Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

06-Thế nào là anh hùng?

06/02/201115:45(Xem: 1017)
06-Thế nào là anh hùng?

ĐẠOPHẬT VÀ TUỔI TRẺ

Hòa thượng ThíchThanh Từ
-06-

Thế nào là anh hùng?

"... Chí những toan xẻnúi lấp sông,
Làm nên đấng anh hùng đâu đấytỏ..." - Nguyễn Công Trứ
Bạn là một thanhniên, bạn có chí khí anh hùng, và bạn tưởng tượng bạnsẽ là anh hùng. Vâng! Bạn sẽ là anh hùng. Nhưng phải làmthế nào để thành một "anh hùng thật sự". Tôi nói anh hùngthật sự, để bạn khỏi lầm những anh hùng chỉ có tên,có tiếng, có oai ở bên ngoài.

Ðể dễ bàn luận, chúng ta cầnhiểu nghĩa căn bản của hai chữ anh hùng. Anh hùng là gì?- Anh hùng là người tài năng xuất chúng, công to, đức cảkhiến mọi người đều kính phục.

Thế mà giữa xã hội này, mỗingười quan niệm anh hùng theo mỗi cách. Do đó nên khi ngồichung nhau thảo luận, thì mỗi người đều tự vỗ ngực xưngta đây là "anh hùng".

Bác Phó vào xóm rượu trà, cờbạc tiền lưng hết sạch mà lại say sưa, ngã bờ té bụi.Về nhà vợ con cằn nhằn, bác lại nổi giận đùng đùng,trợn mắt phùng mang, đánh đập vợ con chạy tứ tán. Ra oainhư vậy, bác thấy bác là anh hùng.

Anh Hảo, trước mặt các cô thiếunữ, anh vãi tiền như cát để mua một trận cười. Và lúcđó, nếu có ai bình phẩm hành động cuồng dại của anh,anh quyết một mất một còn tranh hùng với kẻ ấy, để chonhững nàng tiên kia thấy chí khí và tài năng của anh. Ởtrường hợp này, anh xem mạng sống nhẹ hơn bong bóng. Vàdù phải lao mình vào hang beo, miệng cọp, anh cũng coi thường.Vì anh cho làm được như thế là anh hùng.

Ông Bạo, vì tranh hơn thua việclàm ăn với bạn đồng nghiệp mà sanh cãi vã, ông nổi nóngchạy về nhà lấy bù lon, đến đập vào đầu người kiaphun máu, rồi ông phải ngồi khám. Làm được vậy, ông cũngtự đắc mình là anh hùng.

Cậu Tài, đắm mê tửu sắc, bỏhọc hành, bị cha mẹ rầy mắng. Cậu tìm dao đâm họng tựtử. Thái độ đó, cậu thấy rất là anh hùng... Tóm lại,trong xã hội có vô số bọn "anh hùng rơm" như vậy.

Ðến những kẻ có chút gan dạ,nhân thời loạn lập bè, kết đảng, cậy thế, ỷ quyền,tự xưng hùng, xưng bá, may ra được lúc đắc thời, đắcthế, họ sẽ vỗ ngực xưng ta đây là anh hùng. Ðó là nhóm"anh hùng thời cuộc".

Sức mạnh của Lý Ngươn Bá, chuyểncặp chùy gần như lay trời, động đất, một tiếng hét muônquân đều cúi rạp. Nhưng vì một cơn phẫn nộ không đâu,ông ném cặp chùy để tự sát. Tài cao chàng Lữ Bố, trướcvạn quân không hề nao núng, giết kẻ địch như lấy đồøtrong túi, thế mà vẫn đắm đuối vì sắc đẹp của ÐiêuThuyền... Chinh phục hằng mấy triệu người, nhưng phải phủphục trước một mỹ nhân, hay cơn phẫn nộ, là hạng "anhhùng sức khỏe".

Lấy tiết nghĩa làm mục tiêu, giàusang không thay lòng, lâm nguy không nhụt chí, thành công màmất tiết nghĩa không màng, vong thân mà còn tiết nghĩa mớitoại, đó là hạng anh hùng tiết nghĩa. Người điển hìnhcho hạng anh hùng này, ta thấy có Quan Vân Trường thời Tamquốc Trung Hoa. Vân Trường lúc ở với Lưu Bị cũng như khivề với Tào Tháo, lòng vẫn không đổi thay. Ðánh với HuỳnhTrung trăm hiệp không phân thắng bại, khi ngựa sẩy chân némHuỳnh Trung xuống đất, Ngài liền dừng đao, không giết kẻsa cơ. Tào Tháo là kẻ thù nguy hiểm, mà lúc thất thế lộibộ trong nẻo Huê Dung, Ngài cam chịu tội, để tha ngườicùng lộ. Cho đến đi đường cái, về đường cái, thà chếtchứ không khiếp nhược. Những cử chỉ ấy, những thái độïấy, Ngài đã hiển nhiên thành một vị anh hùng của Á Ðông.Nói về khỏe, Ngài đâu hơn Lữ Bố; nói về trí, Ngài saobằng Khổng Minh. Thế mà, mọi người đều sùng thượng Ngàilà vị Thánh, kính cẩn tôn thờ Ngài. Ngài là một vị anhhùng bất tử trong hiện tại cũng như suốt vị lai. Trong bàica khen Ngài có câu:

"... Trung nghĩa tham thiên địa.Anh hùng quán cổ kim..."

Ngài chỉ tiết chế phần nào lòngtham, để đưa đời Ngài đi theo chánh nghĩa, mà được mọingười quí chuộng dường ấy; huống nữa, người tiết chếtoàn vẹn tham, sân, si để đem đời mình phụng sự cho nhânloại, thì cao quí biết ngần nào!

Lão Tử nói: "Thắng nhân giảlực, tự thắng giả cường."

Thực vậy, thắng người chỉ làvấn đề sức khỏe hay mưu chước xảo quyệt. Anh yếu tôimạnh, tôi có thể lấn át được anh; anh thật thà chất phác,tôi mưu thần chước quỉ, tôi sẽ hơn được anh. Nhưng đóchỉ là vấn đề bên ngoài. Về nội tâm, một lần tôi hơnanh, là một lần tôi đã thua tôi. Vì anh yếu, tôi mạnh, tôiỷ sức mạnh hiếp người yếu, đó là lòng "khinh mạn" đãlàm chủ tôi. Anh thật thà, tôi xảo quyệt, ý trí khôn xảocủa mình, tôi lường gạt anh, là tôi đã làm nô lệ cho lòng"tham lam". Tôi lấn át, lường gạt anh, anh thua tôi nhưng chưahẳn là anh phục tôi. Ðể lòng "khinh mạn", "tham lam" làm chủ,tôi đã thật sự đầu hàng nó. Vì thế, thắng người chưaphải là mạnh.

Thắng mình mới thật mạnh; trướcmột vẻ đẹp yêu kiều, bạn giữ lòng không xao xuyến. Sắpnắm trong tay một mối lợi khổng lồ nhưng không hợp đạonghĩa, bạn bỏ qua không chút hối tiếc. Ðời bạn hoàn toàntrong sạch mà bỗng nhiên một đứa thất phu vô cớ thóa mạbạn, lúc đó bạn vẫn giữ lòng an tịnh không chút rạo rực...Những việc đó bạn nghĩ có dễ làm chăng? Người tầm thườngcó thể làm được không? - Chắc bạn cũng đồng ý như tôi,người thắng được lòng mình một cách quả cảm, đòi hỏiphải có một nghị lực phi thường, một bản lĩnh xuất chúng.Vì thế, người thắng được lòng mình mới thật là ngườimạnh.

Ðây tôi giới thiệu bạn một phươngpháp làm "anh hùng thật sự", "anh hùng muôn đời". Muốn làmvị anh hùng này, trước bạn phải tập tu đức nhẫn nhục.Nghe nói đến nhẫn nhục, bạn đã bật cười!... Khoan! khoan!Bạn đừng cười vội. Tôi biết bạn sẽ bảo: "Tôi thanhniên đâu phải như những ông già bạc nhược, mà mỗi cáibảo phải nhẫn nhục." Vâng! Bạn là thanh niên, nhưng bạnđừng lầm hiểu nhẫn nhục là hèn yếu khiếp nhược. Nhẫnnhục là một "khả năng chịu đựng". Có chịu đựng đượcmọi thử thách, mọi thống khổ, mọi bực dọc... ngườita mới giàu nghị lực, mới đủ kinh nghiệm, mới tiến lênbậc Hiền, Thánh và xứng đáng là anh hùng.

Một em bé ôm tập đến trường,nếu không chịu đựng nổi sự rầy phạt của ông thầy,em có thể biết chữ chăng? Một nhà thương mãi, nếu khôngchịu đựng được tiếng chê khen của khách hàng, những lỗlã, nhà thương mãi ấy có làm giàu được không? Một kỹnghệ gia, nếu không chịu đựng được sự hư hao thất bại,sự thắc mắc của nhân công, có thể lập nên những xí nghiệpvĩ đại chăng?... Tóm lại, ở giữa xã hội này, trong mỗingành, mỗi nghề, nếu người không có sức chịu đựng, thìkhông làm được việc gì cả.

Chịu đựng được ngoại cảnhchưa phải khó, chịu đựng được nội tâm mới thật ngànlần khó hơn. Tôi đang ngồi chơi, vô cớ một người đếnthóa mạ tôi. Khi ấy, tôi chửi mắng lại họ là khó? Haytôi giữ lòng phẳng lặng không cho cơn giận dấy lên là khó?Người chửi mình, mình chửi lại, việc ấy trẻ con lên bacũng thường làm. Người chửi mình, mình vẫn giữ thái độbình thản, lòng không rạo rực, mới thực khó. Ðiều này,chỉ những bậc Thánh nhân, những hạng anh hùng mới làm được.Muốn làm anh hùng, bạn phải làm những việc các bậc anhhùng đã làm. Còn việc hàng ngày của trẻ con ấy, bạn nêntránh xa; nếu bạn làm theo, bạn đã trở thành trẻ con nốt!

Chắc bạn sẽ băn khoăn hỏi tôi:Tại sao các bậc Thánh nhân chịu đựng được những cáikhó chịu đựng ấy? - Thưa bạn! bởi các Ngài dồi dào nghịlực, sáng suốt nhận định lẽ phải nên chịu đựng rấtdễ dàng. Bằng chứng, đức Thích-ca một hôm đang giảng đạo,bỗng một kẻ ngoại đạo đến nhục mạ Ngài. Ngài yên lặngkhông đáp, gương mặt tươi tỉnh như không. Nói mà khôngngười đáp, khác nào nhóm lửa giữa hư không, kẻ ngoạiđạo bực tức hỏi Ngài: "Tại sao tôi nhục mạ ông, mà ôngkhông trả lời?" Phật ung dung đáp: "Này ngươi! Ngươi đemmột món quà đến cho ta, ta không nhận, món quà ấy về ai?"Người ngoại đạo đáp: "Tôi cho ông, ông không nhận là vềtôi." Phật bảo: "Cũng thế, ngươi nhục mạ ta, ta không nhậnthì ngươi tự chuốc họa vào mình." Một hôm đi dạo phố,bạn gặp người điên rượt đánh bạn. Trường hợp đó,bạn nghĩ sao? Ðánh lại họ chăng, hay chạy tránh họ? - Nếubạn nhận bạn là người trí, bạn chỉ yên lặng lánh xahọ. Vì họ đã là điên mà mình chống cự họ, mình cũngđiên nốt. Cũng thế, giữa đời này những kẻ gây sự vôcớ, khác nào người điên kia. Ta là người trí nên tránhhọ, mà không nên chống đối.

Người tu đức nhẫn nhục khôngnhững chịu đựng những cơn phẫn nộ không cho dấy khởi,mà bất cứ điều gì làm cho tâm hồn xao xuyến rạo rựcđều chịu đựng để dằn ép chúng trở về trạng thái yêntĩnh. Nhẫn nhục là một cách súc tích khí lực điều khiểnthân tâm mình. Người làm chủ được mình là một sức mạnhvô biên. Phật dạy: "Thắng một vạn quân, không bằng thắngmình, thắng mình mới là chiến công oanh liệt."(KinhPháp Cú)

Người đời chỉ mong chinh phụckẻ khác, chinh phục ngoại cảnh mà quên đi nội tâm. Khácnào con trong nhà không dạy, không răn, mà đi dạy răn con ngườihàng xóm, thật là một việc viển vông. Bắt nạt ngườicung kính, tuân lệnh mình, mà mình nô lệ thất tình lục dục,thì còn tai hại nào to hơn! Ông A có uy quyền, có thế lực,ai cũng sợ, cũng khiếp, bảo điều gì ai cũng phải theo. Nhưvậy nếu ông A bị nô lệ lòng tham, chúng ta thử nghĩ, nhữngkẻ dưới tay ông sẽ là gì? - Phải chăng sẽ là những conchó săn đang lao mình trong rừng rậm. Trong xã hội này, nếuai cũng muốn tạo uy quyền bên ngoài, mà không thắng đượcbên trong, thì xã hội sẽ ra sao?

Tóm lại, tạo uy quyền bên ngoàituy khó, nhưng đã lắm người tạo được. Ðiều phục nộitâm là chuyện khó gấp bội lần hơn, chỉ những bậc Thánhnhân, những vị anh hùng mới làm được. Vì thế, đức Thích-cachưa từng cầm gươm lên ngựa chinh phục một ai, chỉ ngồitĩnh tọa dưới cội bồ-đề, chuyên gạn lọc nội tâm, màNgài đã được hiệu "Ðiều Ngự Sư" hay đấng "Ðại HùngÐại Lực". Ngài là một vị "Anh hùng muôn đời". Tôi mongbạn, một thanh niên của nước Việt Nam, bạn hãy đắn đocẩn thận, trước khi bạn tập làm "anh hùng".


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
08/02/201507:00(Xem: 3137)
Dĩ nhiên, theo quan điểm của Phật Giáo, không chỉ theo cảm nhận thông thường, có một sự bắt đầu và có sự chấm dứt. Như vậy là hợp lý; đấy là quy luật; đấy là tự nhiên. Cho nên bất cứ chúng ta gọi là Big Bang hay điều gì như vậy đi nữa, có một tiến trình tiến hóa hay một tiến trình của sự bắt đầu. Cho nên phải có một sự chấm dứt. Trong bất cứ trường hợp nào đi nữa, tôi nghĩ sự chấm dứt hay tận thế sẽ không xảy ra trong vài triệu năm nữa. Bây giờ, sự ô nhiễm. Như quý vị biết tôi đến từ Tây Tạng. Khi chúng tôi ở Tây Tạng, chúng tôi không có ý tưởng về ô nhiễm. Mọi thứ rất trong sạch! Trong thực tế, lần đầu tiên khi tôi biết qua ô nhiễm và nghe mọi người nói về rằng tôi không thể uống nước, nó làm tôi ngạc nhiên. Cuối cùng kiến thức của chúng ta được mở rộng.
11/02/201111:56(Xem: 15385)
Danh từ Ðạo Phật (Buddhism) xuất phát từ chữ "Budhi" nghĩa là "tỉnh thức" và như vậy Ðạo Phật là triết học của sự tỉnh thức. Nền triết học này khởi nguyên từ một kinh nghiệm thực chứng...
26/09/201511:02(Xem: 2934)
Cây bạch đàn là cây cao và có cành lá xum xuê nhất khu vực này. Tiếng chim kêu hót vang lừng mỗi sáng là từ trên những cành cao của cây này. Xa hơn, ở đầu đường, có hai cây cau dừa (cây cọ — palm tree), cao hơn cây bạch đàn nhiều, nhưng chim không làm tổ trên ấy (không hiểu vì sao; có lẽ vì cây quá cao, hoặc ở đó có nhiều tranh chấp, hiểm nguy hơn). Nơi cây bạch đàn, có ít nhất vài tổ chim, khác loại. Đúng là “đất lành chim đậu.” Có lần nghe tiếng quạ kêu bất thường, tưởng là quạ đến đuổi phá các loài chim khác, nào ngờ quạ bị chim đuổi. Rõ ràng là hai con chim trắng, thân nhỏ, lại rượt đuổi mấy con quạ đen to gấp ba lần. Không chỉ đuổi khỏi cây bạch đàn, mà đuổi thật xa, tít trên không trung, nhào lộn ngoạn mục, đuổi khỏi khu vực, đuổi khuất tận dãy phố bên kia đường. Thế mới biết, quạ tuy thân to lớn, bộ dạng dữ dằn, tiếng kêu rùng rợn ma quái so với các loài chim hiền lành khác, mà khi lâm trận thì lại không có chút dũng khí hay tinh thần chiến đấu nào. Quạ chỉ giỏi tấn công nhữn
09/04/201506:28(Xem: 3220)
Kính mừng sinh nhật 80 của Đức Đạt Lai Lạt Ma
22/07/201008:02(Xem: 6011)
Tôi phải thú nhận rằng hình như có điều gì không ổn khi một người suốt đời sống trong thế tục như tôi lại viết lời giới thiệu cho một quyển sách về giáo lý của Đức Phật về sự thành đạt, trí tuệ và bình an nội tâm. Quan điểm của tôi về tôn giáo đã bị chỉ trích nhiều, vì tôi tin rằng hầu hết các tôn giáo đều là một hình thức tâm bị nhiễm vi-rút (virus) làm lây nhiễm chúng sanh bình thường mạnh khỏe –và thường là có tri thức. Chỉ có Phật giáo dường như tách biệt với các tôn giáo khác vì tính chất cởi mở, uyển chuyển và thực dụng. Do đã sống hơn nữa thể kỷ ở Sri Lanka, tôi đã nhìn thấy giáo lý của Đức Phật đã được áp dụng như thế nào bởi nhiều thành phần xã hội, bằng nhiều phương cách khác nhau. Dầu nghe có vẻ lạ, nhưng những người hoàn toàn có lý trí và những kẻ bảo thủ một cách điên cuống đều cho rằng niềm tin và thái độ củ
24/06/201504:00(Xem: 11648)
Lời vàng của Thầy tôi, một Hướng dẫn vào các sự Chuẩn bị cho Tâm-yếu của Phạm Vi Bao La từ Đại Viên Mãn, trình bày các con đường của bốn trường phái chính của Phật Giáo Tây Tạng mà không có bất kỳ mâu thuẫn nào giữa chúng.
28/12/201011:02(Xem: 4915)
Bằng một lối trình bày sáng sủa, giọng văn hài hước, hơi nhuốm màu bi quan, Stephen Hawking đã dẫn dắt người đọc phiêu lưu suốt lịch sử vũ trụ, từ khi nó còn là một điểm kỳ dị với năng lượng vô cùng lớn, cho tới ngày nay.
29/12/201006:42(Xem: 6174)
"Lược sử thời gian" (A Brief History of Time), một cuốn sách tuyệt diệu, được viết bởi một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất của thời đại chúng ta: nhà toán học và vật lý lý thuyết người Anh Stephen Hawking.
28/08/201017:20(Xem: 22638)
Quyển 6 • Buổi Pháp Thoại Trên Đỉnh Cao Linh Thứu (Gijjhakūṭa) • Ruộng Phước • Tuệ Phân Tích Của Tôn Giả Sāriputta • MÙA AN CƯ THỨ MƯỜI CHÍN (Năm 569 trước TL)- Mỹ Nhân Giá Mấy Xu? • Chuyện Cô Sirimā • Móc Cho Con Mắt Đẹp • Ngạ Quỷ Mình Trăn • Cùng Một Nguyên Lý • “Hớt” Phước Của Người Nghèo! • Ghi chú đặc biệt về hạ thứ 19: • MÙA AN CƯ THỨ HAI MƯƠI (Năm 568 trước TL)-Phước Cho Quả Hiện Tại • Bảy Thánh Sản • Chuyện Kể Về Cõi Trời • Hóa Độ Gia Đình Thợ Săn • Nhân Duyên Quá Khứ
28/08/201011:53(Xem: 26443)
Sau khi sinh hoạt của hội chúng đã tạm thời đi vào quy củ, nền nếp; đức Phật thấy thời tiết có nắng nhẹ, trời không lạnh lắm, thuận lợi cho việc du hành nên quyết định rời Gayāsīsa, đến kinh đô Rājagaha, đường xa chừng sáu do-tuần. Thấy đoàn sa-môn quá đông, khó khăn cho việc khất thực, đức Phật gợi ý với ba anh em Kassapa cho chúng đệ tử phân thành từng nhóm,