Sống Thiền

21/02/201115:18(Xem: 7326)
Sống Thiền

SỐNG THIỀN
Tác giả: Nguyên Minh
NXB: Văn nghệ TP Hồ Chí Minh
Khổ sách: 13x19cm
Độ dày: 144 trang

858

Thay lời tựa

Thiền đã trở thành một trong những tinh hoa của nhân loại. Ngày nay, từ Đông sang Tây người ta không còn xa lạ gì với thiền và những công năng kỳ diệu của nó. Nhiều trung tâm thực hành và hướng dẫn thực hành thiền quán đã được hình thành trên khắp châu Âu. Ở các nước Á Đông, với một truyền thống sâu xa hơn, thiền đã bắt rễ vào từng tự viện lớn cũng như nhỏ, và người ta gần như có thể tìm đến với thiền không mấy khó khăn.

Nhưng đó là nói về những điều kiện bên ngoài. Còn yếu tố tự thân của mỗi người lại là chuyện khác. Nghe biết về thiền, học hiểu về thiền, và sống thiền là những điều khác nhau.

Ngày nay những kiến thức về thiền được phổ biến khá rộng rãi. Người ta hầu như dễ dàng nói ra được những chỗ “tinh yếu” của thiền bằng ngôn ngữ, và việc tranh cãi nhau về những chỗ “tinh yếu” đó không phải là chưa từng xảy ra.

Người đến với thiền trong bối cảnh đó, thường rơi vào một trong hai điểm cực đoan đối nghịch nhau.

Có người xem thiền như một chủ đề, nội dung siêu tuyệt, với những khái niệm “bất khả thuyết”, “bất khả tư nghị”... Vì thế, thường loay hoay rất lâu trong những phạm trù khái niệm và cảm thấy thật khó khăn trong việc tiếp nhận thiền...

Một số người khác lại nhìn thiền với một cách nhìn quá giản dị. Theo cách này, thiền trở thành một thứ lý thuyết đơn giản mà bất cứ ai cũng có thể tìm hiểu được để rồi bổ sung vào cho những khái niệm dung tục vốn đã có quá nhiều trong mỗi con người.

Một trong hai cực đoan ấy đều rất dễ nhận ra, và khỏi nói cũng có thể biết là chúng không mang lại lợi ích thiết thực nào cho cuộc sống. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là, đôi khi người ta không đi đến mức cực đoan, nhưng thực sự có những khuynh hướng nghiêng về một trong hai thái cực đó. Sự lệch hướng này lại không phải lúc nào cũng dễ dàng nhận biết. Và đôi khi chúng ta rơi vào chỗ tự dối gạt chính mình.

Tập sách này được viết ra như một lời cảnh tỉnh cho chính bản thân tác giả, và mong mỏi được chia sẻ phần nào với những tâm hồn đồng điệu về một vấn đề mà lẽ ra đã mang lại rất nhiều an vui cho nhân loại nếu như mỗi người trong chúng ta đều hiểu đúng và làm đúng trong một chừng mực nào đó.

Thiền như một dòng suối mát, mà mỗi chúng ta đều là những người đang mang trong mình cơn khát cháy bỏng tự ngàn đời. Chỉ nhìn thấy dòng suối mát ấy thôi, cũng đủ để cho ta cảm giác vui mừng, dễ chịu biết bao nhiêu! Nhưng để đáp ứng với cơn khát cháy bỏng, chỉ nhìn không thôi thật chẳng ích gì. Chúng ta nhất thiết phải uống nước – dù là một ngụm nhỏ cũng sẽ cho ta cảm giác thỏa mãn tức thì.

Và chỉ khi nào ta thực sự cảm nhận được những gì mà dòng nước mát trong lành kia mang lại cho tự thân mỗi chúng ta trong cơn khát bỏng, khi ấy ta mới có thể hiểu được thiền là gì, và những gì ta đã hiểu được qua người khác đều chỉ còn là những điều vu vơ, ngớ ngẩn.

