Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

48. Phẩm "Thành Biện"

28/08/202010:38(Xem: 488)
48. Phẩm "Thành Biện"

 TỔNG LUẬN
 KINH ĐẠI BÁT NHÃ BA LA MẬT

 Biên soạn: Cư Sĩ Thiện Bửu

Trang Nhà Quảng Đức bắt đầu online tháng 4/2020

***
buddha-436


PHẨM "THÀNH BIỆN"

Phần đầu quyển 444, Hội thứ II, ĐBN.

(Tương đương với phẩm “Biện Sự”, phần sau quyển 310

cho đến phần đầu quyển 311, Hội thứ I, ĐBN)



Biên soạn: Lão Cư sĩ Thiện Bửu
Diễn đọc: Cư sĩ Quảng Tịnh, Cư sĩ Quảng Thiện Duyên
Lồng nhạc: Cư sĩ Quảng Phước, Cư sĩ Quảng Thiện Hùng Jordan Le

 

Tóm lược:

 

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật:

- Bạch Thế Tôn! Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu vì đại sự nhân duyên xuất hiện ở thế gian; vì việc không thể nghĩ bàn nên xuất hiện ở thế gian; vì việc không thể tính lường nên xuất hiện ở thế gian; vì việc không hạn lượng nên xuất hiện ở thế gian; vì việc không gì sánh bằng nên xuất hiện ở thế gian.

Phật dạy:

- Thiện Hiện! Đúng vậy! Đúng như ông đã nói, Bát Nhã Ba-la-mật vì đại sự nhân duyên xuất hiện ở thế gian, cho đến vì việc không gì sánh bằng nên xuất hiện ở thế gian. Vì sao? Thiện Hiện! Vì Bát nhã thẳm sâu thành tựu bố thí Ba-la-mật, cũng thành tựu tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tịnh lự, Bát Nhã Ba-la-mật. Thành tựu mười tám pháp Không. Thành tựu chơn như, cũng thành tựu pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới bất tư nghì. Thành tựu tThánh đế. Thành tựu bốn tịnh lự, cũng thành tựu bốn vô lượng, bốn định vô sắc. Thành tựu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín định thứ đệ, mười biến xứ. Thành tựu ba mươi bảy pháp tr đạo. Thành tựu pháp môn giải thoát không, vô tướng, vô nguyện. Thành tựu thập địa Tam thừa, cũng thành tựu Bồ tát thập địa(1). Thành tựu năm loại mắt, sáu phép thần thông. Thành tựu Phật mười lực, cũng thành tựu bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Thành tựu ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp. Thành tựu pháp không quên mất, cũng thành tựu tánh luôn luôn xả. Thành tựu tất cả Đà la ni, Tam ma địa môn. Thành tựu quả Dự lưu, cũng thành tựu quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề. Thành tựu tất cả Bồ tát hạnh, cũng thành tựu chư Phật Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ đề. Thành tựu Nhất thiết trí; cũng thành tựu Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí (nói rộng tức là tất cả các pháp Phật).

Thiện Hiện! Như Sát đế lợi quán đảnh đại vương, oai đức tự tại, chiến thắng tất cả, đem các quốc sự giao phó Đại thần, rồi thong dong hưởng nhàn. Như Lai cũng vậy, là Đại pháp vương, oai đức tự tại, chế ngự tất cả, đem pháp Thanh văn, hoặc pháp Độc giác, hoặc pháp Bồ tát, hoặc pháp chư Phật đều qui về Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu. Do đó, nên Bát Nhã Ba-la-mật đều thành tựu tất cả sự nghiệp. Thế nên, này Thiện Hiện! Bát Nhã Ba-la-mật vì đại sự nhân duyên xuất hiện ở thế gian, cho đến vì việc không gì sánh bằng nên xuất hiện ở thế gian.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu đối với sắc không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với thọ, tưởng, hành, thức không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với mười hai xứ, mười tám giới không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với nhãn xúc không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với các thọ do nhãn xúc làm duyên sanh ra không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sanh ra không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với địa giới không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với thủy, hỏa, phong, không, thức giới không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với vô minh không thủ, không chấp; đối với mười hai duyên khởi không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; đối với lục Ba-la-mật không thủ, không chấp, đối với 18 pháp không, chơn như, pháp giới pháp tánh cho đến đối với cảnh giới bất khả tư nghì không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp; nói rộng ra đối với tất cả pháp Phật không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp. (Q.444, ĐBN)

Cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật:

- Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu đối với sắc không thủ, không chấp; đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không thủ, không chấp. Cho đến đối với tất cả pháp Phật không thủ, không chấp, nên xuất hiện ở thế gian và thành tựu sự nghiệp?

Phật dạy:

- Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao? Ông thấy sắc thủ được, chấp được không? Thấy thọ, tưởng, hành, thức thủ được, chấp được không? Cho đến thấy tất cả pháp Phật thủ được, chấp được không?

Thiện Hiện thưa:

- Bạch Thế Tôn! Không! Bạch Thiện Thệ! Không!

Phật dạy:

- Thiện Hiện! Hay thay! Đúng vậy! Đúng như ông đã nói. Thiện Hiện! Ta cũng không thấy sắc thủ được, chấp được, không thấy thọ, tưởng, hành, thức thủ được, chấp được, cho đến không thấy tất cả pháp Phật thủ được, chấp được. Do không thấy nên không thủ, do không thủ nên không chấp. Do nhân duyên này nên Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu đối với sắc không thủ, không chấp; đối với thọ, tưởng, hành, thức không thủ, không chấp. Như vậy, cho đến đối với tất cả pháp Phật không thủ, không chấp.

Thiện Hiện! Ta cũng không thấy tất cả Chánh đẳng giác pháp, Như Lai pháp, tự nhiên giác pháp, Nhất thiết trí pháp của hết thảy các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thủ được, chấp được. Do không thấy nên không thủ, do không thủ nên không chấp. Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu cũng lại như thế, đều không thấy có tất cả Chánh đẳng giác pháp, Như Lai pháp, tự nhiên giác pháp, Nhất thiết trí pháp của hết thảy các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thủ được, chấp được. Do nhân duyên này nên không thủ, không chấp. Thế nên, Thiện Hiện! Các Đại Bồ tát khi tu hành Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu không nên đối với sắc hoặc thủ, hoặc chấp; không nên đối với thọ, tưởng, hành, thức hoặc thủ, hoặc chấp. Như vậy, cho đến không nên đối với tất cả pháp Phật hoặc thủ, hoặc chấp. Cũng không nên đối với tất cả Chánh đẳng giác pháp, Như Lai pháp, tự nhiên giác pháp, Nhất thiết trí pháp của hết thảy các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc thủ, hoặc chấp.

Lúc ấy, chư thiên cõi Dục, cõi Sắc đồng thưa Phật:

- Bạch Thế Tôn! Bát Nhã Ba-la-mật như thế rất sâu xa, khó thấy, khó biết, không thể suy nghĩ, vượt khỏi suy nghĩ, vắng lặng mầu nhiệm, chân thật thẳm sâu. Người rất thông tuệ suy nghĩ kỹ mới hiểu rõ được. Các hữu tình nào sanh lòng tin hiểu thâm sâu Bát Nhã Ba-la-mật như thế thì nên biết họ đã từng cúng dường vô lượng chư Phật quá khứ, đã phát thệ nguyện rộng đối với chư Phật, trồng nhiều thiện căn, gần gũi nhiều thiện hữu, được vô lượng thiện hữu thủ hộ mới có thể tin hiểu Bát Nhã Ba-la-mật như thế. Hoặc người nào được nghe Bát Nhã Ba-la-mật như thế sanh lòng tin hiểu thâm sâu, nên biết họ là Bồ tát, nhất định đắc Vô thượng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Giả sử các loài hữu tình trong tam thiên đại thiên thế giới, tất cả đều đạt tùy tín hành, tùy pháp hành, Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, họ đã thành tựu hoặc trí, hoặc đoạn, nhưng không bằng một người trong một ngày đối với Bát Nhã Ba-la-mật này chấp nhận ưa thích, suy nghĩ, quán sát rõ ràng. Người này đối với Bát Nhã Ba-la-mật đây đã thành tựu nhẫn hơn người kia có trí, có đoạn... vô lượng, vô biên. Vì sao? Vì các tùy tín hành hoặc trí, hoặc đoạn, cho đến Độc giác hoặc trí, hoặc đoạn đều chỉ bằng một phần nhỏ nhẫn của các Đại Bồ tát đắc Vô sanh pháp nhẫn.

Phật bảo chư thiên:

- Hay thay! Hay thay! Như các ông đã nói những trí và đoạn của các tùy tín hành, hoặc tùy pháp hành, Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác đều chỉ bằng một phần nhỏ nhẫn của các Đại Bồ tát đắc Vô sanh pháp nhẫn.

Thiên chúng các ông nên biết: Các thiện nam, thiện nữ… nào tạm nghe Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu như thế, nghe rồi tin hiểu, ghi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn nói thì các thiện nam, thiện nữ… này mau thoát khỏi sanh tử, chứng đắc Niết bàn, thành tựu Như Lai trí, hơn các thiện nam, thiện nữ… cầu Nhị thừa, xa lìa Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu, học các Kinh điển khác, trải qua một kiếp, hoặc hơn một kiếp. Vì sao? Vì trong Kinh Bát nhã thâm sâu đây nói rộng tất cả thắng pháp nhiệm mầu. Các tùy tín hành, hoặc tùy pháp hành, Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, đại Bồ tát đều nên nương đây tinh tấn tu học, tùy theo nguyện cầu, làm việc gì sự nghiệp đều mau thành tựu. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nương đây học đã chứng, đang và sẽ chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ đề.

Khi ấy, chư Thiên đồng ca ngợi:

- Bát Nhã Ba-la-mật như thế là đại Ba-la-mật, là Ba-la-mật không thể nghĩ bàn, là Ba-la-mật không thể tính lường, là Bát Nhã Ba-la-mật không số lượng, là Bát Nhã Ba-la-mật không gì sánh bằng.

Bạch Thế Tôn! Các vị tùy tín hành, hoặc tùy pháp hành, Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, đều nương Bát Nhã Ba-la-mật thậm sâu này tinh tấn tu học, mau thoát khỏi sanh tử, chứng Vô dư y Niết bàn. Tất cả chúng đại Bồ tát đều nương Bát Nhã Ba-la-mật thậm sâu này tinh tấn tu học, mau chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ đề, vào Vô dư y Niết bàn.

Bạch Thế Tôn! Tuy các Thanh văn, Độc giác, Bồ tát đều nương Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, tinh tấn tu học, làm việc gì đều được thành tựu nhưng Bát Nhã Ba-la-mật này không thêm, không bớt.

Chư thiên cõi Dục, cõi Sắc vừa dứt lời đều vui mừng hớn hở, đối với Bát nhã sanh tâm tin vui. Sau đó đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh hữu ba vòng, từ tạ Phật về cung, đi cách hội không xa bỗng nhiên biến mất.

 

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật:

- Bạch Thế Tôn! Đại Bồ tát nào nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn nói, cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi. Đại Bồ tát ấy từ cảnh giới nào mà sanh đến đây?

Phật dạy:

- Thiện Hiện! Đại Bồ tát nào nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập tư duy đúng lý, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Thường theo Pháp sư thỉnh hỏi ý nghĩa, hoặc đi, hoặc đứng, hoặc ngồi, hoặc nằm, không chút dừng nghỉ. Như nghé (trâu con) mới sanh không lìa khỏi mẹ, cho đến tuy chưa thông đạt ý nghĩa rốt ráo của Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu để có thể giảng dạy cho người khác thì quyết không bao giờ xa lìa Kinh điển và người thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế.

Thiện Hiện nên biết: Đại Bồ tát này từ cõi người sanh đến đây. Vì sao? Thiện Hiện! Đời trước Đại Bồ tát này đã nghe Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu, nghe rồi thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy đúng lý; lại ghi chép và trang sức các đồ báu. Lại dùng các loại tràng hoa đẹp nhất, hương xoa, hương bột, y phục, anh lạc, tràng phan, lọng báu, âm nhạc, đèn sáng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi. Nhờ thiện căn này nên lìa tám nạn xứ(2). Từ cõi người sanh lại cõi người, nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì, đọc tụng v.v…

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật:

- Bạch Thế Tôn! Có Đại Bồ tát nào thành tựu công đức thù thắng như thế, cúng dường phụng thờ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở phương khác. Từ chỗ đó rồi sanh vào cõi này, nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì, v.v... không lười nhác chăng?

Phật dạy:

- Thiện Hiện! Đúng vậy! Đúng vậy! Các Đại Bồ tát thành tựu công đức thù thắng như thế, cúng dường phụng thờ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở phương khác. Từ chỗ đó vào cõi này nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì v.v… tâm không lười nhác. Vì sao? Vì đời trước đại Bồ tát này đã ở chỗ vô lượng Phật nơi phương khác, nghe thuyết Bát nhã thâm sâu như thế, sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì v.v… tâm không lười nhác. Họ nhờ năng lực thiện căn như thế, nên từ cõi kia sanh vào nơi này.

 

Lại nữa, Thiện Hiện! Có đại Bồ tát từ thiên chúng ở cõi trời Đổ sử đa sanh vào cõi người. Họ cũng thành tựu công đức như thế. Vì sao? Vì đời trước Đại Bồ tát này đã ở cõi trời Đổ sử đa chỗ Bồ tát Từ Thị thỉnh hỏi ý nghĩa Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu. Họ nhờ năng lực thiện căn như thế, nên từ chỗ kia sanh vào cõi người, nghe thuyết Bát nhã thâm sâu như thế sanh lòng tin hiểu, ghi chép, thọ trì v.v…  tâm không lười nhác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có các thiện nam, thiện nữ… trụ Bồ tát thừa, dù đời trước được nghe Bát nhã cho đến bố thí Ba-la-mật nhưng không thỉnh hỏi ý nghĩa sâu xa, nên nay sanh vào cõi người nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, tâm ý mờ mịt, do dự khiếp s, hoặc sanh hiểu biết khác, khó khai ngộ được.

 

Lại nữa, Thiện Hiện! Có các thiện nam, thiện nữ… trụ Bồ tát thừa, dù đời trước nghe pháp nội không cho đến pháp vô tính tự tính không, nhưng không thỉnh hỏi ý nghĩa sâu xa. Dù đời trước được nghe chơn như cho đến cảnh giới bất tư nghì nhưng không thỉnh hỏi ý nghĩa sâu xa. Dù đời trước được nghe tất cả pháp Phật nhưng không thỉnh hỏi ý nghĩa sâu xa, nên nay sanh trong loài người nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thâm sâu như thế, tâm ý mờ mịt, do dự, khiếp nhược, hoặc sanh hiểu biết khác, khó khai ngộ được.

 

Lại nữa, Thiện Hiện! Có các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa, dù ở đời trước được nghe Bát Nhã Ba-la-mật, cũng từng thỉnh hỏi nghĩa thú thẳm sâu, hoặc trải một ngày, hai ngày, ba ngày, bốn ngày, năm ngày, mà chẳng như thuyết tinh tấn tu hành. Nay sanh trong người nghe thuyết Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu như thế, hoặc trải một ngày, hai ngày, ba ngày, bốn ngày, năm ngày mặc dầu vậy, tâm vẫn bền chắc, không lay động được.

Nhưng nếu lìa Bát nhã thẳm sâu đã nghe liền bèn lui mất, tâm sanh do dự. Vì sao? Thiện Hiện! Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này nhờ ở đời trước được nghe Bát Nhã Ba-la-mật, cũng thỉnh hỏi nghĩa thú thẳm sâu nhưng chẳng như thuyết tinh tấn tu hành, nên đến đời nay nếu gặp bạn lành ân cần khuyên gắng, bèn muốn nghe thọ Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu. Nếu không bạn lành ân cần khuyên gắng, tất đối Kinh này chẳng muốn nghe thọ. Các thiện nam, thiện nữ đối Bát Nhã Ba-la-mật hoặc khi muốn nghe, hoặc khi chẳng muốn, hoặc tâm bền chắc, hoặc khi lui mất, dễ bị loạn động, tiến thối phi hằng, in như lông nhẹ bay theo gió. Phải biết các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa như thế, phát tới Đại thừa trải qua thời gian chưa lâu, chưa gần gũi nhiều chơn thiện tri thức, chưa cúng dường nhiều chư Phật Thế Tôn, chưa từng thọ trì đọc tụng thơ tả suy nghĩ diễn nói Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu.

Thiện Hiện phải biết: Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này chưa học Bát nhã cho đến bố thí Ba-la-mật. Chưa học nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Chưa học chơn như cho đến bất tư nghì giới. Chưa học khổ tập diệt đạo Thánh đế. Chưa học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Chưa học tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Chưa học bốn niệm trụ cho đến tám Thánh đạo chi. Chưa học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chưa học Tam thừa Bồ tát thập địa. Chưa học năm nhãn, sáu thần thông. Chưa học Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Chưa học ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Chưa học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Chưa học tất cả Bồ tát hạnh. Chưa học chư Phật Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ đề. Chưa học Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí.

Thiện Hiện phải biết: Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này mới hướng tới Đại thừa, đối pháp Đại thừa, chỉ được phần ít kính tin ưa muốn, chưa có thể thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu.

 

Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa, nếu chẳng thơ tả thọ trì đọc tụng tu tập suy nghĩ vì người diễn nói Bát nhã thẳm sâu; nếu chẳng đem Bát nhã cho đến bố thí Ba-la-mật nhiếp thọ hữu tình. Cho đến nếu chẳng đem Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí nhiếp thọ hữu tình. Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này chẳng được Bát nhã cho đến bố thí Ba-la-mật thủ hộ, cho đến chẳng được Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí thủ hộ. Các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này chẳng tùy thuận (tin và thực hành) tu hành Bát nhã cho đến bố thí Ba-la-mật. Cho đến chẳng có khả năng tùy thuận tu hành Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí. Bởi nhân duyên đây đọa bậc Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Vì sao? Vì các thiện nam, thiện nữ trụ Bồ tát thừa này đối Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu chẳng thường thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ vì người diễn nói. Cũng chẳng thường đem Bát Nhã Ba-la-mật thẳm sâu, nói rộng cho đến Nhất thiết tướng trí nhiếp thọ hữu tình.

Chẳng thường tùy thuận tu hành Bát Nhã Ba-la-mật, nói rộng cho đến Nhất thiết tướng trí. Chẳng được Bát Nhã Ba-la-mật thủ hộ cho đến chẳng được Nhất thiết tướng trí thủ hộ. Bởi nhân duyên đây đọa bậc Thanh văn hoặc bậc Độc giác. (Q. 444, ĐBN)

 

Thích nghĩa:

(1). Bồ tát thập địa gồm: 1- Cực hỷ địa, 2- Ly cấu địa, 3- Phát quang địa, 4- Diệm tuệ địa, 5- Nan thắng địa, 6- Hiện tiền địa, 7- Viễn hành địa, 8- Bất động địa, 9-Thiện tuệ địa, 10- Pháp vân địa. Xin đừng lẫn lộn Bồ tát thập địa và Bồ tát thập vị cộng Tam thừa. Tuy cách diễn tả có khác nhưng kết quả chỉ là một. Hai địa vị nầy tùy theo Kinh hay tùy theo các tông phái đặt ra. Kinh Đại-Bát-Nhã đã phân định như vậy nên chúng tôi thích nghĩa như vậy. Đã thích nghĩa ở Phần thứ I, Tổng luận và trong phẩm “Các Tướng Công Đức”. Đây chỉ nhắc sơ lại.

 (2). Tám nạn xứ: Nói gọn là tám nạn: (Bát nạn hay Bát nạn xứ): Phạn ngữ: avakan, là tám điều kiện bất lợi, tám trường hợp không may có thể xảy ra trên con đường tu học, gây sự khó khăn trở ngại cho việc tiến tu. Tám nạn bao gồm: 1- Địa ngục ( ; Phạn ngữ: naraka); 2- Súc sanh(畜生; Phạn ngữ: tiryađc); 3- Ngạ quỉ (餓鬼; Phạn ngữ: preta); 4- Trường thọ thiên (長壽天; Phạn ngữ: dỵrghyurdeva), là cõi trời thuộc Sắc giới với thọ mạng cao. Thọ mạng cao cũng là một chướng ngại vì nó làm mê hoặc người tu, làm cho dễ quên những nỗi khổ của sanh lão bệnh tử trong luân hồi; 5- Biên địa (邊地; Phạn ngữ: pratyantajanapda), là những vùng không nằm nơi trung tâm, không thuận tiện cho việc tu học Chánh pháp; 6- Căn khuyết (根缺; Phạn ngữ: indriyavaikalya), không có đủ giác quan hoặc các giác quan bị tật nguyền như mù, câm, điếc... 7- Tà kiến (雅見; Phạn ngữ: mithydarśana), những kiến giải sai lệch, bất thiện; 8- Như Lai bất xuất sanh (如來不出生; Phạn ngữ: tathgatnm anutpda), nghĩa là sanh sống trong thời gian không có Phật hoặc giáo pháp của Phật xuất hiện.

Trong một số Kinh luận giải thích khác biệt về hai nạn xứ thứ 5- và thứ 7-: Biên địa được thay bằng châu Uất đan việt, vì cho rằng chúng sanh ở châu này hưởng nhiều sự sung sướng nên khó tu tập; tà kiến được thay bằng “thế trí biện thông”, vì cho rằng người học nhiều biết rộng sẽ khó khăn hơn trong việc tiếp nhận Chánh pháp. (Mở rộng tâm hồn)

 

Sơ giải:

Phẩm “Thành Biện” của Hội thứ II, ngắn gọn dễ hiểu, đã được tóm lược và giảng luận trong phẩm “Biện Sự”, phần sau quyển 310 cho đến phần đầu quyển 311, Hội thứ I, ĐBN rồi, ai đọc cũng có thể hiểu, nên không phải trùng tuyên nữa. Nếu cần có thể quay lại phẩm “Biện Sự” Hội thứ I, ôn lại.


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn