Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

2. Và quay lại với chính mình

21/02/201115:20(Xem: 1643)
2. Và quay lại với chính mình

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG I: CUỘC SỐNG NHIỆM MẦU

Và quay lại với chính mình

Để hiểu được chính mình, chúng ta cần đến sự thực nghiệm nhiều hơn là sự suy diễn, lý luận. Mặc dù vậy, có những điểm chung mà hầu hết mọi người đều trải qua trong cuộc sống và có thể chia sẻ cùng nhau như những kinh nghiệm thật sự.

Nếu bạn dành ra khoảng mười hay mười lăm phút để ngồi yên, không làm gì cả, và nhìn lại chính mình, có thể bạn sẽ tự thấy ra được những điều mà rất nhiều người đi trước chúng ta đã từng chỉ rõ.

Dòng suy tưởng của chúng ta không bao giờ dừng nghỉ. Điều rất lạ là ít khi chúng ta quan tâm đến sự sôi động liên tục của nó, nhưng chính sự sôi động ấy là nguyên nhân làm cho cuộc sống của chúng ta ngày càng mệt mỏi và chìm đắm trong bao nỗi khổ sở, đau đớn. Hãy thử quan sát những tư tưởng đến và đi trong tâm tưởng bạn một thời gian ngắn, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy chúng sôi động biết bao nhiêu! Hãy thử dẹp bỏ đi những tư tưởng ấy, thử “đừng nghĩ gì cả” xem sao. Mỗi khi một ý tưởng đến với bạn, hãy tự nói với mình: “Tôi đang nghỉ ngơi, việc này hãy để vào lúc khác.” Cứ như thế, bạn hãy thử dẹp yên các ý tưởng đến với mình, cho đến khi không còn ý tưởng nào đến làm phiền bạn nữa.

Bạn có làm được như thế không? Nếu có, đó sẽ là chuyện rất lạ. Vì thật ra vấn đề hoàn toàn không đơn giản như thế. Thường thì bạn không thể “dẹp yên” các ý tưởng của mình một cách dễ dàng như thế đâu, bởi vì điều này chính là mục tiêu nhắm đến của cả một quá trình công phu thực hành thiền quán, mà chúng ta sẽ trở lại để tìm hiểu về sau.

Trở lại vấn đề mà chúng ta vừa đề cập – sự sôi động liên tục của dòng tư tưởng. Khi chúng ta nghĩ đến quá nhiều việc, thường là chúng ta chẳng nghĩ được điều gì sáng suốt cả. Từ xa xưa, người ta đã biết đến năng lực kỳ diệu của việc tập trung tư tưởng. Hơn thế nữa, chúng ta có thể tự nhận thấy qua kinh nghiệm bản thân của mình: những lúc đầu óc thanh thản, ít suy nghĩ mông lung nhất, chính là những lúc chúng ta sáng suốt nhất, có thể làm việc đầu óc một cách hiệu quả nhất.

Có thể nào tự rèn luyện để luôn sống trong trạng thái thanh thản, sáng suốt hay không? Vâng, đó là điều hoàn toàn có thể làm được. Và đây chính là mục tiêu nhắm đến của một cuộc sống thiền, và cũng là những gì mà chúng ta sẽ cùng nhau trao đổi. Tuy nhiên, vấn đề đơn giản nhưng quan trọng nhất cần đề cập đến trước tiên là chúng ta phải tự nhận ra được tính sôi động liên tục trong dòng tư tưởng của mình. Từ điểm xuất phát đó, chúng ta mới có thể bàn đến những phương thức thực hành mà trong nhà thiền gọi là để “đối trị”.

Dòng tư tưởng của chúng ta trong thực tế không bao giờ ngưng biến động. Khi ta chợt nghĩ đến điều gì, một tư tưởng phát sinh ra. Thuật ngữ nhà thiền gọi đó là một “niệm”. Kể từ niệm phát sinh này, sẽ lôi kéo theo những tư tưởng khác có liên quan. Chúng nối tiếp nhau theo một lô-gic nhất định nào đó mà chúng ta vẫn quen suy tưởng. Sự nối tiếp này kéo dài cho đến một thời điểm nào đó thì có một sự việc khác mạnh mẽ hơn, lôi kéo sự chú ý của chúng ta nhiều hơn và sinh khởi một niệm khác. Khi niệm này sinh ra, thì niệm trước mất đi. Tuy có sinh ra, có mất đi, nhưng không lúc nào là dứt đoạn. Nhà thiền gọi quá trình này là “niệm niệm tương tục”. Bình thường, dòng tư tưởng của chúng ta chịu tác động của những sự kiện xảy ra hàng ngày, và do đó nó cũng sôi động mạnh mẽ như chính cuộc sống quanh ta. Khi chúng ta thực hành thiền quán để làm lắng đọng tư tưởng, sự sinh khởi của chúng sẽ dần dần được chúng ta biết đến, hạn chế đi và lâu ngày có thể trở nên thuần thục, êm dịu.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
11/03/201109:31(Xem: 5553)
Thế sự là phù vân, nếu biết học theo đạo Phật, giữ lấy sự thanh bạch để rèn luyện tinh thần ngày càng tiến đến cõi lành, xa lìa cõi ác.
18/06/201212:10(Xem: 7887)
Từ thời Phật giáo Nguyên Thủy đến Phật giáo Phát Triển cho tới ngày nay, đạo Phật luôn lấy Tâm làm gốc mà tu hành. Đạo Phật là đạo giải thoát, giải thoát cái gì? Giải thoát khổ đau, phiền nảo, giải thoát khỏi dòng bộc lưu sanh tử, hay cứu cánh là giải thoát khỏi sanh tử luân hồi.
22/10/201618:05(Xem: 6620)
Thiền định dựa vào hơi thở là một kỹ thuật luyện tập giúp người hành thiền phát huy một sự chú tâm cao độ mang lại sự tĩnh lặng và thăng bằng cho tâm thức giúp mình trở về với chính mình hầu tìm hiểu tâm thức và con người của chính mình. Kỹ thuật đặc biệt này được áp dụng trong phép thiền định thật căn bản của Phật giáo Theravada là Vipassana.
30/10/201003:12(Xem: 1605)
Người viết ghé thiền lâm này tu hai lần. Lần nào cũng ngắn ngủi, không đủ thời gian để lãnh hội và thẩm thấu hết lộ trình tu tập của truyền thống thiền quán này. Ai cũng có thể đọc trong sách vở, hoặc nghe vị khác nói lại về tông chỉ của nó là như vầy, như vầy, nhưng tất cả những điều đó quả thật không thể so sánh được với những gì mình tự thể nghiệm từ sự tu tập của chính mình.
26/07/201208:37(Xem: 6578)
Giáo pháp Thiền giống như một cánh cửa sổ. Trước nhất chúng ta mới nhìn vào chỉ thấy bề mặt phản ánh lờ mờ. Nhưng khi chúng ta tu hành thì khả năng nhìn thấy trở nên rõ ràng.
30/06/201100:44(Xem: 2844)
Lắng nghe là một nghệ thuật không dễ dàng đạt được, nhưng trong nó có vẻ đẹp và hiểu rõ tuyệt vời. Chúng ta lắng nghe với những chiều sâu khác nhau của thân tâm chúng ta...
11/02/201119:33(Xem: 2301)
Ngay sau khi tôi đến Nhật, có một buổi họp mặt với những người cộng sự Nhật ở Đông Kinh. Chúng tôi đang uống trà trong một nhà hàng, trên tầng thứ năm của một khách sạn. Thình lình một tiếng “ầm... ầm...” vang lên, và chúng tôi cảm thấy dưới chân, nền nhà hơi dâng lên. Sự rung chuyển, tiếng kêu răng rắc, tiếng đồ vật đổ vỡ càng lúc càng ồn ào. Hoảng hốt và náo loạn tăng thêm. Những thực khách đông đảo, phần lớn là người Âu châu, ùa ra hành lang để đến cầu thang và thang máy.
21/02/201115:18(Xem: 2694)
Thiền đã trở thành một trong những tinh hoa của nhân loại. Ngày nay, từ Đông sang Tây người ta không còn xa lạ gì với thiền và những công năng kỳ diệu của nó. Nhiều trung tâm thực hành và hướng dẫn thực hành thiền quán đã được hình thành trên khắp châu Âu. Ở các nước Á Đông, với một truyền thống sâu xa hơn, thiền đã bắt rễ vào từng tự viện lớn cũng như nhỏ, và người ta gần như có thể tìm đến với thiền không mấy khó khăn.
31/01/201218:02(Xem: 6189)
Từ lâu tôi luôn nghĩ rằng thực hành thiền Minh Sát là hành Chánh Niệm. Kinh nghiệm hành thiền và học thiền của tôi rất giới hạn gồm có thiền Minh Sát theo truyền thống của Ngài Mahasi Sayadaw,(Thiền sư U Pandita, Thiền Sư Khippapanno). Gần đây tôi có được cơ hội học được phương pháp Niệm Cảm Thọ của Thiền Sư Cư sĩ S.N. Goenka. Duyên may đưa đến nămnay tôi được đi học thiền "Niệm Tâm" ở thiền viện của Cố Hòa ThượngThiền Sư Shwe Oo Min, Miến Điện... Khi ta phát triển định tâm, ta sẽ có thể giữ những chướng ngại tạm thời ở một bên. Khi những chướng ngại được khắc phục, tâm ta trở nên rõ ràng trong sáng.
02/10/201121:37(Xem: 2877)
Hôm nay chúng tôi giảng về Sự tương quan giữa Bát-nhã và Thiền tông. Đề tài này hơi cao, quí vị chịu khó lắng nghe kỹ mới thấy giá trị của đạo Phật. CácThiền viện của chúng tôi trước khi sám hối phải tụng một biến Bát-nhã Tâm Kinh. Sau khi xả thiền cũng tụng một biến Bát-nhã Tâm Kinh. Nhiều người hỏi tại sao không tụng kinh khác mà lại tụng Bát-nhã Tâm Kinh. Bởi vì Bát-nhã Tâm Kinh là một bài kinh rất thiết yếu cho người tu Phật, chẳng những tu Thiền mà tu Tịnh, tu Mật đều quí cả.