Tập sách này cũng sẽ chỉ là những điều vu vơ, ngớ ngẩn. Tuy nhiên, nó được viết ra để gọi mời bạn đến với dòng suối mát trong lành, và mời bạn hãy cúi xuống để tự mình uống lấy một vài ngụm nước suối kia. Bạn cũng có thể tắm mình trong dòng suối mát ấy, nếu như bạn muốn, để thấy rằng cuộc sống này chỉ thực sự có đầy đủ ý nghĩa khi chúng ta cảm nhận được nó mà không chỉ là những hiểu biết đơn điệu qua lý thuyết, khái niệm.

Mỗi chúng ta đều có thể mắc sai lầm. Mỗi chúng ta đều còn có biết bao điều để bận tâm lo nghĩ. Thiền không giúp chúng ta nhất thời xóa bỏ mọi sai lầm, nhưng nó giúp chúng ta nhận rõ và ý thức đầy đủ về mỗi sai lầm của mình, và hướng chúng ta đến một tương lai ngày càng hoàn thiện. Thiền cũng không giúp chúng ta nhất thời gạt bỏ được tất cả những điều bận tâm lo nghĩ, nhưng nó giúp chúng ta biết cách để không bị cuốn trôi, nhận chìm và đánh mất chính mình trong những mối bận tâm lo nghĩ đó.

Với những ý nghĩa đó, chúng ta có thể đến với thiền như một nghệ thuật sống an vui, và vì thế mà mỗi một phút giây thực hành thiền sẽ giúp chúng ta ngay tức thời cảm nhận được những giá trị, những ý nghĩa mới mẻ hơn của cuộc sống nhiệm mầu này.

Chúng tôi không nghĩ rằng những điều được viết ra đây hoàn toàn là những khuôn thước hay nguyên tắc cần phải được tuân theo. Tuy nhiên, có những điều – hay nói đúng hơn là rất nhiều điều – được trình bày ở đây quả đúng là những khuôn thước, những nguyên tắc, nhưng nó không phải là những phát kiến của tác giả. Đó là di sản kế thừa của những người đi trước, những trí tuệ siêu phàm mà nhân loại này đã rất may mắn có được. Đóng góp thật sự của tác giả chỉ là trình bày những điều ấy theo như cách hiểu của mình, qua kinh nghiệm thực sự của bản thân mình. Và vì thế, có thể có những điểm đúng hoặc sai trong đó. Người viết mong mỏi được đón nhận và chân thành biết ơn mọi sự đóng góp xây dựng về nội dung tập sách.

