Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

5. Tiến Trình Tâm

08/05/201111:55(Xem: 5396)
5. Tiến Trình Tâm

VI DIỆU PHÁP TOÁT YẾU

Nārada Mahā Thera
Phạm Kim Khánh dịch

Chương I

(CITTA - SAṄGAHA - VIBHĀGO)

NHỮNG LOẠI TÂM VƯƠNG KHÁC NHAU

Tiến Trình Tâm

Theo Vi Diệu Pháp, khi một đối tượng biểu hiện trước tâm xuyên qua một trong năm cửa (ngũ môn), một tiến trình tâm diễn tiến như sau:

(Đồ Biểu 1)

Sát-na tâm

1

Atīta Bhavaṅga (Bhavaṅga vừa qua)

2

Bhavaṅga Calana (Bhavaṅga giao động)

3

Bhavaṅgupaccheda (Bhavaṅga dứt dòng)

4

Pañcadvārāvajjana (Ngũ Môn Hướng Tâm)

5

Pañca Viññāṇa (Ngũ Quan Thức)

6

Sampaṭicchana (Tiếp Thọ Tâm)

7

Santīraṇa (Suy Đạc Tâm)

8

Votthapana (Xác Định Tâm)

9

Javana (Xung Lực)

10

11

12

13

14

15

16

Tadālambana (Đăng Ký Tâm)

17

Đồ Biểu 2

Citta - 89
Tâm

Lokuttara - 8
Siêu thế

Magga - 4
Đạo

Phala - 4
Quả

Arūpāvacara - 12
Vô sắc giới

Kusala - 4
Thiện

Vipāka - 4
Quả

Kriyā - 4
Hành

Rūpāvacāra - 15
Sắc giới

Kusala - 5
Thiện

Vipāka - 5
Quả

Kriyā - 5
Hành

Kāmāvacāra - 54
Dục giới

Sobhaha - 24
Đẹp

Kusala - 8
Thiện

Vipāka - 8
Quả

Kriyā - 8
Hành

Ahetula - 18
Vô nhân

Ākusalavipāka - 7
Quả bất thiện

Kusalavipāka - 8
Quả thiện

Kriyā - 3
Hành

Akusala - 12
Bất thiện

Lobha - 8
Căn tham

Paṭigha - 2
Căn sân

Moha - 2
Căn si

Đồ Biểu 3

Citta - 89 (121)
Tâm

Akusala - 12
Bất thiện

Kusala - 21 (37)
Thiện

Kāmāvacara - 8
Dục giới

Rūpāvacara - 5
Sắc giới

Arūpāvacara - 4
Vô sắc giới

Lokuttara - 4 (20)
Siêu thế

Vipāka - 36 (52)
Quả

Kāmāvacara - 23
Dục giới

Rūpāvacara - 5
Sắc giới

Arūpāvacara - 4
Vô sắc giới

Lokuttara - 4 (20)
Siêu thế

Kriyā - 20
Hành

Kāmāvacara - 11
Dục giới

Rūpāvacara - 5
Sắc giới

Arūpāvacara - 4
Vô sắc giới

Ghi chú:

[1] Tức là, nếu đối tượng là một hình thể (rūpa hay sắc pháp). Chặp tâm nầy tùy thuộc năm đối tượng của giác quan.

[2] Xem Compendium of Philosophy -- Introductory Essay trang 27-30.

[3] Xem Chương 4

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn