3. Đối tượng thiền quán

21/02/201115:20(Xem: 4933)
3. Đối tượng thiền quán

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG IV: SỐNG THIỀN

Đối tượng thiền quán

Thiền học truyền thống thường chọn đối tượng thiền quán là các công án thiền. Công án thiền là những đề tài được nêu lên có tính cách như thách thức khả năng luận giải, suy diễn của thiền giả, mà thực chất là chẳng bao giờ có thể dùng khả năng suy luận để tìm ra được đáp án. Chính vì thế, công án thiền giống như một công cụ mà người thầy dùng để bẻ gãy, đập tan mọi khái niệm của người học thiền, khiến cho thiền giả phải trực nhận ra được rằng năng lực của lý trí không bao giờ có thể đưa mình đến tiếp cận được với thực tại tối hậu.

Do tính chất như thế, nên người tham công án phải tập trung mọi nỗ lực, chú tâm hoàn toàn vào công án, và không phải nhắm đến thành công trong việc giải quyết công án mà là để đạt đến sự thất bại tận cùng, xuôi tay đầu hàng của khả năng suy tư lý luận. Chính sau khi đã bế tắc hoàn toàn vì tính chất giới hạn của những khái niệm, hành giả mới hé mở được cánh cửa đến với thực tại bằng trực giác.

Tham công án là một phương tiện trong rất nhiều phương tiện thiền quán. Bởi vậy, công án thiền không phải là những đối tượng duy nhất cho việc thiền quán.

Nếu bạn đến với thiền qua việc quán niệm hơi thở, bạn cũng có thể duy trì đề tài ấy cho việc thiền quán của mình. Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể chọn những đề tài thiền quán khác nữa. Bất kỳ đề tài nào mà bạn thấy là lôi cuốn được sự chú ý, quan tâm nhiều nhất của bạn cũng đều có thể trở thành một đề tài thiền quán. Các đối tượng thiền quán này là những mục tiêu để chúng ta tập trung sự chú ý và duy trì chánh niệm. Chúng không gợi nên những thắc mắc và đòi hỏi giải quyết bằng lý trí. Chúng chỉ là một phần không chia cắt của thực tại mà chúng ta thông qua đó để thể nhập vào cái toàn vẹn. Bằng vào việc quán chiếu nguyên lý duyên khởi nơi đề tài thiền quán, chẳng hạn như đỉnh núi, dòng sông, chiếc lá, đám mây... chúng ta sẽ thể nhập trọn vẹn vào thực tại vốn không chia cắt với đỉnh núi, dòng sông, chiếc lá, đám mây ấy.

Bất cứ đề tài nào khi được tập trung nỗ lực để quán niệm cũng đều có thể giúp chúng ta gặt hái những kết quả tốt đẹp, miễn là chúng ta duy trì được chánh niệm. Chúng ta cần duy trì sự quán niệm về đề tài cho đến khi nào phá vỡ được sự phân biệt giữa chủ thể và đối tượng. Khi ấy, chúng ta sẽ thấy được sự hiện hữu của tất cả trong chính mình, và cũng thấy được sự hiện hữu của chính mình nơi tất cả.

 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
13/12/2011(Xem: 13664)
Sở dĩ chúng ta mãi trôi lăn trong luân hồi sinh tử, phiền não khổ đau là vì thân tâm luôn hướng ngoại tìm cầu đối tượng của lòng tham muốn. Được thì vui mừng, thích thú...
22/10/2011(Xem: 5058)
“Phản văn văn tự tánh” là “quay cái nghe nghe tự tánh”. Tự tánh là thực thể đang nghe đang thấy đang biết, đồng thời đang tự biết tự thấy…
22/10/2011(Xem: 5216)
Hành thiền, cốt tuỷ nhất, là tự tri, là quán tâm. Học Thiền, tức học đạo lí giác ngộ, cốt tuỷ nhất là nương ngôn từ để thấy biết trạng thái tâm trí.
20/10/2011(Xem: 5314)
Chúng tôi muốn trình bày vài điều để giớithiệu cách thực hành thiền. Như đa số mọi người, từ người phương Tây đến ngườiÁ châu, đều rất hâm mộ thiền định, bởi vì bị lôi cuốn bởi sự thực hành và đạtđược nhiều lợi lạc từ đó. Tuy nhiên, dù rất nhiều người áp dụng thiền trong đờisống, nhưng chỉ có một số ít là hiểu được sâu xa mục đích của thiền.
17/10/2011(Xem: 7529)
Chúng ta sống, quay cuồng trong cuộc đời, cuối đời còn muốn kéo dài tuổi thọ. Nhưng có khi nào chúng ta dừng lại , suy nghĩ, bình tỉnh lại để tự hỏi mình sống để làm gì ? Ý nghĩa cuộc đời là gì ?
13/10/2011(Xem: 8627)
Nhiều người nói thực hành thiền Chánh Niệm tốt cho não bộ, nhưng ai có thể chứng minh được điều này? Một vị sư Phật giáo, Thiền sư, Triết gia, và trước đây là một khoa học gia, Matthieu Ricard tham dự án nghiên cứu cho thực tập Thiền có ảnh hưởng tích cực cho não bộ. Ông tình nguyện làm một đối tượng nghiên cứu trong phòng thí nghiệm trong những cuộc nghiên cứu quan trọng về Thiền và Não Bộ và ít có người ở trong một vị thế đặc biệt như ông để mô tả cuộc gặp gỡ giữa khoa học và Thiền quán.
02/10/2011(Xem: 17995)
Hôm nay chúng tôi giảng về Sự tương quan giữa Bát-nhã và Thiền tông. Đề tài này hơi cao, quí vị chịu khó lắng nghe kỹ mới thấy giá trị của đạo Phật. CácThiền viện của chúng tôi trước khi sám hối phải tụng một biến Bát-nhã Tâm Kinh. Sau khi xả thiền cũng tụng một biến Bát-nhã Tâm Kinh. Nhiều người hỏi tại sao không tụng kinh khác mà lại tụng Bát-nhã Tâm Kinh. Bởi vì Bát-nhã Tâm Kinh là một bài kinh rất thiết yếu cho người tu Phật, chẳng những tu Thiền mà tu Tịnh, tu Mật đều quí cả.
02/10/2011(Xem: 8890)
Bạn thực hành các tư tưởng tích cực thật nhiều lần, và khi bạn có thể dần dần loại bỏ các tư tưởng tiêu cực thì điều này sẽ tạo ra các thực chứng.
13/09/2011(Xem: 10393)
Thiền - dù trải qua bao thế hệ thời đại theo thời gian và không gian, với quan niệm tu tập trong mọi tôn giáo có khác nhau - cũng chỉ là phương pháp thực hành để đến đích của đạo mình, nên gọi đồng tên thiền kèm theo đạo hoặc môn phái riêng và có nhiều tên đặt không giống nhau, ngay cả trong Phật giáo cũng có nhiều loại thiền. Tổ Sư Thiền có lẽ bắt đầu từ thời Trừng Quán (738-839), Tứ tổ Hoa nghiêm tông của Phật giáo Trung Hoa, sư Khuê Phong Mật Tông (780-842).
25/07/2011(Xem: 4789)
Người học về thiền này không nghỉ, không ngưng lại, luôn luôn quán sát hơi thở ra vào thì hộ trì được ba nghiệp thân, miệng, ý, gọi là giới học và định, tuệ.