Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Chương 2: Phương Tiện Quyền Xảo

10/10/201015:00(Xem: 778)
Chương 2: Phương Tiện Quyền Xảo

Chương 2
PHƯƠNG TIỆN QUYỀN XẢO
[1]

Bấy giờ,trong thành Tỳ-da-li có vị trưởng giả[2] tên Duy-ma-cật, hằng cúng dường vôlượng Phật, trồng sâu gốc rễ thiện, chứng đắc vô sanh pháp nhẫn, có tài biệnthuyết vô ngại,[3] hiện du hí thần thông, nắm vững các tổng trì, đạt được vô sởuý;[4] khuất phục mọi thù nghịch quấy nhiễu của Ma,[5] thấu hiểu mọi Pháp mônsâu thẳm, dẫn đến giác ngộ, thiện xảo trong trí độ và biết diệu dụng các phươngtiện thích hợp để giáo hóa,[6] hoàn thành được mọi đại nguyện của Bồ tát. Ôngbiết rõ xu hướng của tâm của chúng sinh, có thể phân biệt căn tính bén nhạy haychậm lụt. Đã từ lâu tâm của ông đã thành thục trong Phật đạo, đã quyết định nơiĐại thừa. Mọi hành động của ông đều dựa trên tư duy chân chánh. An trú trongoai lực nhiệm mầu của Phật, tâm ông luôn trải rộng như đại dương. Được chư Phậtca ngợi; hàng Đế-thích và Phạm-thiên kính phục.

Ông đã vận dụngphương tiện chọn Tỳ-da-li làm nơi thường trú để hoá độ chúng sinh. Bằng gia sảnvô lượng của mình, ông cứu giúp người cùng khổ. Bằng sự thanh tịnh của giới,ông nhiếp phục người phá giới. Bằng sự nhu hoà thuận nhẫn[7], ông nhiếp phụcngười sân hận. Bằng đại tinh tấn, ông nhiếp phục người biếng nhác. Bằng tâm thiềntịch[8] để nhiếp phục những kẻ có tâm ý vọng động. Bằng tuệ quyết định[9] đểnhiếp phục những hạng vô trí.[10] Tuy là hàng bạch y[11] ông vẫn tuân hành mọiluật tắc thanh tịnh của Sa-môn. Tuy là cư sĩ ông vẫn tự tại không vướng mắc bacõi. Tuy thị hiện có vợ con ông luôn sống đời tịnh hạnh.[12] Tuy hiện thân giữacác thuộc hạ, vẫn thường vui thú viễn ly.[13] Tuy mang ngọc vàng châu báu nhưngtrang điểm thân mình bằng phẩm hạnh oai nghiêm[14]. Dù ăn uống như tục gianhưng chỉ thưởng thức vị thiền. Chơi với phường cờ bạc để đưa người vượt thoát.Tiếp nhận dị đạo mà không hủy chánh tín. Thông hiểu kinh điển thế gian, nhưngthường hâm mộ Pháp Phật. Ai gặp ông cũng đều kính nể, tôn kính vào hàng bậcnhất.[15] Ông giữ chấp trì luật pháp, duy trì trật tự dưới trên. Hợp tác hài hoàtrong tất cả sự nghiệp buôn bán.[16] Tuy cũng gặt hái những lợi ích trong nhữnghoạt động thế tục của mình, ông không lấy đó lầm mừng.[17] Rong chơi trên cácngõ đường, vẫn không quên giúp ích mọi người. Vào chốn công đường[18] để bảo vệkẻ thế cô. Tham gia các nghị hội để đưa người vào Đại thừa. Đến các trường họcđể khai sáng tâm mọi người. Vào nơi kỹ viện để cho thấy tai họa của dục vọng.Vào trong tửu lâu mà vẫn vững vàng ý chí. Trong hàng trưởng lão, ông là bậc tôntrưởng để diễn thuyết pháp những pháp tối thắng. Trong hàng cư sỹ, ông là cư sỹbậc nhất, dạy họ đoạn trừ đam mê ái dục. Trong hàng sát-lị, ông là tôn trưởngsát-lị, dạy họ biết khoan hòa. Trong giới Bà-la-môn, ông là tôn trưởngBà-la-môn, dạy họ cách chế ngự ngã mạn. Trong các Đại thần, ông được tôn kínhbậc nhất, dạy họ pháp luật công chính. Trong các vương tử, ông được tôn kínhbậc nhất, dạy họ đạo trung hiếu của vương tử. Trong chốn cấm cung, ông là nộiquan tôn quý, giáo hóa hết thảy cung nữ đức hạnh. Trong giới bình dân, ông đượctôn kính bậc nhất, khích lệ họ vun trồng phước đức. Trong hàng Phạm thiên, ôngđược tôn kính bậc nhất, khuyên bảo họ bằng tuệ tối thắng. Trong hàng Đế-thích, ôngđược tôn kính bậc nhất, vì ông chỉ cho họ thấy rõ tính vô thường. Trong hàng Hộthế ông được tôn kính bậc nhất vì ông bảo vệ hết thảy chúng sinh.

