Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Piano Sonata 14

31/05/201211:49(Xem: 6684)
Piano Sonata 14

TUỆ SỸ ĐẠO SƯ

Thơ và Phương Trời Mộng - Tập 1


Tác giả: Nguyên Siêu
Ban Tu Thư Phật Học Hải Đức Nha Trang
In lần thứ nhất
California - Hoa Kỳ 2002
Tái bản lần thứ nhất
California - Hoa Kỳ 2006

flowerba

Piano Sonata 14

Tuệ Sỹ

Đứng bên ngoài khung cổng sắt đã khóa kỹ, Nghinép vào hàng dậu được kết bằng cây dâm bụt, nhìn vào bóngtối yên lặng đang bao trùm cả tu viện. Đây không phải là lầnđầu tiên chú về trễ, và cũng không phải là người duy nhất vềtrễ như vậy. Các chú ranh mắt, hoặc vô tình hoặc cố ý, và bằngcách nào đó, đã làm cho một chấn song của cửa sắt gẫy hết mộtđầu, chỉ cần kéo nhẹ qua là lách mình vào lọt. Rồi sau đó nắnlại, cánh cửa sắt vẫn lầm lì như không hề biết đến những cuộcvi hành ngoài luật lệ thỉnh thoảng vẫn xảy ra. Sư trưởng của tuviện không hề hay biết. Ông vẫn tin ở sự cứng chắc của nó, nhưtin vào sự hiện diện vừa hữu tình vừa vô tình của mình ngựtrị khắp tu viện, giám thị mọi sinh hoạt của các sư tăng trong mộtthứ kỷ luật nghiêm khắc mà ông cho là đương nhiên. Không ai nóicho ông biết gì hết. Mọi người đều chuẩn bị sẵn cho mình nhữnglối ra vào cần thiết. Cánh cửa lại không bao giờ biết nói.

Nhưng lần đầu tiên Nghi vượt ra ngoài giớinghiêm của tu viện không phải ngang qua cái cổng bao dung ngầm đó.Chú đi bằng ngõ sau. Đó chỉ là một hàng rào bằng kẽm gai, khôngcó trồng dâm bụt hay một thứ hoa lá nào, chỉ cần cúi rạp mìnhxuống, cẩn thận vén các tà áo, có thể ra vào như không. Phía sautu viện này là một vườn rau chạy dọc sát rào của nó. Băng quavườn rau khoảng hai chục thước là một con đường đất, rộng vừađủ cho hai chiếc xe đạp tránh nhau.

Bấy giờ là tháng cuối của mùa nghỉ hè. Saugiờ tĩnh niệm thường lệ mỗi tối, Nghi ra phía sau tu viện để tiểu,vì chỗ này có nhiều bụi chuối kín đáo. Nhìn dòng nước lấp lánhdội lên đám cỏ, chú nghe trong người khoan khoái, tâm hồn như mởrộng. Những luống cải xanh mát của khu vườn trước mắt đẹp hẳnlên. Chú nghe luồng trăng bạc như sương khuya lấp lánh đang nhảy múachập chờn trên các luống cải. Âm hưởng ngọt ngào và quyến rũ.Cây cối im lìm trong một cảnh tượng thanh bình và trang nhã. Lắng tainghe kỹ hơn, chú nhận ra âm hưởng đó từ phía bên kia con đườngđất lan truyền đến. Ăn cắp chuối trên bàn Phật, hay lẻn qua vườnrau nhổ bậy vài bụi cải cho những cuộc kiết tập kín đáo, vớibánh tráng mỏng và nước tương dầm ớt thiệt cay, đó không phảilà chuyện hiếm có giữa các chú tiểu. Mặc dù Nghi chưa lần nàođược giao phó công tác hái trộm rau, nhưng lẻn chui qua bên ấy làmột việc hết sức tự nhiên.

Lúc này thì cái âm hưởng quyến rũ kia cũngtự nhiên một cách vô tình khiến chú rạp người xuống, chui quahàng rào kẽm gai, băng qua vườn, sang tuốt con đường đất. Nơiđây chú có thể phân định phương hướng phát ra âm thanh chuẩnxác hơn. Vào giờ này, không chỉ là con đường vắng vẻ, mà cảmột khu vực cũng hoàn toàn vắng vẻ. Suốt con đường về phía taytrái phỏng chừng đó, duy nhất chỉ có một ngôi nhà ẩn sau nhiềubóng cây rậm rạp. Chú rẽ phía trái, rõ ràng đang có người chơiđàn trong đó.

