3. Chủ thể và đối tượng

21/02/201115:20(Xem: 5226)
3. Chủ thể và đối tượng

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG II: THỰC HÀNH THIỀN QUÁN

Chủ thể và đối tượng

Một trong những điểm cần nhấn mạnh của thiền quán là mối quan hệ không chia tách giữa chủ thể và đối tượng, hay giữa tâm và đối tượng quán chiếu của tâm. Khi nói “vạn pháp duy tâm” thực ra cũng là nói lên ý này, mặc dù không ít người đã diễn dịch câu này theo nhiều ý nghĩa kỳ bí khác.

Khi chúng ta nhận thức về một sự việc, nhận thức đó bao hàm cả chủ thể nhận thức và đối tượng nhận thức. Nếu ta quán chiếu về một đối tượng nào đó, ta giới hạn nhận thức trong phạm vi của đối tượng, cho dù là đối tượng ấy vốn không thể tách rời như một thực thể tồn tại độc lập trong thực tại. Vì giới hạn nhận thức của ta chính là đối tượng nhận thức, nên đối tượng ấy trở thành một phần không thể tách rời với nhận thức.

Một cách khác, khi nói nhận thức tất nhiên là phải nhận thức về một đối tượng nào đó. Vì thế mà nhận thức phải bao hàm cả chủ thể nhận thức và đối tượng nhận thức.

Trong thiền quán, khi ta quán niệm về một đối tượng, ta trở thành đồng nhất với đối tượng quán chiếu đó. Khi quán niệm về dòng sông, ta là dòng sông. Khi quán niệm về đỉnh núi, ta là đỉnh núi. Khi quán niệm về hư không, ta là hư không... Bạn có thể chọn các đề tài quán niệm khác nhau, nhưng cần nhất là đừng bao giờ gạt bỏ các đối tượng nhận thức ra khỏi nhận thức của bạn. Đó là điều không thể làm được nhưng đã có không ít người đã cố gắng làm. Hãy nhớ rằng, dòng sông, đỉnh núi, hư không... hay bất cứ đối tượng nào mà chúng ta nhận thức cũng đều là tâm của ta.


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
17/04/2012(Xem: 8150)
Tôi là một người tha hương đang sống nhờ ở đậu trên xứ người. Tôi có thể nói được tiếng nước người, thích ứng được vào cuộc sống nước người, và đi lại bình thường như một người bình thường trên đất nước người. Nhưng trong tận cùng sâu thẳm, vẫn có một cái gì đó không bình thường, một thứ tiếng gì đó không vỡ nghĩa, một nỗi đau nào đó không rõ tên, như những đợt sóng ngầm, bất kỳ lúc nào, có thể bất thần dâng lên như mưa lũ gió cuồng, xô tôi vào thế giới của hụt hẫng và mộng mị.
13/04/2012(Xem: 18165)
Thi ca là sự trở mình của cảm xúc, công án bằng thi ca là sự đánh động, chạm thẳng vào tâm thức, tạo thành một thứ năng lượng cho giác ngộ vụt khởi.
15/03/2012(Xem: 27565)
Pháp hành thiền không chỉ dành riêng cho người Ấn Độ hay cho những người trong thời Đức Phật còn tại thế, mà là cho cả nhân loại vào tất cả mọi thời đại và ở khắp mọi nơi.
04/03/2012(Xem: 10459)
Khi chúng ta đã quán chiếu thông khắp những bước trước, nhận ra tất cả chúng sinh như những thân hữu hay người nuôi dưỡng qua sự tương tục của những kiếp sống và đánh giá đúng những sự ân cần có chủ tâm và vô tư, chúng ta sẽ thật sự thấy rằng chúng ta phải đáp lại sự ân cần tử tế của họ. Nhưng chúng ta hổ trợ họ như thế nào? Bất kể loại phồn vinh nào chúng ta có thể đem lại cho họ trong vòng xoay sinh, già, bệnh, và chết, nó sẽ chỉ là tạm thời và nông cạn.
03/03/2012(Xem: 6393)
Khi quán xét tâm và thân hầu như không có sự can thiệp nào của tưởng (suy nghĩ). Và chúng ta có hai mức độ để quán xét. Mức độ thứ nhất là dùng tư tưởng và lý trí để nhìn sự vật, với cách này bạn chỉ cảm nhận hời hợt bên trên mặt của sự trải nghiệm...
21/02/2012(Xem: 21132)
Các chính quyền bây giờ sử dụng những kỷ thuật phức tạp để truy tầm các kẻ có thể gây ra rắc rối, nhưng những kẻ khủng bố vẫn tiếp diễn. Bất kể kỷ thuật là phức tạp như thế nào, phía đối kháng vẫn đáp ứng được. Sự phòng vệ hiệu quả chỉ có thể là bên trong. Điều này có thể nghe như ngu ngơ, nhưng phương thức duy nhất để chấm dứt khủng bố là lòng vị tha. Vị tha có nghĩa là có một sự quan tâm căn bản đến người khác và hiểu rõ giá trị của người khác, là điều đến từ việc nhận ra lòng ân cần tử tế của họ đối với chúng ta.
17/02/2012(Xem: 6874)
TỨ NIỆM XỨ là pháp thiền để hiểu rõ, để hiểu sâu, và để khám phá thực tướng VÔ NGÃ của chính mình. Nếu không hiểu rõ mình thì còn lâu mới có thể sửa đổi...
17/02/2012(Xem: 5969)
"Đây là con đường duy nhất để thanh lọc tâm, chấm dứt lo âu, phiền muộn, tiêu diệt thân bệnh và tâm bệnh, đạt thánh đạo và chứng ngộ Niết Bàn. Đó là Tứ Niệm Xứ".
17/02/2012(Xem: 5851)
Để diệt trừ cái khổ, người ta phải nhận ra bản chất nội tại của vấn đề khổ. Mà để được vậy, trước hết người ta phải cần có một cái tâm an tịnh...
16/02/2012(Xem: 22374)
Những lúc vô sự, người góp nhặt thường dạo chơi trong các vườn Thiền cổ kim đông tây. Tiêu biểu là các vườn Thiền Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản và Hoa Kỳ.