Dư Âm Một Ngày Truyền Thống Bắc Cali – Hương Thơm Bay Ngược Gió

Nguyên Vinh-Nguyễn Ngọc Mùi

    Có những ngày không chỉ được ghi lại bằng hình ảnh hay lời nói, mà bằng chính sự rung động trong tim. Ngày truyền thống của Gia Đình Phật Tử Miền Bắc California năm nay là một ngày như thế – một ngày Chủ nhật tháng Mười, trời trong xanh lạ thường, như lòng người đang mở ra để đón nhận ánh nắng của ân tình và đạo nghĩa.

     Dù trước đó, anh Trưởng ban Miền Thiện Minh – Tâm Nhuần Trần Văn Nhuận, chị Tổng Thư ký Lệ Quang - Đỗ Như Tiên, anh Liên đoàn trưởng Quảng Minh Quang- Nguyễn thành Vinh và Thầy Cố vấn Giáo hạnh Hòa thượng Thích Tự Lực đều lo lắng: tháng Mười ở Cali thường se lạnh, mưa phùn lác đác có thể làm gián đoạn niềm vui của các em đoàn sinh. Nhưng khi đoàn xe tiến về San Felipe Community Center, thuộc thành phố Hayward, trời bỗng hửng nắng, ấm áp như lòng người đang rộn ràng chuẩn bị cho một cuộc hội ngộ thiêng liêng.
Từ khắp nơi, các đơn vị: Thiện Tâm, Chánh Tâm, Chánh Hòa, Chánh Đức, Chánh Hạnh, Thiền Tôn, Anoma, Kim Quang; các đoàn cựu huynh trưởng: San Jose, Hồng Liên, Tâm Chánh, Sacramento; cùng hơn 200 đoàn sinh huynh trưởng, ngoài ra còn có sự tham dự cư sĩ Phật tử và phụ huynh đoàn sinh đã tề tựu về đây. Những tà áo dài lam, những bộ lễ phục trang nghiêm, những bàn tay búp sen trên ngực thành tâm cung đón Chư Tôn Đức quang lâm chứng minh. Trong tâm niệm vang lên bài hát “Mừng Thầy đến với chúng con” vang lên, như lời chào từ trái tim của những người con Phật.

Tôi không quên được lời tâm sự bên chén trà ở tư thất của anh Trưởng ban Thiện Minh – Tâm Nhuần - Trần văn Nhuận, cách đây một năm khi anh vừa trải qua cơn tai biến:
“GĐPT có một nền tảng văn hóa truyền thống lâu đời, và vẫn còn tiếp tục mãi mãi. Đó là bài học muôn đời về Tứ trọng ân – ân cha mẹ, ân thầy tổ, ân quốc gia, ân bạn bè… Vì đó là chân lý căn nguyên của thuật làm người. Vì vậy, GĐPT hằng năm chúng ta không thể không tổ chức một cách long trọng, chu đáo ngày lễ truyền thống, để cho các em đoàn sinh nhìn và thấy được một truyền thống cao đẹp của GĐPT đầy nhân nghĩa và lòng người.”

Lời ấy như một lời nhắc nhở, như một ngọn đèn soi đường. Bởi đúng vậy, ngày truyền thống không chỉ là một nghi lễ, mà là sự kết tinh của đạo đức và luân lý – là gốc rễ của bản sắc dân tộc Việt. Ngày truyền thống là dịp để các anh chị em lam viên ở khắp nơi vân tập lại, cùng nhau thiết trí bàn Phật, bàn Chơn linh, Hương linh một cách trang nghiêm, nhằm nói lên tấm lòng tưởng nhớ và tri ân Phật Pháp Tăng, Chư vị Ân Sư, Cố vấn, Bảo trợ, Gia trưởng, Huynh trưởng và Đoàn sinh quá vãng đã đóng góp cho sự hình thành và phát triển của tổ chức.
Theo truyền thống được tổ chức hằng năm nhân ngày húy kỵ Hòa thượng Thích Thiện Minh – Nguyên Tổng vụ trưởng Tổng Vụ Thanh Niên và Gia Đình Phật Tử, ngày 7 tháng 10 – được xem là ngày truyền thống của GĐPT ở hải ngoại. Đồng thời, cũng là dịp tưởng niệm Cư sĩ Tâm Minh – Lê Đình Thám, người sáng lập và khai sinh GĐPT Việt Nam.

Trong không khí ấy, lời Phật dạy như vang vọng:
“Ân nghĩa là nền tảng của đạo đức. Người biết tri ân là người biết tu.”
Như lời dạy của bácTâm Minh:
“Muốn cứu đời, phải cứu từ tâm hồn. Muốn xây dựng xã hội, phải xây dựng từ con người.”
Ngày hôm đó, không ai bảo ai, nhưng ai cũng thấy mình đang sống trong một khoảnh khắc thiêng liêng. Những bài ca vang lên, những bàn tay nắm lấy nhau, những ánh mắt chan chứa niềm vui gặp gỡ – tất cả như những cánh chim bay về tổ ấm, mang theo hương thơm của đạo tình bay ngược gió lan tỏa khắp muôn phương.

Không khí trang nghiêm và ấm áp của ngày lễ truyền thống năm nay càng thêm phần long trọng khi có sự quang lâm chứng minh của chư Tôn đức Tăng Ni. Những bước chân nhẹ nhàng, những tà áo nâu sồng và lam hiền như mang theo cả một trời từ bi và đạo vị.
Chúng con thành kính đón mừng sự hiện diện của Hòa thượng Thích Tự Lực – nguyên là thành viên Gia Đình Phật Tử, một người gắn bó sâu sắc và thủy chung với tổ chức – hiện là Viện chủ chùa Phổ Từ, đồng thời đảm nhiệm vai trò Cố vấn Giáo hạnh Ban Điều hợp sinh hoạt các GĐPT tại Miền Bắc California và Cố vấn Giáo hạnh Ban Hướng Dẫn Miền Thiện Minh. Sự hiện diện và đồng hành của Hòa thượng là minh chứng sống động cho tình lam keo sơn giữa thế hệ xuất gia và tại gia.

Sư bà Thích Nữ Đồng Kính – nguyên huynh trưởng GĐPT – hiện là Viện chủ Thiền viện Vô Ưu, luôn dành tâm huyết cho việc giáo dưỡng và hướng dẫn thế hệ trẻ trong tinh thần Phật pháp và truyền thống lam.
Ni trưởng Thích Nữ Tiến Liên – Tổng Thư ký Giáo hội Khất Sĩ Tăng Già Thế Giới – là một vị Ni trưởng uy tín, từng đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trong Giáo Hội Phật Giáo Thống Nhất Việt Nam Hải Ngoại. Sự hiện diện của Ni trưởng là niềm khích lệ lớn lao cho toàn thể huynh trưởng và đoàn sinh trong ngày lễ truyền thống, quý Sư cô: Thích Nữ Tịnh Minh trú xứ chùa Phổ Từ; Ni sư Thích Nữ Phổ Tường – Cố vấn Giáo hạnh GĐPT Chánh Hạnh; quý Ni sư Thích Nữ Phổ Thanh, Thích Nữ Đức Tịnh, Thích Nữ Đức Hòa – đều trú xứ tại chùa Phổ Từ; Sư cô Thích Nữ Tuệ Hiền – Nguyên Từ, trú tại Tịnh thất Hiền Từ, Sacramento. Mỗi vị là một đóa sen thanh khiết, là hiện thân của giới đức và tình thương, là chỗ dựa tinh thần cho hàng huynh trưởng và đoàn sinh chúng con.

Bên cạnh chư Tôn đức, hình ảnh những huynh trưởng lão thành cấp Dũng, cấp Tấn – tóc bạc phơ, bước chân chậm rãi nhưng ánh mắt vẫn sáng ngời – hiện diện như những bậc ông bà, cha mẹ trong đại gia đình lam. Họ không còn khỏe như xưa, nhưng vẫn có mặt, vẫn ngồi đó, như một lời nhắc nhở sống động về đạo lý “uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây”. Sự hiện diện của các đoàn cựu huynh trưởng San Jose, Hồng Liên Sacramento, Tâm Chánh, Huệ Năng… cùng các huynh trưởng Tâm Nghĩa – Lê Viết Đắc, Nguyên Cung- Đỗ đức Thiện, Nguyên Nghi- Đặng ngọc Lễ, Nguyên Đạo- Trương Thị Châu.., là minh chứng cho một truyền thống không bao giờ phai nhạt.
Tưởng chúng ta cũng nên biết rằng Trưởng ban Điều hợp sinh hoạt GĐPT Bắc Cali là – huynh trưởng Đồng Duy Lê Ngọc Luôn. Đại diện GĐPT Thế giới – huynh trưởng Nguyên Thanh Nguyễn Văn Hà; Ban Hướng dẫn Hoa Kỳ – huynh trưởng Tâm Nhân Lê Thị Cúc,Tâm thường Định- Bạch Xuân Khỏe; Trưởng ban Hướng dẫn Miền Thiện Minh – Tâm Nhuần- Trần Văn Nhuận; đại diện Miền Liễu Quán – Nguyên Cần-Nguyễn Đình Tiến, Quãng ý -Vĩnh Linh; với tất cả huynh trưởng đoàn sinh, ban bảo trợ phụ huynh và cư sĩ phật tử …
Đặc biệt tiếp nối trách nhiệm truyền thống này một huynh trưởng trẻ năng động đầy nhiệt tình tổ chức một cách chu toàn và viên mãn ngày lễ hôm nay chúng ta không thể nhắc đến huynh trưởng trưởng ban tổ chức Quảng Minh Quang - Nguyễn Thành Vinh .. tất cả đã cùng nhau đánh dấu một chặng đường: thay đổi mới trong sinh hoạt dần dần để phù hợp với văn hóa thực dụng Tây phương, nhưng không bao giờ đánh mất cội nguồn đạo lý và tinh thần lam truyền thống.
Nghi thức lễ truyền thống được cử hành trang nghiêm qua thời kinh cầu nguyện an lành bằng song ngữ. Dù ngắn gọn, nhưng từng lời kinh vang lên trong không gian tĩnh lặng như dòng suối mát lành tưới tẩm tâm hồn, như tiếng vọng của lòng tri ân đi thẳng vào tâm thức mỗi người.

Tiếp đến là lễ chào kỳ hiệu và bài ca chính thức GĐPT Việt Nam. Phút tưởng niệm chỉ một thơì khắc thôi, nhưng cả hội trường như lặng đi – một sự im lặng linh thiêng, như thể những vị tiền bối anh linh đang trở về, chứng giám cho lòng thành của tất cả mọi người hiện diện hôm nay.
Khoảnh khắc đầy xúc động nhất là khi huynh trưởng Lệ Quan - Đỗ như Tiên tuyên đọc tiểu sử cố Hòa thượng Thích Thiện Minh bằng song ngữ. Hình ảnh cuối đơì của Thầy trong vòng lao lý, Thầy vẫn một lòng phụng sự cho Phật pháp và tổ chức GĐPT – mỗi khi nhắc đến nhiều người đã không cầm được nước mắt, đó không chỉ là một tiểu sử, mà là một bài học sống động về lý tưởng, về niềm tin, và về sự hy sinh thầm lặng mà cao cả.
Một điểm đặc biệt trong chương trình năm nay là sự đổi mới đầy sáng tạo: thay vì đọc tiểu sử cố cư sĩ Tâm Minh – Lê Đình Thám như thường lệ, hai em đoàn sinh Minh Bằng – Trần Khoa và Quang Minh – Dương Anna đã thực hiện một buổi phỏng vấn bằng tiếng Anh, tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Người sáng lập tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam. Cuộc đối thoại nhẹ nhàng, súc tích nhưng đầy ý nghĩa, giúp các em đoàn sinh lắng nghe và cảm nhận được lý tưởng, ước mơ và giá trị đạo Phật qua lăng kính tuổi trẻ. Trong ánh mắt của các em, hiện lên sự hiểu biết và lòng tri ân sâu sắc.

Sau phần trình diễn, huynh trưởng Lê Ngọc Luôn – Trưởng ban Điều hợp sinh hoạt GĐPT Bắc California – đã ngõ lời cung kính tri ân sự hiện diện của Chư Tôn Đức. Đồng thời anh nhắn nhủ và khuyến tấn đến huynh trưởng và đoàn sinh hãy luôn ghi nhớ công ơn chư Tổ, tiền bối…, vì đó là nền tảng đạo đức và nếp sống văn hóa của người Việt Nam. Dù đã bước sang tuổi 80, anh vẫn nguyện sống trọn vẹn với lời phát nguyện của mình, khẳng định rằng: sự biết ơn, tri ân và đền ơn là cốt lõi của văn hóa đạo đức. Phật dạy: “Đạo hiếu là đạo Phật.”
Lời nói ấy không chỉ là một lời nhắn gửi, mà là một lời thề nguyện sống động – rằng dù tuổi cao sức yếu, tình lam vẫn là ngọn lửa không bao giờ tắt trong tim người huynh trưởng.
Một điểm đặc biệt khác là đạo từ của Sư bà Đồng Kính. Không giảng giải giáo lý cao siêu, Sư bà kể những mẫu chuyện mộc mạc, bình dị – nhưng đi thẳng vào lòng người. Những phụ huynh có con em sinh hoạt trong GĐPT như được khai trí, hiểu rằng đến với tổ chức là một duyên lành. Các em sẽ là con ngoan, trò giỏi, và chính phụ huynh cũng nhuốm được sự thanh thiện của Phật pháp, có được một mái ấm gia đình hạnh phúc – đó là ước nguyện muôn đời của con người.
Sư bà kể lại, thuở còn là một em bé Oanh Vũ, nhờ thấm nhuần ba điều luật GĐPT mà bà đã hình thành được nền tảng đạo hạnh, biết sống yêu thương, biết ơn và có trách nhiệm. Khi Sư bà mời cả hội trường cùng đọc ba điều luật- Em tưởng nhớ Phật . Em kính mến cha mẹ và thuận thảo với anh chị em. Em thương ngươì và vật. Tất cả đồng thanh vang lên như một làn sóng lan tỏa, khiến không khí buổi pháp thoại trở nên sống động và ấm áp. Chư Tôn đức cũng hoan hỷ hòa giọng, tạo nên một khoảnh khắc thiêng liêng hiếm có.
Thời khắc Sư bà kể về em bé Oanh Vũ, chính sư bà lúc ấy, bước qua chiếc cầu vượt bậc để lên ngành Thiếu nữ đó là khoảnh khắc đánh dấu sự trưởng thành, biết tự rèn luyện và gánh vác trách nhiệm – cả hội trường như vỡ òa xúc động. Và rồi, khi Sư bà cất lời mời: “Nào, chúng ta cùng đọc lên năm điều luật của ngành thiếu, thanh và huynh trưởng,” tất cả – từ chư Tôn Đức, huynh trưởng đến đoàn sinh – đồng thanh cất tiếng. Âm vang ấy không chỉ làm hội trường rộn ràng, mà còn thắp sáng niềm tin và lý tưởng trong lòng mỗi người. Đó không chỉ là lời đọc, mà là sự tiếp nối một truyền thống sống động, đầy cảm hứng và đạo vị.

Chỉ từng ấy thôi, với lời lẽ chân thành mộc mạc , Sư bà đã trao một bài pháp ứng dụng và thực dụng – đi thẳng vào tâm thức của các em và huynh trưởng. Đó là bài học sống động về sự giáo dưỡng, về tình thương, và về cách gieo mầm đạo đức trong đời sống thường nhật.
Học mà chơi – Chơi mà học: Dâng hiến bằng trái tim lam
Nền giáo dục của Gia Đình Phật Tử luôn đặt trọng tâm vào sự hòa quyện giữa trí tuệ và niềm vui, giữa học và chơi, giữa nghi lễ và sinh hoạt mà các em được anh chị lớn hướng dẫn trong bộ môn văn mỹ nghệ. Tinh thần ấy được thể hiện rõ nét trong phần văn nghệ cúng dường Tam Bảo, chư Chơn linh và Hương linh của các bậc tiền bối – như một lời tri ân sâu sắc từ thế hệ hôm nay.
Mở đầu chương trình văn nghệ là tiết mục hợp ca “Ơn nghĩa sinh thành” do đơn vị Chánh Hạnh trình bày, đầy xúc động và trang nghiêm. Bài hát như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về đạo lý hiếu hạnh, về ân nghĩa và lòng biết ơn – những giá trị cốt lõi của văn hóa Phật giáo và truyền thống Việt. Các tiết mục tiếp theo mang màu sắc dân gian Mỹ – Việt, đậm nét đạo lý và tinh thần lam, được các huynh trưởng và đoàn sinh từ nhiều đơn vị đón nhận một cách nồng nhiệt.

Không khí ấy đã làm cho các em đoàn sinh thêm hứng khởi, tinh thần sinh hoạt được nâng cao, và hàng huynh trưởng không khỏi tự hào – vì biết rằng mình đã trang bị cho các em không chỉ kỹ năng, mà còn là nền tảng đạo đức: biết ơn, tri ân và đền ơn.
Hội trường lớn được bài trí trang nghiêm, thanh tịnh để làm lễ và thọ thực những món tịnh chay. Bên ngoài, một bãi cỏ xanh mướt rộng mênh mông là nơi dành cho các em thi đua có thưởng như kéo co bóng chuyền, trò chơi nhỏ…– một trong những hoạt động thanh niên được mong đợi nhất. Đây không chỉ là dịp để các em vui chơi, mà còn là cơ hội để làm quen, kết nối, và gieo mầm tình lam giữa các đơn vị.
Buổi chiều hôm ấy thật thú vị – đầy hương hoa của Phật pháp. Trong các trò chơi thi đua, các huynh trưởng đã khéo léo lồng ghép những bài học Phật pháp, hay Phật pháp hoá, để các em vừa chơi vừa học. Những tiếng cười, những bước chân chạy nhảy, những ánh mắt rạng rỡ – tất cả như hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh sinh hoạt đầy sức sống.

Đến lúc chia tay, các em vẫn còn quyến luyến, không muốn rời xa. Đức Phật từng dạy:
“Hãy buông bỏ tất cả, mới tìm được sự an lạc trong tâm hồn. Vạn pháp đều giả hợp.”
Các em ngưng chơi ở đây, nhưng hẹn nhau những lần tới – mới mẻ hơn, sâu sắc hơn.
Giờ chia tay, một vòng tròn rộng bao quanh bãi cỏ. Bài ca “Giây thân ái” vang lên khắp không gian, dội về lại trong tim của mỗi người. Đã ra về, nhưng đầu còn ngoái lại, và đôi mắt xa xăm của dư âm ngày lễ truyền thống GĐPT Bắc Cali – như hương thơm bay ngược gió lan tỏa khắp muôn phương.