Xuyên qua khung cửa sổ, chú thấy một mái tócchảy dài, nghiêng nghiêng theo âm điệu to nhỏ và tiết điệu buônglơi của tiếng đàn. Trên cao một chút, bóng đèn sữa đục đượcủ trong một ánh sáng ấm áp của chính nó. Tiếng đàn đột ngộtdừng lại. Chú ngơ ngác. Nhưng bóng người đã hiện rõ trên khungcửa. Chú muốn bỏ chạy, lại e là vô lễ, hoặc có thể là bị nghingờ. Lỡ người ta sang mách bên chùa, nhất định chú bị phạtnặng. Hàng xóm cũng hay lên chùa than phiền các chú phá phách, vàcác chú có khi bị phạt tập thể.

Đợi một lúc, không thấy người đó động tĩnhgì cả, Nghi dợm chân muốn chạy. Nhưng tiếng nói từ bên trong vọngra :

- Ai đó ?

Nghi không biết phải trả lời mình là ai. Lại cótiếng hỏi :

- Điệu bên chùa phải không ?

Cô này nhất định là người Huế. Giọng nói nghekiểu cách, nhưng dịu dàng. Nghi có cảm tình ngay.

- Dạ.

- Chừng ni điệu còn đi mô khuya rứa ?

Nghi không trả lời ngay, và không chút ngầnngại, đẩy cánh cổng đi vào. Cổng chỉ khép hờ.

- Dạ, nghe đàn. Chạy đi coi thử.

Gương mặt chú hiện rõ qua ánh đèn đang hắt rangoài. Chỏm tóc lệch qua một bên, phủ mép trán. Đôi mắt sángngây thơ dưới hàng mi dài và cong. Chú đưa tay lên vuốt chỏm tóc.

- Dạ, thưa cô.

- Điệu chun qua rào hả ?

Chú cười. Chớp hai hàng mi tinh nghịch. Nụ cườicủa trẻ thơ, trong trắng và hồn nhiên, nhưng quá nhỏ nhoi và khiêmtốn giữa một thế giới đòi hỏi quá nhiều sự trang nghiêm vàkính cẩn. Tuổi thơ hiếm hoi cho một tâm hồn tập sự săn đuổinhững ước mơ ngoài tầm với bắt của con người.

Cô cũng mỉm cười theo chú, đưa tay hất ngượcmái tóc về phía sau :

- Điệu vô trong ni đi.

Cô bước sang trái mở cánh cửa. Chú lách mìnhbước vào. Căn phòng, ngoài cái bàn nhỏ và một cái kệ sách,chỉ có một vật lạ đối với Nghi là cây đàn kê sát váchtường nhìn nghiêng ra khung cửa sổ. Chú đi thẳng lại đó, níu haitay lên thùng đàn, cúi nhìn chăm chú những phím đen trắng chen nhausắp thành một hàng thẳng. Sự thích thú hiện rõ trên đôi mắt.Cô ngồi xuống, trên cái băng ngắn đặt trước cây đàn và tựamột nửa người lên dãy phím.

- Điệu đi tu chi rứa ?

- Dạ. Nghi ở với Thầy.

Chú thừa dịp, đặt cả bàn tay lên phím đàn vàấn xuống. Âm thanh so le nhau cùng tấu lên. Khi cất tay, chú nghe chúngngân dài, lẫn vào thùng đàn như

đang chìm sâu vào trong bóng tối hun hút phía sau.

- Điệu thích đàn không ?

- Thầy cấm. Mấy Thầy lớn bên chùa lén học, bịThầy bắt được phạt hoài.

- Mấy Thầy lớn ?

- Dạ lớn lắm. Lớn bằng cô.

- Chú tên chi ?

- Dạ Nghi.

Chú nhích người ra, đứng nhìn thẳng xuống phímđàn, nắm chặt bàn tay phải, chĩa ngón trỏ thọc lên một phím đen.Ngón tay bị trợt sang, thọc luôn xuống phím trắng. Hai âm thanh nốinhau, to nhỏ không tề chỉnh.

- Điệu muốn học đàn hả ?

Tiếng đàn chạy lui vào vách tường, có lẽvậy. Chú nhón gót chân nhìn. Nhưng lưng đàn dựa sát vách.

- Thầy la chết.

- Thì cứ chun qua rào như tối ni. Thầy biết mô.

- Đâu được.

Bỗng nhiên chú xoay người lại.

- Thưa cô, Nghi về.

Và chú tự động đến mở cửa, cắm đầu chạythẳng. Bóng người lại xuất hiện qua khung cửa sổ. Nhưng chú khôngquay đầu nhìn lại.

Băng qua vườn cải, rồi lách mình chun qua hàngrào, chú chạy thẳng về phòng. Trong bóng tối của căn phòng, chợtcó tiếng nói :

- Mi chết ?

Tiếp theo, có tiếng người lăn trên giường,tiếng vỗ chát và tiếng hô :

- Ê, làm gì kỳ vậy.

Nghi biết đó là giọng của chú Đảm. Còn kiachắc là chú tiểu Mùi. Chỉ có chú này mới hay ngủ mớ kiểu đó.

Những ngày kế tiếp Nghi hình như quên bẵng vụchui rào của mình. Chú vẫn đùa giỡn, vẫn chăm chỉ làm công việcmột chú tiểu trong chùa. Bổn phận hành điệu của chú là châmtrà, lau bàn ghế và quét dọn trong phòng của sư trưởng. Không aibiết tuổi thơ trôi qua như vậy đang ấp ủ sự gì. Sự thành kính khibưng ấm trà để vào khay. Sự ngăn nắp khi treo sâu tràng hạt vàotủ kính. Khi sửa lại ngay ngắn một bình hoa, một cây viết trên bàn,một quyển sách mà sư trưởng đang học dở. Tất cả những thứđó không phải là kiểu cách mà người ta có thể nhìn thấy trongđôi mắt đen láy kia.

Hằng ngày, chú lại phải học về ý nghĩa củasự vô thường, khổ đau và giả tạo đang đè nặng kiếp người.Mắt chú vẫn trong sáng. Nụ cười vẫn hồn nhiên. Thân tứ đạigiả hợp, như cây bên bờ sông, như cỏ bên bờ giếng. Tất cảđều là mộng tưởng, thì chắc gì cái vô thường và khổ não kiacủa kiếp người không là mộng tưởng. Nhưng chú thích học nhữngthứ đó. Thích nhìn sự giả tạo đó qua những hàng chữ nhỏ ngayngắn và chú lại càng thích nắn nót sao cho chúng được ngay ngắntrang nghiêm như chữ viết của sư trưởng.

Đêm trăng cũng thường quyến rũ chú. Nhữngđêm như thế, chú hay ra phía sau tu viện, ngồi bó gối thu hình trongbóng cây. Nội cả tu viện này, chỉ có sư trưởng mới để ý. Vìsư biết rằng, đó là lúc chú đang ngồi khóc một mình. Thỉnh thoảngbắt gặp, sư dẫn chú về phòng. Căn phòng cho các chú tiểu ngủchung. Chỉ có bốn chú, hơn kém nhau vài tuổi. Sát góc phòng là bànthờ nhỏ. Đó là bàn thờ đặc biệt sư trưởng lập riêng chochú. Bây giờ thì các chú nhỏ kia đã ngủ hết. Sư đốt lên mộtngọn nến. Giữa bàn thờ hiện rõ ảnh bán thân của một thiếuphụ, tuổi khoảng trên ba mươi, gương mặt hao hao giống chú. Sư đốtnhang cắm vào bát và nói rất nhỏ :

- Má con vẫn ở bên con đó. Con không thấy, nhưngmá con thấy. Con đừng khóc như vậy nữa mà má con buồn. Ngồi đóvới má con. Lát nữa tắt đèn mà ngủ.

Sư trở ra. Chú ngồi xuống. Nhìn ảnh. Nhìn ngọnnến bập bùng. Một năm có biết bao lần như vậy. Hằng ngày chúvẫn chăm chỉ học, vẫn hăng say đùa giỡn với chúng bạn và thỉnhthoảng vẫn thường ngồi khóc một mình. Ngọn nến do đó cũng lầnhồi truyền vào da thịt chú sự nóng cháy kín đáo giữa cảnh khuyatịch mịch trang nghiêm đầy thành kính đó.

Chú tắt cây nến. Thay vì leo lên giường ngủ,chú bước ra ngoài, đẩy nhẹ cánh cửa và khép lại. Phía sau tuviện, trăng vẫn sáng. Vườn cải bên kia vẫn im lặng.

Buổi chiều, thầy trị sự sai các chú tiểu chuyểnđống ngói ở sân trước ra đây, dự định lợp lại miếu thờbà Ngũ Hành. Dạo này, các sư trong chùa hay cãi nhau kịch liệt. Nhấtlà thầy trị sự cứ bị phản đối và bị sư trưởng khiển tráchhoài. Thầy cho là các thứ kim, mộc gì đó trong đất tu viện khắcnhau. Thầy nảy ra ý kiến thờ bà Ngũ Hành để mọi việc êm thắm.Miễu của bà được xây từ lâu rồi, trước khi có mặt thầy trịsự và có luôn cả trước sư trưởng. Tu viện này vốn là mộtngôi chùa tư được nhường lại cho Giáo Hội, làm chỗ tu học chocác sư trẻ. Nhưng các sư này đa số lại hay nghịch. Về đây chưa baolâu, họ đã lật úp bát nhang của bà và viết vào vách miễu ngàychỗ bà ngự bốn chữ "Bà đã đi rồi". Trải qua hai đờisư trưởng và bốn đời trị sự, nay đến thầy trị sự này mớicó ý định mời bà về lại. Nghe thầy trị sự giải thích tại khôngcó bà nên tu viện hay xảy ra những chuyện tranh chấp tư tưởng, cácchú nhỏ lại càng không muốn bà trở lại. Vì các sư nếu cãi nhaunhiều sẽ bị phạt nhiều, bù vào chỗ họ hay ăn hiếp các chú. Nhấtlà chú Đảm và chú Mùi bị thầy trị sự phạt quỳ nhiều nhất,nên muốn thầy bị sư trưởng quở trách thích đáng. Hai chú nhỏnày rủ Nghi tối nay, đợi khi các sư ngủ hết, hè nhau ra đái lênđống ngói thật nhiều để bà không dám về. Họ dấu chú TiểuĐài, vì chú này được thầy trị sự thương, sợ mách lại.

Sau bữa cơm tối, họ đã chuẩn bị uống nướcthật nhiều để đái cho thật nhiều. Nhưng các sư chưa ngủ mà haichú đó đã ngủ say hết. Nhớ mật ước, quên cả cơn khóc vừarồi, quên má và quên sư trưởng, chú phăng phăng leo lên đốngngói đứng đái, xoay người tứ phía y hệt như tưới rau. Chú cảmthấy hứng thú vô cùng. Và chợt nhớ mấy người trước chui quavườn cải.

Đái xong, chú chạy thẳng về phía hàng rào, chạysuốt sang con đường đất, và chạy luôn một mạch vào nhà cóngười đánh đàn hôm nọ. Và chú chợt nhớ mình chưa biết têncô.

Ánh sáng còn hắt ra ngoài cửa sổ. Nghi thấy côđang cúi đầu trên sách, hai tay vo tròn cây viết, vòng lên đầuquyển. Chú vịn tay leo lên khung cửa sổ.

- Thưa cô.

Cô giật mình, quay phắt người lại. Hai mắt mởto kinh ngạc. Nghi thấy hai con mắt đó dễ thương hết sức. Khôngđợi cô trả lời, Nghi hỏi luôn :

- Nghi chưa biết tên cô.

Cô mỉm cười. Nghi thấy cái gì ở cô cũng khácmá mình hết. Nhất là nụ cười. Nghi không nhớ má chú đã cườinhư thế nào. Thậm chí không nhớ rõ là có cười lần nào không.Ảnh thờ trong phòng thì không bao giờ cười. Ngày thường, Nghikhông hề để ý xem các cô lên chùa khi nói chuyện với các sưhọ cười như thế nào. Các vong linh thờ sau điện Phật cũng cóngười cười. Mỗi khi các chú được sai lau ảnh, chú Đảm thườnghay la lên :

- Người chết cũng cười tụi bây ơi.

Chú Mùi lẩn quẩn đâu đó, chạy lại nói :

- Ê ! Coi chừng quả báo chết mi không đượccười đa nghen.

Quả báo rụng răng hết.

Nụ cười của cô, Nghi thấy cũng dễ thương nhưđôi mắt của cô.

- Như Khuê. Được chưa ? Điệu ni coi rứa mà hoangquá hỉ.

Nghi nhảy vào trong. Thất vọng, thất vọng nhìn câyđàn đã bị đậy nắp phím. Chú nhớ lại tiếng đàn hôm trước.Cô có thể đọc trên mắt chú thấp thoáng sự tìm kiếm, vì chúngchập chạp lướt trên thùng đàn. Mặt thùng màu nâu bóng loáng,mà mắt chú thì lúc nào cũng sáng, và bây giờ chúng lại lấplánh trong sự tìm kiếm mơ hồ.

- Muốn đàn hả ?

- Cô đàn chớ Nghi đâu biết đàn.

- Để cô dạy cho, Thầy điệu không biết mô.

Chú nghiêng đầu ra khung cửa. Nghe ngóng. Bênphải là sân cỏ nhỏ, chạy lùi về phía sau nhà. Góc rào kia làmột cây hòe. Trước mắt, rải rác vài khóm hoa mà Nghi không biếtlà thứ hoa gì. Như Khuê cũng đến đứng dựa cửa sổ nhìn ra vớichú. Cô nhắc :

- Cô dạy Nghi học đàn nghe.

- Học liền hả cô ? Thích thiệt. Nghi dở đànnghe.

Quả tình, Nghi đang khoái chí. Chú quay lại vớicây đàn. Rảo mắt nhìn quanh, rồi đặt tay vào hai núm sắt. Khắp cảcây đàn, chỉ có hai cái núm đó là Nghi thấy có thể nắm được.Nắm và kéo, mảnh gỗ bật lên, nhưng kéo không ra. Phần trên nắpphím vẫn không động đậy. Chú dở ngược lên, định giật mạnh.Như Khuê chận lại :

- Coi, hư của người ta.

Cô đẩy nhẹ nắp phím thụt vào thùng đàn. Nghicao hứng. Mười ngón tay bấu luôn cả vào phím. Chúng thi nhau chạynhảy tứ tung. Âm thanh rộn rã.

- Bữa ni học chi kịp. Khuya rồi. Bữa khác, Nghinhớ qua thiệt sớm nghe.

- Dạ đâu có được. Giờ đó Nghi phải trảbài cho thầy. Mà qua hoài, thầy biết phạt chết.

Đêm đã khuya. Mặc dù đây chỉ là một khu ngoạiô cách trung tâm Sài Gòn không mấy xa, nhưng vào giờ này, có lẽcả xóm đã ngủ hết. Nhà cửa thưa thớt, cách nhau vài chụcthước. Thêm nhiều cây cối và tàn rộng khiến cho chúng càng thêmbiệt lập và khuất nhau. Chú tiểu ở chùa, quen sự tự nhiên củamình đối với khách thập phương lai vãng, nên không biết thế nàolà thân hay sơ. Biết mặt và biết tên, chừng đó như đã để đủtrở thành bà con ruột thịt. Nghi lúc nào cũng cao hứng, Như Khuêtự nhiên thấy mình đã thân thiết với chú vô cùng. Cô muốnhôn lên đôi mắt thần tiên của chú. Cửa chùa không biết cóvĩnh viễn khép kín nổi con người có cái phong vận như thế. Nhưngchắc cũng có mấy ai có thể nhìn suốt qua đôi mắt kia mà thấyđược bóng dáng của huyễn mộng phù sinh. Cô đâu biết, và chưabao giờ thấy sự thành kính của chú và đôi mắt mông lung nhưkhói trầm. Dù vậy, ngay lúc này, cô thấy rõ hơn ai hết, có lẽvậy, sự nóng cháy đam mê trong đôi mắt thần tiên đó. Thế màcô cũng chưa bao giờ thấy được sự nóng cháy của một ngọn nếnlẻ loi giữa đêm khuya tịch mịch. Cô bỗng thấy trong thâm tâm mìnhbây giờ y hệt như một họa sĩ vẽ trúc đã mọc đầy trúc trongbụng. Cô mong cho sự nóng cháy kia không sớm bị dập tắt dướinhững kỷ luật lạnh lùng nơi tu viện. Cô có cảm giác mười đầungón tay của mình đang vuốt nhẹ lên mặt hồ với những lượn sóngnhỏ.

Cô ngồi lại trước cây đàn. Bàn tay trái mởrộng, đầu ngón trái và ngón út cũng ấn nhẹ lên hai phím đen,ngón trỏ và ngón áp út điểm đều đặn trên các phím đen trắngbất thường. Nghi chưa bao giờ thấy ở đâu có sự dịu dàng bao lanhư những ngón tay đó của cô bây giờ. Chú đưa tay lên vuốtchỏm tóc. Bất chợt, chú cũng xòe rộng bàn tay trái, đập lêncác phím đàn. Như Khuê vừa đàn vừa la :

- Đừng phá. Để người ta đàn cho mà nghe.

Nghi rút tay lại. Chạy vòng qua phía tay phải củacô. Nhìn một lúc, chú lại thò tay phải ra, đập một lượt bốnphím trắng.

- Phá hoài hà. Không đàn nữa.

Chú đứng lui, núp sau lưng cô. Như Khuê đứngdậy. Cô nhìn thấy chú ngơ ngác, thất vọng.

- Nghi mấy tuổi ?

- Mười hai.

- Học ở mô ?

- Nghi sắp lên đệ lục. Nghi đi học buổi sáng.Ngoài trường Hồ Ngọc Cẩn đó, cô biết không ?

- Hằng ngày Nghi có hay ra khỏi chùa đi chơi không?

- Cô hỏi nhiều vậy. Nghi mỏi chân rồi.

Chú chống tay, nhảy lên ngồi trên khung cửa sổ.

Đâu có được. Phải có Thầy dẫn mới đượcđi. Còn không thì trốn đi tối nay đó.

Như Khuê cười. Chú tiểu này quả có lí lắcthật. Cô thích được nắm chỏm tóc của chú mà vuốt dài xuống,Cô đứng tựa mình lên khung cửa và nhìn lên bầu trời. Trăngkhuya, lác đác vài ngôi sao. Một ngôi sao.... Xa quá....

- Nghi buồn ngủ chưa.

- Chưa. Nghi thức suốt đêm 30 rạng mùng 1 tết.

- Chi rứa.

- Tại quen. Hồi trước, má Nghi dẫn Nghi tớiThầy, rồi đi đâu mất. Tết năm đó, nhớ má Nghi không ngủđược.

Mấy tháng sau nghe thầy nói má Nghi chết rồi. Ởđâu không biết. Nghi có bàn thờ má trong phòng.

Như Khuê nghe cánh tay chú đụng vào người, Cônhìn lại. Chú đang kéo chỏm tóc sang một bên.

- Nghi muốn về chưa ?

- Chừng nào cô buồn ngủ Nghi về. Thầy chắctưởng Nghi ngủ trong phòng. Ủa. Nghi về chớ. Mai mốt cô qua chùachơi nghe.

Chú nhảy ngay xuống đất và chạy thẳng ra cổng.Như Khuê đứng nhìn bóng trắng khuất ngoài hàng rào bông bụp.

Ngang qua thiền thất, Nghi thấy sư trưởng bắc ghếngồi nhìn ra phía trước cổng. Cổng sắt đã khép kín. Con đườngkéo dài bất tận. Tiếng đàn buông lơi và chạy suốt, mất hútngoài kia. Nghi lén nhìn sau lưng sư trưởng và sư trưởng thì nhìnvào bóng tối của con đường vì sư biết đó là Piano Sonata 14 vớitiến nhịp của sustenuto, chậm nhưng vĩnh viễn chìm sâu trong bóng tốinhư những làn sóng nhỏ ôm bóng trăng mà ngủ vùi trên bến cát.

Cho đến lúc, Nghi cũng biết được rằng, đó làPiano Sonata 14...

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn