Nhà văn Trần Trung Đạo nói chuyện về Đức Đệ Ngũ Tăng Thống Thích Quảng Độ trên SBS Radio Úc Châu

3/1/202018:22(View: 11074)
Nhà văn Trần Trung Đạo nói chuyện về Đức Đệ Ngũ Tăng Thống Thích Quảng Độ trên SBS Radio Úc Châu

ht thich quang do 3
Nhà văn Trần Trung Đạo nói chuyện về

Đức Đệ Ngũ Tăng Thống Thích Quảng Độ trên SBS Radio Úc Châu
Mai Hoa (SBS Radio Úc Châu) Phỏng vấn



Uyên bác, ôn hòa và cũng rất kiên định trên con đường lèo lái con thuyền Đạo Pháp trong bối cảnh bão dông của dân tộc, Hòa Thượng Thích Quảng Độ -nói như nhà văn Trần Trung Đạo, là một nhà sư "Vô Úy" của Bi, Trí, Dũng.

Cho đến khi ông mất, nhiều người mới vỡ ra về góc đau thương của Phật Giáo Việt Nam và lịch sử Việt.  Những kiếp nạn mà các nhà sư chân chính phải gánh cùng và cho dân tộc Việt. 

Những vị cao tăng uyên bác về kiến thức, kiên định trong Chánh Pháp, từ bi trong đại nạn.

Có rất nhiều bài viết về Hòa Thượng, trong vai trò Đệ Ngũ Tăng Thống, lảy ra một phần lịch sử Phật Giáo Việt Nam và nước Việt Nam.

Những bằng chứng giấy trắng mực đen ghi lại việc các nhà sư tự thiêu, bị đày đọa cho chết vì không chấp nhận quốc doanh hoá Phật giáo.

Mỗi bài viết đều khiến lòng người chùng xuống, rưng rưng.

Với 45 năm sống trong chính quyền Cộng Sản, có thể nói đó là 45 năm Hòa Thượng Thích Quảng Độ bị giam cầm và tù đày, không cách này thì cũng cách khác.

Và dù trong những lúc bi đát đen tối nhất ông không bao giờ lỗi nhịp với tâm mình.

"Vẫn một lòng son với nước non" như câu thơ trong bài 'Chiều Đông' mà ông làm những năm bị đày ải ở Thái Bình.

Chiến tranh Việt Nam, như người ta nói đến, một cuộc chiến huynh đệ tương tàn. 

Hòa Thượng nhìn thấy đó là một cuộc "người Việt dày xéo quê hương đất Việt"!

Trên con đường lưu đày, biết cuộc sống đi về đâu, trách nhiệm với Phật Pháp với dân tộc sẽ quán xuyến như thế nào, nhưng ông biết là "sẽ không bao giờ khuất phục'.

Tôi nguyện sẽ không bao giờ khuất phục 
những kẻ chỉ biết tin nơi bạo lực 
nuôi hận thù và giết chết tình thương 
đường tôi đi – buổi sáng nay 
tràn ngập ánh thái dương 
và cảnh vật reo vui chào tiễn biệt 
miền Nam ôi! 
niềm nhớ thương nói sao cho xiết 
thôi xin tạm biệt người 
và hẹn hội mùa Xuân.

HT Thích Quảng Độ và HT Thích Huyền Quang

Bữa cơm chay đạm bạc trong chặng dừng chân của hai vị Hoà Thượng Thích Quảng Độ và Thích Huyền Quang trên đường lưu dày.
Supplied

Khi bị giam ở nhà tù Ba Sao, một địa ngục trần gian với các tù nhân chính trị, nơi chôn vùi hơn 600 quan chức VNCH, giữa thanh âm của sự chết chóc Ngài lắng nghe tiếng động của con tim mình

Màn đêm dày đặc phủ xà lim
Có khoản gì rơi giữa khoản im
Lắng mãi tôi nghe rồi mới biết
Thì ra tiếng động của con tim

Có rất nhiều bài viết về Hòa Thượng Thích Quảng Độ vào dịp ông đi xa, trong phạm vi của chương trình cùng Mai Hoa và Nhà văn Trần Trung Đạo đọc lại những bài thơ được Hoà Thượng làm trong những hoàn cảnh khó khăn nghiệt ngã nhất của đời ông.

Nhưng thông điệp ông để lại rât rõ ràng, dân tộc Việt muốn thoát khỏi kiếp nạn thì không được thoả hiệp và khuất phục trước cái ác. 

Trích 'Tôn giáo và Chính trị' do Hòa Thượng Thích Quảng Độ dịch, đăng trên tập san Tư Tưởng của Đại Học Vạn Hạnh:

"... làm thế nào để điều hòa giữa tôn giáo và chính trị? Cả hai đều có chung một mục đích, đều là nhu cầu căn bản cho sự sống. Chính trị và tôn giáo đều là những yếu tố quan trọng của nền văn minh nhân loại, ta không thể tách rời hai yếu tố đó. Chính trị tự nó không phải là một điều xấu, nhưng khi nó bị những kẻ tàn bạo lạm dụng thì nó trở nên xấu. Nếu không có cảnh sát bảo vệ nhân dân chống lại trộm cướp, nếu không có quân đội bảo vệ quốc gia chống lại ngoại xâm thì chính sự sống của ta lâm nguy. Bởi thế ta phải biết ơn những người cầm quyền chính. Nhưng nếu họ phản bội nhân dân thì họ phải bị lên án và trừng trị.


trantrungdaoNhà văn Trung Trung Đạo

Nhìn lên sân khấu chính trị ngày nay, những người còn một chút lương tri, đeo mang một lý tưởng hay có một ý thức cao về công lí và bình đẳng không phải đau lòng. Chính trị đã trở nên đồng nghĩa với phát –xít, đế quốc, quân phiệt và giành dật quyền hành để thỏa mãn thú tính. Những sự kiện này không thể kéo dài. Nếu người ta chiến đấu trên bình diện thú vật thì người ta cũng sẽ chết như thú vật. Nếu người ta sùng bái thú vật trong con người thì người ta cũng sẽ hạ xuống hàng thú vật.

Chính ở đây mà tôn giáo cần thiết để dóng lên một tiếng chuông cảnh tỉnh. Tôn giáo biểu hiện những khát vọng tâm linh của con người và nói: “Nếu anh muốn có hòa bình và hạnh phúc, hãy xây dựng đời sống của anh trên những nguyên lý tinh thần và luân lí cao cả”. Con người càng tham lam bao nhiêu thì hạnh phúc càng xa vời bấy nhiêu. Bằng những thủ đoạn man trá và những hành động bạo tàn người ta có thể thành công trong một lúc nào đó nhưng người ta phải nhớ rằng chính vì thế mà người ta thường xuyên hủy diệt mầm mống hạnh phúc của cá nhân cũng như của cả dân tộc.

Thật vậy, chính trị và tôn giáo chỉ là hai phương diện của cùng một sức mạnh kiến tạo công bằng cho quốc gia. Tôn giáo thực hiện điều đó bằng cách nỗ lực tiêu trừ tội ác qua sự chuyển hóa bản tính con người bằng sự giáo huấn, giảng dạy, còn chính trị thì thể hiện nó bằng cách thay đổi hoàn cảnh và dùng sức mạnh diệt trừ tất cả tội ác. Khi nào cả hai tiến trình này được hợp lại, chúng ta sẽ có một quốc gia lí tưởng được xây dựng trên nền tảng rất vững chắc..."

HT Thích Quảng Độ
HT Thích Quảng Độ và những người dân mất đất trước Trụ sở Văn phòng 2 Quốc Hội ngày 17/7/2007
Tiền Phong

Tóm tắt tiểu sử Hòa thượng Thích Quảng Độ

Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ - Đức Đệ Ngũ Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất trong di huấn cuối đời của mình ông muốn tang sự ông được thực hiện đơn giản, không điếu văn không tiểu sử không phúng điếu vòng hoa. Sau khi mất ba ngày thì hỏa táng và rãi tro xuống biển.

Hòa thượng Thích Quảng Độ, sinh năm 1928 tại Thái Bình với tên Đặng Phúc Tuệ. Năm 1954, ông di cư vào Nam và trở thành một nhân vật lãnh đạo Phật giáo.

Hòa Thượng Thích Quảng Độ nhiều lần bị chính quyền cộng sản đưa ra tòa và kết án tù, hai lần bị trục xuất về quê quán Thái Bình, dù ông đã rời đó từ năm 17 tuổi khi xuât gia đi tu.

Sau 4 năm giam cầm ông ở trại tù Ba Sao Nam Hà thì chính quyền buộc phải thả ông ra dưới sức ép của quốc tế. Tuy nhiên cũng từ đó ông gần như hoàn toàn bị giam lỏng ở Thanh Minh Thiền Viện.

Hòa thượng Thích Quảng Độ từng là giảng sư đại học, một nhà văn, một dịch giả với một kho tác phẩm rất đáng kính nể trong đó phải kể đến bộ Phật Quang Đại Tự Điển 8 cuốn hơi 10 ngàn trang được ông làm trong thời gian ở tù.

Với 9 lần được đề cử Nobel Hòa Bình, được trao Giải tưởng niệm Thorolf Rafto vinh danh các nhà hoạt động nhân quyền năm 2006, giải thưởng nhân quyền quốc tế Homo Homini vào năm 2003, tên tuổi ông đi vào lịch sử Việt Nam nói chung và Phật Giáo nói riêng như là một vị chân tu thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và ông đã trở thành những nhân chứng cho một thời kỳ biến động khủng khiếp cho đạo giáo cũng như cho dân tộc Việt.

Bộ Phật Quang Đại Tự Điển
Bộ Phật Quang Đại Tự Điển do Hòa Thượng Thích Quảng Độ biên dịch
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
2/9/2026(View: 2452)
CÁO BẠCH HỘI ĐỒNG GIÁO PHẨM TRUNG ƯƠNG VIỆN TĂNG THỐNG GHPGVNTN Thành kính cáo bạch Trưởng lão Hòa thượng thượng NGUYÊN hạ ĐẠT, tự PHƯỚC AN Tăng Trưởng Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN Nguyên Tổng vụ trưởng Tổng vụ Văn hóa, Viện Hóa Đạo GHPGVNTN đã thuận thế vô thường viên tịch vào lúc 11 giờ 50, ngày 09 tháng 02 năm 2026 (nhằm ngày 22 tháng Chạp năm Ất Tỵ). Trụ thế: 79 năm, 57 hạ lạp Tang lễ Trưởng lão Hòa thượng tân viên tịch được cung kính cử hành tại Phật Học Viện Hải Đức (Chùa Hải Đức), số 42 Hải Đức, phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. • Lễ cung thỉnh báo thân Trưởng lão Hòa thượng nhập kim quan vào lúc: 07 giờ 00, ngày 10 tháng 02 năm 2026 (nhằm ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ). • Lễ phụng tống kim quan trà tỳ tại Đài hỏa táng Phương Bắc Nha Trang được cử hành vào lúc: 15 giờ 00, ngày 11 tháng 02 năm 2026 (nhằm ngày 24 tháng Chạp năm Ất Tỵ). Phụng hành di ngôn của Trưởng lão Hòa thượng tân viên tịch: – Tang lễ thực
2/11/2026(View: 605)
Trong lịch sử hình thành và phát triển của các cộng đồng tôn giáo ở hải ngoại, hiếm có sự kiện nào mang tính biểu tượng sâu sắc như việc một chính quyền thế tục Tây Phương đặt tên đường mang tên của một bậc tu hành. Sau sự kiện đặt tên đường “Thích Nhất Hạnh Way” ở New York vào tháng 4 năm 2025; giờ tiếp nối đến sự kiện thành phố Évry-Courcouronnes, ngoại ô Paris, nước Pháp, quyết định đặt tên một đoạn đường cạnh Đại Tự Khánh Anh là Rue du Très Vénérable Thích Minh Tâm – Đường Hòa Thượng Thích Minh Tâm. Đây không chỉ là một sự kiện mang tính hành chánh thông thường, mà còn việc xác lập một giá trị: Giá trị của đạo đức, của phụng sự và trí tuệ Phật giáo đã được xã hội Tây phương nhìn nhận như một phần di sản văn hóa chung của cả nhân loại.
1/10/2026(View: 1729)
Thời gian qua thật mau, vậy mà đã hai năm Thầy rời bỏ Ta Bà bỏ chúng con ra đi, để lại cho chúng con niềm tiếc thương vô hạn.. Hôm nay giữa xứ lạnh của mùa Giáng Sinh gần kề nơi xứ người, con ngồi đây đọc bài "Ôn Cố Tri Ân" trong báo Viên Giác mà bồi hồi, xúc cảm … Đã lâu lắm rồi Thầy ơi, con không còn được nghe thông điệp của các Ngài, những thông điệp của Đức Tăng Thống mà con nghĩ rất cần thiết cho hàng Phật tử chúng con, cũng như cho tất cả những ai có lòng yêu thương đất nước, đất nước Việt Nam đã chịu qúa nhiều đau khổ bởi chiến tranh, bởi thiên tai, và nhất là dưới chế độ phi nhân tính của cộng sản. Phải chăng Giác Linh Thầy đã về đây để hộ trì cho chúng con, nước mắt con lăn dài, hình ảnh sự biến Lương Sơn lại hiện về trong con qua bài tường thuật của Thầy tại đồn biên phòng Lương Sơn, ngày 8.10.2003, Thầy đã dùng lý luận để vạch rõ dã tâm của cộng sản, giả trá, chụp mũ, vu khống, bắt cóc, hình ảnh Hòa Thượng Quảng Độ bị chúng dìu lên xe, mặc cho Hòa Thượng chống đối, chú
12/16/2025(View: 2616)
Người viết đọc bản tin xong , mà trong đầu vẫn vấn vương với những lời viết như sau : những hành động dấn thân phụng sự cộng đồng bằng nhiều hình thức thiết thực: tổ chức cứu tế, ủy lạo những gia đình gặp hoàn cảnh ngặt nghèo, trợ giúp người già yếu và đơn, ân cần an ủi, nâng đỡ tinh thần cho những người đang chịu mất mát và đau khổ là sự khẳng định vai trò tích cực của Phật giáo trong đời sống xã hội, đặc biệt trong những thời khắc khó khăn nhất của nhân loại.
12/14/2025(View: 2385)
Ngài là Pháp hữu cùng thế hệ với chư vị Tôn túc: Ôn Huyền Quang, Ôn Trí Nghiêm, Ôn Đổng Minh, và các bậc cao tăng đồng thời với Ngài Huyền Tôn bên Úc. Những hình ảnh mà Thầy nhắc đến chính là Tu Viện Kim Sơn tại Huế, nơi được xem là Đại học Phật giáo đầu tiên của Phật giáo Việt Nam. Bức ảnh ấy không chỉ là một tư liệu đơn lẻ, mà là dấu ấn của cả một thế hệ Cao Tăng Phật giáo Việt Nam. Có những tấm hình do chính Hòa Phụ bấm máy, cách nay đã hơn 60 năm.
12/10/2025(View: 1889)
Trọn niềm thương nhớ hướng quê hương Mùa Đông Ất Tỵ cảnh tang thương Bao nhiêu đổ nát, bao chua xót Quả thật thế gian, cõi vô thường! Vẫn biết duyên trần chẳng bền lâu Người nỡ ra đi chóng thế sao? Vốn hẹn Hiển Nam ngày tái ngộ Nhưng người Pháp Lữ, biết tìm đâu?!
12/6/2025(View: 1236)
Nghĩ gì về Thầy Tuệ Sỹ? Nếu có ai hỏi như thế, tôi sẽ nói rằng tôi chưa thể hiểu tới một phần rất nhỏ những gì Thầy viết, mặc dù tôi vẫn đọc Thầy đều đặn. Cũng như một người đứng dưới chân núi, biết được những gì để dám nói về núi. Tôi không dám so sánh Thầy Tuệ Sỹ với bất kỳ ai, vì tôi không đủ kiến thức và trình độ để đối chiếu bất kỳ kho kiến thức và hành trình tu học của bất kỳ ai.
12/6/2025(View: 1249)
Khi đại thụ ngã xuống, một khoảng trời trống vắng cô liêu bày ra nhưng trong tâm tưởng con người thì bóng dáng đại thụ vẫn sừng sững không thể xóa nhòa. Khi lau sậy gầy hao phơ phất trong nắng tà quái chiều hôm, bông lau trắng xóa cả trời chiều, tưởng chừng như vô thanh nhưng sóng âm đồng vọng ngập trong đất trời.
11/28/2025(View: 1662)
Kính bạch Giác Linh Thầy Từ Tây Đức xa xôi con theo chân Chư vị Tôn Đức, thân bằng thuộc cùng Phật tử về đây để dự lễ Trà Tỳ, tiễn đưa Thầy về Quê Hương Phật, trên nắp kim quan Thầy phủ đầy những cành hoa hồng đủ màu sắc của mà chư vị Tôn Đức Tăng Ni, quý Phật tử kính thương Thầy đã đặt trên đó với lòng tri ân và sự tiếc thương dâng cúng Thầy, con như ngửi được mùi thơm, như hương đức hạnh của Thầy, một vị Thầy đã suốt đời hiến dâng cho Dân Tộc và Đạo Pháp. Nhìn chiếc kim quan Thầy được nâng lên, đẩy vào đài hỏa táng, bao nhiêu cành hồng dạt xuống, con nghe như Thầy bảo "cảm ơn các con thương yêu, tạm biệt các con, các con về đi, chịu khó tu học, Thầy chúc các con thân tâm thường an lạc, Thầy sẽ trở lại.." tim con như quặn thắt, con mới biết ra rằng từ nay vĩnh viễn con không còn được nghe tiếng Thầy nữa…Thầy ơi!
11/14/2025(View: 1456)
Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ — húy thượng Nguyên hạ Chứng, đời thứ 44 dòng Lâm Tế — đã thuận thế vô thường, viên tịch vào ngày 24 tháng 11 năm 2023 tại Chùa Phật Ân, Việt Nam. Ngài là bậc Cao Tăng Thạc Đức, người đã cống hiến trọn đời cho Phật Giáo Việt Nam, Dân Tộc, và Giáo Dục. Từ Viện Đại Học Vạn Hạnh đến các Viện Cao Đẳng Phật Học như Hải Đức – Nha Trang và Quảng Hương Già Lam – Sài Gòn, Ngài đã dìu dắt và đào tạo bao thế hệ Tăng, Ni, Phật tử. Ngài là nhà phiên dịch Tam Tạng Kinh Điển với những công trình vĩ đại như Kinh Duy-ma-cật Sở Thuyết, Kinh Thắng Man, A-hàm, Luận Câu-xá, Luận Thành Duy Thức, cùng Đại Tạng Kinh Việt Nam được phục hoạt vào năm 2021.