Kẻ chiến thắng

16/02/201105:11(Xem: 7323)
Kẻ chiến thắng

SAN SẺ YÊU THƯƠNG
Thái Hồng Minh

Kẻ chiến thắng

Trong cuộc sống, thái độ ứng xử của chúng ta đối với người khác không chỉ hoàn toàn do ta tự quyết, mà luôn phụ thuộc một phần vào thái độ của đối phương. Ngược lại, thái độ của đối phương đối với chúng ta cũng phụ thuộc một phần vào cách ứng xử của bản thân ta. Mối tương quan này tuy có phần tế nhị nhưng có thể dễ dàng nhận ra được nếu ta quan sát một cách khách quan những trường hợp giao tiếp của những người khác.

Khi một người đang bực tức và có thái độ nóng nảy, giận dữ đối với ta, nếu ta cũng nóng nảy và giận dữ đáp lại thì mối quan hệ giữa đôi bên tất nhiên sẽ trở nên căng thẳng, gay gắt hơn. Ngược lại, nếu ta có thể giữ được sự bình tĩnh, hòa nhã, thì sự nóng giận của người kia sẽ có nhiều khả năng được lắng dịu đi.

Tương tự như thế, nếu bạn mắng ai đó một câu và nhận lại được một câu nặng nề hơn thế nữa, điều thường xảy ra là bạn sẽ có khuynh hướng vắt óc suy nghĩ tìm một câu mắng chửi khác cay độc hơn, gay gắt hơn. Nhưng nếu bạn được đáp lại bằng một lời giải thích ôn hòa, một nụ cười cởi mở hay một lời xin lỗi nhẹ nhàng, thì cái “dũng khí” ban đầu của bạn sẽ có nhiều khả năng tan biến.

Tuy nhiên, vấn đề còn phụ thuộc vào những mức độ khác nhau trong tâm trạng của mỗi người, vì mối tương quan chi phối lẫn nhau trong giao tiếp có thể được mô tả là tương tự như lực hấp dẫn vũ trụ xuất hiện giữa các vật thể. Khi một vật thể có kích thước lớn hơn, nó sẽ có một lực hút lớn hơn. Vì thế, một vật thể nhỏ tuy cũng có sức hút nhưng sẽ luôn bị kéo về phía của vật thể lớn hơn. Cũng vậy, khi hai người giao tiếp với nhau, tâm trạng của người nào có cường độ mạnh hơn sẽ chi phối tâm trạng của người kia nhiều hơn.

Chẳng hạn, bạn không hề có ý định gây gổ khi bắt đầu câu chuyện với một người đồng nghiệp, nhưng anh ta lại đang trong tâm trạng cực kỳ nóng giận vì một nguyên nhân nào đó. Và cuối cùng, sự thô lỗ, cáu gắt của anh ta sẽ cuốn hút bạn, khiến bạn cũng nổi nóng lên và có những thái độ cáu gắt không kém gì anh ta.

Ngược lại, khi bạn đang trong tâm trạng bực tức vì một nguyên nhân nào đó và có thái độ giận dữ với người đối diện, nhưng người ấy lại giữ được một thái độ hết sức điềm tĩnh, chấp nhận lắng nghe tất cả và từ tốn giải thích mọi việc. Trong trường hợp này, sự nóng giận của bạn không đủ cường độ để lay chuyển người ấy, mà ngược lại sự ôn hòa của người ấy lại có khả năng khiến cho bạn phải thay đổi thái độ.

Việc quan sát những tác động qua lại giữa đôi bên trong các trường hợp giao tiếp thường ngày có thể là một điều hết sức thú vị và giúp ta học hỏi được rất nhiều. Bạn sẽ nhận ra là có những người luôn có khả năng làm cho người khác phải thay đổi thái độ đối với họ, và ngược lại cũng có những người dễ dàng bị lôi cuốn theo tâm trạng không tốt của đối phương. Đây cũng chính là sự biểu hiện khác biệt giữa những người có đời sống tinh thần vững chãi với những kẻ sống buông thả không tu dưỡng.