Tháng 9 năm 2003
Nguyên Minh

Source: rongmotamhon

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02/12/2014(Xem: 28824)
Bản dịch tiếng Việt Ba Trụ Thiền do chúng tôi thực hiện lần đầu tiên vào năm 1985 tại Sài gòn, Việt nam, và được nhà xuất bản Thanh Văn ấn hành lần đầu tiên vào năm 1991 tại California, Hoa kỳ đã được nhiều độc giả tiếng Việt hâm mộ. Chúng tôi chân thành cảm ơn tất cả quí độc giả và hành giả tu tập thiền nhiệt tình, và nhà xuất bản Thanh Văn.
03/10/2013(Xem: 14830)
Qua đề tài: “Sự tương quan giữa các pháp môn hành trì Thiền – Tịnh – Luật của người tu tập” mà chiều hôm nay sau hai tiếng đồng hồ với 11 ý kiến phát biểu, chia sẻ và cùng nhau thảo luận, chúng tôi hết sức hoan hỷ và trân trọng tinh thần tham gia đóng góp ý kiến của Đại chúng. Qua đó chúng tôi xin rút gọn lại và có mấy ý kiến đóng góp them để cùng nhau chia sẻ với Đại chúng như sau:
11/05/2013(Xem: 11323)
“Zen” là lối phát âm của Nhật Bản của danh từ Ch’an của Trung Hoa, mà từ này lại là lối phát âm theo từ Dhyana của Phạn ngữ có nghĩa là “thiền.” Điểm đặc biệt của công phu tu tập đạt đến giác ngộ của Đức Phật là quán chiếu nội tậm. Vì lý do nầy mà nhiều người tin rằng rằng họ thiền quán để thành Phật. Vâng, họ đúng. Mục tiêu cuối cùng của bất cứ người con Phật nào cũng là thành Phật; tuy nhiên, thiền tự nó không làm cho bất cứ chúng sanh nào thành Phật.
23/04/2013(Xem: 15838)
Trong thời đại của chúng ta hôm nay, thiền không phải chỉ là pháp môn tu tập để kiến tánh thành Phật, vốn được xem như là sắc thái đặc thù của chốn sơn môn, mà đã và đang trở thành những phương thức trị liệu đầy kiến hiệu trong các ngành tâm lý và xã hội. Ở cả Đông và Tây phương, con người càng ngày càng trực nhận ra được khả tính ưu việt và độc đáo của thiền trong việc giải thoát những khổ luỵ, những ưu phiền của đời sống cá nhân và xã hội.
23/04/2013(Xem: 7809)
Sách này được thực hiện để trước là báo tứ trọng ân, sau là giúp người sơ học. Bên cạnh các sách Thiền bằng Việt ngữ do các thiền phái sọan, dịch và xuất bản ở VN tương đối đã nhiều và đầy đủ, tuyển tập này hy vọng sẽ trình bày thêm một số thông tin khác, được nhìn từ nhiều hứơng khác nhau. Ba truyền thống chính trình bày trong sách này chỉ là vì tiện lợi. Mỗi bài đều tự hòan tất, và độc giả có thể đọc thẳng từ bất kỳ bài nào, không cần thứ tự.
23/04/2013(Xem: 12217)
Người ta không thể diễn tả vẻ tráng lệ của hoàng hôn cho một người mù bẩm sinh. Cũng thế, bậc thánh không thể mô tả trí tuệ thân chứng cho phàm phu tục tử. Nếu Ðạo nằm trong giáo lý, thì bất cứ ai cũng thành thánh được, sau khi đọc Chí Tôn Ca hay Ba Tạng Kinh điển. Nhưng sự thực là, người ta có thể suốt đời nghiên cứu kinh điển mà không minh triết hơn chút nào.
23/04/2013(Xem: 10465)
Ðây là một quyển sách căn bản dành cho người muốn tìm hạnh phúc và sự bình an trong cuộc đời qua con đường tâm linh. Con đường đạo của Ðức Phật rất đơn giản, thích hợp với mọi người. Bất cứ ai với lòng quyết tâm và thiện ý đều có thể đi trên con đường này để đạt được tự do, giải thoát cho thân tâm.
22/04/2013(Xem: 13481)
Ngày nay việc thực hành Thiền Quán đã được phổ biến rộng rãi khắp thế giới, tuy nhiên, để đạt được sự thành công như hiện nay, pháp hành này đã trải qua nhiều biến đổi tế nhị. Thay vì được giảng dạy như một phần chính yếu của con đường tu tập Phật giáo, bây giờ pháp hành này thường được trình bày như một môn học thế gian mà những kết quả đạt được thuộc về đời sống trong thế giới này hơn là sự giải thoát siêu thế gian.
22/04/2013(Xem: 10206)
Vào mùa Xuân năm 1992, chiếc máy Fax trong văn phòng của giáo sư Richard Davidson ở khoa Tâm lý học thuộc Viện Đại học Wisconsin bất ngờ in ra một bức thư của Tenzin Gyatso, vị Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 của Tây Tạng. Giáo sư Davidson là một nhà thần kinh học được đào tạo từ Viện Đại học Harvard, ông đã nổi danh nhờ công trình nghiên cứu về các tình cảm tích cực, và tin đồn về những thành tựu khoa học của ông đã lan truyền đến miền Bắc Ấn Độ.
22/04/2013(Xem: 12298)
Tại các quốc gia Âu Mỹ, pháp thiền trong truyền thống Phật giáo Nguyên thủy thường được hiểu như là pháp thiền minh sát, cho đến nổi có nhiều người thực hành trong truyền thống này xem mình như là các thiền giả minh sát. Tuy nhiên, các bản kinh Pali -- tài liệu cổ xưa ghi lại các bài giảng của Đức Phật, không xem thiền minh sát như là một hệ thống tu thiền độc lập nhưng là một thành tố của một cặp kỷ năng hành thiền gọi là Samatha và Vipassanà, An Chỉ và Minh Quán -- hay Chỉ và Quán.