Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

2. Cái trí thiền định và nghi vấn không đáp án

13/07/201100:56(Xem: 705)
2. Cái trí thiền định và nghi vấn không đáp án

J. KRISHNAMURTI
SỰ THỨC DẬY CỦA THÔNG MINH
[THE AWAKENING OF INTELLIGENCE]
Lời dịch: ÔNG KHÔNG - 2009

NƯỚC ANH
IX
HAI NÓI CHUYỆN TẠI BROCKWOOD
2

CÁI TRÍ THIỀN ĐỊNH và
NGHI VẤN KHÔNG ĐÁP ÁN

“Thiền định là sự giải phóng toàn năng lượng.” Thế giới phương Tây được xây dựng trên sự đo lường, mà là maya ảo tưởng ở phương Đông. Những trường phái của thiền định là vô ích. Năng lượng phụ thuộc vào hiểu rõ về chính mình. Vấn đề của tự-quan sát về chính mình. Nhìn “không có đôi mắt của quá khứ”. Đặt tên. Cái che giấu trong chính người ta. Thuốc kích thích. Nội dung che giấu và nghi vấn không đáp án. “Thiền định là một cách xóa sạch hoàn toàn mọi thứ mà con người đã tưởng tượng về chính anh ấy và thế giới.” Một cách mạng cơ bản trong người ta gây ảnh hưởng toàn thế giới. Điều gì xảy ra khi cái trí yên lặng? “Thiền định là . . . thấy sự đo lường và vượt khỏi sự đo lường.” Hòa hợp và một “sống hoàn toàn khác hẳn”.

Người hỏi: Trực giác; nhận biết; nhận biết và giấc ngủ; người thầy và người đệ tử.

Chúng ta sẽ tiếp tục điều gì chúng ta đã bàn luận, chúng ta tiếp tục nói sáng nay được chứ? Tôi nghĩ rằng chúng ta nên cùng nhau bàn luận về vấn đề thiền định, những hình thức khác nhau của yoga, và có vô số những nhóm người đang luyện tập những phương pháp không thể tin được này.

Bạn biết không, khi người ta đi khắp thế giới, không chỉ có sự bùng nổ dân số, sự ô nhiễm và sự nặng nề của tệ quan liêu, chuyên chế, không chỉ của những người làm chính trị và những người độc tài mà cũng cả sự chuyên chế của những vị giáo sĩ, những vị đạo sư, những con người đó mà nói rằng họ đạt được sự khai sáng và vân vân. Khi quan sát tất cả điều này, và tình trạng bị quy định sâu thẳm – những hoàn cảnh nghèo khổ và sự xấu xa của liên hệ giữa con người và con người, nó trở nên rõ ràng rằng phải có một cách mạng tổng thể. Một loại văn hóa khác hẳn phải xuất hiện. Văn hóa cũ kỹ hầu như đã chết rồi và tuy nhiên chúng ta lại đang bám chặt nó, và những người còn trẻ kia, phản kháng chống lại nó, nhưng bất hạnh thay đã không tìm được một phương cách hay một phương tiện để thay đổi chất lượng cốt lõi của con người, mà là cái trí. Và nếu không có một cách mạng tâm lý sâu thẳm, chỉ thay đổi trên bề mặt sẽ chẳng có ảnh hưởng bao nhiêu. Và cách mạng này, cách mạng tâm lý này, mà tôi nghĩ là cách mạng duy nhất, chỉ có thể xảy ra được qua thiền định.

Thiền định là sự giải phóng toàn năng lượng, và đó là điều gì chúng ta sẽ cùng nhau bàn luận sáng nay. Bây giờ, từ ngữ “thiền định”, nghĩa lý gốc của từ ngữ đó, là đo lường. Và toàn thế giới phương Tây được đặt nền tảng trên ý tưởng của đo lường đó; và ở phương Đông họ đã nói sự đo lường là maya, ảo tưởng, và vì vậy người ta phải tìm ra cái không thể đo lường. Hai khuynh hướng tách rời hẳn, thuộc văn hóa, thuộc xã hội, và thuộc trí năng và thuộc tôn giáo. Và vì thiền định là một vấn đề rất phức tạp, chúng ta phải tìm hiểu nó khá chầm chậm và tiếp cận nó từ những góc độ khác nhau, luôn luôn nhớ rằng sự cách mạng tâm lý là tuyệt đối cần thiết để cho một loại khác hẳn của thế giới, xã hội, hiện diện. Tôi không biết bạn cảm thấy về nó mãnh liệt đến chừng nào. Có thể hầu hết chúng ta đều quen thói trưởng giả, thoải mái trong lợi tức nhỏ nhoi của chúng ta, gia đình nhỏ xíu của chúng ta, và vân vân và vân vân, ưa thích vẫn có được mọi điều kiện sống như chúng ta có, và không bị quấy rầy; nhưng những biến cố, công nghệ, và tất cả những sự việc kia mà đang xảy ra trong thế giới, đang tạo ra những thay đổi lớn lao phía bên ngoài; nhưng phía bên trong, trong chừng mực nào đó hầu hết chúng ta vẫn còn như chúng ta đã là trong hàng thế kỷ trên hàng thế kỷ, và cách mạng đó chỉ có thể xảy ra tại ngay trung tâm của thân tâm chúng ta. Và cách mạng này đòi hỏi sự phong phú vô hạn của năng lượng. Và thiền định là sự giải phóng của toàn năng lượng đó. Chúng ta sẽ nói chuyện về điều đó.

Bạn thấy, trước hết, làm thế nào người ta có được chất lượng của năng lượng này mà không có xung đột? Chúng ta biết năng lượng máy móc mà là sự ma sát, thuộc máy móc và sự ma sát mà sản sinh năng lượng trong chúng ta, do bởi xung đột, do bởi kháng cự, do bởi kiểm soát và mọi chuyện như thế. Vì vậy có hai loại năng lượng khác hẳn, thuộc máy móc mà là sự ma sát, và liệu có bất kỳ loại năng lượng nào khác, mà không có sự ma sát gì cả, và vì vậy hoàn toàn được tự do và không thể đo lường được? Tôi nghĩ thiền định là sự khám phá ra năng lượng đó, bởi vì nếu người ta không có dư thừa năng lượng, không chỉ thuộc vật chất mà còn nhiều hơn nữa thuộc tâm lý, thuộc trí năng, hành động của chúng ta sẽ không bao giờ trọn vẹn. Nó sẽ luôn luôn sinh ra ma sát, xung đột, đấu tranh. Vì vậy khi quan sát những hình thức khác nhau của thiền định khắp thế giới kể cả Zen, những hình thức khác nhau của yoga được mang đến đây từ Ấn độ, và những nhóm suy gẫm khác như những thầy tu và vân vân, trong tất cả việc đó, nếu người ta quan sát nó rất cẩn thận, đều có ý tưởng của sự kiểm soát, sự chấp nhận của một hệ thống, và luyện tập một lặp lại của những từ ngữ mà được gọi là mantra thần chú, và những hình thức khác nhau của hít thở, hatha yoga và vân vân.

Vì vậy trước tiên chúng ta hãy phơi bày tất cả chúng, bằng cách tìm hiểu, không chấp nhận điều gì họ nói, tìm hiểu điều gì họ đã nói về chính họ, thấy được sự thật hay giả dối của nó. Trước hết có sự lặp lại này của những từ ngữ: những từ ngữ, những câu văn, những câu thần chú đó, một loạt những cụm từ được cho bởi một vị đạo sư, một người thầy, được thụ giáo, trả mười bảng Anh, mười lăm bảng hay một trăm bảng để cho bạn học một cụm từ đặc biệt được lặp lại bởi bạn một cách bí mật. Có lẽ một số các bạn đã thực hiện việc đó và bạn biết nhiều về nó. Và nó được gọi là thần chú yoga, được mang đến đây từ Ấn độ. Tôi không biết lý do tại sao bạn trả một xu để lặp lại những từ ngữ nào đó từ người nào đó mà nói “Nếu bạn làm việc này bạn sẽ đạt được sự khai sáng – hay là bạn sẽ có một cái trí yên lặng nào đó” và mọi chuyện như thế. Bạn biết khi bạn lặp lại liên tục một loạt những từ ngữ, dù rằng nó là Ave Maria hay những từ ngữ tiếng Phạn khác hay – thức uống mới nhất là gì nhỉ? – coca cola – và khi bạn lặp lại những từ ngữ đó và lặp đi lặp lại, rõ ràng cái trí của bạn trở nên khá đờ đẫn và bạn có một nhận biết đặc biệt của sự hợp nhất, sự yên lặng và bạn nghĩ việc đó sẽ tạo ra sự rõ ràng. Bạn có thể thấy sự vô lý hoàn toàn của nó: bởi vì, trước hết tại sao bạn lại phải chấp nhận điều gì bất kỳ người khác nói về bất kỳ điều gì, về những vấn đề này, kể cả tôi? Tại sao bạn phải chấp nhận bất kỳ uy quyền nào về chuyển động thuộc sống bên trong. Chúng ta phủ nhận uy quyền bên ngoài – nếu bạn có nhận biết thuộc trí năng, có quan sát thuộc chính trị, những sự việc khác, bạn phủ nhận nó. Nhưng rõ ràng chúng ta lại chấp nhận uy quyền của người nào đó mà nói, “Tôi biết, tôi đã đạt được, tôi đã nhận ra.” Con người mà nói rằng anh ấy có, con người mà nói rằng anh ấy biết, là không biết. Đúng chứ? Khoảnh khắc bạn nói rằng bạn biết, bạn không biết gì cả. Bởi vì bạn biết cái gì? Vài trải nghiệm bạn đã có, loại tầm nhìn nào đó, loại khai sáng nào đó – tôi không thích dùng từ ngữ “khai sáng” đó. Và khi bạn đã trải nghiệm việc đó, bạn nghĩ rằng bạn đã đạt được một trạng thái lạ thường nào đó, một tầm nhìn lạ thường nào đó, và đó là quá khứ, bạn chỉ có thể biết một cái gì đó mà qua rồi và vì vậy không còn sinh khí. Vì vậy khi tất cả những người này, mà tôi thích gọi họ là băng đảng này, đến với bạn và nói họ đã nhận ra, làm việc này hay làm việc kia, cho thật nhiều tiền bạc, vậy thì rõ ràng nó quá vô lý. Vì vậy chúng ta có thể gạt đi tất cả điều đó.

Tiếp theo chúng ta cũng có thể gạt đi toàn ý tưởng của luyện tập một hệ thống, một phương pháp. Khi bạn luyện tập một phương pháp với mục đích để đạt được sự khai sáng, hay ơn lành, hay có một cái trí yên lặng, hay đạt được một trạng thái thanh thản, khi bạn luyện tập một phương pháp, dù là phương pháp nào, rõ ràng nó làm cho cái trí trở nên máy móc. Bạn lặp đi lặp lại những tư thế ngồi nào đó, hít thở, bạn biết tất cả việc đó, lặp lại, luyện tập sự tỉnh thức, mà là hoàn toàn vô lý. Lúc đó sự luyện tập này không chỉ hàm ý sự đè nén của chuyển động riêng của bạn, của hiểu rõ riêng của bạn, sự tuân phục, và sự xung đột vô tận liên quan đến việc luyện tập một hệ thống đặc biệt – và cái trí thích tuân phục một hệ thống bởi vì lúc đó nó được tinh lọc và nó dễ dàng sống theo lối đó. Đúng chứ? Vì vậy ngay lúc này liệu chúng ta có thể gạt bỏ đi tất cả những hệ thống của thiền định?

Vậy thì thiền định là gì? Nó là sự kiểm soát của tư tưởng? Và nếu nó là như thế, ai là người kiểm soát tư tưởng? Người kiểm soát tư tưởng chính là tư tưởng, phải không? Toàn văn hóa của chúng ta ở cả phương Đông lẫn phương Tây đều đặt nền tảng trên sự kiểm soát – kiểm soát tư tưởng, và tập trung mà trong đó chỉ có một tư tưởng có thể được theo đuổi đến tận cùng. Tôi hy vọng chúng ta đang gặp gỡ lẫn nhau, được chứ? Tôi sẽ tiếp tục? Tại sao người ta phải kiểm soát? Kiểm soát hàm ý bắt chước, tuân phục. Kiểm soát hàm ý chấp nhận một khuôn mẫu như uy quyền, tùy theo đó bạn đang cố gắng sống – khuôn mẫu đó được thiết lập bởi xã hội, văn hóa, bởi vị giáo sĩ, bởi người nào đó mà bạn nghĩ có hiểu biết, có sự khai sáng và vân vân. Và tùy theo khuôn mẫu đó người ta cố gắng sống, đang đè nén những cảm thấy và những ý tưởng riêng của người ta và đang cố gắng tuân phục. Vì vậy trong đó có xung đột, và tại cơ bản sự xung đột là sự lãng phí của năng lượng. Vì vậy sự tập trung, mà rất nhiều người ủng hộ trong thiền định, là hoàn toàn sai lầm. Bạn đang chấp nhận tất cả điều này, hay bạn chỉ đang lắng nghe do buồn chán? Vì vậy chúng ta sẽ tìm hiểu câu hỏi này, liệu tư tưởng mà không có bất kỳ hình thức kiểm soát nào, kiểm soát là đè nén, tuân phục, xung đột, liệu tư tưởng có thể vận hành khi cần thiết, như trong hiểu biết, trong hành động, và hoàn toàn yên lặng trong bất kỳ thời điểm nào khác? Bạn theo kịp câu hỏi của tôi chứ? Đó là một câu hỏi thực sự: liệu rằng cái trí mà bị nhồi nhét bởi quá nhiều hoạt động của tư tưởng và vì vậy hỗn loạn, và đang cố gắng tìm sự rõ ràng trong hỗn loạn đó, tự-ép buộc chính nó phải kiểm soát, phải tuân phục đến một ý tưởng, và vì vậy tạo ra càng ngày càng nhiều thêm hỗn loạn trong chính nó. Tôi muốn tìm ra liệu cái trí đó có thể yên lặng và chỉ vận hành khi cần thiết, như trong hiểu biết hay không? Bạn đang theo kịp câu hỏi của tôi? Tôi đang trình bày rõ ràng chứ?