Khi hiểu được nguyên tắc chi phối lẫn nhau trong giao tiếp, chúng ta sẽ nhận ra rằng trong mỗi trường hợp giao tiếp thì người chiến thắng không phải là người có thể làm cho đối phương thối lui hoặc khuất phục, mà chính là người có khả năng làm chuyển hóa được tâm trạng của đối phương.

Nói cách khác, nếu ai đó nổi giận với bạn một cách vô cớ, và bạn cũng sử dụng tất cả những “vũ lực” cần thiết để dập tắt cơn giận dữ đó, thì bạn cũng không thể được xem là kẻ chiến thắng. Vì trong thực tế thì bạn chính là người đã bị cuốn hút vào cơn giận của anh ta, và đã hành xử theo với tâm trạng của anh ta chứ không phải của chính mình. Anh ta đã có đủ khả năng để “châm ngòi” cho một cơn giận mà trước đó chưa hề sẵn có trong bạn.

Ngược lại, nếu bạn có thể làm cho một người đang tức giận phải lắng dịu đi và trở nên ôn hòa, bình tĩnh hơn, lúc đó bạn mới thật sự xứng đáng được xem là kẻ chiến thắng. Bởi vì bạn đã làm cho người ấy phải chuyển hóa và thay đổi tâm trạng, trong khi người ấy không có khả năng “chọc giận” hay làm cho bạn mất đi sự bình tĩnh cần thiết.

Trong ý nghĩa này, không những bạn đã chiến thắng đối phương, mà điều quan trọng hơn nữa còn là chiến thắng được chính bản thân mình, chế ngự được những khuynh hướng không tốt theo thói quen ứng xử đã có từ trước.

Sự chiến thắng trong ý nghĩa thông thường là khuất phục được đối phương thật ra chẳng mang lại lợi ích gì cho cuộc sống của bạn, nếu không muốn nói là còn gây thêm phiền toái với những hiềm khích không bao giờ chấm dứt. Ngược lại, nếu bạn có thể thực sự chiến thắng trong ý nghĩa chuyển hóa được tâm trạng tiêu cực của đối phương, bạn sẽ mở rộng cánh cửa giao tiếp trong sự ôn hòa. Điều đó sẽ luôn mang lại nhiều niềm vui và sự an ổn.

Vì thế, mỗi khi bắt buộc phải đương đầu với ai đó trong một trường hợp giao tiếp căng thẳng, bạn hãy cố gắng để làm người chiến thắng bằng cách giữ vững tâm trạng điềm tĩnh, ôn hòa cần thiết và chuyển hóa mọi tâm trạng tiêu cực của đối phương. Khi đó, bạn mới thực sự xứng đáng được gọi là kẻ chiến thắng!

 




Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
01/11/2025(Xem: 2464)
Có những ngày không chỉ được ghi lại bằng hình ảnh hay lời nói, mà bằng chính sự rung động trong tim. Ngày truyền thống của Gia Đình Phật Tử Miền Bắc California năm nay là một ngày như thế – một ngày Chủ nhật tháng Mười, trời trong xanh lạ thường, như lòng người đang mở ra để đón nhận ánh nắng của ân tình và đạo nghĩa.
31/10/2025(Xem: 2788)
(1):Tôi làm thơ chuyên về những Điều Răn Dạy. Trước giúp mình: cố học lấy Điều Hay. Sau, Mong Người Thích: hãy Thực Tập hằng ngày. Hy vọng đời thay đổi, tốt thay: Lành Nhiều!
31/10/2025(Xem: 4254)
LỜI GIÃI BÀY Nếu là một liên hữu Việt Nam, có lẽ không ai không biết đến đại sư Ấn Quang qua dịch phẩm Thiền Tịnh Quyết Nghi của hòa thượng Trí Tịnh và Lá Thư Tịnh độ của cố hòa thượng Thiền Tâm. Khi đọc Lá Thư Tịnh Độ, chúng tôi vẫn luôn kỳ vọng sau này có thiện duyên sẽ được đọc toàn bộ Ấn Quang Văn Sao. Khi được quen biết với đạo hữu Vạn Từ, anh nhiều lần khuyên chúng tôi khi nào có dịp hãy cố dịch toàn bộ tác phẩm này sang tiếng Việt, bởi lẽ văn từ của tổ càng đọc càng thấm, càng thấy có lợi ích.
31/10/2025(Xem: 3291)
Trước hết thưa rằng: chân lý tột cùng không có danh xưng, có danh xưng thì lưu truyền khắp bốn phương trời; Phật thừa không lay động, động thì hiện trong ba cõi. Chứng đắc giáo pháp thì muôn sự ngưng lặng tịch nhiên, nhưng phương tiện nên dùng bốn pháp tất đàn[1] tùy cơ duyên hóa độ. Không toan tính mưu cầu mà dẫn dắt chúng sinh, công đức ấy thật vĩ đại thay!
31/10/2025(Xem: 2418)
Không kể là người tại gia hay xuất gia, cần phải: trên kính dưới hòa, nhẫn những điều mà người không thể nhẫn, làm những việc mà người khác không thể làm, [gánh vác] thay người việc khó nhọc, thành tựu việc tốt cho người.
28/10/2025(Xem: 2754)
LỜI ĐẦU SÁCH Kinh Tứ Thập Nhị Chương là bốn mươi hai bài kinh do hai ngài Ca Diếp Ma Đằng và Trúc Pháp Lan dịch. Hai ngài này là người Ấn Độ, sang Trung Hoa vào thời đại nhà Tiền Hán, tức Hán Minh Đế. Trong quyển Việt Nam Phật Giáo Sử Luận tập một, trang 52, tác giả Nguyễn Lang do nhà xuất bản Lá Bối ấn hành năm 1973, trong đó có đoạn nói về Kinh Tứ Thập Nhị Chương, theo giáo sư Nguyễn Lang cho rằng: “Kinh này hình thức và nội dung đã khác nhiều với Kinh Tứ Thập Nhị Chương lưu hành ở thế kỷ thứ hai. Nhiều tư tưởng Thiền và Đại thừa đã được thêm vào”.
28/10/2025(Xem: 3627)
LỜI ĐẦU SÁCH Kinh Di Giáo là một bộ kinh mà đại đa số người xuất gia đều phải học. Chúng tôi dùng chữ “Phải” trong tiếng Anh gọi là “must be”, chớ không phải “have to”. Động từ must be nó có nghĩa là bắt buộc phải làm. Còn động từ “have to” cũng có nghĩa là phải, nhưng không có bắt buộc, có thể làm mà cũng có thể không làm. Nói thế để thấy rằng, bản kinh này bắt buộc người xuất gia nào cũng phải học.
28/10/2025(Xem: 3504)
LỜI ĐẦU SÁCH Trong giới học Phật, ai cũng biết trong 49 năm hoằng hóa độ sanh, đức Phật tùy theo căn cơ trình độ hiểu biết sâu cạn cao thấp của mỗi chúng sanh mà Ngài thuyết giáo. Mục đích là để cho họ được an vui hạnh phúc trong đời sống. Vì thế mà trong toàn bộ hệ thống giáo điển của Phật giáo có đề cập đến khế lý và khế cơ. Có những bộ kinh chuyên thuyết minh về khế lý như Kinh Đại Thừa Diệu Pháp Liên Hoa chẳng hạn.
27/10/2025(Xem: 3567)
Thời gian đó Hòa thượng Tông trưởng vẫn còn sinh tiền khỏe mạnh. Về thính chúng ngoài chư Tăng, Ni tại Tổ Đình ra, còn có một số quý Phật tử tại gia bên ngoài vào tham dự. Vì tôi giảng vào mỗi buổi tối hằng ngày. Chúng tôi dựa vào những lời khuyến nhắc của Tổ mà triển khai thêm. Xét thấy những lời Tổ dạy rất thiết yếu cho việc tu học, nhất là đối với những người mới xuất gia vào chùa.
27/10/2025(Xem: 2827)
TÍNH CẢM TRI VÀ TÂM PHẬT: LÀM SAO ĐỂ NHẬN RA CHÚNG? Nguyên tác: Sentience and Buddha-Mind: How Do We Recognize Them?*1 Tác giả: Gereon Kopf Việt dịch: Quảng Cơ Biên tập: Tuệ Uyển