Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

05-Người tu Phật phải là kẻ chán đời chăng?

06/02/201115:45(Xem: 1047)
05-Người tu Phật phải là kẻ chán đời chăng?

ĐẠOPHẬT VÀ TUỔI TRẺ
Hòa thượng ThíchThanh Từ
-05-

Người tu Phật phảilà kẻ chán đời chăng?

Có một số ngườimuốn lên án đạo Phật, không biết gì hơn, họ muợn danhtừ "chán đời" gán vào đạo Phật. Thế rồi họ oang oanglên rằng người tu là kẻ "chán đời", đạo Phật là đạo"chán đời"... Phản ứng lại, một số Phật tử nồng nhiệtbênh vực đạo, cực lực phản đối và đính chánh: "Ngườitu là yêu đời..." Chúng ta hãy gạt ngoài tình cảm, lấy lýtrí xét đoán thử người tu Phật phải là "chán đời" không?

Trước ta hãy định nghĩa "chánđời" là thế nào? - Theo nghĩa thông thường mọi người hiểu,"chán đời" là kẻ không bằng lòng xã hội thực tại.

Có hai hạng "chán đời". Một hạng,vì không thỏa mãn tham vọng, bất lực trước cảnh trái nghịchđâm ra chán ghét xã hội. Một hạng vì thấy sự mục nátcủa xã hội, đủ khả năng cải đổi, nên chán cái cũ, xâydựng cái mới. Tỷ dụ: Có một cái nhà mục nát hư ráchvà bẩn thỉu, nắng không có chỗ ẩn, mưa không chỗ đụt,lại hôi hám thối tha. Trong nhà ấy có ba người ở. Ngườithứ nhất thì luời biếng, cho rằng số kiếp đã định,phải sao chịu vậy, rồi cứ đùa giỡn say sưa với cảnhđen tối ấy. Người thứ nhì, mỗi khi bị gió lồng mưa lọtthì chắc lưỡi hít hà, đâm ra căm tức muốn xô cho ngã,đập cho tan cái nhà oan nghiệt này, mà trong tay không có mộtđồng xu, một cây tre, một miếng lá... Người thứ ba nhậnrõ sự khổ sở, sự bẩn thỉu, không cam chịu sống mãi trongcảnh tủi cực này, nhất định thay đổi cái nhà mục nátnhớp nhúa bằng cách dành dụm tiền, tìm vật liệu để xâydựng lại chắc chắn tốt đẹp, cho mình và anh em mình ởkhỏi khổ. Ba anh em trong nhà này, là đại biểu ba hạng ngườitrong xã hội. Người thứ nhất là hạng người chạy theodục lạc, không có một ý niệm gì về cuộc đời cả. Ngườithứ hai là hạng người chán đời, vì không thỏa mãn thamvọng và bất lực. Người thứ ba là hạng người tinh tấn,thấy sự mục nát của xã hội, chán cái cũ, xây dựng cáimới.

Hạng người chạy theo dục lạc:Họ nói là yêu đời, kỳ thật họ chỉ yêu dục lạcmà thôi. Vùi mình trong dục lạc, họ chỉ sống có ngày naymà không có ngày mai. Họ nhìn đời qua lớp sơn bên ngoài,nên say sưa mê mệt. Nếu ai nói cái gì khác hơn sự hưởngdục lạc, họ không ngần ngại gán cho danh từ "chán đờiyếm thế". Ai khuyên họ làm lành lánh dữ, họ chế nhạolà lên mặt "thầy đời". Thấy ai khổ sở khuôn mình trongđạo đức, họ cười là bọn "dại khờ"... Mục đích củahọ không ngoài thỏa mãn dục vọng nhất thời. Giá trị củahọ là hưởng được nhiều khoái lạc. Bởi thế, nên cáinhìn, cái nghĩ của họ không quá một tấc, một gang. Và suốtđời không làm gì khác hơn là lo cho thằng người của họ.Thế mà, gặp ai họ cũng vỗ ngực ta đây là yêu đời. Haitiếng "yêu đời" là cái bia danh dự nhất, để họ nêu lêntrước quần chúng.

Hạng người chán đời vì khôngthỏa mãn tham vọng và bất lực:Hạng người này nhìnđời bằng cặp mắt oán ghét, cuộc đời toàn xấu xa bỉổi, mọi người trong xã hội là kẻ thù của họ. Vì thế,họ muốn trốn một nơi nào, mà không có người bén mảngđến. Tại sao có quan niệm này? - Bởi vì:

- Hoặc họ là người đãđổ bạc vạn để mua chức quan (theo thời mua quan bán tước)mà không đắc cử. Tiền đã sạch, của đã không thì còngì mà không chán ghét xã hội.

- Hoặc họ là một quan chức bịthải hồi. Khi xưa ra đường có kẻ võng người hầu, mànay chỉ chiếc gậy quéo với cặp chân trần, thì tài nàohọ không chán đời khinh bạc.

- Hoặc họ là một thí sinh, baonhiêu sinh lực đều dồn vào sự học; đến năm thi, đặthết hy v?ng vào cái cấp bằng để có sở làm, được cơmno áo ấm, thế mà thi trượt! Trượt một lần, hai lần...mắt họ đã hoa, nhìn trước cả một bầu trời đen tối.

- Hoặc họ là người đang nặnglời biển hẹn non thề; bỗng không, ai đành ăn nguyền nuốthẹn, để họ sớm hờn duyên, chiều tủi phận. Lòng uấthận tràn trề, họ thiếu suy xét, lầm tưởng mọi ngườiđều xấu xa hèn mạt...

Tóm lại, vì không thỏa mãn dục vọng,công danh v.v... nên đâm ra chán ghét đời. Những người này,không phải sẵn lòng chán đời, bởi họ tham cầu những cáigì trên đời mà không được, nên sanh hờn ghét. Nếu nhữngđiều họ muốn mà được như ý, thì họ còn mê đời hơnai nữa.

Hạng người chán đời vì thấyxã hội mục nát, quyết thay cũ đổi mới:Hạng ngườinày lòng thương không bờ bến, nhìn thấy sự lầm than đentối của đồng bào, của nhân loại, quyết hy sinh đời mìnhđể khỏa bằng những hầm hố chông gai, đưa nhân loại đếnnơi vinh quang an lạc. Những vị điển hình của hạng ngườinày:

- Ðức Khổng Tử, vì cháncái xã hội mục nát của thời Xuân Thu nên quên nhọc nhằn,nay ở Lỗ mai về Vệ cho đến Tống, Trần... và chịu vấtvả ngồi dạy học trò, biên chép kinh sách để mong vãn hồiNhân đạo.

- Ðức Jésus Christ, vì chán sựcai trị khắc nghiệt của người La Mã, chế độ giai cấpbất công của đế quốc Do Thái, nên không nệ vào tử rasanh đi giảng đạo Bác ái.

- Ông Tôn Văn, vì chán cái xã hộihủ bại của nhà Thanh, nên mới vận động cách mạng khởinghĩa năm 1911 để thành lập Tam dân Chủ nghĩa.

- Ðức Thích-ca, vì chán giai cấpbất bình đẳng của Ấn Ðộ thời ấy, chán lòng sân hậnthù oán của loài người, chán cái si mê mù mịt của chúngsanh, nên vất bỏ cả ngai vàng ngôi báu, lìa vợ đẹp conyêu, ngót mười một năm tìm đạo trải qua nghìn vạn hiểmnguy. Sau khi đã thấy đạo, được phương pháp cứu khổ chúngsanh, Ngài dãi dầm sương nắng ngót bốn mươi chín năm, đemtinh thần bình đẳng thay cho giai cấp bất bình, lấy từ bithay cho sân hận oán thù, dùng trí tuệ thay cho si mê mù mịt.Thế là, Ngài đã cải thiện xã hội bất công đen tối củaloài người, trở thành xã hội lành mạnh tốt đẹp cho toànthể dân sinh.

Tóm lại, sống trong cảnh khổ màkhông tự biết, cứ say sưa theo dục lạc khói mây là kẻmù quáng. Ôm lòng tham trèo lên cây thang danh vọng, tài, sắc...rủi trượt chân đổ ngã, dập đầu toác trán, mới nhậnra nỗi khổ, nhưng chỉ biết kêu khóc, oán hờn là kẻ khiếpnhược. Nhận chân sự khổ rồi đem hết khả năng hoán cảixây dựng biến khổ trở thành lạc là bậc Thánh nhân, làngười giác ngộ. Như thế, ta ngại gì không dám thừa nhậnngười tu là "chán đời", đạo Phật là "đạo chán đời".Chán để xây dựng, để đem hạnh phúc cho chúng sanh; chớkhông phải chán để khóc than, thù hận như họ lầm hiểu.




Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
04/01/201916:24(Xem: 21486)
“Hiểu về trái tim” là một cuốn sách khá đặc biệt, sách do một thiền sư tên là Minh Niệm viết. Với phong thái và lối hành văn gần gũi với những sinh hoạt của người Việt, Minh Niệm đã thật sự thổi hồn Việt vào cuốn sách nhỏ này. Xuyên suốt cuốn sách, tác giả đã đưa ra 50 khái niệm trong cuộc sống vốn dĩ rất đời thường nhưng nếu suy ngẫm một chút chúng ta sẽ thấy thật sâu sắc như khổ đau là gì? Hạnh phúc là gì? Thành công, thất bại là gì?…. Đúng như tựa đề sách, sách sẽ giúp ta hiểu về trái tim, hiểu về những tâm trạng, tính cách sâu thẳm trong trái tim ta.
08/02/201507:00(Xem: 3341)
Dĩ nhiên, theo quan điểm của Phật Giáo, không chỉ theo cảm nhận thông thường, có một sự bắt đầu và có sự chấm dứt. Như vậy là hợp lý; đấy là quy luật; đấy là tự nhiên. Cho nên bất cứ chúng ta gọi là Big Bang hay điều gì như vậy đi nữa, có một tiến trình tiến hóa hay một tiến trình của sự bắt đầu. Cho nên phải có một sự chấm dứt. Trong bất cứ trường hợp nào đi nữa, tôi nghĩ sự chấm dứt hay tận thế sẽ không xảy ra trong vài triệu năm nữa. Bây giờ, sự ô nhiễm. Như quý vị biết tôi đến từ Tây Tạng. Khi chúng tôi ở Tây Tạng, chúng tôi không có ý tưởng về ô nhiễm. Mọi thứ rất trong sạch! Trong thực tế, lần đầu tiên khi tôi biết qua ô nhiễm và nghe mọi người nói về rằng tôi không thể uống nước, nó làm tôi ngạc nhiên. Cuối cùng kiến thức của chúng ta được mở rộng.
11/02/201111:56(Xem: 15956)
Danh từ Ðạo Phật (Buddhism) xuất phát từ chữ "Budhi" nghĩa là "tỉnh thức" và như vậy Ðạo Phật là triết học của sự tỉnh thức. Nền triết học này khởi nguyên từ một kinh nghiệm thực chứng...
26/09/201511:02(Xem: 3108)
Cây bạch đàn là cây cao và có cành lá xum xuê nhất khu vực này. Tiếng chim kêu hót vang lừng mỗi sáng là từ trên những cành cao của cây này. Xa hơn, ở đầu đường, có hai cây cau dừa (cây cọ — palm tree), cao hơn cây bạch đàn nhiều, nhưng chim không làm tổ trên ấy (không hiểu vì sao; có lẽ vì cây quá cao, hoặc ở đó có nhiều tranh chấp, hiểm nguy hơn). Nơi cây bạch đàn, có ít nhất vài tổ chim, khác loại. Đúng là “đất lành chim đậu.” Có lần nghe tiếng quạ kêu bất thường, tưởng là quạ đến đuổi phá các loài chim khác, nào ngờ quạ bị chim đuổi. Rõ ràng là hai con chim trắng, thân nhỏ, lại rượt đuổi mấy con quạ đen to gấp ba lần. Không chỉ đuổi khỏi cây bạch đàn, mà đuổi thật xa, tít trên không trung, nhào lộn ngoạn mục, đuổi khỏi khu vực, đuổi khuất tận dãy phố bên kia đường. Thế mới biết, quạ tuy thân to lớn, bộ dạng dữ dằn, tiếng kêu rùng rợn ma quái so với các loài chim hiền lành khác, mà khi lâm trận thì lại không có chút dũng khí hay tinh thần chiến đấu nào. Quạ chỉ giỏi tấn công nhữn
09/04/201506:28(Xem: 3374)
Kính mừng sinh nhật 80 của Đức Đạt Lai Lạt Ma
22/07/201008:02(Xem: 6234)
Tôi phải thú nhận rằng hình như có điều gì không ổn khi một người suốt đời sống trong thế tục như tôi lại viết lời giới thiệu cho một quyển sách về giáo lý của Đức Phật về sự thành đạt, trí tuệ và bình an nội tâm. Quan điểm của tôi về tôn giáo đã bị chỉ trích nhiều, vì tôi tin rằng hầu hết các tôn giáo đều là một hình thức tâm bị nhiễm vi-rút (virus) làm lây nhiễm chúng sanh bình thường mạnh khỏe –và thường là có tri thức. Chỉ có Phật giáo dường như tách biệt với các tôn giáo khác vì tính chất cởi mở, uyển chuyển và thực dụng. Do đã sống hơn nữa thể kỷ ở Sri Lanka, tôi đã nhìn thấy giáo lý của Đức Phật đã được áp dụng như thế nào bởi nhiều thành phần xã hội, bằng nhiều phương cách khác nhau. Dầu nghe có vẻ lạ, nhưng những người hoàn toàn có lý trí và những kẻ bảo thủ một cách điên cuống đều cho rằng niềm tin và thái độ củ
24/06/201504:00(Xem: 12262)
Lời vàng của Thầy tôi, một Hướng dẫn vào các sự Chuẩn bị cho Tâm-yếu của Phạm Vi Bao La từ Đại Viên Mãn, trình bày các con đường của bốn trường phái chính của Phật Giáo Tây Tạng mà không có bất kỳ mâu thuẫn nào giữa chúng.
28/12/201011:02(Xem: 5177)
Bằng một lối trình bày sáng sủa, giọng văn hài hước, hơi nhuốm màu bi quan, Stephen Hawking đã dẫn dắt người đọc phiêu lưu suốt lịch sử vũ trụ, từ khi nó còn là một điểm kỳ dị với năng lượng vô cùng lớn, cho tới ngày nay.
29/12/201006:42(Xem: 6493)
"Lược sử thời gian" (A Brief History of Time), một cuốn sách tuyệt diệu, được viết bởi một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất của thời đại chúng ta: nhà toán học và vật lý lý thuyết người Anh Stephen Hawking.
28/08/201017:20(Xem: 23594)
Quyển 6 • Buổi Pháp Thoại Trên Đỉnh Cao Linh Thứu (Gijjhakūṭa) • Ruộng Phước • Tuệ Phân Tích Của Tôn Giả Sāriputta • MÙA AN CƯ THỨ MƯỜI CHÍN (Năm 569 trước TL)- Mỹ Nhân Giá Mấy Xu? • Chuyện Cô Sirimā • Móc Cho Con Mắt Đẹp • Ngạ Quỷ Mình Trăn • Cùng Một Nguyên Lý • “Hớt” Phước Của Người Nghèo! • Ghi chú đặc biệt về hạ thứ 19: • MÙA AN CƯ THỨ HAI MƯƠI (Năm 568 trước TL)-Phước Cho Quả Hiện Tại • Bảy Thánh Sản • Chuyện Kể Về Cõi Trời • Hóa Độ Gia Đình Thợ Săn • Nhân Duyên Quá Khứ