Và rõ ràng là sự kiểm soát, bởi vì nó hàm ý xung đột, là một lãng phí năng lượng vô cùng. Làm ơn, đó là điều quan trọng cần hiểu rõ bởi vì tôi cảm thấy thiền định phải là một giải phóng năng lượng mà trong đó không có một mảy may ma sát nào. Và làm thế nào một cái trí sẽ thực hiện được điều này? Làm thế nào nó sẽ có năng lượng như thế mà trong đó mọi hình thức ma sát đều kết thúc? Và trong thâm nhập điều đó, người ta phải hiểu rõ hoàn toàn về chính người ta. Phải có sự hiểu rõ hoàn toàn về chính mình. Tôi phải biết về chính tôi một cách hoàn toàn, và liệu điều đó có thể được? Không phải lệ thuộc vào bất kỳ người tâm lý học, người triết lý, người thầy, hay một khuôn mẫu được đặt ra bởi một văn hóa đặc biệt, nhưng hiểu rõ thấu suốt về chính mình, cả tại mức độ ý thức bên ngoài lẫn tại những mức độ sâu thẳm hơn, tổng thể. Thế là, khi có sự hiểu rõ, hiểu rõ về chính mình một cách tổng thể, lúc đó có sự kết thúc của xung đột, và đây là thiền định.

Bây giờ làm thế nào tôi hiểu rõ về chính tôi? Tôi chỉ có thể hiểu rõ về chính tôi trong sự liên hệ. Tôi có thể quan sát hay sự quan sát về chính tôi xảy ra chỉ khi nào có sự đáp trả, sự phản ứng, trong liên hệ; và không có sự việc như tách rời, mặc dù cái trí đang luôn luôn tự-tách rời chính nó trong tất cả những hoạt động của nó, dựng lên một bức tường quanh chính nó với mục đích để không bị tổn thương, với mục đích để không có bất kỳ bất tiện, bất hạnh nào, bất kỳ rắc rối nào. Nó luôn luôn tự-tách rời chính nó trong hoạt động của chính nó, hoạt động tự cho mình là trung tâm và tôi muốn hiểu rõ về chính tôi giống như tôi muốn biết làm thế nào để đi từ đây đến một thị trấn đặc biệt, rõ ràng, quan sát mọi thứ mà liên quan đến chính tôi, những cảm giác của tôi, những tư tưởng của tôi, những động cơ của tôi, nhận biết được hay không-nhận biết được. Làm thế nào điều này có thể được? Bạn biết, hiểu rõ về chính người ta đã là – những người Hi lạp đã nói về nó, người Ấn độ giáo đã nói về nó, những người Phật giáo đã nói về nó, hiểu rõ về chính bạn, nhưng chắc chắn rằng đó là một trong những sự việc khó khăn nhất khi hiểu rõ về chính mình. Và sáng nay chúng ta sẽ tìm ra làm thế nào để nhìn vào chính chúng ta, bởi vì khi người ta hiểu rõ tổng thể về chính người ta, trạng thái tổng thể đó ngăn cản mọi ma sát, và thế là từ đó hiện diện chất lượng của năng lượng này mà hoàn toàn khác hẳn.

Vì vậy muốn tìm ra làm thế nào quan sát về chính mình, người ta phải thấy chúng ta có ý gì qua từ ngữ quan sát. Khi chúng ta quan sát những sự vật khách quan như cây cối, những đám mây, những sự việc phía bên ngoài chúng ta, không phải chỉ có không gian giữa người quan sát và vật được quan sát, không gian vật lý, nhưng cũng còn có cả không gian của thời gian. Đúng chứ?

Khi bạn nhìn cái cây – làm ơn lắng nghe điều này – khi bạn nhìn cái cây không phải chỉ có khoảng cách vật lý nhưng cũng còn có cả khoảng cách tâm lý. Có khoảng cách giữa bạn và cái cây, khoảng cách được tạo ra bởi hình ảnh như hiểu biết – đó là một cây sồi, cây elm, cái hình ảnh, và hình ảnh đó giữa bạn và cái cây gây tách rời bạn. Nhưng khi chất lượng cái trí của người quan sát không có hình ảnh, hình ảnh đó là sự tưởng tượng, vậy thì có một liên hệ hoàn toàn khác hẳn giữa người quan sát và vật được quan sát. Đúng chứ? Bạn đã từng làm việc này chưa, đã nhìn một cái cây mà không có một từ ngữ nào của ưa thích hay không-ưa thích, mà không có một hình ảnh nào và lúc đó bạn đã nhận thấy chuyện gì xảy ra không? Vậy thì lần đầu tiên bạn thấy cái cây như nó là, và bạn thấy được vẻ đẹp của nó, màu sắc, chiều sâu, bạn biết không, sức sống của nó. Điều đó khá dễ dàng khi bạn quan sát một cái cây, một người khác, nhưng để quan sát về chính bạn, theo cách đó, đó là quan sát mà không có người quan sát – bạn đang theo kịp tất cả việc này chứ? Vì vậy người ta phải tìm ra ai là người quan sát, cái gì là người quan sát.

Tôi muốn quan sát về chính tôi, tôi muốn biết về chính tôi càng sâu thẳm bao nhiêu càng tốt. Và tôi quan sát về chính tôi. Và cái gì là người quan sát mà đang quan sát? Cái gì là bản chất của người quan sát đó, cấu trúc của người quan sát đó? Người quan sát đó là quá khứ, phải không – hiểu biết quá khứ, cái gì anh ấy đã nhớ, đã thâu lượm, đã lưu trữ, quá khứ là văn hóa, tình trạng bị quy định – đó là người quan sát, mà nói, điều này đúng, điều này sai, điều này phải, điều kia không phải, điều này tốt, tôi sẽ tiếp tục, điều này xấu, tôi không được tiếp tục. Vì vậy người quan sát là quá khứ, và với cặp mắt của quá khứ chúng ta cố gắng thấy điều gì chúng ta là. Sau đó chúng ta nói, tôi không thích cái này, tôi xấu xa, hay, tôi sẽ giữ lại cái này – bạn theo kịp không? Tất cả những phân biệt, những phê bình đó xảy ra. Bây giờ liệu tôi có thể nhìn vào chính tôi mà không có đôi mắt của quá khứ? Vậy thì liệu có một người quan sát? Vậy thì chỉ có vật được quan sát, không còn người quan sát. Làm ơn chỉ thấy điều này. Tôi ghen tị, tôi ăn uống quá độ, tôi tham lam và phản ứng thông thường là, tôi không được ăn uống nhiều nữa, tôi không được tham lam nữa, tôi phải đè nén, bạn biết tất cả những việc còn lại theo sau. Vì vậy trong đó có người quan sát đang cố gắng kiểm soát tham lam của anh ấy, ghen tị của anh ấy, và mọi chuyện như thế. Bây giờ khi có sự nhận biết được về tham lam, về ăn uống quá độ của bạn, hay về bất kỳ điều gì mà không có người quan sát, điều gì xảy ra? Chúng ta đang theo sát lẫn nhau chứ, chúng ta đang làm việc này chứ? Không à? Tôi ăn uống quá độ, sự tham lam của tôi, tôi rất tham lam. Liệu tôi có thể quan sát sự tham lam đó mà không cho nó một cái tên như tham lam, bởi vì khoảnh khắc tôi đặt tên nó, tôi đã cố định nó trong ký ức của tôi, như tham lam, mà nói, tôi phải chế ngự nó, tôi phải kiểm soát.

Vì vậy liệu có một quan sát về tham lam mà không có từ ngữ, mà không bênh vực nó, mà không chỉ trích nó? Mà có nghĩa, liệu tôi có thể quan sát sự việc được gọi là tham lam này mà không có bất kỳ phản ứng nào? Quan sát như thế không là một hình thức của kỷ luật, đúng chứ, không bị áp đặt bởi bất kỳ khuôn mẫu đặc biệt nào và thế là tuân phục, đè nén, và mọi chuyện như thế; nhưng quan sát bất kỳ điều gì, quan sát những chuyển động đó mà ở trong chính tôi, tham lam, ghen tị, ăn uống quá độ, tức giận, ganh tị, lo âu, hút thuốc, uống rượu, bạn theo kịp chứ, nguyên xâu chuỗi của những hành động, mà không chỉ trích, bênh vực hay đặt tên, chỉ quan sát. Vậy thì bạn sẽ thấy, nếu bạn quan sát như thế, cái trí không còn lãng phí năng lượng. Vậy thì nó tỉnh thức, và thế là nó có năng lượng để giải quyết sự việc nó đang quan sát. Đúng chứ? Tất cả các bạn đều ngủ rồi sao?

Người hỏi: Tôi xin phép được hỏi, thưa ông, liệu “cái tôi” đang quan sát “cái tôi” mà không đặt tên nó như “cái tôi”, giống như đang quan sát quá khứ, mà cũng không đặt tên nó như quá khứ.

Krishnamurti: Hoàn toàn đúng thưa bạn. Đó là nó. Nhưng ngay khi bạn hiểu rõ toàn cơ cấu máy móc của nó, nó không trở nên khó khăn. Ngay khi bạn thấy sự thật của nó, thưa bạn, sự thật đó, sự kiện đó, hành động. Người ta có thể làm điều đó tại tầng ý thức bên ngoài. Có quá nhiều sự phản ứng, những động cơ, những khuynh hướng, những thói quen, những kiềm chế, những sợ hãi không nhận biết được của những tầng ý thức bên trong, làm thế nào người ta giải quyết được tất cả điều đó, những tích lũy được che giấu? Người ta phải qua phân tích lớp này qua lớp khác, phơi bày tất cả việc đó qua những giấc mộng à? Bạn theo kịp chứ? Làm thế nào tất cả việc đó được phơi bày hoàn toàn, để cho hiểu rõ về chính mình trở nên trọn vẹn? Bạn đã hiểu rõ câu hỏi của tôi chứ?

Bây giờ làm thế nào điều này có thể xảy ra được? Rõ ràng rằng nó không thể xảy ra được bởi cái trí tầng ý thức bên ngoài. Tôi không thể tìm hiểu một cách nhận biết được về tầng ý thức bên trong, tầng ý thức bị che giấu – bạn có thể thực hiện được không?

Người hỏi: Không.

Krishnamurti: Đừng nói “không” – hãy thấy sự khó khăn của nó, bởi vì tôi không nhận biết được điều gì bị che giấu và những điều gì bị che giấu đó có lẽ gợi ý qua những giấc mộng nhưng những giấc mộng cần được diễn giải và tất cả những phức tạp – và tất cả điều đó sẽ mất nhiều thời gian, phải không?

Người hỏi: Tôi nghĩ có thể hiểu rõ về chính mình bằng sự phân tích nhờ vào những loại thuốc kích thích nào đó, mà không có xung đột.

Krishnamurti: Liệu người ta sử dụng thuốc LSD hay những loại thuốc kích thích khác mà trợ giúp hiểu rõ nhiều, bởi vì trong đó không có xung đột gì cả. Vì vậy bạn làm ơn sử dụng thuốc kích thích đi. Hãy thực sự sử dụng nó, uống bất kỳ loại thuốc nào, LSD, cần sa, bất kỳ thứ nào trong chúng – nó thực sự phơi bày toàn bộ nội dung của ý thức, hay theo hóa học nó tạo ra một trạng thái nào đó của cái trí mà hoàn toàn khác hẳn sự hiểu rõ về chính mình? Những viên thuốc này – tôi không bao giờ dùng chúng – ở Ấn độ họ đã dùng chúng nhiều lắm – tôi đã nhìn thấy nhiều người ở đó. Tôi cũng đã nhìn thấy nhiều sinh viên trong những trường đại học ở Mỹ, và nhiều, nhiều người khác đã sử dụng những loại thuốc khác nhau, LSD, cần sa, bạn biết, tôi không biết tất cả những tên khác là gì – những loại thuốc tạo ảo giác. Nếu bạn đã quan sát, những loại thuốc này có ảnh hưởng đến cái trí, đến chính những tế bào não. Chúng hủy hoại bộ não. Nếu bạn đã nói chuyện với một hay nhiều người đã sử dụng thuốc, họ không thể lý luận, họ không thể theo đuổi một chuỗi lý luận của tư tưởng – và những bác sĩ, những người khoa học đang bắt đầu nói rằng nó có hủy hoại chính cấu trúc của những tế bào não. Không những chỉ LSD nhưng cần sa, mà còn nguy hiểm hơn LSD nhiều bởi vì nó để lại một căn bệnh độc tố trong những tế bào não và rất khó khăn khi muốn loại bỏ nó. Ở Ấn độ họ đã dùng thuốc men trong hàng triệu, hàng ngàn năm và họ là những người ngu dốt nhất khi đã sử dụng thuốc kích thích. Và cũng vậy những người tạm gọi là có trí năng ở Ấn độ đã khước từ nó, đã nói rằng đừng sử dụng nó, đừng đụng tới nó. Tôi không đang yêu cầu bạn không sử dụng nó, việc đó tùy bạn, nhưng khi bạn thấy được ảnh hưởng của nó, vào con người – họ không có ý thức của trách nhiệm, họ nghĩ rằng họ có thể làm bất kỳ điều gì họ ưa thích, nhiều, nhiều bệnh viện đầy ắp những con người này mà về mặt tinh thần đã bị mất cân bằng do bởi thuốc kích thích.

Chúng ta đang nói về cái gì đó mà không thuộc hóa học. Nếu LSD hay bất kỳ loại thuốc kích thích nào có thể tạo ra một trạng thái của cái trí mà trong đó không còn xung đột, và cùng lúc lại hoàn toàn có trách nhiệm, một chuỗi liên kết của tư tưởng, và hành động, đó là một sự việc tuyệt vời.

Người hỏi: (Không nghe rõ)

Krishnamurti: Xin lỗi, tôi không nghe được. Tôi đang đến một kết luận? Đó là là điều gì bạn đang nói phải không thưa bạn?

Người hỏi: Tôi thấy một chuỗi suy nghĩ của ông là không hợp lý. Và tôi cũng không thể thấy làm thế nào ông có thể tranh luận chống lại việc sử dụng thuốc kích thích nếu ông không có bất kỳ kinh nghiệm nào về việc sử dụng thuốc kích thích.

Krishnamurti: A chờ đã. Làm thế nào ông có thể tranh luận chống lại việc sử dụng thuốc kích thích nếu chính ông không sử đụng thuốc kích thích? Bạn phải trải qua những hình thức khác nhau của trải nghiệm, bạn phải nhậu nhẹt để hiểu rõ trạng thái say xỉn hay sao? Bạn phải tức giận với mục đích để tìm ra điều gì không là tức giận à? Bạn phải ăn uống quá độ để – và vân vân và vân vân. Người ta không thể quan sát mà không trải qua tất cả trò ma mãnh của con người hay sao? Vì vậy tôi đang nói, chúng ta đang hỏi làm thế nào người ta phơi bày được toàn nội dung nằm che giấu, chỉ qua một thoáng nhìn – không cần trải qua một loạt của những giấc mộng, không phải qua phân tích, tất cả điều đó hàm ý thời gian và sự lãng phí năng lượng phải không? Làm thế nào người ta quan sát được toàn nội dung của ý thức, cái hiển lộ và cái ẩn nấp, cái hời hợt và cái sâu sắc, tại một cái nhìn? Bạn hiểu rõ chứ? Bởi vì đây là một câu hỏi quan trọng. Tôi muốn hiểu rõ về chính tôi – chính tôi là tất cả quá khứ, những biến cố trong sống hiện tại của tôi, những trải nghiệm, những tổn thương, những lo âu, những tội lỗi, những sợ hãi khác nhau – làm thế nào tôi có thể hiểu rõ tất cả điều đó mà không có một phân tích nào, mà không trải qua tất cả những giấc mộng và những gợi ý và vân vân, hiểu rõ tất cả điều đó ngay tức khắc? Hiểu rõ tất cả điều đó ngay tức khắc trao tặng năng lượng vô hạn. Bạn theo kịp không? Tôi đang trình bày rõ ràng chứ?

Bây giờ làm thế nào bạn thực hiện được điều đó? Đó là một điều không thể thực hiện được hay sao? Và chúng ta phải đặt ra nghi vấn không đáp án để khám phá một phương cách ra khỏi nó. Nếu chúng ta không đặt ra nghi vấn không đáp án chúng ta luôn luôn đang giải quyết cái gì có thể được, và cái gì có thể được lại chẳng có ý nghĩa bao nhiêu. Tôi không biết liệu bạn có gặp gỡ điều này? Vì vậy tôi đang đặt ra câu hỏi không thể trả lời được, mà bắt buộc toàn nội dung này của ý thức phải được phơi bày và hiểu rõ nó, thấy được nó trọn vẹn mà không có thời gian, mà có nghĩa rằng sự phân tích, tìm hiểu, tra xét và theo dõi tầng này sau tầng khác, tầng này sau tầng khác – tất cả việc đó là một lãng phí của thời gian. Vậy là làm thế nào cái trí sẽ quan sát toàn nội dung này bằng một cái nhìn? Điều đó có thể được không?

Nếu câu hỏi đó được đặt ra cho bạn như nó đang được đặt ra lúc này, sự phản ứng của bạn là gì? Nếu bạn chân thật, nếu bạn thực sự đang lắng nghe câu hỏi đó, sự phản ứng của bạn là gì? Chắc chắn bạn nói, tôi không thể thực hiện được nó. Đúng chứ? Chắc chắn bạn thực sự không biết làm thế nào để thực hiện nó. Đúng chứ? Bạn thực sự không biết, phải không? Lắng nghe, làm ơn hãy lắng nghe. Bạn không biết phải không? Hay bạn đang chờ đợi người nào đó bảo cho bạn? (Tiếng cười) Không, làm ơn, điều này nghiêm túc lắm. Làm ơn hãy lắng nghe điều này. Nếu tôi tự-nhủ với chính mình, tôi không biết, liệu tôi đang chờ đợi người nào đó bảo cho tôi biết? Tôi đang chờ đợi một câu trả lời? Vậy thì khi tôi đang chờ đợi một câu trả lời, người nào đó bảo cho tôi, vậy thì tôi đã biết rồi. Đúng chứ? Bạn đang theo kịp điều này? Khi tôi nói, tôi không biết, tôi thực sự không biết – tôi không đang chờ đợi người nào đó bảo cho tôi, tôi không đang chờ đợi một sự việc gì bởi vì không ai có thể trả lời nó. Vì vậy tôi thực sự không biết. Đúng chứ? Bây giờ, trạng thái của cái trí mà nói, tôi thực sự không biết là gì? Tôi không thể tìm được nó trong bất kỳ quyển sách nào, tôi không thể hỏi bất kỳ ai, tôi không thể đến bất kỳ người thầy, vị giáo sĩ, tôi thực sự không biết. Khi cái trí nói, “Tôi không biết” – trạng thái của cái trí là gì? Làm ơn hãy lắng nghe, đừng vội trả lời tôi. Làm ơn hãy nhìn nó bởi vì chúng ta luôn luôn nói, “Chúng tôi biết”. Tôi biết người vợ của tôi, tôi biết môn toán học, tôi biết điều này, tôi biết điều kia. Chúng ta không bao giờ nói, “Tôi thực sự không biết.” Và tôi đang hỏi, trạng thái của cái trí mà thực sự, chân thật nói, “Tôi không-biết” là gì?

Người hỏi: Trống rỗng.

Krishnamurti: Không phải trống rỗng – chúng ta sẽ dùng chút ít thời gian, có chút ít kiên nhẫn với chính các bạn, đừng ngay tức khắc thốt ra bằng từ ngữ. Khi tôi nói, tôi không biết và tôi thực sự có ý rằng tôi không biết, trạng thái cái trí của tôi là gì? Nó không có câu trả lời. Nó không mong đợi bất kỳ thứ gì từ bất kỳ ai. Đúng không? Nó không đang chờ đợi, nó không đang mong đợi. Thế là điều gì xảy ra? Trạng thái của cái trí mà nói, tôi không biết là gì? Nó không hoàn toàn một mình à? Đúng chứ? Nó không cô lập. Cô lập và cô đơn là hai sự việc khác hẳn. Cô đơn, trong chất lượng của cô đơn đó không có ảnh hưởng, không có kháng cự, nó đã tự-xóa sạch chính nó khỏi tất cả quá khứ, nó nói, tôi thực sự không biết. Vì vậy cái trí khi nó nói, tôi thực sự không biết, đã tự làm trống không chính nó khỏi tất cả nội dung của nó. Đúng chứ? Bạn đã hiểu điều này chưa?

Người hỏi: Vâng.

Krishnamurti: Bạn hiểu à? Đừng, làm ơn, làm ơn.

Tôi không biết làm thế nào để phơi bày toàn nội dung ý thức của tôi. Tôi nghĩ tôi có thể phơi bày được nhờ vào sự phân tích. Tôi nghĩ tôi có thể phơi bày được qua sử dụng thuốc kích thích. Tôi nghĩ tôi có thể phơi bày được bằng cách theo một người thầy, một người triết lý, một người tâm lý học hay người phân tích nào đó. Tôi đã cố gắng tất cả những phương cách đó, và tôi thấy tôi vẫn còn bị trói buộc trong mạng lưới của tất cả điều đó, tôi gạt bỏ tất cả điều đó, bởi vì điều đó không giúp đỡ tôi hiểu rõ về chính tôi trọn vẹn, và tôi không biết phải làm gì. Bạn theo kịp không? Tôi không biết phải làm gì. Tôi đã đặt ra nghi vấn không-đáp án và nghi vấn không-đáp án nói, “Tôi không biết”. Thế là cái trí tự-làm trống không chính nó khỏi mọi thứ mà nó có – mọi gợi ý, mọi có thể được, mọi có lẽ được. Thế là cái trí hoàn toàn năng động, trống không khỏi tất cả quá khứ, mà là thời gian, phân tích, uy quyền của ai đó. Thế là nó đã phơi bày tất cả nội dung của chính nó bằng cách phủ nhận nội dung. Lúc này bạn hiểu rõ rồi chứ? Không à? Người nào đó đã hiểu rõ điều này hay tôi đang nói chuyện một mình đây?

Vì vậy, như chúng ta đã nói, thiền định chỉ có thể bắt đầu bằng sự hiểu rõ trọn vẹn về chính mình, đó là bộ phận của thiền định, bộ phận của khởi sự thiền định. Nếu không hiểu rõ về chính mình cái trí có thể dối gạt chính nó, nó có thể có những ảo tưởng. Đó là, bị quy định bởi một văn hóa đặc biệt mà trong đó người ta đã được nuôi dưỡng, Ấn độ giáo, Thiên chúa giáo, Cộng sản – nếu bạn là một người Ấn độ giáo bạn sẽ thấy tùy theo tình trạng bị quy định của bạn, Thượng đế, những ảo tưởng, những thần thoại, sự giả dối, những lời dối gạt; nếu bạn là một người Thiên chúa giáo bạn bị quy định tùy theo văn hóa đặc biệt của bạn, bạn sẽ thấy đấng Christ, bạn sẽ thấy điều này và bạn sẽ thấy điều kia. Nếu bạn là một người Do thái cổ – bạn biết tất cả mọi chuyện như thế, cùng hiện tượng bạn phải trải qua. Và vì vậy khi bạn hiểu rõ tình trạng bị quy định của bạn và được tự do khỏi nó, lúc đó không còn có thể có bất kỳ loại ảo tưởng nào. Và tuyệt đối đó là điều cốt lõi bởi vì chúng ta có thể lừa dối chính chúng ta quá dễ dàng. Vì vậy khi tôi tìm hiểu về chính tôi, tôi thấy rằng ý thức đang tự-làm trống không chính nó khỏi tất cả nội dung của nó qua sự hiểu rõ về chính nó, không phải bằng cách phủ nhận bất kỳ điều gì, nhưng bằng cách hiểu rõ toàn nội dung, điều đó tạo ra một năng lượng vô hạn và tối thiết, bởi vì năng lượng đó thay đổi trọn vẹn tất cả hoạt động của tôi. Nó không còn tự cho mình là trung tâm nữa và vì vậy không còn là nguyên nhân của sự ma sát. Tôi không biết liệu bạn đã theo sát điều này?

Vì vậy thiền định là một cách của xóa sạch hoàn toàn mọi sự việc mà con người đã hình thành về chính anh ấy và về thế giới. Bạn hiểu rõ chứ? Vì vậy anh ấy có một loại cái trí hoàn toàn khác hẳn. Thiền định cũng có nghĩa trạng thái nhận biết – nhận biết được về cả thế giới lẫn toàn chuyển động của chính người ta, mà không có chọn lựa, thấy chính xác “cái gì là”, mà không có bất kỳ biến dạng nào, thấy. Và sự biến dạng xảy ra ngay khoảnh khắc bạn mang vào tư tưởng. Đúng chứ? Tư tưởng có chức năng, chức năng tuyệt đối, nhưng khi có một quan sát, mà tư tưởng can thiệp vào sự quan sát đó như hình ảnh, lúc đó có biến dạng, lúc đó có ảo tưởng. Vì vậy để quan sát thực sự cái gì là, trong chính người ta và trong thế giới, mà không có bất kỳ biến dạng, và để quan sát như thế, một cái trí yên lặng là cần thiết. Bạn hiểu rõ chứ? Một cái trí rất yên lặng là cần thiết. Và người ta biết rằng rất cần thiết phải có một cái trí yên lặng, vì vậy họ nói, kỷ luật. Bạn hiểu rõ chứ? Hãy kiểm soát nó, và có những phương pháp khác nhau để giúp đỡ bạn kiểm soát. Và tất cả điều đó là sự ma sát. Vì vậy nếu bạn muốn quan sát đầy đam mê, đầy mãnh liệt, cái trí chắc chắn trở nên yên lặng. Bạn không cần ép buộc nó. Tôi không hiểu liệu bạn theo kịp? Khoảnh khắc bạn ép buộc nó, nó không còn yên lặng – nó bị chết rồi. Trái lại nếu bạn thấy sự thật rằng để nhận biết được bất kỳ điều gì bạn phải nhìn, và nếu bạn nhìn bằng thành kiến bạn không thể thấy. Nếu bạn thấy điều đó, cái trí của bạn yên lặng.

Vì vậy một cái trí yên lặng, cái trí đứng yên, là cần thiết – không phải qua bất kỳ ý thức của sự tuân phục, kỷ luật, ép buộc. Đúng chứ? Bây giờ điều gì xảy ra trong một cái trí yên lặng? Bởi vì chúng ta đang tìm hiểu không những chất lượng của năng lượng đó mà trong nó không có sự ma sát, nhưng chúng ta cũng đang tìm hiểu làm thế nào tạo ra một thay đổi cơ bản trong chính người ta, chính người ta là thế giới và thế giới là chính người ta, thế giới không khác biệt với tôi, tôi là thế giới. Nó không chỉ là một ý tưởng, một lý thuyết, nhưng một sự kiện thực sự rằng tôi là thế giới và thế giới là tôi. Vì vậy nếu có một thay đổi cơ bản, một thay đổi trong tôi, chắc chắn nó sẽ gây ảnh hưởng thế giới bởi vì tôi là bộ phận của thế giới.

Và trong tìm hiểu thiền định là gì này tôi thấy rằng bất kỳ sự lãng phí năng lượng nào đều bị gây ra bởi sự xung đột trong liên hệ của tôi với một người khác. Và liệu có thể có một liên hệ với một người khác mà trong đó không có xung đột gì cả? Và điều đó chỉ có thể được khi tôi hiểu rõ tình yêu là gì, và sự hiểu rõ về tình yêu là gì, là sự phủ nhận của tình yêu không là gì. Tình yêu không là – như chúng ta đã tìm hiểu vào ngày trước – ghen tuông, tham vọng, tham lam, hoạt động tự cho mình là trung tâm, bạn biết, chắc chắn tất cả điều đó không là tình yêu. Vì vậy, khi trong hiểu rõ về chính mình có sự xóa sạch hoàn toàn của tất cả cái không là tình yêu, vậy thì nó là.

