Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Gốc Tùng

31/05/201211:49(Xem: 7778)
Gốc Tùng

TUỆ SỸ ĐẠO SƯ

Thơ và Phương Trời Mộng - Tập 1


Tác giả: Nguyên Siêu
Ban Tu Thư Phật Học Hải Đức Nha Trang
In lần thứ nhất
California - Hoa Kỳ 2002
Tái bản lần thứ nhất
California - Hoa Kỳ 2006

flowerba

GỐC TÙNG

Tuệ Sỹ

Đương niên song cối thị song đồngTô Đông Pha

Những năm trước, hai gốc tùng trước sânnhư hai đứa trẻ, dáng điệu miệt mài trong cơn gió hiu hắt của mùathu. Quanh năm suốt tháng, không một lời qua lại, không trao đổi nhauđến cả một chiếc lá đã qua mùa. Vào năm mưa bão nhiều, đôi khinước dâng cao, từ xa vọng lại như một bãi tuyết trắng ngập nửathân hình. Thỉnh thoảng vài cánh bướm ghé xuống, không hương sắccủa phấn nhụy để bày tỏ một chút tình nồng nhiệt. Cánh bướmlại bay đi, vẫn không một cử chỉ xao động hứa hẹn nào. Chúngbình thản và trầm mặc, cố lớn lên cho kịp tấm lòng bao dung củatrời đất. Bây giờ thì cả hai đã sừng sững ra đấy, như hai conrồng xanh không thiết đến chuyện làm mưa làm gió. Chẳng biết vôtình hay cố ý, một đôi người cũng thấy chủ nhân như đã muốnký thác cái bản tính lưu linh hơn một nửa đời sôi nổi của mìnhở đó. Mỗi năm một mùa nước lũ, cuốn đi một ít cái cao cáchđiệu của những trận cười. Từ mấy năm nay, những tiếng cườiấy không gượng đủ sức để chống chế lòng thác đổ ầm. Từngđêm, từng cơn ho dồn dập phủ xuống trên ngọn cây tùng. Và từngbuổi sáng, ông chống gậy ra sân, thọc từng chiếc lá một của câyngô đồng. Có vẻ như ông không cam tâm nhìn những chiếc lá đãđến mùa báo hiệu, mà vẫn cố lây lất mãi trên cành.

Buổi sáng như thế. Buổi tối như thế. Còn buổitrưa ông làm gì nhỉ ?

Tháng bảy, tháng tám, xứ Huế thường có mưadầm. Dù vậy vào trưa trời cũng còn hơi lạnh. Nhưng ông chỉ bậnmột chiếc quần cụt, không ngớt nằm xuống, rồi lại ngồi dậy.Nóng từ bên trong. Sức nóng tàn bạo của hơi rượu chất chứatrên mấy mươi năm trời. Thân ông, bên ngoài như đống tro tànđã nguội lạnh; bên trong lửa vẫn còn cháy âm ỉ. Gan ruột bịthiêu đốt. Một cái gì đó không ngớt hối thúc. Những sợi tócbạc và lòng đất mát lạnh. Khí sắc của một thời chỉ còn phảngphất trong phong độ của hai gốc tùng.

- Cháu đi chiều hay khuya ?

Cậu cháu của ông đang ngồi quay lưng lại, tựaở án sach đặt sát khung cửa sổ; chậm chạp gấp sách lại vànhóng chân đứng dậy, ghé mắt nhìn ra trước sân. Trời đục nhưmàu sữa. Mặt đất vẫn còn ướt.

- Hồi về, cháu cứ định là ở luôn đây. Mấytháng này, cháu chỉ tập viết, cả ngày. Chữ có hơi tiến bộ. Nhưngcòn rất nét móc câu thì không cách gì cháu viết coi cho được.

Ngay giữa nhà, một cái sập với bộ đồ tràmàu đất nung. Giường của ông lão kê sát góc tường phía trái.Kế cận đó là án sách và cửa sổ. Bên trên vách tường méphải, trong cái không khí lờ mờ, đẫm ướt, sau cơn mưa dai dẳnghơn hai ngày, người ta nhìn thấy những hàng chữ thảo, gầy vàcứng, giống như những que củi khô ngang dọc. Nét chấm phá củamực tàu chồng lên vách tường vôi, vàng và cũ. Một mùa Xuânnào đó; nước đẫm ướt đầu mấy con vịt, như nhuộm trắng; mộtcụ già chống gậy tiếp khách. Khách mang theo cả một thời quá khứcủa cụ, trong từng bước. Khách hẹn sẽ có ngày ghé thăm lại.Hòn núi trơ trọi trong buổi chiều, y ước đứng mãi đấy để đếmtừng buổi nắng quái đi qua :

Ngang đầu vấn khác kỷ thời qui

Khách ngôn thu phong lạc điệp thì

Hệ mã lạc dương khai khẩu tiến

Bàng sơn y ước kiến tà huy

Những ánh nắng của buổi chiều lây lất vàmột mái tóc bạc đứng đợi cái gì đã đi qua và đi mất.

- Cháu rót cho ông chén nước.

Cụ ngồi dậy, hai tay tì lên mép giường, bỏthõng chân xuống đất. Chỉ trong chốc lát, cụ lại nằm xuống, nghiênđầu nhìn cậu cháu út, rồi trở mặt vào vách, đưa quạt lênphẩy.

Cậu út bưng chén nước đặt lên chiếc ghếnhỏ ở đầu giường.

- Dạ, thưa ông, nước.

Cậu trở lại án sách, xếp lại chồng sách ngayngắn, cắm những cây viết vào ống.

- Chiều chút nữa, cháu sang bên phố. Sáng mailên tàu.

Ông cụ lại trở mình, cất đầu cao lên mộtchút; với tay bưng chén nước trà, nhấp một hớp nhỏ; rồi lạinằm xuống, buông quạt và nhắm mắt như muốn ngủ. Cậu út ngồikhoanh tay, tựa cằm lên án sách.

Như vậy, thoáng một cái đã mười một nămrồi; kể từ ngày cậu bỏ trốn ông nội ra đi, nay là lần đầutiên về lại. Cậu mang về cho ông một ít khôn lớn và trầm tĩnh.Những năm trước đó nữa, qua cặp kính tuổi, ông vẫn còn cóthể nhìn thấy đôi mắt của đứa cháu này một chân trời biềnbiệt; cái thứ biền biệt ấy đã lôi cuốn dây dưa quá nửa đờingười. Bởi vì mỗi năm có một mùa nước lũ, bỗng không ôngtrở thành cột trụ của một gia đình, do chính mình tự dựng. Nướctừ Trường Sơn đổ xuống ào ạt, cái hương sắc của rừng rútrải bao nhiêu lần gạn lọc, khi băng qua các làng mạc, phố phường.Một lần đã thấm cái hương vị mặn nồng và xanh ngát của biển thìkhông còn trông mong cơ hội chảy ngược về nguồn. Người con traiđộc nhất của ông, sinh ra và lớn lên trong cao vọng của những consóng bạc đầu. Cho đến cả thằng cháu lớn, cái địa vị ấy vẫncòn nồng đượm. Những dòng máu đỏ tươi đã đổ xuống theo dòngnước, cứ mải miết chảy dài ra cửa biển.

Nhưng, ở cậu út này, ông đã hy vọng biết bao;một đám mây trời nào đó trong tuổi thanh xuân của mình. Con traicủa ông không giữ nổi ông nghỉ yên với tuổi già, với nhữngtrầm lặng của một ngày đã xế. Tâm hồn ông còn quá nhiều sôinổi. Hằng đêm, ông cất giọng đọc sách sang sảng. Cả nhà không aingủ được. Quanh phố cũng không ai ngủ được. Đành phải kiếm choông một căn nhà xa phố. Lúc đó, cậu út vừa hơn mười mộttuổi. Cậu nhất định theo ở với ông nội. Buổi sáng cậu vẫn phảisang phố học. Buổi chiều, ông dạy cháu học chữ Hán. Hơn nửanăm, cậu học xong Tam tụ kinh, bộ Minh Tâm bửu giám và một nửaquyển Hán Cao tổ. Cha cậu không nói gì hết; nhưng ông hơi e ngại. Maisau, thằng nhỏ sẽ làm được gì cho cuộc đời của nó ? Bà mẹ cónhững lo sợ khác. Lối học chữ Hán của con bà như vậy, biếtđây lớn lên nó chẳng cuồng chữ và loạn óc ? Bà muốn nó uốngmực Tàu cho thật nhiều để đầu óc nó hơi tối lại. Nhưng ôngnội gạt đi.

Hai ông cháu ở với nhau gần được một năm,bỗng nhiên cậu út bỏ trốn ông nội, lẩn tránh cả cha mẹ, bỏ đimất biệt. Bà mẹ âm thầm oán trách. Bằng chừng ấy tuổi, ngàyngày chỉ ôm những chuyện nào Lưu Bang, Hạng Vũ, nào Hàn Tín,Trương Lương; lại được ông nội tiêm nhiễm cho nào núi cao, nàobiển rộng, nào sông dài, nhất đán không bỏ đi sao được ? Quảthực là "cướp công cha mẹ thiệt hại đời thông minh".

Chẳng mấy chốc cũng đã mười một năm rồiđấy.

- Ông trồng hai gốc tùng bao lâu rồi, coi lớndữ hỉ ?

Trời càng về chiều, ông cụ càng mát và càngkhỏe dần. Ông ngủ thiếp đi được một lúc.

Ngôi nhà của ông ở trên một cái cồn nhỏgiữa sông Hương. Người ta gọi nó là Cồn Hến. Mỗi lần qua phố,phải đi bằng đò. Năm kia, tỉnh cho bắc cầu từ Cồn sang Vĩ Dạ. Sẵndịp, người ta cất một cái quán nhỏ. Buổi sáng nấu cơm tấm, buổichiều người ta bán chè. Vào mùa bắp, chè bắp rất được hâmmộ. Bắp cồn này nổi tiếng là thứ ngon nhất của thành phố Huế.Từ khi có cầu bằng buổi chiều, khách từ bên phố lái xe vòngngả Trường Tiền sang Vĩ Dạ, đến đây như để hóng mát. Cảnhchiều có hơi rộn rã. Tuy vậy, buổi tối vẫn còn giữ được cáikhông khí tịch mịch của một cồn nhỏ biệt lập giữa dòng sông.Đêm đêm, cậu út bắc ghế gằm ở hiên nhà. Bên trong, chỉ mộtngọn đèn dầu ở giữa sập. Chốc chốc, tiếng ho của cụ già khilơi khi dồn dập. Trước sân, hai gốc tùng lặng lẽ rủ nhánh theo cơngió đong đưa. Ông lão không còn nhìn thấy được gì trên thânhình của cháu nửa. Đôi lần tỉnh táo, ông còn nghe ra những bướcvừa chậm vừa gần. Ông chỉ thấy mơ hồ bóng dáng của cậu đi quađi lại một mình. Cái giọng nói của nó trầm trầm như một ngườikhách dây dưa trong cái cảnh nửa chiều nửa sáng.

Cậu về với ông nội ít lâu, vài ba năm gìđó. Một già một trẻ với một chút hy vọng ở bên kia bờ. Trờiđất đâu đâu cũng đối đãi với người rất nồng hậu. Nhưnglòng người lại hay quyến luyến; tâm trạng của một cảnh hai quê.Người không trải rộng được lòng mình như tấm lòng bao dung củatrời đất. Cái chí tình của người, một mai kia đổ lại, khônglớn và không trong hơn một giọt sướng sớm trên chiếc lá. Chântrời biền biệt trong đôi mắt ấy chỉ được về bằng nước lãtrên trang giấy trắng. Bầu trời càng cao thì càng trong, nhưng khôngsao rung động lòng người cho bằng khi có những đám mây rất thấphay cuồn cuộn.

- Thưa ông, cháu sửa soạn đi bây giờ.

Ông cụ đã thức dậy nãy giờ. Hai tay khoanhlại làm gối, ngửa mặt trông lên trần nhà. Cậu út bước ra nhàsau. Ông cụ rút cánh tay mặt, gác lên trán. Khi cậu trở lên :

- Nì !

- Dạ !

Cụ quay mặt vào vách, rồi quay trở ra, nheo mắtnhìn về phía cửa sổ.

- Coi trời đã chiều hung chưa ?

- Dạ, chiều lắm rồi.

Cậu bước ra sân, đưa mắt nhìn về phía mặttrời lặn. Ráng chiều, mây trắng và mây đen lẫn lộn. Cậu trởvào, vừa đi vừa nói vọng :

- Dạ, hơi có nắng. Phía tây bắc có ráng đỏ.Mai chắc mưa gió chi đây.

Khi đến gần ông cụ, cậu đứng thẳng người,khẽ núi đầu.

- Dạ, thưa ông, cháu đi.

Lại một lần nữa. Ngày mai, trời sẽ có mưa haygió gì đây. Vào mùa này, Huế thường có sướng mù mỗi sáng.Lúc xe ngang qua cầu Trường Tiền, phía dưới kia dòng nước cồn nhỏthấp thoáng như một hải đảo xa xôi nào đó.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn