về Đề Tài “Giáo Dục Trong Gia Đình và Giao Tiếp - Ứng Xử Chánh Niệm”
Westminster (Thanh Huy) – Tại Chánh Điện Tu Viện Đại Bi, Thành Phố Westminster, Hội Đuốc Tuệ đã tổ chức buổi hướng dẫn về đề tài: "Giáo Dục Trong Gia Đình và Giao Tiếp - Ứng Xử Chánh Niệm” do Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ hướng dẫn.
Một buổi chiều Chủ Nhật an lành, Tu Viện Đại Bi đón chào rất đông hành giả, phụ huynh, anh chị em Gia Đình Phật Tử, và những người quan tâm đến nghệ thuật giáo dục chánh niệm trong gia đình. Bầu không khí trang nghiêm nhưng gần gũi mở ra ngay từ khoảnh khắc bước vào chánh điện: ba pho tượng Phật vàng tỏa sáng, hoa sen hồng tươi thắm, và nụ cười hiền hòa của đại chúng khiến tâm người dự tự nhiên được lắng dịu. Tất cả tạo nên một nhân duyên tuyệt đẹp cho buổi pháp thoại “Giáo dục trong gia đình & Giao tiếp – Ứng xử Chánh niệm” do Tiến sĩ Bạch Xuân Phẻ (Tâm Thường Định) hướng dẫn.
Trước lúc hội thảo bắt đầu, cư sỹ Tâm Nguyên Trí cùng tiếng đàn guitar dìu dặt vang lên, mang lại cảm giác như cả chánh điện được ôm ấp bởi dòng suối nhạc. Những nốt nhẹ ngân như kéo mọi người về lại với hơi thở, với sự có mặt trọn vẹn của giây phút hiện tại.
Không khí và nhân duyên khởi đầu. Buổi học mở đầu bằng 5 phút ngồi thiền và theo dõi hơi thở. Trong sự im lặng nhiệm mầu, đại chúng theo lời hướng dẫn nhẹ nhàng: “Thở vào – biết mình đang thở vào; Thở ra – biết mình đang thở ra.” Chỉ một bài thực tập đơn giản, nhưng đủ giúp không gian trở nên trầm tĩnh và kết nối. Mỗi người trở về với chính mình, chuẩn bị để tiếp nhận một pháp thoại không chỉ bằng trí tuệ, mà bằng cả trái tim mở rộng.
Trong phần dẫn nhập, Tiến sĩ Bạch Xuân Phẻ chia sẻ rằng: “Gia đình chính là ngôi trường đầu tiên của nhân cách, và cha mẹ là người thầy lớn nhất.” Tiến sỹ nhấn mạnh giáo dục trong gia đình là quan trọng nhất; trường học đầu tiên của tâm hồn chính là ở nhà và người Thầy Cô đầu tiên chính là Ba Mẹ.
Từ cách cha mẹ nói năng, đứng ngồi, vui buồn, đến từng ánh mắt và cử chỉ đều là những bài học sống động mà trẻ tiếp nhận hằng ngày. Không ai có thể dạy con bình an nếu bản thân mình chưa có mặt bình an. Không thể dạy con hiểu biết khi chính người lớn chưa biết hiểu chính mình.
Giảng sư nhấn mạnh:
Giáo dục gia đình bắt đầu từ tình thương.
Tình thương nuôi lớn bằng sự lắng nghe và hiểu biết.
Và hiểu biết được nuôi dưỡng bởi năng lượng chánh niệm trong từng hơi thở.
Từ đó, buổi pháp thoại mở ra chiều sâu của một triết lý giáo dục nhân ái: cha mẹ muốn chuyển hóa con cái thì hãy bắt đầu từ sự chuyển hóa của chính mình.
Trong phần Chánh niệm trong giao tiếp, giảng sư phân tích ba nền tảng quan trọng:
Hiểu mình – nhận diện cảm xúc trước khi phản ứng.
Hiểu người – thấy được nỗi khổ niềm đau bên dưới lời nói hay hành động.
Hiểu hoàn cảnh – chọn cách đáp ứng phù hợp, không bị cuốn theo tự động.
Trong giao tiếp, chánh niệm giúp ta dừng lại, thở và chỉ nói những điều nuôi dưỡng. Thay vì phản ứng ngay lập tức, người thực tập học cách “thở – nhận diện – mỉm cười” rồi mới phản hồi thay vì phản ứng và đặc trên nền tảng lợi mình và lợi người, ngày bây giờ và cho cả tương lai.
Tiến sĩ Bạch Xuân Phẻ chia sẻ: “Khi ta nói bằng từ bi, người nghe sẽ mở lòng. Khi ta lắng nghe bằng hiểu biết, khổ đau sẽ giảm bớt.” Buổi học triển khai sâu hơn với bài tập “Tôi cảm thấy… Khi…” trong tâm lý học gọi là, “name it to tame it” (gọi cảm xúc để giúp thuần hóa nó). Nói chung, hãy tập hạnh lắng nghe và nói lời hoà nhã giúp ta nhận ra sức mạnh của ngôn ngữ ái ngữ trong việc hóa giải xung đột.
Buổi workshop có phần thực tập – trải nghiệm chuyển hóa. Buổi học trở nên sinh động khi đại chúng bước vào phần thực tập nhóm. Mỗi người có cơ hội:
Lắng nghe sâu mà không chen lời, không phán xét.
Nói năng ái ngữ để diễn bày cảm xúc chân thật.
Quan sát cảm xúc trong lúc giao tiếp – điều mà đời thường ít ai để ý.
Nhiều người đã xúc động khi chỉ trong vài phút lắng nghe thật sự, họ cảm nhận một sự nhẹ nhõm bất ngờ. Không ít người chia sẻ rằng lần đầu tiên họ nhận thấy: “Chỉ cần thay đổi cách nghe và cách nói, gia đình đã có thể bớt đi rất nhiều hiểu lầm.”
Phần thảo luận các tình huống thực tế – con nổi nóng, vợ chồng hiểu lầm, cha mẹ căng thẳng – giúp mọi người thấy rõ tính ứng dụng của chánh niệm trong đời sống. Những phương pháp như “dừng-thở-mỉm cười” / “PBS - Pause-Breathe-Smile”, “3 hơi thở”, BCOOL”, hay “Silence is gold”/“im lặng là vàng” trở thành những công cụ hữu hiệu để đối trị cảm xúc mạnh.
Cuối buổi, trong âm thanh tiếng chuông nhẹ ngân, đại chúng cùng thực tập thiền từ bi:
“Cầu mong cho tôi được bình an và hạnh phúc
Cầu mong cho gia đình tôi và bạn bè tôi được bình an và hạnh phúc
Cầu mong cho mọi người và mọi loài được an lành…”
Sự ấm áp lan tỏa khắp chánh điện. Mọi người chụp ảnh lưu niệm trong tinh thần hòa hợp và biết ơn. Tiến sĩ Bạch Xuân Phẻ gửi lời cảm niệm: “Chánh niệm không chỉ là ngồi thiền, mà là sống tỉnh thức trong từng khoảnh khắc yêu thương - để mỗi gia đình trở thành một ngôi chùa nhỏ giữa đời.” Buổi hội thảo kết thúc trong an lạc, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng mọi người tham dự - những người sẽ mang theo hơi thở chánh niệm, ngôn ngữ yêu thương và sự hiểu biết trở về mái ấm của mình.
Thanh Huy
%7Cutmcsr%3D(direct)%7Cutmcmd%3D(none)%3B%2B__utmv%3D173206422.-%3B)