Vì vậy tôi đã tìm ra trong sự tìm hiểu này, quan sát – quan sát mất một giây, sự giải thích phải mất nhiều thời gian, sự mô tả tốn nhiều trang giấy nhưng động thái của quan sát là ngay tức khắc. Tôi đã tìm ra trong sự quan sát này không có phương pháp, không có uy quyền, không có hoạt động tự cho mình là trung tâm, vì vậy không có tuân phục, không có so sánh của chính tôi với một người khác. Và muốn quan sát tất cả điều này cái trí phải yên lặng lạ thường. Nếu bạn muốn lắng nghe điều gì đang được nói sáng nay, ngay lúc này, bạn phải lắng nghe, đúng chứ? Nhưng bạn không lắng nghe, nếu bạn đang suy nghĩ về một điều gì khác, nếu bạn nhàm chán bởi cái này, tôi nên đứng dậy và đi cho rồi. Nhưng nếu ép buộc chính bạn phải lắng nghe là điều vô lý, nhưng nếu bạn thực sự quan tâm đến nó, đầy đam mê, đầy mãnh liệt, vậy thì bạn lắng nghe trọn vẹn, và muốn lắng nghe trọn vẹn cái trí phải yên lặng. Điều đó quá đơn giản.

Bây giờ tất cả việc này là thiền định; không chỉ là một hành động, ngồi một mình trong năm phút, bắt chéo hai chân, hít thở đúng cách – đó không là thiền định, đó là tự-thôi miên. Tôi muốn tìm ra chất lượng của cái trí mà yên lặng hoàn toàn là gì, và cũng muốn tìm ra điều gì xảy ra khi nó đứng yên. Bạn hiểu rõ câu hỏi của tôi chứ? Tôi đã quan sát, tôi đã ghi lại, tôi đã hiểu rõ, tôi đã nhìn ngắm, tôi đã hoàn tất xong việc đó nhưng có một tìm hiểu khác mà là, trạng thái của cái trí, của chính những tế bào não là gì? Những tế bào não lưu trữ để tự-bảo vệ những kỷ niệm mà hữu dụng, những kỷ niệm mà cần thiết, những kỷ niệm mà có lẽ dẫn đến nguy hiểm. Bạn không nhận ra điều này sao? Tôi nghĩ rằng bạn đọc nhiều sách, cá nhân tôi không đọc, tôi chỉ đọc những truyện trinh thám, vì vậy tôi có thể nhìn, tôi có thể nhìn vào chính tôi và tìm ra, tự-nhìn ngắm, không phải lệ thuộc một ai đó – chỉ nhìn ngắm. Tôi đang tự-hỏi chính tôi chất lượng của một cái trí như thế là gì, điều gì đã xảy ra cho bộ não? Bộ não ghi lại, đó là chức năng của nó. Nó vận hành chỉ qua ký ức, để cho nó được bảo vệ, an toàn, chắc chắn, ngược lại nó không thể vận hành. Bộ não có lẽ tìm kiếm sự an toàn trong một loạn thần kinh nào đó. Nhưng nó đã tìm ra sự an toàn ở đó. Nó đã tìm ra sự an toàn trong một chủ nghĩa quốc gia, trong một niềm tin, mà là những hệ thống khác nhau của loạn thần kinh, trong gia đình, trong những sở hữu. Bộ não phải an toàn để vận hành, và có lẽ nó chọn sự an toàn trong cái gì đó mà giả dối, không thực sự, ảo tưởng, loạn thần kinh. Vì vậy khi tôi đã tìm hiểu thấu đáo về chính tôi, tất cả điều này biến mất. Không có loạn thần kinh, không niềm tin, không quốc tịch, không ham muốn gây tổn thương bất kỳ ai, cũng không ghi lại tất cả những tổn thương. Vì vậy lúc đó bộ não là một dụng cụ ghi lại mà không có tư tưởng đang sử dụng nó như “cái tôi” trong vận hành. Vì vậy thiền định ngụ ý rằng không chỉ thân thể yên lặng mà còn bộ não cũng yên lặng. Bạn có khi nào quan sát bộ não của bạn đang vận hành – suy nghĩ riêng của bạn, tại sao bạn suy nghĩ những sự việc nào đó, tại sao bạn phản ứng với những người khác, làm thế nào khi bạn thấy cô độc, cô độc kinh khủng, không được thương yêu, không có gì để bám víu, không hy vọng – bạn biết không, ý thức cô độc lạ lùng này, mặc dù có lẽ bạn đã lập gia đình, có con cái và sống trong một nhóm người nhưng vẫn còn cảm giác của hoàn toàn cô độc này – đúng hơn là trạng thái trống không, không phải cô độc. Và khi thấy nó, người ta cố gắng tẩu thoát khỏi nó, nhưng nếu bạn ở lại cùng nó, không tẩu thoát khỏi nó, chỉ nhìn vào nó trọn vẹn mà không chỉ trích nó, cố gắng vượt khỏi nó, hay tẩu thoát khỏi nó, chỉ quan sát thực sự như nó là, vậy thì bạn sẽ thấy rằng cái gì bạn nghĩ là cô độc không còn hiện diện.

Vì vậy những tế bào não ghi lại, và tư tưởng như “cái tôi”, tham lam của tôi, tham vọng của tôi, những mục đích của tôi, thành tựu của tôi – tất cả điều đó kết thúc. Vì vậy bộ não và cái trí trở nên yên lặng lạ thường. Chúng chỉ vận hành khi cần thiết. Vì vậy bộ não của bạn, cái trí của bạn thâm nhập vào một kích thước hoàn toàn khác hẳn, mà trong đó không có sự diễn tả, bởi vì sự diễn tả không là vật được diễn tả. Sáng nay điều gì chúng ta đã làm là sự diễn tả, sự giải thích, nhưng từ ngữ không là sự việc. Khi chúng ta nhận ra rằng từ ngữ không là sự việc, thế là người ta được tự do khỏi từ ngữ. Chỉ một cái trí yên lặng mới tìm được cái không thể đo lường được – không phải tìm ra. Lúc đó cái trí yên lặng thâm nhập vào cái không thể đo lường được, bởi vì tất cả sống của chúng ta đều được đặt nền tảng trên tư tưởng mà là đo lường được. Nó đo lường Thượng đế, nó đo lường liên hệ của nó với một người khác qua hình ảnh, nó cố gắng hoàn thiện chính nó theo điều gì nó suy nghĩ nó nên là. Vì vậy chúng ta sống trong một thế giới của đo lường, không cần thiết và với thế giới đó chúng ta muốn thâm nhập vào một thế giới mà trong đó không có đo lường gì cả.

Vì vậy thiền định là thấy “cái gì là” và vượt khỏi nó, thấy cái đo lường và vượt khỏi cái đo lường. Và điều gì xảy ra, điều gì xảy ra khi cái trí và bộ não và thân thể thực sự yên lặng, hòa hợp? Hòa hợp, có nghĩa là cái trí, thân thể và tâm hồn hoàn toàn là một. Thế là người ta sống một loại sống hoàn toàn khác hẳn. Đúng chứ, thưa bạn. Còn câu hỏi nào nữa không?

Người hỏi: Trực giác là gì?

Krishnamurti: Trực giác là gì? Người ta phải rất cẩn thận về từ ngữ đó. Bởi vì tôi thích điều gì đó không nhận biết được và tôi nói rằng tôi có một trực giác về nó. Bạn không biết những ma mãnh người ta đùa giỡn với chính người ta qua từ ngữ đó hay sao? Tại sao bạn muốn một trực giác? Để quan sát những sự việc trong chính bạn như chúng là mà không có bất kỳ biến dạng, tại sao bạn muốn bất kỳ hình thức nào của một linh cảm, gợi ý? Chúng ta đang bàn luận về hiểu rõ về chính chúng ta.

Người hỏi: (Nghe không rõ)

Krishnamurti: Thưa bạn, hiểu rõ về chính mình là vô tận, bạn không thể đo lường hiểu rõ về chính mình, đúng chứ? Ngày hôm nay tôi đã thâu nhận quá nhiều, tôi đã hiểu quá nhiều, tôi sẽ hiểu rõ nhiều như thế vào ngày mai.

Còn những câu hỏi nào nữa không?

Người hỏi: Khi người ta nhận biết được những ham muốn tình dục của người ta chúng dường như biến mất và liệu sự nhận biết đó, sự chú ý đó, có thể luôn luôn được duy trì?

Krishnamurti: Chỉ cần quan sát sự nguy hiểm của câu hỏi này. “Khi tôi nhận biết được những ham muốn dục tình của tôi chúng dường như biến mất.” Vậy thì sự nhận biết là một lừa bịp mà sẽ giúp tôi tạo ra những sự việc mà tôi không thích biến mất. Tôi không thích tức giận vì vậy sẽ tôi nhận biết được nó và có lẽ nó sẽ biến mất. Nhưng tôi có thích sự thành tựu của tôi, tôi muốn trở thành một con người vĩ đại, và tôi sẽ không nhận biết được điều đó. Tôi tin tưởng Thượng đế nhưng tôi sẽ không nhận biết được tất cả những nguy hiểm được bao hàm trong đó, bởi vì nó phân chia con người, hủy hoại con người, hành hạ con người – không phải chỉ Thượng đế nhưng còn cả sự tôn thờ của chính thể. Thế là tôi sẽ nhận biết được những sự việc khó chịu nhất nhưng tôi sẽ không nhận biết được tất cả những sự việc mà tôi sẽ giữ lại đó. Sự nhận biết không phải một trò lừa, nó không là điều gì đó mà sẽ giúp bạn xóa tan những sự việc mà bạn không muốn giữ – sự nhận biết có nghĩa quan sát toàn chuyển động của ưa thích và không-ưa thích, của những đè nén của bạn. Nếu bạn là một người theo lối sống thời Victoria, bạn không nói về tình dục, bạn đè nén nó nhưng bạn tiếp tục suy nghĩ về nó. Nhưng nếu bạn là người hiện đại bạn sống buông thả – hãy nhận biết được tất cả điều đó.

Người hỏi: Thưa ông qua hiểu rõ những cái trí của chúng tôi, liệu chúng tôi có thể nhận biết được khi chúng tôi ngủ?

Krishnamurti: Liệu chúng tôi có thể nhận biết được điều gì xảy ra khi chúng tôi ngủ? Ồ Chúa ơi! Đây thực sự là một câu hỏi phức tạp. Làm thế nào tôi nhận biết được rằng tôi đang ngủ? Liệu có một nhận biết được về điều gì đang xảy ra trong suốt giấc ngủ? Phải tìm ra nó, liệu tôi có nhận biết được suốt ban ngày về mọi sự việc đang xảy ra – nhận biết được không chỉ bên ngoài về điều gì xảy ra, sự ma mãnh của những người chính trị, những chiến tranh, vị đô đốc, quân đội, liên hệ của tôi với người vợ, người chồng, người bạn, người con gái, người bạn trai của tôi? Liệu tôi có nhận biết được trong suốt ban ngày về tất cả những chuyển động đang xảy ra bên trong tôi, những phản ứng? Nếu tôi không nhận biết được trong suốt ban ngày làm thế nào tôi nhận biết được vào ban đêm khi tôi ngủ? Và nếu tôi nhận biết được trong suốt ban ngày – bạn hiểu rõ điều đó có nghĩa gì – quan sát, chú ý, nhìn ngắm bạn ăn uống nhiều như thế nào, bạn nói như thế nào, bạn suy nghĩ điều gì, những động cơ, nhận biết được tất cả việc đó trong suốt ban ngày, vậy thì trong suốt ban đêm bạn còn có điều gì để nhận biết được nữa? Làm ơn hãy tìm ra. Vậy thì nếu bạn không nhận biết được ngoại trừ những việc gì bộ não cần ghi lại, điều gì xảy ra? Tôi đã trải qua suốt ban ngày của tôi một cách năng động, tỉnh thức, nhận biết được thứ gì tôi ăn, điều gì tôi suy nghĩ, điều gì tôi cảm thấy, tôi nói chuyện với những người khác như thế nào, ghen tuông, ganh tị, tham lam, bạo lực – tôi đã nhận biết được tất cả việc đó, đã hoàn toàn tỉnh thức được tất cả việc đó. Mà có nghĩa tôi đã tạo ra trật tự ở đó – trật tự, không phải lệ thuộc vào bất kỳ kế hoạch nào, nhưng trật tự, bởi vì tôi đã sống một sống vô-trật tự vì không nhận biết. Bây giờ khi tôi nhận biết được tất cả việc này, trong nhận biết đó có trật tự. Vậy thì khi tôi đi ngủ, khi thân thể đi ngủ, điều gì xảy ra? Thông thường bộ não cố gắng tạo ra trật tự trong khi bạn ngủ bởi vì trong suốt những giờ thức giấc có ý thức, bạn đã sống một sống vô-trật tự. Bởi vì bộ não cần trật tự – tôi không biết liệu bạn đã quan sát nó hay chưa – nó không thể vận hành đúng cách, lành mạnh nếu không có trật tự. Vì vậy nếu trong suốt ban ngày đã có trật tự, ban đêm khi bạn ngủ bộ não không cố gắng tạo ra trật tự, cố gắng qua những giấc mộng, qua những gợi ý và vân vân, nó trở nên yên lặng. Nó có lẽ ghi lại nhưng nó yên lặng, vì vậy có khả năng của mới mẻ lại, có khả năng của một cái trí không còn đang tranh đấu, đánh nhau, vì vậy cái trí trở nên trẻ trung, trong sáng, hồn nhiên lạ thường – hồn nhiên trong ý nghĩa nó sẽ không gây tổn thương, và nó sẽ không bị tổn thương. Điều đó đã đủ cho sáng nay chưa? Đủ rồi à?

Người hỏi: Khi một con người có một thông điệp, sự liên hệ giữa một con người và thông điệp của anh ấy thường thường là một người thầy và những lời giáo huấn của ông ấy. Người thầy thường có những đệ tử và những thông điệp của ông ấy là một hệ thống – tại sao ông không coi chính ông như một người thầy và thông điệp của ông là một hệ thống.

Krishnamurti: Thông thường một người thầy có một thông điệp và những đệ tử – một người thầy. Tại sao ông không coi chính ông như một người thầy và có những đệ tử? Tôi đã trình bày khá rõ ràng, phải không? Đừng theo sau bất kỳ người nào và đừng chấp nhận bất kỳ ai như một người thầy ngoại trừ bạn, chính bạn trở thành người thầy và đệ tử cho chính bạn.

BROCKWOOD PARK
Ngày 12 tháng 9 năm 1971
7

TƯ TƯỞNG, THÔNG MINH, VÀ CÁI KHÔNG THỂ ĐO LƯỜNG





Những ý nghĩa khác nhau của không gian. Không gian mà chúng ta suy nghĩ và hành động từ đó; không gian mà tư tưởng đã dựng lên. Làm thế nào người ta có không gian vô hạn? “Vác gánh nặng của chúng ta và lại tìm kiếm sự tự do.” Tư tưởng mà không tự-phân chia chính nó đang chuyển động trong trải nghiệm. Ý nghĩa của thông minh. Hòa hợp: cái trí, quả tim và các cơ quan thân thể. “Tư tưởng thuộc thời gian, thông minh không thuộc thời gian.” Thông minh và cái vô hạn.

Những câu hỏi: Hatha Yoga. Liệu có sự tách rời của người quan sát và vật được quan sát trong thế giới công nghệ? Sự nhận biết và giấc ngủ.

Bạn biết chúng ta đã nói về những tình trạng mâu thuẫn khác nhau của thế giới, phía bên ngoài của chúng ta như nó đã là – những người tị nạn chính trị, những bị hành hạ của họ, và nỗi kinh hoàng của chiến tranh, sự nghèo đói, sự phân chia quốc gia, và những phân chia tôn giáo của con người, và sự bất công của kinh tế và xã hội. Nó không chỉ là những câu phát biểu bằng từ ngữ nhưng là những sự kiện thực sự của điều gì đang xảy ra trong thế giới – bạo lực, hỗn loạn cực kỳ, sự thù hận và mọi hình thức của bại hoại. Và cùng hiện tượng như vậy trong chính chúng ta, chúng ta đang xung đột với chính chúng ta, bất hạnh, thất vọng, đang tìm kiếm điều gì đó mà chúng ta không biết nhưng chúng ta đang tìm kiếm, chúng ta bạo lực, hung hăng, hư hỏng và phiền muộn, cô độc khủng khiếp và chịu đựng nhiều đau khổ. Và trong chừng mực nào đó dường như chúng ta không thể thoát khỏi, không thể được tự do khỏi những quy định này. Chúng ta đã cố gắng áp dụng nhiều hình thức chữa trị về cách cư xử, những luật lệ thuộc tôn giáo và những theo đuổi của họ, sống trong tu viện, một sống hiến dâng, từ bỏ, kiềm chế, và sự tìm kiếm mù quáng, đi từ quyển sách này đến quyển sách khác, hay từ vị đạo sư tôn giáo này đến một vị khác, những đổi mới chính trị, những cách mạng. Chúng ta đã thử qua quá nhiều sự việc, và tuy nhiên trong chừng mực nào đó chúng ta dường như không thể giải thoát mình ra khỏi sự hỗn loạn khủng khiếp này, trong chính chúng ta, cũng như phía bên ngoài. Và chúng ta đi theo vị đạo sư mới nhất mà đưa ra một hệ thống nào đó, thuốc chữa trị mọi bệnh tật, phương pháp nào đó để lết ra khỏi sự đau khổ riêng của chúng ta, và lại nữa điều đó dường như không thể giải quyết được bất kỳ vấn đề nào của chúng ta. Và tôi nghĩ rằng một con người bình thường ở đây hỏi, “Tôi biết tôi là tất cả những điều này, bị trói buộc trong một cái bẫy của văn minh, đau khổ, một sống khá chật hẹp, nhỏ nhen và phiền muộn; tôi đã thử thực hiện việc này và việc kia, nhưng trong chừng mực nào đó tất cả hỗn loạn này vẫn còn trong tôi, tôi sẽ làm gì đây, làm thế nào tôi sẽ thoát khỏi tất cả hỗn loạn này?

Chúng ta đã nói, đã đưa ra nhiều sự việc khác nhau trong suốt bảy nói chuyện này, về trật tự, sợ hãi, đau khổ, tình yêu và chết, phiền muộn, và vào cuối ngày, vào cuối những gặp gỡ này; đối với hầu hết mọi người, chúng ta vẫn ở nơi mà chúng ta đã bắt đầu, có lẽ những thay đổi được bổ sung một chút, ở vòng ngoài một chút, nhưng ngay tại gốc rễ của thân tâm chúng ta, toàn cấu trúc và bản chất của chúng ta, trong chừng mực nào đó vẫn còn y nguyên như nó đã là. Và làm thế nào tất cả những việc này sẽ thực sự được bật ra, bùng nổ, để cho khi bạn rời khỏi nơi này, ít nhất trong một ngày, trong một tiếng đồng hồ, sẽ có cái gì đó hoàn toàn mới mẻ, một sống thực sự có ý nghĩa, có một quan trọng, có chiều sâu và chiều rộng.

Tôi muốn, nếu sáng nay tôi được phép, một buổi sáng khá đẹp, tôi không hiểu liệu bạn có thấy những quả đồi, những hòn núi, con sông và những cái bóng đang trải dài ra của buổi sáng, và những cây thông sẫm màu tương phản bầu trời xanh, và những quả đồi diệu kỳ kia đầy ánh sáng và bóng râm – vào một buổi sáng như thế này, ngồi trong một cái lều và nói về những sự việc nghiêm túc dường như khá vô lý khi mọi thứ quanh chúng ta đang reo hò hân hoan, đang la hét đến tận những bầu trời về vẻ đẹp của quả đất và sự đau khổ của con người. Nhưng bởi vì chúng ta có mặt ở đây, bất hạnh hay không bất hạnh, sáng nay tôi muốn tiếp cận toàn vấn đề trong một cách khác hẳn. Bạn chỉ lắng nghe nó, không chỉ nghĩa lý của những từ ngữ, không chỉ những diễn tả, bởi vì sự diễn tả, như chúng ta đã nói vào một ngày trước, không bao giờ là vật được diễn tả, khi bạn diễn tả những quả đồi, cây cối, sông ngòi, những cái bóng, nhưng nếu bạn không tự-thấy chúng cho chính bạn, bằng quả tim của bạn và cái trí của bạn, sự diễn tả chẳng có ý nghĩa bao nhiêu. Giống như diễn tả món ăn ngon cho một người đang đói, anh ấy phải có thức ăn và không chỉ những từ ngữ và mùi vị của những từ ngữ đó.

Tôi hoàn toàn không biết làm thế nào để trình bày tất cả điều này một cách khác hẳn. Tôi sẽ cố gắng. Tôi hoàn toàn không biết được nó sẽ dẫn đến đâu, tôi đã không chuẩn bị trước, đã không suy nghĩ mọi vấn đề một cách hợp lý rồi đến đây và phun ra, nhưng tôi muốn tìm hiểu – nếu bạn muốn cùng tôi – một cách khác hẳn khi quan sát tất cả điều này, từ một kích thước hoàn toàn khác hẳn. Không phải kích thước thông thường của tôi và bạn, và của chúng ta và của họ, và những vấn đề của tôi và những vấn đề của họ, làm thế nào để kết thúc điều này và làm thế nào để đạt được cái đó, làm thế nào để trở nên đẹp đẽ, thông minh, tốt lành và cao quý hơn, nhưng trái lại cùng nhau thấy liệu chúng ta có thể quan sát tất cả hiện tượng này từ một kích thước khác hẳn. Và có lẽ một số người chúng ta không quen thuộc với kích thước đó, chúng ta không biết liệu có một kích thước khác hẳn, chúng ta có lẽ phỏng đoán về nó, chúng ta có lẽ tưởng tượng, nhưng sự phỏng đoán và tưởng tượng không là sự kiện. Thế là bởi vì chúng ta chỉ đang giải quyết những sự kiện và không phải những phỏng đoán, những niềm tin, những học thuyết; tôi nghĩ, chúng ta cần phải không những lắng nghe điều gì người nói sắp sửa trình bày, nhưng còn cố gắng vượt khỏi những từ ngữ và những giải thích. Mà có nghĩa bạn cũng phải chú ý, và quan tâm, tỉnh thức trọn vẹn được ý nghĩa của một kích thước mà có thể chúng ta đã không bao giờ tiếp xúc được. Và liệu sáng nay tôi có thể thấy kích thước đó, không phải bằng đôi mắt trần của tôi nhưng bằng đôi mắt của sự thông minh khách quan và vẻ đẹp và sự quan tâm.

Tôi không hiểu liệu có khi nào bạn suy nghĩ về không gian. Nơi nào có không gian có sự yên lặng. Không phải không gian được tạo ra bởi tư tưởng nhưng một không gian không biên giới, một không gian không thể đo lường, không thể hợp tác, không được sắp xếp vào chung, một không gian mà thực sự không thể tưởng tượng được. Bởi vì khi con người có không gian, không gian thực sự, chiều rộng và chiều sâu và ý thức không đo lường được của sự lan rộng, không phải của ý thức anh ấy mà chỉ là một hình thức khác của tư tưởng đang tự-lan rộng chính nó bằng sự đo lường, từ một trung tâm – nhưng ý thức của không gian đó mà không được hình thành bởi tư tưởng. Bây giờ khi có loại không gian đó có sự yên lặng tuyệt đối. Và với sự đông đúc của những thành phố, sự ồn ào, và những người giảng thuyết mâu thuẫn và những đạo sư của họ, sự bùng nổ dân số, phía bên ngoài càng ngày càng có nhiều sự kiềm hãm, càng ngày càng có ít không gian. Tôi không biết bạn có nhận thấy trong thung lũng này những cao ốc mới đang mọc lên, nhiều người hơn, càng ngày càng nhiều xe cộ gây ô nhiễm, tất cả những kinh hoàng đang xảy ra theo cùng những thành phố đông đúc.

Vì vậy phía bên ngoài càng ngày càng có ít không gian, bạn đi vào bất kỳ con đường nào trong những thị trấn đông đúc và bạn sẽ nhận thấy điều này, đặc biệt ở phương Đông. Nếu có lần nào bạn đi đến đó bạn sẽ thấy hàng ngàn người đang ngủ trên vỉa hè, chen chúc, đang sống trên vỉa hè. Và hãy quan sát những thành phố lớn, New York, London hay nơi nào bạn muốn, Paris, hầu như không có không gian, những ngôi nhà nhỏ bé, họ đang sống trong những loại ngăn kéo, bị vây kín, bị nhốt bên trong. Và nơi nào không có không gian có bạo lực – không có không gian theo kinh tế, theo xã hội, không gian trong cái trí riêng của chúng ta; và vì vậy phần nào đó chúng ta chịu trách nhiệm cho bạo lực này bởi vì chúng ta không có không gian. Và trong cái trí riêng của chúng ta không gian mà chúng ta tạo ra là sự tách rời, một bức tường được dựng lên quanh chính chúng ta. Làm ơn hãy quan sát điều này trong chính các bạn không phải vì người nói đang trình bày về nó. Không gian của chúng ta là một không gian của cô lập và rút lui, chúng ta không muốn bị tổn thương nữa, chúng ta bị tổn thương khi chúng ta còn trẻ và những dấu vết của sự tổn thương này vẫn tồn tại, và thế là chúng ta rút lui, chúng ta kháng cự, chúng ta xây dựng một bức tường quanh chính chúng ta và quanh những người kia mà chúng ta nghĩ rằng chúng ta thương yêu, và hành động đó có một không gian rất bị giới hạn. Giống như nhìn qua bức tường vào ngôi vườn của người khác, hay vào cái trí của một người khác, nhưng vẫn vậy bức tường ở đó. Và trong thế giới đó có rất ít không gian. Trong không gian, chật hẹp, nhỏ bé đó, không gian bé tí khá tầm thường đó, từ đó chúng ta hành động, chúng ta suy nghĩ, chúng ta thương yêu, chúng ta vận hành. Và từ trung tâm đó chúng ta cố gắng đổi mới thế giới, gia nhập đảng phái này hay đảng phái kia. Và từ cái lỗ chật hẹp nhỏ xíu đó, mà chắc chắn ở trong không gian, chúng ta cố gắng tìm một đạo sư mới mà dùng phương pháp mới nhất để dạy dỗ chúng ta đạt được sự khai sáng. Và trong cái trí của chúng ta bị nhét đầy hiểu biết, những đồn đại, những quan điểm, những huyên thuyên, hầu như không có bất kỳ không gian nào.

Tôi không hiểu liệu bạn đã nhận ra hiện tượng lạ lùng này, rằng chúng ta càng sống trong sự quan sát, trong tỉnh thức lâu bao nhiêu, không phải chỉ sống để kiếm tiền và cất vào một tài khoản ngân hàng nhỏ xíu, bạn biết rồi, tình dục và tất cả việc đó, mà là thành phần của sống, nhưng nếu người ta có quan sát, nhận biết được những sự việc quanh người ta và trong chính người ta, người ta chắc phải đã nhận ra rằng người ta có một không gian nhỏ bé làm sao đâu. Trong chính chúng ta nó chen chúc như thế nào. Làm ơn hãy quan sát nó trong chính bạn. Và làm thế nào người ta, bởi vì bị cô lập trong không gian nhỏ xíu đó, cùng những bức tường kháng cự dày khủng khiếp, của những ý tưởng và của những hung hăng, làm thế nào người ta có được không gian mà thực sự không thể đo lường được? Như chúng ta đã nói ngày hôm trước, tư tưởng có thể đo lường được, tư tưởng là đo lường. Và bất kỳ hình thức nào của tự-hoàn thiện là đo lường. Và rõ ràng tự-hoàn thiện là hình thức dửng dưng nhất của sự cô lập. Và người ta thấy rằng tư tưởng không thể tạo ra không gian bao la mà trong đó có sự yên lặng tổng thể và trọn vẹn. Bạn đang theo sát. Tư tưởng không thể tạo ra nó. Tư tưởng chỉ có thể phát triển, tiến hóa, theo tỷ lệ đến khúc cuối mà nó chiếu rọi, mà đo lường được. Và không gian đó, mà tư tưởng tạo ra, theo tưởng tượng, hay theo nhu cầu, không bao giờ có thể thâm nhập hay tiến vào một kích thước mà trong đó có không gian không phải của tư tưởng. Bạn hiểu rõ câu hỏi của tôi không? Tư tưởng đã dựng lên, qua hàng thế kỷ, một không gian mà rất, rất bị giới hạn, chật chội, cô lập, và bởi vì sự giới hạn chật hẹp này nó tạo ra phân chia, khi có phân chia có xung đột, theo quốc gia, theo tôn giáo, theo chính trị, trong mọi cách, trong sự liên hệ và vân vân. Xung đột đó là đo lường – ít xung đột hơn và nhiều xung đột hơn và vân vân.

Bây giờ câu hỏi là: làm thế nào tư tưởng có thể thâm nhập vào cái khác; hay cái khác không tồn tại – tư tưởng không bao giờ có thể thâm nhập vào nó – bạn đã hiểu rõ chưa? Tôi là kết quả của tư tưởng, tất cả những hoạt động của tôi đều được đặt nền tảng trên tư tưởng – hợp lý, không hợp lý, loạn thần kinh, hay có giáo dục cao, có hiểu biết rộng rãi, có lý luận, có khoa học, có công nghệ. Tôi là kết quả của tất cả điều đó. Và nó có không gian phía bên trong những bức tường của sự kháng cự. Bây giờ làm thế nào cái trí sẽ thay đổi được tất cả điều đó và khám phá cái gì đó mà là một kích thước hoàn toàn khác hẳn? Bạn đã hiểu rõ câu hỏi của tôi chứ? Chúng ta có đang gặp gỡ lẫn nhau không? Hai người có thể theo cùng nhau không? Tự do mà trong đó có sự yên lặng hoàn toàn và vì vậy có không gian bao la, và những bức tường của sự kháng cự mà tư tưởng đã tạo ra, cùng không gian nhỏ xíu chật chội của nó – liệu hai cái này có thể tập hợp cùng nhau và trôi chảy cùng nhau? Đúng chứ? Đây đã là vấn đề của con người, theo tôn giáo, khi anh ấy tìm hiểu thật sâu thẳm, đây là vấn đề. Liệu tôi có thể bám vào cái tôi nhỏ xíu của tôi, vào cái không gian nhỏ xíu của tôi, vào những sự việc mà tôi đã thâu lượm, hiểu biết, những trải nghiệm, những hy vọng, những vui thú, và chuyển động vào một kích thước khác hẳn nơi hai cái này có thể cùng nhau vận hành? Tôi muốn ngồi bên tay phải của chúa và tuy nhiên tôi lại muốn được tự do khỏi chúa. Tôi muốn sống một sống của thỏa mãn và vui thú và vẻ đẹp, và tôi cũng muốn có hân hoan mà không thể đo lường, không thể bị trói buộc bởi tư tưởng. Bạn đang theo sát? Bạn muốn vui thú và hân hoan. Tôi biết chuyển động của vui thú, những đòi hỏi của vui thú, sự theo đuổi của vui thú, cùng tất cả những sợ hãi, những lao dịch, đau khổ, lo âu. Và tôi cũng muốn hân hoan đó mà hoàn toàn không được mời mọc, mà tư tưởng không bao giờ nắm bắt được – nếu nó nắm bắt được, nó trở thành vui thú và thế là lề thói cũ kỹ lại bắt đầu. Vì thế tôi muốn có cả hai – những thứ của thế giới và thế giới khác.

Tôi nghĩ đây là vấn đề cho hầu hết chúng ta – phải không? Có một thời gian vui vẻ nhiều trong thế giới này – tại sao không? – và lẩn tránh mọi đau khổ, mọi buồn phiền, tôi cũng biết những khoảnh khắc khác khi có hân hoan vô cùng mà không thể tiếp xúc được, mà thanh khiết: tôi muốn cả hai. Và đó là điều gì chúng ta đang tìm kiếm. Mang tất cả gánh nặng của chúng ta và tuy vậy vẫn tìm kiếm sự tự do. Và liệu tôi có thể làm được điều này? Liệu tôi có thể – qua ý chí – bạn hiểu rõ điều gì ngày hôm trước chúng ta đã nói về ý chí, ý chí không liên quan cái thực sự, “cái gì là”, nhưng ý chí là sự biểu lộ của ham muốn như ”cái tôi”, và chúng ta nghĩ trong chừng mực nào đó nhờ vào ý chí chúng ta sẽ bắt gặp cái khác. Và thế là chúng ta nói với chính mình, “Tôi phải kiểm soát tư tưởng, tôi phải kỷ luật tư tưởng”. Khi “cái tôi” nói, tôi phải kiểm soát, kỷ luật tư tưởng, nó vẫn còn là tư tưởng đang tự-phân chia chính nó như “cái tôi” và tư tưởng như cái gì đó tách rời, nhưng nó vẫn còn là tư tưởng, như “cái tôi” và “cái không tôi”. Và người ta nhận ra tư tưởng, bởi vì có thể đo lường, nhiễu loạn, huyên thuyên, dong duổi khắp mọi nơi, đã tạo ra không gian của một con chuột nhỏ xíu, một con khỉ đuổi theo cái đuôi riêng của nó. Thế là người ta nói, người ta nói, làm thế nào tư tưởng sẽ yên lặng? Bởi vì tư tưởng đã tạo ra thế giới công nghệ và thế giới của hỗn loạn, thế giới của chiến tranh, những phân chia quốc gia, những tách rời tôn giáo; tư tưởng đã tạo ra đau khổ, hoang mang, phiền muộn; tư tưởng là thời gian. Vì vậy thời gian là đau khổ. Và người ta thấy tất cả điều này – nếu bạn đã tìm hiểu rất, rất sâu thẳm, không phải do sự hướng dẫn của người khác, nhưng chỉ quan sát điều này trong thế giới và trong chính bạn.

Vậy là nghi vấn nảy sinh: liệu tư tưởng có thể hoàn toàn bặt tăm và chỉ vận hành khi cần thiết? Bạn theo kịp chứ? Khi cần thiết, khi nó phải sử dụng hiểu biết, công nghệ, đi đến văn phòng, nói chuyện và tất cả mọi việc như thế; và phần còn lại của thời gian tuyệt đối yên lặng. Càng có không gian và yên lặng đó nhiều bao nhiêu nó càng có thể vận hành một cách hợp lý, sáng suốt, lành mạnh, cùng hiểu biết nhiều bấy nhiêu. Nếu không hiểu biết trở thành một kết thúc trong chính nó và tạo ra sự hỗn loạn. Bạn đang theo kịp tất cả điều này chứ? Không phải đồng ý với tôi, bạn thấy nó cho chính bạn.

Vì vậy câu hỏi là: tư tưởng, mà là sự phản ứng của ký ức, hiểu biết, trải nghiệm, thời gian, và tư tưởng là nội dung của ý thức, vì biết rằng tư tưởng phải vận hành cùng hiểu biết, và nó chỉ có thể vận hành cùng thông minh tột đỉnh chỉ khi nào có không gian và yên lặng, và từ đó vận hành. Tôi đang trình bày rõ ràng? Đúng chứ? Đúng chứ thưa bạn? Hãy nói cho tôi biết. Hãy khuyến khích tôi! Không, xin lỗi, tôi không muốn sự khuyến khích của bạn!

Vì vậy đó là vấn đề của tôi. Đó là, phải có không gian bao la và yên lặng bởi vì khi có không gian và yên lặng đó vẻ đẹp đến, vậy thì tình yêu hiện diện. Không phải vẻ đẹp được sắp xếp bởi con người, kiến trúc, đồ gốm, đồ sứ, bức họa, những bài thơ, nhưng ý thức của vẻ đẹp của không gian bao la và yên lặng đó. Và vẫn vậy tư tưởng phải hành động, vận hành. Không có đang sống ở đó và sau đó tuột xuống. Vì vậy đó là vấn đề của tôi – không phải vấn đề thực sự của tôi bởi vì – bạn hiểu chứ? – tôi đang biến nó thành một vấn đề để cho chúng ta có thể cùng nhau tìm hiểu nó, để cho cả bạn và tôi khám phá cái gì đó hoàn toàn mới mẻ trong nó. Bởi vì mỗi lần người ta tìm hiểu, không phải đang biết, người ta khám phá được cái gì đó. Nhưng nếu bạn tìm hiểu bằng đang biết vậy thì không bao giờ bạn sẽ khám phá được bất kỳ điều gì cả. Và đó là điều gì chúng ta đang làm. Liệu tư tưởng có thể trở nên bặt tăm? Và liệu tư tưởng đó có thể, phải vận hành trong lãnh vực của cái đã được biết, một cách trọn vẹn, hoàn toàn, khách quan, sáng suốt, lành mạnh, hợp lý, liệu tư tưởng đó có thể tự kết thúc chính nó? Đó là, liệu tư tưởng mà là quá khứ, mà là ký ức, mà là một ngàn ngày hôm qua, liệu tất cả quá khứ đó có thể hoàn toàn kết thúc, mà là tất cả tình trạng bị quy định đó, để cho có yên lặng, có không gian, có một ý thức của kích thước lạ thường?

Vậy là tôi đang tự-hỏi chính tôi, và bạn đang tự-hỏi nó cùng tôi, làm thế nào tư tưởng đó sẽ kết thúc, và không phải trong chính kết thúc của nó để làm biến dạng nó và lang thang vào trạng thái tưởng tượng nào đó và trở thành khá chênh vênh, loạn thần kinh và lơ đãng. Tư tưởng phải vận hành cùng sức sống mãnh liệt, năng lượng vô hạn, một cách hợp lý, sáng suốt? Và vì thế tôi đang hỏi làm thế nào tư tưởng đó, mà phải vận hành, và cùng lúc lại hoàn toàn bất động? Bạn nắm được nó chứ? Bạn nắm được câu hỏi của tôi chưa? Đây đã là vấn đề của mọi con người tôn giáo nghiêm túc – không phải con người mà thuộc về giáo phái nào đó, dù là Thiên chúa giáo, Ấn độ giáo, Phật giáo, bất kỳ tôn giáo gì, mà được đặt nền tảng vào niềm tin và sự tuyên truyền có tổ chức và vì vậy không là tôn giáo gì cả, điều này đã là vấn đề. Khi người ta thâm nhập rất, rất sâu, liệu hai cái này có thể vận hành cùng hau hay không? Bạn hiểu chứ? Liệu hai cái này có thể chuyển động cùng nhau, không phải kết hợp thành một thể, không phải hợp nhất, nhưng chuyển động cùng nhau? Và chúng có thể chuyển động cùng nhau nếu tư tưởng không tự-tách rời chính nó như người quan sát và vật được quan sát. Bạn đang nắm bắt nó chứ? Bạn theo kịp chứ? Tôi muốn trình bày tiếp!

Bạn thấy sống là một chuyển động trong liên hệ, liên tục đang chuyển động, đang thay đổi, và chuyển động đó có thể tự-duy trì chính nó, chuyển động một cách tự do khi không có người suy nghĩ và vật được suy nghĩ. Đó là, khi tư tưởng không phân chia chính nó như “cái tôi” và “cái không tôi”, khi tư tưởng không phân chia chính nó như người quan sát, người trải nghiệm, và vật được quan sát và vật được trải nghiệm. Bởi vì trong đó có phân chia và vì vậy có xung đột. Khi tư tưởng thấy sự thật của điều đó, vậy thì nó không đang tìm kiếm trải nghiệm, vậy thì nó đang chuyển động trong trải nghiệm. Bạn đang nắm bắt được điều này chứ? Bạn đang thực hiện điều này bây giờ phải không? Hãy theo dõi thưa bạn, lúc nãy tôi vừa nói rằng tư tưởng cùng tất cả hiểu biết, luôn luôn đang tích lũy, là một vật đang sống, không phải một vật chết, vì vậy không gian bao la có thể chuyển động cùng tư tưởng. Và khi tư tưởng tự-tách rời chính nó như người suy nghĩ, như người trải nghiệm vậy thì người trải nghiệm, người quan sát, người suy nghĩ trở thành quá khứ và vì vậy có một phân chia, và xung đột, và quá khứ mà cố định – đúng chứ? – và thế là không thể chuyển động. Bạn nắm được điều này chứ? Tôi đang nói với chính tôi, hay chúng ta đang cùng nhau chia sẻ điều này?

Tôi thấy trong sự tìm hiểu này, cái trí thấy rằng nơi nào có sự phân chia trong tư tưởng, chuyển động không thể xảy ra được. Chuyển động. Nơi nào có sự phân chia quá khứ len lỏi vào, vì vậy quá khứ trở thành cố định, trung tâm, trung tâm bất động, trung tâm bất động có thể được bổ sung, được thêm vào, nhưng nó là một trạng thái bất động và thế là nó không chuyển động tự do.

Vì vậy câu hỏi kế tiếp của tôi là, đối với tôi và cũng vậy đối với bạn: liệu tư tưởng thấy điều này, hay sự nhận biết là cái gì đó hoàn toàn khác hẳn tư tưởng. Hãy theo dõi: người ta thấy sự phân chia trong thế giới, quốc gia, tôn giáo, kinh tế, xã hội và mọi chuyện như thế, giai cấp, và trong sự phân chia này có xung đột. Điều đó rõ ràng. Và – chỉ lắng nghe việc này, tôi đã nắm bắt được nó – và khi có sự phân chia trong chính tôi, sự vỡ vụn, phải có xung đột. Vậy thì trong chính tôi, tôi bị phân chia như người quan sát và vật được quan sát, người suy nghĩ và vật được suy nghĩ, người trải nghiệm và vật được trải nghiệm, chính sự phân chia đó bị tạo tác bởi tư tưởng, và tư tưởng là kết quả của quá khứ. Bây giờ tôi thấy sự thật của điều này. Câu hỏi của tôi là: tư tưởng thấy điều này hay một nhân tố nào khác thấy điều này? Bạn đang gặp gỡ tôi chứ? Khi tôi nói rằng tôi thấy điều này, sự thật của điều này, tư tưởng thấy sự thật này hay nhân tố nào khác thấy sự thật? Hay nhân tố mới mẻ là thông minh và không phải tư tưởng?

