3. Đối tượng thiền quán

21/02/201115:20(Xem: 4998)
3. Đối tượng thiền quán

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG IV: SỐNG THIỀN

Đối tượng thiền quán

Thiền học truyền thống thường chọn đối tượng thiền quán là các công án thiền. Công án thiền là những đề tài được nêu lên có tính cách như thách thức khả năng luận giải, suy diễn của thiền giả, mà thực chất là chẳng bao giờ có thể dùng khả năng suy luận để tìm ra được đáp án. Chính vì thế, công án thiền giống như một công cụ mà người thầy dùng để bẻ gãy, đập tan mọi khái niệm của người học thiền, khiến cho thiền giả phải trực nhận ra được rằng năng lực của lý trí không bao giờ có thể đưa mình đến tiếp cận được với thực tại tối hậu.

Do tính chất như thế, nên người tham công án phải tập trung mọi nỗ lực, chú tâm hoàn toàn vào công án, và không phải nhắm đến thành công trong việc giải quyết công án mà là để đạt đến sự thất bại tận cùng, xuôi tay đầu hàng của khả năng suy tư lý luận. Chính sau khi đã bế tắc hoàn toàn vì tính chất giới hạn của những khái niệm, hành giả mới hé mở được cánh cửa đến với thực tại bằng trực giác.

Tham công án là một phương tiện trong rất nhiều phương tiện thiền quán. Bởi vậy, công án thiền không phải là những đối tượng duy nhất cho việc thiền quán.

Nếu bạn đến với thiền qua việc quán niệm hơi thở, bạn cũng có thể duy trì đề tài ấy cho việc thiền quán của mình. Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể chọn những đề tài thiền quán khác nữa. Bất kỳ đề tài nào mà bạn thấy là lôi cuốn được sự chú ý, quan tâm nhiều nhất của bạn cũng đều có thể trở thành một đề tài thiền quán. Các đối tượng thiền quán này là những mục tiêu để chúng ta tập trung sự chú ý và duy trì chánh niệm. Chúng không gợi nên những thắc mắc và đòi hỏi giải quyết bằng lý trí. Chúng chỉ là một phần không chia cắt của thực tại mà chúng ta thông qua đó để thể nhập vào cái toàn vẹn. Bằng vào việc quán chiếu nguyên lý duyên khởi nơi đề tài thiền quán, chẳng hạn như đỉnh núi, dòng sông, chiếc lá, đám mây... chúng ta sẽ thể nhập trọn vẹn vào thực tại vốn không chia cắt với đỉnh núi, dòng sông, chiếc lá, đám mây ấy.

Bất cứ đề tài nào khi được tập trung nỗ lực để quán niệm cũng đều có thể giúp chúng ta gặt hái những kết quả tốt đẹp, miễn là chúng ta duy trì được chánh niệm. Chúng ta cần duy trì sự quán niệm về đề tài cho đến khi nào phá vỡ được sự phân biệt giữa chủ thể và đối tượng. Khi ấy, chúng ta sẽ thấy được sự hiện hữu của tất cả trong chính mình, và cũng thấy được sự hiện hữu của chính mình nơi tất cả.

 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
25/07/2011(Xem: 5984)
Quyển "THIỀN QUÁN - Tiếng Chuông Vượt Thời Gian" là một chuyên đề đặc biệt giới thiệu về truyền thống tu tập thiền Tứ Niệm Xứ của đức Phật dưới sự hướng dẫn của thiền sư U Ba Khin.
23/07/2011(Xem: 5108)
Thiền Tiệm Ngộ là pháp hành từ tập trung trí và thức gom vào một đề mục duy nhất, hoặc dùng một đối tượng đặt ra do tư tưởng định trước.
23/07/2011(Xem: 7099)
Khi chấp nhận thực hành thiền, chúng ta phải có niềm tin sâu sắc vào khả năng của tâm chúng ta ngay từ lúc khởi đầu, và phải duy trì niềm tin ấy...
22/07/2011(Xem: 6183)
Ngày nay, Thiền tông đang phát triển nhanh ở nước Mỹ; ở những quốc gia phương Tây khác, thiền cũng được nhiều người quan tâm hơn, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, dù có nhiều người cảm thấy thích thú đối với thiền ngay từ lúc đầu, nhưng chỉ có một số ít người theo đuổi cho đến mục đích cuối cùng. Tại sao như vậy? Tại vì sự quan tâm của họ không được xây dựng trên nền tảng vững chắc, nhiều người đã từ bỏ sự theo đuổi đối với thiền giữa chừng. Sự quan tâm của họ chỉ đơn thuần là sự tò mò, đến rồi đi, vào rồi lại ra một cách dễ dàng như là sự thay đổi áo quần vậy. Để kiên trì theo con đường của thiền, thì ngay từ đầu cần phải biết và rèn luyện ba nhân tố cốt lõi của thiền tập.
21/07/2011(Xem: 17302)
Tuy lớn lên trong gia đình Công Giáo, nhưng ‘nhà Chúa’ và ‘nhà Chùa’ không xa nhau và không tách biệt đối với tôi từ thưở nhỏ. Ở xóm tôi, thuộc huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang, nhà Chúa chỉ cách nhà Chùa có năm phút đi bộ. Chuông công phu và chuông nhà thờ ngân vang cả vùng, gửi qua bao tầng không gian những thông điệp hòa bình và tin yêu giữa một xã hội túng bấn cả hai.
17/07/2011(Xem: 5217)
Khuôn mặt chính của tông phái tiên phong nầy là Thiên Thai Trí Khải (538-597), người đã được nhìn nhận như một triết gia vĩ đại trong những triết gia Phật giáo ở Trung Hoa, có một chỗ đứng ngang hàng với Thomas Aquinas và Al-Ghazali, là những người đã lập thành hệ thống lề lối tư tưởng và phương pháp hành trì tôn giáo trong lịch sử thế giới. (Tiến sĩ David W. Chappell – Đại học Hawaii, Manoa)
01/07/2011(Xem: 4433)
Thở vào, tâm tĩnh lặng Thở ra, miệng mỉm cười An trú trong hiện tại Giờ phút đẹp tuyệt vời (An lạc từng bước chân- Thích Nhất Hạnh)
30/06/2011(Xem: 6978)
Thiền định là hành động mà đến khi cái trí đã mất đi không gian nhỏ xíu của nó. Không gian bao la này mà cái trí, cái tôi, không thể đến được, là tĩnh lặng.
30/06/2011(Xem: 9390)
Lắng nghe là một nghệ thuật không dễ dàng đạt được, nhưng trong nó có vẻ đẹp và hiểu rõ tuyệt vời. Chúng ta lắng nghe với những chiều sâu khác nhau của thân tâm chúng ta...
31/05/2011(Xem: 4258)
Khoa học nhìn về thiền Phật Giáo như thế nào? Dưới đây là một cuộc nghiên cứu khoa học tại Đạị Học New York University, do phóng viên Matt Danzico tường thuật, đăng trên BBC News ngày 24-4-2011. Bản dịch Việt ngữ toàn văn như sau. Não bộ của các vị sư Phật Giáo được chụp lại bởi máy scan (máy quét) trong cuộc nghiên cứu về thiền.