3. Thiền quán và tâm từ bi

21/02/201115:20(Xem: 4862)
3. Thiền quán và tâm từ bi

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG III: TÂM VÀ CẢNH

Thiền quán và tâm từ bi

Khi chúng ta hiểu biết và cảm thông với một người, ta dễ dàng chia sẻ được những khó khăn cũng như những niềm vui, nỗi buồn của người ấy. Sự cảm thông càng sâu sắc, tình cảm phát sinh càng đậm đà hơn. Các bậc cha mẹ sở dĩ yêu thương con cái một cách vô điều kiện là vì họ hiểu được chúng, cảm thông sâu xa với chúng nhờ vào quan hệ huyết thống. Đối với những người xa lạ, để có được sự cảm thông chúng ta cần phải có được sự hiểu biết về họ, và sự hiểu biết đó có được là nhờ vào một quá trình chú tâm tìm hiểu. Nếu chúng ta sống thờ ơ bên cạnh một con người nào đó, thì dù trải qua thời gian bao lâu đi nữa, ta cũng sẽ biết rất ít về họ, thậm chí đôi khi có thể là không biết gì. Nhưng chỉ cần một thời gian ngắn thật sự quan tâm đến ai, ta có thể nhanh chóng hiểu được những tình cảm, tâm sự của họ... Và càng hiểu nhiều, ta càng dễ cảm thông; càng cảm thông sâu sắc càng dễ nảy sinh tình cảm thương yêu.

Khi chúng ta thực hành thiền quán, chúng ta biết được rất nhiều điều mà trước đây ta không biết. Ta thấy ra được sự tương quan mật thiết giữa vạn vật. Tính chất duyên khởi của sự vật cho ta thấy bất cứ sự vật nào cũng đều có quan hệ đến ta. Mỗi một sự sống đều có mối quan hệ “huyết thống” với ta, bởi vì ta biết rằng trong đó có một phần của ta cũng như chính ta đang mang trong mình một phần của sự sống ấy.

Sự hiểu biết ấy giúp chúng ta cảm thông được với mọi sinh vật. Chúng ta chia sẻ được những niềm vui, nỗi buồn của từng con ong, con kiến cho đến ngọn cỏ, cành hoa... Bởi vì ta thấy được nơi chúng cũng tràn đầy tuệ giác như trong ta. Từ đó ta biết được rằng sự sống nơi một con sâu bé nhỏ cũng quý giá không kém gì sự sống nơi ta.

Bởi vậy, người thực hành thiền quán không thấy hứng khởi khi phải ra tay giết hại bất cứ một sinh mạng nào. Ngược lại, nếu phải làm điều đó, chúng ta luôn cảm nhận được nỗi đau của sinh mạng bị giết, bởi ta biết rằng ta đang tự tay giết hại một phần sự sống của chính mình.

Do đó, khi thực hành thiền quán, việc sát sanh không còn chỉ là một điều răn dạy không nên phạm vào, mà đã trở nên một tình cảm chân thành xuất phát từ tự tâm chúng ta luôn yêu thương và tôn trọng sự sống. Lòng yêu thương đó có được chính là nhờ nơi sự hiểu biết sáng suốt mang lại bởi thiền quán. Một khi bạn đã nhận biết ra mối quan hệ trong bản chất sự vật, bạn tất yếu sẽ phát khởi tình thương. Mức độ quán chiếu càng sâu, sự hiểu biết càng rộng thì tình thương càng lan tỏa mênh mông bao trùm khắp cả muôn loài. Hơn thế nữa, tâm từ bi ấy không chỉ là hoa trái có được nhờ vào tuệ giác, mà nó còn chính là tuệ giác. Nên tuệ giác càng chiếu sáng thì tâm đại bi càng mạnh mẽ.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/01/2026(Xem: 3546)
Bão tuyết mùa đông tràn qua hơn 40 tiểu bang, băng giá khắp nơi, nhiệt độ sâu dưới không độ… Ấy vậy mà các nhà sư đi bộ vì hòa bình vẫn giữ vững lộ trình tiến về phía trước. Những bước chân hòa bình đang dấn thân sâu vào giữa lòng nước Mỹ. Một nước Mỹ xưa nay nặng về chủ nghĩa vật chất. Một nước Mỹ hôm nay đang bị khủng hoảng về đạo đức, niềm tin, công lý. Một nước Mỹ đang kỳ thị, độc đoán và chia rẽ nghiêm trọng. Các nhà sư đi bộ vì hòa bình gởi đến mọi người trên đất Mỹ thông điệp từ bi, cảm thông, bao dung, hòa bình. Những bước chân hòa bình hiện thực hóa thông điệp của Đức Phật từ 26 thế kỷ trước. Những bước chân hòa bình chính là thân giáo, noi theo con đường Đức Phật đã khai phá và đã đi trong quá khứ.
20/12/2025(Xem: 1244)
Tại Chánh Điện Tu Viện Đại Bi, Thành Phố Westminster, Hội Đuốc Tuệ đã tổ chức buổi hướng dẫn về đề tài: "Giáo Dục Trong Gia Đình và Giao Tiếp - Ứng Xử Chánh Niệm” do Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ hướng dẫn. Một buổi chiều Chủ Nhật an lành, Tu Viện Đại Bi đón chào rất đông hành giả, phụ huynh, anh chị em Gia Đình Phật Tử, và những người quan tâm đến nghệ thuật giáo dục chánh niệm trong gia đình. Bầu không khí trang nghiêm nhưng gần gũi mở ra ngay từ khoảnh khắc bước vào chánh điện: ba pho tượng Phật vàng tỏa sáng, hoa sen hồng tươi thắm, và nụ cười hiền hòa của đại chúng khiến tâm người dự tự nhiên được lắng dịu. Tất cả tạo nên một nhân duyên tu
16/12/2025(Xem: 1562)
Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót. Trong đó, có chữ “tâm” tưởng là dễ dịch, nhưng hóa ra lại là chữ gây ra vô cùng gian nan. Thêm nữa, tại sao các Thiền sư ưa nói “ba cõi là tâm,” hay nơi khác lại nói, “vạn pháp duy tâm.” Chữ đã khó, mà nghĩa lại càng khó vô cùng tận.
01/11/2025(Xem: 2932)
Thầy đã truyền lửa , nguyện xin giữ lửa Vẫn nguyên sơ, chỉ thẳng Bồ đề tâm nơi thế gian Với Bi, Trí, Dũng có thể biến nguy thành an Một tiếng gọi từ bên trong, ( Phật Tánh) tuy rất nhỏ Tựa dòng chảy minh triết, rót từng khoảnh khắc đó (Huệ Hương)
30/06/2025(Xem: 5529)
Chúng ta ở đây để chia sẻ suy nghĩ của mình về những gì Phật giáo có thể mang lại trong thời đại Trí tuệ nhân tạo. Nhưng để làm được điều đó, chúng ta cần thiết lập một ngôn ngữ chung, một cách để giao tiếp giữa thế giới khoa học và Phật giáo — nếu điều đó có thể. Nếu chúng ta không thể thống nhất về các định nghĩa cơ bản, thì chúng ta sẽ chỉ nói chuyện qua loa với nhau tại hội nghị này — dự định, ý nghĩa và hiểu những điều khác nhau, chứ đừng nói đến việc trả lời các loại câu hỏi sâu sắc và tìm tòi mà hội nghị này đã đặt ra. Tôi sẽ chỉ lấy ba ví dụ cơ bản:
29/06/2025(Xem: 3280)
Những bài kinh Phật không có bài nào là không hay. Có miệt mài trên những trang kinh xưa mới cảm được sự vang động của suối nguồn trí tuệ. Lời kinh là những tiếng sấm rền vang chấn động tâm thức chúng sanh đang chới với giữa những làn sóng ưu phiền trong biển sanh tử. Kinh nghiệm giác ngộ của bậc toàn giác được trao truyền ròng rã trong suốt 45 năm để lại một kho tàng tư tưởng giải thoát, một sự trưởng thành tột cùng của trí thông minh và cảm thức con người. Mỗi lần đọc kinh là mỗi lần cảm nhận được sức mạnh của phước báu đã cho tâm thức bay lượn một khoảng không gian khá rộng trong bầu trời siêu thoát mênh mông.
22/06/2024(Xem: 6036)
Soi sáng thực tại thực ra là tên chúng tôi đặt cho những bài ghi chép tóm tắt các buổi đàm đạo hay tham vấn thiền với Hòa thượng Viên Minh trong giờ uống trà buổi sáng tại khách đường Chùa Bửu Long. Những buổi đàm đạo này đã có từ lâu nhưng chỉ giới hạn trong nội bộ chùa. Về sau một Phật tử đến tham dự buổi trà đàm thấy hay nên muốn được nghe thường xuyên đã sắm cho chùa thiết bị để có thể nghe từ xa qua Skype. Từ đó số người đến trực tiếp nghe thầy nói chuyện hoặc nghe từ xa ngày càng đông nên đã mở thêm qua YouTube theo nhu cầu của Phật tử muốn tham dự.
31/10/2023(Xem: 7096)
Phật Tánh? Xin nói rằng, tôi không biết. Tôi không thể trả lời câu hỏi có Phật Tánh hay không, và nếu có, thì là như thế nào. Bài viết này không nhằm trả lời những câu hỏi tương tự, mà chỉ là một khảo sát từ cương vị một người học Phật, chưa học tới đâu và cũng chưa tu tới đâu. Bài viết này là một lời thú nhận, rằng không biết chắc có bao nhiêu phần đúng, nhưng hy vọng sẽ phần nào giúp được một số độc giả để dùng làm viên gạch dò đường qua sông. Xin mời độc giả khảo sát, nghi vấn từng câu, từng chữ trong bài này, và rồi nên dựa vào Kinh Phật để đối chiếu.
03/08/2022(Xem: 7357)
Hít vào thở ra, đếm: "một" Hít vào thở ra, đếm: "hai" Cứ thế, đến "mười" rồi nghỉ Vài giây sau, lại bắt đầu
05/07/2022(Xem: 10558)
“Niêm hoa vi tiếu” (Chữ Hán: 拈花微笑, Nghĩa Việt: cầm hoa mỉm cười), gọi đầy đủ là “Niêm hoa thuấn mục phá nhan vi tiếu” (Chữ Hán: 拈華瞬目破顏微笑; Nghĩa Việt: Đưa hoa ra, trong chớp mắt thì chuyển mặt mỉm cười), chuyện kể Đức Phật thông qua hành động im lặng cầm hoa sen truyền Tâm Ấn Trí Tuệ Bát-nhã cho Ngài Ma-ha Ca-diếp. Giai thoại này được cho là bắt nguồn từ giới Thiền Tông Trung Quốc nhằm dẫn chứng cho hệ truyền thừa Thiền Tông bắt nguồn từ Đức Phật.