Như vậy,Duy-ma-cật đã diệu dụng vô vàn phương tiện để giảng dạy chánh Pháp vì lợi íchcủa chúng sinh. Nay cũng mượn phương tiện thiện xảo, ông hiện thân có bịnh. Vìông bịnh mà vương hầu, khanh tướng, trưởng lão, cư sĩ, Bà-la-môn v.v… cho đếnhoàng thân quốc thích, hàng ngàn người, đã đến thăm viếng ông.

Nhân đó, bằngnhững bệnh tật nơi thân, Duy-ma-cật giảng giải Pháp Phật rộng rãi cho nhữngngười đến thăm.

Ôngnói:

«Các nhângiả, thân này[19] là vô thường, yếu đuối, cũng chẳng bền lâu; là pháp chóng mụcnát, không đáng tin cậy. Nó là sự khổ, là sự ưu não, là nơi tập hợp của cácloại tật bịnh.

«Này các nhângiả, thân này không phải là chỗ đáng nương tựa cho người minh trí. Thân này nhưbọt biển, không thể vốc nắm. Thân này như bong bóng nước, không tồn tại lâu.Thân này như ngọn lửa bùng cháy từ khát vọng yêu đương. Thân này như cây chuối,ruột không lõi chắc. Thân này như huyễn, hình thành bởi ý nghĩ đảo điên. Thânnày như giấc mộng, do hư vọng mà thấy có. Thân này như bóng, theo duyên lànghiệp mà có. Thân này như tiếng vang, tùy thuộc nhân duyên. Thân này như đámmây trôi, chợt biến chợt diệt. Thân này như ánh chớp lóe, thoáng chốc tiêu tan.Thân này không chủ tể, như đất. Thân này không tự ngã, như lửa.[20] Thân nàykhông thọ mạng, như gió. Thân này không con người, như nước.[21] Thân này khôngthật, lấy bốn đại làm nhà. Thân này rỗng không, không ngã cũng không ngã sở.Thân này vô tri, như cỏ, cây hay gạch ngói. Thân này không hành động, chỉchuyển động vì sức gió. Thân này bất tịnh vì chứa đầy uế tạp. Thân này hư nguỵ,tuy nhờ bởi tắm rửa, y phục, ẩm thực, rồi sẽ trở về tàn hoại diệt vong. Thânnày là tai họa, bị bức bách bởi mọi thứ tật bịnh. Thân này như cái giếng trêngò,[22] vì sự già vây khốn. Thân này vô định, nhất định sẽ chết. Thân này nhưrắn độc, như kẻ thù, như xóm hoang.[23] Nó được tập thành bởi các uẩn, các xứ, cácgiới.

«Chư tôn giả, thân này đáng chán như vậy, ta nên tầm cầuPhật thân.Vì sao? Vì Phật thân tức Pháp thân, sinh từ vô lượng công đức và trítuệ; sinh từ giới, định, huệ, giải thoát và tri kiến về giải thoát; từ từ, bi,hỷ, xả; từ bố thí, trì giới, nhẫn nhục, nhu hòa, cần hành tinh tấn, thiền địnhgiải thoát, tam muội; sinh từ đa văn, trí tuệ, các ba-la-mật; sinh từ phươngtiện; sinh từ sáu thông; sinh từ ba minh; sinh từ ba mươi bảy đạo phẩm; sinh từchỉ quán; sinh từ mười lực, bốn vô úy, mười tám pháp bất cộng; sinh từ sự đoạntrừ hết thảy pháp bất thiện, tập hết thảy pháp thiện; sinh từ sự chân thật;sinh từ sự không buông lung. Từ vô lượng pháp thanh tịnh như vậy sinh ra thânNhư Lai.

«Các nhângiả, nếu muốn được thân Phật hầu chấm dứt hết thảy tật bịnh của chúng sinh, cácngài nên phát tâm cầu giác ngộ tối thượng.»

Trưởng giảDuy-ma-cật giảng Pháp cho những người đến thăm bịnh như vậy, khiến cho vô lượngnghìn khách viếng phát tâm vô thượng bồ-đề.

[1] DMC.,T14n475,tr. 539a7: «Duy-ma-cật sở thuyết kinh Phương tiện phẩm đệ nhị» 維摩 詰 所 說 經 方 便 品 第 二 ; Cf. CDM., T38n1775, tr.338c13. VCX.T14n476,tr. 560b5: «Thuyết Vô Cấu Xưng hiển bất tư nghị phương tiện thiện xảophẩm đệ nhị», 說無垢稱經 顯不思議 方便 善巧 品第二 Cf. VCS. T38n1782, tr.1033b7.

[2] T14n0476,tr.560b6:Có Bồ-tát thuộc dòng họ Li-thiếp-tì (Skt. Licchavī) tên là Vô Cấu Xưng.

[3] VCX: đắcdiệu biện tài 得妙辯才 , sở đắc tài biệnthuyết vi diệu. Có 7 biện tài, Cf. Đại phẩm Bát-nhã, quyển 8, «Phẩm huyễnthính» (T.8, tr, 276c). Đại Bát-nhã kinh, quyển 499 (T.7, tr. 542a).

[4] Đây chỉ 4vô sở uý của Bồ-tát , bodhisattvānāṃ catvāri vaiśāradyāni.

[5] DMC. hàngma lao oán 降魔勞怨; VCX.: tồi ma oán lực摧魔怨力.

5 Trí độ, tứctrí tuệ/bát-nhã ba-la-mật. CDM., «Triệu nói: đến bờ bên kia của Thật trí.»VCS.: Ba-la-mật thứ mười, trí ba-la-mật (jñāna-pāramitā), là trí thànhtựu hữu tình. Phương tiện ở đây là phương tiện ba-la-mật, do thấu suốt cácphương tiện để làm lợi ích.

[7] DMC.:nhẫn điều hạnh 忍調行 ; VCX.: điều thuậnnhẫn 調順忍. Skt., sauratya-kṣānti.

[8] DMC.:thiền tịch. VCX.: an trú tĩnh lự, chánh niệm, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí.

[9] DMC.:quyết định tuệ 決定慧 skt. viniścaya-jñāna.VCX.: chánh quyết trạch 正決擇 (skt.samyak-viniścaya). VCS.: chánh quyết trạch, chỉ tuệ vô lậu.

[10] VCX.: đểnhiếp ích vọng kiến và ác tuệ.

[11] Bạchy 白衣, «người bận áotrắng,» chỉ người thế tục.

[12] Phạmhạnh 梵行, Skt. brahma-carya,đời sống tuyệt dục. CDM.: Phạm hạnh, là hạnh thanh tịnh vô dục.

[13] Thườnglạc viễn ly 常樂遠離, thường vui thú ẩndật. Skt. viveka-rata.

[14] Hán:tướng hảo nghiêm thân 相好嚴身.

[15] VCS.:bậc Thượng thủ trong hàng thuyết giáo.

[16] VCX.: sởtác sự nghiệp thị vô dữ quai 所作事業示無與乖 , không cạnh tranhmâu thuẫn trong các hoạt động nghiệp vụ.

[17] VCX.:«Tuy không mong cầu tài bảo thế gian, vẫn tỏ ra sành sõi các lợi lộc thế tục.»

[18] NguyênHán: trị chánh pháp. CDM, Triệu nói: «Chỉ quan chức thi hành pháp luật côngchính.» VCX.: lý chư vương vụ 理諸王務 , «giải quyết cáccông việc của triều đình.»

[19] VCX.:«Thân được cấu thành bởi bốn đại chủng này.»

[20] VCX.:«…vô ngã, như nước.»

[21] VCX.:«…không có hữu tình, như lửa.»VCX còn thêm một dụ nữa không có trong DMC: «Thânnày không bổ-đặc-già-la (Skt.pudgala), đồng đẳng với hư không.»

[22] Hán:khâu tỉnh 丘井 ; CDM, Thập nói,«giếng trên gò, tức là giếng khô nơi gò nổng 丘墟 枯 井 .» VCX: «… dễ sập như đường hầm cónước 如水隧.»

[23] Không tụ 空聚, xóm vắng, chỗ bọn cướp thường tụ tập.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn