3. Chủ thể và đối tượng

21/02/201115:20(Xem: 6642)
3. Chủ thể và đối tượng

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG II: THỰC HÀNH THIỀN QUÁN

Chủ thể và đối tượng

Một trong những điểm cần nhấn mạnh của thiền quán là mối quan hệ không chia tách giữa chủ thể và đối tượng, hay giữa tâm và đối tượng quán chiếu của tâm. Khi nói “vạn pháp duy tâm” thực ra cũng là nói lên ý này, mặc dù không ít người đã diễn dịch câu này theo nhiều ý nghĩa kỳ bí khác.

Khi chúng ta nhận thức về một sự việc, nhận thức đó bao hàm cả chủ thể nhận thức và đối tượng nhận thức. Nếu ta quán chiếu về một đối tượng nào đó, ta giới hạn nhận thức trong phạm vi của đối tượng, cho dù là đối tượng ấy vốn không thể tách rời như một thực thể tồn tại độc lập trong thực tại. Vì giới hạn nhận thức của ta chính là đối tượng nhận thức, nên đối tượng ấy trở thành một phần không thể tách rời với nhận thức.

Một cách khác, khi nói nhận thức tất nhiên là phải nhận thức về một đối tượng nào đó. Vì thế mà nhận thức phải bao hàm cả chủ thể nhận thức và đối tượng nhận thức.

Trong thiền quán, khi ta quán niệm về một đối tượng, ta trở thành đồng nhất với đối tượng quán chiếu đó. Khi quán niệm về dòng sông, ta là dòng sông. Khi quán niệm về đỉnh núi, ta là đỉnh núi. Khi quán niệm về hư không, ta là hư không... Bạn có thể chọn các đề tài quán niệm khác nhau, nhưng cần nhất là đừng bao giờ gạt bỏ các đối tượng nhận thức ra khỏi nhận thức của bạn. Đó là điều không thể làm được nhưng đã có không ít người đã cố gắng làm. Hãy nhớ rằng, dòng sông, đỉnh núi, hư không... hay bất cứ đối tượng nào mà chúng ta nhận thức cũng đều là tâm của ta.


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
22/09/2010(Xem: 9436)
Chưabao giờ các công trình nghiên cứu về những bí mật của Thiền định lạiđược các phương tiện thông tin đại chúng, các hãng truyền thông lớn, đềcập đến nhiều như thời gian vừa qua. Các hãng tin như AP, Reuter cácbáo như News Week, Time... đều có nhiều bài viết chi tiết mô tả nhữngkhám phá của các nhà khoa học Anh, Mỹ qua phương pháp chụp cộng hưởngtừ hoạt động của bộ não các Thiền sư, đã phát hiện ra nhiều điều màtrước đây, khi nói đến hầu hết mọi người đều nghĩ rằng đó chỉ là nhữngcảm giác có được do phương pháp tự kỷ ảm thị hoặc tưởng tượng mà thành... Phải biết gạn đục, khơi trong. Đừng lẫn lộn giữa Pháp và người giảng Pháp, bởi “Pháp” chính là Đạo: giảng Pháp là giảng Đạo. Ta nghe Pháp để “thấy” đạo...
22/09/2010(Xem: 9934)
Thiền có thể nào là một hệ thống giáo nghĩa? Hay một cách trực diện hơn, Thiền có thể nào bị đóng khung trong một hệ thống học lý? Cái gì bị đóng khung hay bị hệ thống hóa đều không còn giữ được bản sắc sinh phong và hoạt dụng của chân thân. Thiền từ tôn chỉ đến phương tiện hành đạo đều cốt ở chỗ dĩ tâm truyền tâm, đối vật chỉ vật, ứng biến vô ngần, chuyển hóa diệu dụng, không trụ trước, chẳng nệ không. Hễ dừng lại dù chỉ một ý niệm mảy may đều bị nghiền nát ra thành cát bụi vùi dập dưới gót chân điên đảo của vô minh. Hễ khởi niệm thao tác dù trong sát na vi tế đều là nhân duyên khiến cho sơn hà đại địa biến tướng muôn trùng. Như thế, "Thế giới Thiền học" chỉ là cách nói mượn danh ngôn ước lệ để dẫn dắt kẻ sơ cơ, như mượn ngón tay mà trỏ mặt trăng vậy.
17/09/2010(Xem: 9770)
Thiền là những hình thức tập trung tư tưởng để điều hòa cảm xúc, hòa hợp thân và tâm, nâng cao tâm thức để thể nhập vào chân tánh thanh tịnh.