Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

7. Ai biết?

21/02/201115:20(Xem: 1742)
7. Ai biết?

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG II: THỰC HÀNH THIỀN QUÁN

Ai biết?

Chúng ta đã thấy sự khác biệt giữa hiểu và biết, hay giữa khả năng suy tư và trực giác. Như thế, khi ta nói “tôi hiểu” hay “cô ấy hiểu”, vấn đề không có gì gợi nên sự thắc mắc. Nhưng với tính chất bao trùm của cái biết thì những phát biểu đại loại như “tôi biết”, “cô ấy biết” dường như có gì đó không thỏa đáng.

Khi thấy được cái biết hiện diện bàng bạc khắp trong vạn vật, thì việc giới hạn nó vào một chủ thể rõ ràng là không hợp lý. Khi nói “tôi biết”, chúng ta hàm ý là tâm nhận biết chứ không phải thân thể bằng xương thịt này nhận biết. Nhưng tâm ta chính là cái biết, không biết thì sao gọi là tâm? Vì thế, nói “tôi biết” cũng như nói “cái biết biết”, và điều này cũng vô lý tương tự như ta thường nói “mưa rơi”. Mưa là hiện tượng nước rơi trong không trung. Không có nước rơi thì không có mưa, nên nói mưa rơi suy cho cùng là vô nghĩa. Ta chỉ cần nói mưa ở đây, mưa ở kia... là đã đủ để diễn đạt đúng sự việc. Tương tự, ta chỉ cần nói “cái biết ở nơi tôi”, “cái biết ở nơi cô ấy”... Và cũng tương tự, ta có “cái biết nơi con ong”, “cái biết nơi con kiến”...

Khi ta nói “cái biết biết”, ta đã cho rằng “cái biết” là một thực thể tồn tại độc lập nằm trong ta, để biết về những gì ở bên ngoài ta. Khi nhận thức theo cách đó, cái biết lập tức bị đóng khung vào chính những gì nó đã tạo ra và không còn là cái biết thật sự nữa.

Chúng ta không đưa vấn đề ra chỉ để hình thành thêm những khái niệm mới, khác lạ hơn hoặc phức tạp hơn. Thực ra những phân tích này là nhằm cho thấy sự vô lý trong thói quen phân biệt các chủ thể độc lập và tách biệt trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Khi nói đến cái biết, chúng ta luôn đi kèm theo với câu hỏi “ai biết?”, và điều đó ngay lập tức giới hạn phạm vi của cái biết vào một khuôn khổ, khiến cho chúng ta biết mà không còn là biết nữa. Sở dĩ như vậy là vì ta đã không nhận thức đúng về cái biết. Như khi nói đến mưa, ta chẳng bao giờ thắc mắc là “ai mưa?”, vì ta nhận thức được mưa là gì. Khi ta nói “trời mưa”, ta cũng không thật sự hàm ý chỉ đến một chủ thể nào cả.[7]Chúng ta cũng nên nhận thức về cái biết theo cách tương tự như vậy, để không vô tình nhốt chặt cái biết vào trong những lớp vỏ khái niệm hoặc bóp méo đi bởi sự phân biệt.

Trong cuộc sống hàng ngày, sẽ không có vấn đề gì khi chúng ta tiếp tục đặt ra câu hỏi “ai biết?”, cũng như duy trì những khái niệm phân biệt các chủ thể độc lập và tách biệt. Nhưng một khi muốn chuẩn bị cho cái nhìn toàn diện và thể nhập vào thực tại, thì việc xem xét lại vấn đề là hết sức cần thiết để có thể chấp nhận và bước vào một thế giới chân thật vô phân biệt.


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/10/201520:51(Xem: 7555)
rang mạng Buddhaline.net, một trang mạng Phật giáo rất uy tín vừa phổ biến lá thư số 139 (tháng 10/2015) với chủ đề "Thiền Định", nhằm đánh dấu 15 năm thành lập trang mạng này, và đồng thời kêu gọi những người Phật tử khắp nơi hãy hưởng ứng chương trình "24 giờ thiền định cho Địa cầu" ("24 heures de méditation pour la Terre") sắp được tổ chức trên toàn thế giới.
28/12/201209:52(Xem: 8923)
Nguyên tác Hoa ngữ của “66 cầuthiền ngữ” này là “Lục thập lục điều kinhđiển thiền ngữ” (六十六條經典禪語),có nghĩa là “66 câu thiền ngữ trong Kinhđiển [Phật giáo]”, được phổ biếntrên internet vào khoảng năm 2004. Bản dịch tiếng Việt được phổ biến năm 2010,có tựa đề là “66 cầu làm chấn động thiền ngữ thế giới” hoặc “66 câu Phật họclàm chấn động thiền ngữ” đều không chuẩn với nguyên tác Hoa ngữ, đồng thời, đãthêm cụm từ “chấn động thế giới” và tỉnh lược từ “kinh điển”.
30/01/201103:37(Xem: 9138)
Rõ ràng hơi thở là một sợi dây nhạy cảm buộc vào thân vào tâm, là cái cầu nối giữa thân và tâm. Nói khác đi, ta có thể dùng quán sát hơi thở để kiểm soát cảm xúc và hành vi của ta.
15/01/201109:42(Xem: 10405)
Điều làm cho một người trở thành một Phật tử chân chính là người ấy tìm nơi nương tựa ở Đức Phật, Giáo pháp, và chư Thánh Tăng - gọi là Quy Y Tam Bảo.
22/07/201119:28(Xem: 1779)
Ngày nay, Thiền tông đang phát triển nhanh ở nước Mỹ; ở những quốc gia phương Tây khác, thiền cũng được nhiều người quan tâm hơn, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, dù có nhiều người cảm thấy thích thú đối với thiền ngay từ lúc đầu, nhưng chỉ có một số ít người theo đuổi cho đến mục đích cuối cùng. Tại sao như vậy? Tại vì sự quan tâm của họ không được xây dựng trên nền tảng vững chắc, nhiều người đã từ bỏ sự theo đuổi đối với thiền giữa chừng. Sự quan tâm của họ chỉ đơn thuần là sự tò mò, đến rồi đi, vào rồi lại ra một cách dễ dàng như là sự thay đổi áo quần vậy. Để kiên trì theo con đường của thiền, thì ngay từ đầu cần phải biết và rèn luyện ba nhân tố cốt lõi của thiền tập.
23/07/201116:30(Xem: 2685)
Khi chấp nhận thực hành thiền, chúng ta phải có niềm tin sâu sắc vào khả năng của tâm chúng ta ngay từ lúc khởi đầu, và phải duy trì niềm tin ấy...
02/12/201409:08(Xem: 15820)
Bản dịch tiếng Việt Ba Trụ Thiền do chúng tôi thực hiện lần đầu tiên vào năm 1985 tại Sài gòn, Việt nam, và được nhà xuất bản Thanh Văn ấn hành lần đầu tiên vào năm 1991 tại California, Hoa kỳ đã được nhiều độc giả tiếng Việt hâm mộ. Chúng tôi chân thành cảm ơn tất cả quí độc giả và hành giả tu tập thiền nhiệt tình, và nhà xuất bản Thanh Văn.
12/01/201120:16(Xem: 4353)
Pháp Sư Thái Hư cũng như Hòa Thượng Thích Minh Châu đều dùng các từ Như Lai Thiền để chỉ Thiền Nguyên Thủy và Tổ Sư Thiền để chỉ các hình thức Thiền Phát Triển sau này do các Tổ Sư các Thiền phái nổi danh đề xướng và truyền lại cho các đệ tử của mình. Cũng có người dùng các từ Thiền Tiểu Giáo (tức Thiền Tiểu Thừa) và Thiền Đại Giáo (tức Thiền Đại Thừa) như Trần Thái Tôn trong bài "Tọa Thiền Luận " của Khóa Hư Lục.
30/04/201103:17(Xem: 4926)
Vào năm 1986-1987 Hòa Thượng giảng Kinh Nguyên Thủy; đối chiếu Kinh Pali (dịch ra Việt Ngữ) và A Hàm tại Thường Chiếu giúp cho Thiền sinh thấy rõ nguồn mạch Phật Pháp từ Nguyên Thủy đến Đại Thừa và Thiền Tông.
20/01/201102:20(Xem: 3125)
Làm sao tôi có thể hành thiền khi quá bận rộn với công việc và gia đình? Làm sao tôi có thể phối hợp hoạt động với ngồi yên một chỗ? Có các nữ tu sĩ không?