Điện Kremlin?

Tác giả Tiến sĩ Yuval Noah Harari (sinh ngày 24 tháng 2 năm 1976), triết gia, một nhà Phật học uyên thâm, một thiền giả thâm niên trong thực nghiệm thiền Vipassana, một nhà sử học người Israel và là giáo sư Khoa Lịch sử tại Đại học Hebrew Jerusalem, Đại học Tel Aviv...

Thiền giả Yuval Noah Harari là tác giả của các cuốn sách bán chạy thế giới Sapiens: Lược sử loài người (2014), Homo Deus: Lược sử tương lai (2016) và 21 bài học cho thế kỷ 21 (2018). Các bài viết của ông xoay quanh ý chí tự do, ý thức và trí thông minh.

Tác giả Yuval Noah Harari

Biên dịch Thích Vân Phong

(Nguồn: The Times of Israel)