Vậy thì sự liên hệ giữa tư tưởng và thông minh là gì? Bạn hiểu rõ câu hỏi của tôi? Theo cá nhân, tôi vô cùng quan tâm đến điều này, liệu bạn có thể theo cùng tôi hay không. Lạ thường lắm khi thâm nhập điều này. Tư tưởng đã tạo ra sự phân chia này, quá khứ, hiện tại, tương lai. Tư tưởng là thời gian. Tư tưởng tự-nói với chính nó rằng, tôi thấy sự phân chia này phía bên ngoài lẫn bên trong. Và tôi thấy sự phân chia này là nhân tố của xung đột. Và nó không thể thoát khỏi điều đó. Thế là nó nói, tôi vẫn còn ở nơi tôi đã bắt đầu, tôi vẫn có những xung đột của tôi, bởi vì tư tưởng nói, tôi thấy sự thật của sự phân chia và xung đột. Bây giờ có phải tư tưởng thấy điều đó, hay một nhân tố mới mẻ của thông minh thấy điều đó? Đúng chứ? Bây giờ nếu nó là thông minh mà thấy điều đó, vậy thì sự liên hệ giữa tư tưởng và thông minh là gì? Thông minh thuộc cá nhân? Thông minh là kết quả của hiểu biết sách vở, lý luận, đang sống, trải nghiệm? Hay thông minh là sự tự do khỏi sự phân chia mà tư tưởng đã tạo tác, và một cách hợp lý thấy điều đó và không thể thoát khỏi nó, ở lại cùng nó, không cố gắng đấu tranh với nó, và không cố gắng khuất phục nó, từ đó thông minh hiện diện. Đúng chứ thưa bạn? Tôi đang trình bày rõ ràng chứ?

Bạn thấy rằng chúng ta đang hỏi: thông minh là gì? Thông minh có thể được vun quén, hay thông minh là thuộc bản năng? Và liệu tư tưởng thấy sự thật của xung đột, phân chia và mọi chuyện còn lại, hay liệu chất lượng của cái trí mà thấy được sự kiện và hoàn toàn yên lặng cùng sự kiện, hoàn toàn bất động cùng sự kiện, không cố gắng thoát khỏi nó, chế ngự nó, thay đổi nó, nhưng hoàn toàn bất động cùng sự kiện? Chính sự bất động đó là thông minh. Vì vậy thông minh không là tư tưởng. Thông minh là sự yên lặng này, và vì vậy nó hoàn toàn không-cá nhân. Nó không thuộc bất kỳ nhóm nào, bất kỳ người nào, bất kỳ chủng tộc nào, bất kỳ văn hóa nào.

Vậy là tôi đã tìm ra, cái trí của tôi đã tìm ra rằng có sự yên lặng, không phải bị xếp đặt bởi tư tưởng và kỷ luật, luyện tập và tất cả mọi điều kinh hoàng đó, nhưng một đang thấy, đang thấy rằng tư tưởng không thể tự-thoát khỏi chính nó; bởi vì tư tưởng là kết quả của quá khứ. Và nơi nào quá khứ đang vận hành phải có sự phân chia, và vì vậy có những xung đột và mọi chuyện như thế, đang thấy điều đó và hoàn toàn duy trì sự yên lặng cùng điều đó. Bạn biết rằng nó giống như tuyệt đối yên lặng cùng đau khổ. Bạn biết người nào đó mà bạn thương yêu, bạn chăm sóc, bạn đã tử tế, ấp ủ, ân cần, quan tâm, khi người đó chết có sự choáng váng của cô độc, thất vọng, ý thức tách rời, mọi thứ quanh bạn đều sụp đổ, trong sự đau khổ đó hãy ở cùng nó, không tìm kiếm những giải thích, nguyên nhân, tại sao anh ấy ra đi và tại sao tôi không, hãy tuyệt đối bất động cùng nó. Ở lại cùng nó một cách tuyệt đối bất động là thông minh. Và vậy là thông minh đó có thể vận hành trong tư tưởng, sử dụng hiểu biết, và hiểu biết lẫn tư tưởng đó sẽ không tạo tác sự phân chia. Tôi đã nắm được nó.

Vì vậy câu hỏi phát sinh từ điều đó: làm thế nào cái trí, cái trí của bạn, huyên thuyên liên tục – làm ơn lắng nghe điều này, hãy lắng nghe nó – mà luôn luôn theo lề thói trưởng giả, bị kẹt trong một cái bẫy, đang tranh đấu, đang tìm kiếm, đang theo sau những vị thầy và bạn biết những vị đạo sư, và đệ tử, làm thế nào cái trí đó sẽ tuyệt đối yên lặng?

Bây giờ: bạn biết sự hòa hợp là trạng thái yên lặng – hòa hợp, không phải bất hòa – hòa hợp giữa thân thể, quả tim và cái trí. Hòa hợp hoàn toàn. Điều đó có nghĩa thân thể, thân thể của bạn phải không bị áp đặt bởi cái trí, không bị kỷ luật bởi cái trí, không bị kỷ luật bởi cái trí khi nó thích một loại thức ăn, thuốc lá, thuốc kích thích nào đó – bạn theo kịp không – sự phấn khởi của tất cả điều đó, khi bị kiểm soát bởi cái trí, lúc đó nó là một áp đặt. Trái lại thân thể khi nó nhạy cảm, sinh động, có thông minh riêng của nó, không bị hư hỏng. Người ta phải có một thân thể như thế, nhạy cảm, sinh động, năng động vô cùng, không bị thuốc kích thích. Và người ta cũng phải có một quả tim – bạn hiểu rõ không – không phải phấn khởi, không phải cảm tính, không phải cảm xúc, không phải nhiệt thành nhưng ý thức của trọn vẹn đó – bạn biết rồi – chiều sâu, chất lượng, sức sống. Nó chỉ có thể hiện diện khi có tình yêu. Và một cái trí có không gian vô hạn, vậy thì có sự hòa hợp.

Bây giờ làm thế nào cái trí – hãy lắng nghe điều này – bất chợt bắt gặp cái này. Tôi chắc chắn rằng tất cả các bạn đang hỏi điều này, có lẽ không phải đang ngồi ở đó nhưng khi bạn về nhà, khi bạn dạo bộ, làm thế nào người ta có được ý thức của hợp nhất, hòa hợp trọn vẹn này, mà không có bất kỳ sự biến dạng nào, sự phân chia nào, sự tách rời nào – thân thể, quả tim, và cái trí – bạn nghĩ làm thế nào bạn có thể có được nó. Bây giờ bạn thấy sự thật của điều này, phải không? Bạn thấy sự thật của nó rằng bạn phải có sự hòa hợp trọn vẹn trong chính bạn, cái trí, quả tim, thân thể. Nó giống như có một cửa sổ sạnh sẽ, không bị vấy bẩn, không có bất kỳ vết trầy xước nào, không bị hoen ố, vì vậy khi bạn nhìn qua cửa sổ bạn có thể thấy sự vật mà không có bất kỳ biến dạng nào. Bây giờ làm thế nào bạn có thể có được nó?

Bây giờ ai đang thấy sự thật này? Bạn đang theo kịp chứ? Ai thấy sự thật rằng phải có sự hòa hợp, sự hòa hợp hoàn toàn này? Như chúng ta đã nói, khi có hòa hợp có tĩnh lặng. Khi một trong ba yếu tố này bị biến dạng có sự rắc rối, có sự nhiễu loạn. Nhưng khi cái trí, quả tim và các cơ quan thân thể hòa hợp hoàn toàn, có sự yên lặng. Bây giờ ai thấy sự thật này? Bạn hiểu câu hỏi của tôi? Bạn thấy nó như một ý tưởng, như một lý thuyết, như cái gì đó bạn “nên có”? Nếu bạn như thế, vậy thì tất cả nó là sự vận hành của tư tưởng, vậy thì bạn sẽ nói, hãy bảo cho tôi hệ thống gì, loại hệ thống nào tôi phải vận dụng để nắm bắt được điều này, tôi sẽ luyện tập, tôi sẽ phủ nhận, tôi sẽ kỷ luật, tôi sẽ nghiền ngẫm nó.
Tất cả điều đó là hoạt động của tư tưởng. Nhưng khi bạn thấy sự thật của điều này – sự thật không phải cái gì “nên là” – khi bạn thấy đó là sự thật, nó là như thế, vậy thì chính là thông minh mà thấy nó. Vì vậy chính là thông minh mà sẽ vận hành và vì vậy tạo ra trạng thái này. Bạn nắm được nó chứ? Không tư tưởng. Tôi không thể làm bất kỳ điều gì nữa.

Vì vậy tư tưởng thuộc thời gian. Thông minh không thuộc thời gian. Thông minh là không thể đo lường được – không phải sự thông minh thuộc khoa học, không phải sự thông minh của một chuyên viên, không phải sự thông minh của một người nội trợ, không phải sự thông minh của con người mà biết vô số vấn đề. Tất cả những thông minh đó đều ở trong lãnh vực của tư tưởng và hiểu biết. Và chỉ khi nào cái trí hoàn toàn yên lặng – và nó có thể yên lặng, bạn không phải luyện tập, kiểm soát, nó có thể hoàn toàn yên lặng – và khi nó như thế, có sự hòa hợp, có không gian bao la và yên lặng. Và chỉ lúc đó cái không thể đo lường mới được hiện diện. Đúng chứ, thưa các bạn.

Người hỏi: Tôi đã lắng nghe ông suốt năm mươi năm. Ông đã nói rằng người ta phải chết đi mỗi khoảnh khắc. Điều này đúng thật đối với tôi lúc này hơn trước kia.

Krishnamurti: Quý ông kia nói rằng ông ấy đã lắng nghe người nói suốt năm mươi năm, và bây giờ nó thực sự hơn trước kia, nó thực tế nhiều hơn, thực sự trong sống của ông ấy, hơn trước kia. Và ông ấy muốn được chứng thực hơn từ những người khác – liệu những người khác đã lắng nghe người nói trong suốt năm mươi năm có cảm thấy như vậy. Làm ơn đừng trả lời. Đây không là một thú nhận.

Người hỏi: Chết đi mỗi khoảnh khắc.

Krishnamurti: Chết đi mỗi khoảnh khắc. Vâng. Chết đi từng giây phút. Tôi đã nói điều đó, và ông ấy đã nói rằng điều đó thực sự hơn bao giờ trước kia.

Bạn phải lắng nghe người nói suốt năm mươi năm à? Và tại khúc cuối của năm mươi năm đó bạn sẽ nắm được nó, bạn sẽ hiểu rõ nó? Nó mất thời gian à? Hay bạn thấy vẻ đẹp của cái gì đó ngay tức khắc và vì vậy nó hiện diện. Bây giờ tại sao người ta, bất kỳ ai, bạn và những người khác, tại sao bạn phải mất thời gian vì tất cả điều này? Bạn hiểu câu hỏi của tôi chứ? Tại sao bạn phải mất nhiều năm để hiểu rõ một sự việc rất đơn giản như thế? Và nó rất đơn giản, tôi cam đoan với bạn như thế. Nó chỉ trở nên phức tạp trong sự giải thích. Nhưng sự thật lại đơn giản lạ thường. Tại sao người ta không thấy sự đơn giản đó và sự thật và vẻ đẹp của nó ngay tức khắc và thế là toàn hiện tượng của sống thay đổi? Tại sao? Đó có phải vì chúng ta bị quy định quá nặng nề? Và nếu bạn bị quy định quá nặng nề, liệu bạn có thể thấy tình trạng bị quy định đó ngay tức khắc, hay bạn phải lột bỏ nó giống như một củ hành, lớp này tiếp theo lớp khác? Có phải bởi vì người ta lười biếng, lờ đờ, dửng dưng, bị trói buộc trong những vấn đề riêng của người ta? Nếu bạn bị trói buộc trong những vấn đề riêng của bạn, một vấn đề, và vấn đề đó không tách rời khỏi phần còn lại của những vấn đề, tất cả chúng đều liên quan lẫn nhau, nếu bạn chọn ra một vấn đề và theo đến tận cùng của nó – dù nó là tình dục, dù nó là liên hệ, dù nó là cô độc, bất kỳ nó là gì – theo đến tận cùng của nó. Và bởi vì bạn không thể thực hiện nó, vậy là bạn phải lắng nghe người nào đó suốt năm mươi năm! Bạn sẽ nói rằng phải mất năm mươi năm để nhìn những hòn núi kia hay sao?

Người hỏi: Ông có thể trả lời câu hỏi này mà tôi vừa viết ra hay không?

Krisshnamurti: Không thưa bạn, chỉ cần hỏi. (Krishnamurti đọc câu hỏi.) Ồ Chúa ơi! Đây là một câu hỏi dài quá thưa bạn. Bạn có thể vắn tắt lại không?

Người hỏi: Công việc của sự tưởng tượng.

Krishnamurti: Câu hỏi được đặt ra: tôi biết nhiều người qua sự luyện tập Hatha Yoga chỉ phản bội chính họ, rõ ràng họ sống trong sự tưởng tượng. Ông có biết bất kỳ điều gì về Yoga hay không? Bạn muốn tôi kể về nó à? Đúng không? Tệ quá!

Tôi đã được kể về Hatha Yoga và tất cả những phức tạp của nó – tôi sẽ trình bày nó vắn tắt – được sáng chế cách đây khoảng ba ngàn năm về trước – tôi được bảo như thế, tôi đã không đọc nó – tôi đã được kể lại bởi một người đã tìm hiểu toàn sự việc này rất cẩn thận. Vào thời điểm đó người cai trị mảnh đất này phải giữ cho bộ não của họ và tư tưởng của họ rất minh bạch. Và vì vậy họ nhai một loại lá nào đó từ những hòn núi Himalaya – đừng tìm kiếm nó, nó không còn đâu! (Tiếng cười). Và khi thời gian trôi qua loại cây đó bị tuyệt chủng, và thế là họ phải sáng chế ra một phương pháp mà nhờ nó những tuyến hạch trong hệ thống cơ thể con người có thể được giữ lành mạnh và sinh lực. Và họ sáng chế ra Yoga, những luyện tập để giữ cho thân thể rất lành mạnh, không phải trẻ trung, đừng bị mất hút trong những dại dột đó. Giữ nó sinh động, giữ nó lành mạnh và thế là cái trí rất năng động, rõ ràng. Và luyện tập những bài tập nào đó, asanas và vân vân, có phấn khích những tuyến hạch, những tuyến hạch nào đó đang thực hiện những bài tập nào đó, rất lành mạnh, năng động.

Và họ cũng phát giác rằng loại hít thở đúng đắn nào đó, hít vào thở ra, có hữu ích, không phải để đạt được sự khai sáng, nhưng giúp cho cái trí, những tế bào não, được cung cấp đầy đủ không khí, để cho nó có thể vận hành. Rồi thì đã xuất hiện tất cả những người trục lợi, mà nói rằng, nếu bạn làm tất cả việc này bạn sẽ có được – bạn biết không – bạn sẽ có được một cái trí yên lặng hoàn toàn. Sự yên lặng của họ là sự yên lặng của tư tưởng, mà là thoái hóa và vì vậy chết. Và họ đã nói rằng, bằng phương pháp này bạn sẽ đánh thức được nhiều trung tâm khác nhau, khai mở các huyệt trong cơ thể, kundalini và mọi loại vớ vẩn đó, và bạn sẽ đạt được sự khai sáng kỳ diệu. Và dĩ nhiên những cái trí của chúng ta quá háo hức, quá tham lam, đang mong ước nhiều trải nghiệm thêm, muốn giỏi hơn bất kỳ người nào khác, trông đẹp đẽ hơn, thân thể tốt hơn, tốt hơn cái này và tốt hơn cái kia, chúng ta rơi vào cái bẫy của việc đó. Nhưng người ta có thể thấy loại yoga này, Hatha Yoga, đang thực hành những bài tập khác nhau, mà người nói thực hành vào khoảng hai giờ mỗi ngày, đừng bắt chước ông ta, bạn không biết gì về nó đâu.

Bạn thấy khi người ta có sự tưởng tượng, mà tất cả đều là chức năng của tư tưởng, dù làm điều gì bạn muốn, cái trí không bao giờ có thể yên lặng, an bình, cùng một ý thức của vẻ đẹp và no đủ vô cùng bên trong.

Người hỏi: Trong trạng thái hòa hợp, hợp nhất này, khi cái trí vận hành một cách nghiêm ngặt trong một phương pháp công nghệ, liệu lúc đó không có sự tách rời này của người quan sát và vật được quan sát? Khi sự hòa hợp tồn tại, liệu sự tách rời hiện diện khi cái trí phải vận hành trong một lãnh vực công nghệ – liệu lúc đó có sự tách rời?

Krishanmurti: Vâng, tôi hiểu rõ. Tôi hiểu rõ câu hỏi. Người hỏi đặt ra nghi vấn: khi có ý thức của sự hòa hợp này, sau đó khi tư tưởng vận hành, vậy thì liệu có sự tách rời giữa người suy nghĩ và vật được suy nghĩ? Bạn nghĩ gì đây? Bạn hiểu rõ câu hỏi chứ? Khi có sự hòa hợp trọn vẹn, không phải sự hòa hợp tưởng tượng và tất cả những việc như thế, thực sự, thân thể, quả tim, và cái trí hoàn toàn hòa hợp, hợp nhất, không tách rời, không người nào để hòa hợp nó – dùng từ ngữ integration hòa hợp khá khó khăn – vậy thì khi có ý thức của thông minh đó mà là hòa hợp, thông minh đó sử dụng tư tưởng, vậy thì sẽ có người quan sát và vật được quan sát, sự tách rời? Rõ ràng là không. Đúng chứ? Khi không có sự hòa hợp vậy thì có sự tách rời, có sự không-hòa hợp, vậy thì tư tưởng tạo ra sự tách rời như “cái tôi” và “cái không tôi”, người quan sát và vật được quan sát. Điều này thật đơn giản. Đúng không?

Người hỏi: Trong nói chuyện lần thứ hai của ông, ông đã nói rằng người ta tỉnh thức được không chỉ trong khi thức mà cũng cả trong khi ngủ.

Krishnamurti: Bạn muốn tôi tìm hiểu nó phải không? Đây là câu hỏi cuối cùng nhé.

Người hỏi nói rằng: tại nói chuyện lần thứ hai của ông, bạn nhớ không, tôi không nhớ, tại nói chuyện lần thứ hai của ông, ông đã nói: có một trạng thái tỉnh thức khi bạn ngủ cũng như có một trạng thái tỉnh thức khi bạn thức. Ông đã không trình bày thêm nữa về nó – đó là như vậy phải không, thưa bạn? Bạn hiểu rõ câu hỏi chứ? Đó là, trong suốt ban ngày người ta tỉnh thức một cách hời hợt hay sâu thẳm, ý thức được, nhận biết được mọi thứ đang xảy ra bên trong, tất cả những chuyển động của tư tưởng, của sự phân chia, xung đột, đau khổ, cô độc, tỉnh thức được những đòi hỏi cho vui thú, theo đuổi tham vọng, tham lam, lo âu, bạn biết toàn việc đó – tỉnh thức được. Khi bạn tỉnh thức được như thế trong suốt ban ngày, tỉnh thức đó được tiếp tục trong suốt ban đêm trong hình thức của những giấc mộng phải không? Đúng như thế phải không, thưa bạn? Hay không có những giấc mộng nhưng chỉ có một tỉnh thức. Đúng không.

Bây giờ trong suốt ban ngày liệu tôi– làm ơn lắng nghe điều này – liệu tôi, liệu bạn, trong suốt ban ngày tỉnh thức được mọi chuyển động của tư tưởng? Bạn không tỉnh thức được như thế, phải không? Hãy thành thật, hãy đơn giản. Bạn không như thế. Bạn tỉnh thức được trong từng lúc. Tôi tỉnh thức được hai phút, và vậy thì trắng tinh, và lại nữa tiếp theo vài phút sau, hay nửa tiếng đồng hồ sau tôi nói, “Chúa ơi, tôi đã quên mất rồi” và tỉnh thức lại sau đó lại. Có những khoảng cách trong trạng thái tỉnh thức của chúng ta. Chúng ta không bao giờ tỉnh thức liên tục, và chúng ta nghĩ rằng chúng ta phải tỉnh thức liên tục, trong mọi thời gian.

Bây giờ trước tiên, có những khoảng không gian rộng lớn giữa trạng thái tỉnh thức, phải không? Tỉnh thức, sau đó không-tỉnh thức, rồi tỉnh thức và như thế trong suốt ban ngày. Điều gì là quan trọng? Làm ơn, điều gì là quan trọng – tỉnh thức được trong vài phút và không-tỉnh thức và tỉnh thức, và sự tiếp tục của tỉnh thức? Điều gì là quan trọng – tỉnh thức liên tục; hay tỉnh thức trong những thời gian ngắn; và có liên quan gì với những thời gian dài khi bạn không-tỉnh thức? Trong số ba điều kia, điều gì là quan trọng? Điều gì bạn nghĩ là quan trọng? Đối với tôi, tôi biết điều gì là quan trọng. Tôi không bận tâm về tỉnh thức được trong thời gian ngắn, hay muốn có trạng thái tỉnh thức liên tục. Tôi chỉ quan tâm khi tôi không-tỉnh thức. Bạn hiểu không? Đó là vấn đề của tôi. Bạn hiểu rõ không? Tôi nói rằng, khi tôi không-chú ý, tôi rất quan tâm, không phải khi tôi tỉnh thức được, nhưng tại sao tôi không-chú ý và tôi phải làm gì về không-chú ý đó, về trạng thái không-tỉnh thức. Đó là vấn đề của tôi. Không phải để có trạng thái tỉnh thức liên tục – bạn biết – bạn cứ ngớ ngẩn như vậy nếu bạn không thực sự tìm hiểu điều này rất, rất sâu sắc. Vì vậy quan tâm của tôi là: tại sao tôi không-chú ý và điều gì xảy ra trong thời kỳ không-chú ý đó? Đó là câu hỏi của tôi. Bạn hiểu rõ chứ? Bạn biết điều gì xảy ra khi tôi tỉnh thức được. Khi tôi tỉnh thức – bạn biết không – không có gì xảy ra cả. Tôi năng động, đang chuyển động, đang sống, đầy sức sống, trong đó không gì có thể xảy ra bởi vì không có sự chọn lựa cho cái gì đó xảy ra. Bây giờ khi tôi không-chú ý, không-tỉnh thức, vậy thì những sự việc xảy ra. Vậy thì tôi nói những sự việc là không thực sự, vậy thì tôi bị căng thẳng, tôi là – lo âu, bị trói buộc, tôi rơi vào sự thất vọng của tôi. Vì vậy tại sao điều này xảy ra? Bạn đang nắm bắt được quan điểm của tôi? Đó là điều gì bạn đang làm? Hay bạn đang luôn luôn quan tâm đến sự tỉnh thức hoàn toàn. Và cố gắng, luyện tập để luôn luôn tỉnh thức? Tôi không biết, điều đó tùy thuộc nơi bạn.

Bây giờ tôi thấy rằng tôi không-tỉnh thức và tôi đang canh chừng việc gì xảy ra trong trạng thái đó khi tôi không-tỉnh thức. Bây giờ tỉnh thức được rằng tôi không-tỉnh thức là trạng thái tỉnh thức. Không, đừng cười. Làm ơn hãy lắng nghe điều này. Nó không là vấn đề để cười cợt. Tôi biết khi tôi tỉnh thức. Khi có một trạng thái tỉnh thức, nó là điều gì đó hoàn toàn khác hẳn. Và tôi biết khi tôi không-tỉnh thức, tôi bị căng thẳng, tôi co rút hai bàn tay – bạn biết, làm mọi việc ngu xuẩn. Khi có một chú ý trong trạng thái không-tỉnh thức đó, toàn sự việc chấm dứt – bạn theo kịp điều gì tôi trình bày? Vào khoảnh khắc của trạng thái không-tỉnh thức tôi tỉnh thức được rằng tôi không-tỉnh thức, vậy là nó chấm dứt. Bạn nắm bắt được nó? Bởi vì sau đó tôi không phải tranh đấu, tôi nói, ồ tôi phải luôn luôn tỉnh thức, làm ơn hãy chỉ bảo cho tôi một phương pháp để tỉnh thức, làm ơn luyện tập – bạn biết – thắt chặt, siết chặt. Nhưng khi không có trạng thái tỉnh thức và tôi biết tôi không-tỉnh thức, vậy thì bạn thấy toàn chuyển động đó thay đổi.

Bây giờ điều gì xảy ra trong suốt giấc ngủ? Liệu có một trạng thái tỉnh thức khi bạn đang ngủ giống như bạn đang tỉnh thức trong suốt thời gian ban ngày? Nếu bạn tỉnh thức trong suốt thời gian ban ngày trong từng thời điểm một, vậy thì điều đó tiếp tục trong khi bạn đang ngủ, rõ ràng là như thế. Nhưng khi bạn tỉnh thức, và cũng tỉnh thức được rằng bạn không-chú ý, một chuyển động hoàn toàn khác hẳn xảy ra. Vậy thì khi bạn ngủ có một ý thức của sự yên lặng hoàn toàn. Cái trí tỉnh thức được về chính nó. Tôi sẽ không tìm hiểu tất cả điều này bởi vì nó không là điều gì khó khăn lắm. Nó không là điều gì đó lạ thường lắm, đáng để tâng bốc. Bạn thấy rằng cái trí khi nó tỉnh thức được trong suốt ban ngày, sâu thẳm, trạng thái tỉnh thức trong chiều sâu đó tạo ra một chất lượng của cái trí trong suốt giấc ngủ khi nó tuyệt đối yên lặng, bởi vì trong suốt ban ngày bạn đã quan sát, bạn đã tỉnh thức được, hoặc trong từng thời điểm hoặc tỉnh thức được không-chú ý của bạn; vậy thì bởi vì bạn trải qua trong suốt ban ngày như thế, hoạt động của bộ não đã thiết lập được trật tự trước khi bạn ngủ. Bộ não đòi hỏi trật tự, dù rằng trật tự đó ở trong một niềm tin loạn thần kinh nào đó hay trong một chủ nghĩa quốc gia hay trong điều này hay điều kia, và trong đó nó tìm được trật tự, mà rõ ràng là tạo ra vô-trật tự. Nhưng khi bạn tỉnh thức được trong suốt ban ngày và tỉnh thức được trạng thái không-tỉnh thức của bạn, vậy thì tại cuối ngày có một trật tự. Vậy thì bộ não không phải đấu tranh trong suốt ban đêm để tạo ra trật tự. Vì vậy bộ não được nghỉ ngơi. Nó yên lặng. Và vì vậy buổi sáng kế tiếp bộ não năng động lạ thường, không phải là một sự việc bị thuốc men, bị hư hỏng và chết rồi. Đúng chứ thưa các bạn?

SAANEN
Ngày 1 tháng 8 năm 1971
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
05/04/201322:25(Xem: 4169)
Lịch sử luôn trao tận tay từng số phận thuận nghịch của duyên trần (biệt nghiệp) để từ đó hòa mình vào vận mạng chung của cộng nghiệp.
16/07/201615:21(Xem: 2871)
Nếu trang phục truyền thống của một dân tộc hay quốc gia biểu đạt bản sắc văn hóa về y phục của dân tộc hay quốc gia đó, thì pháp phục Phật giáo thể hiện bản sắc đặc thù, khác hẳn với và vượt lên trên các quốc phục và thường phục của người đời, dù ở phạm vi dân tộc hay quốc gia. Lễ phục tôn giáo nói chung và pháp phục Phật giáo nói riêng thể hiện tình trạng tôn giáo và xã hội (social and religious status), được sử dụng trong hai hình thức, mặc trong sinh hoạt thường nhật và mặc trong các nghi lễ tôn giáo, nói chung các dịp đặc biệt.
04/02/201408:27(Xem: 6863)
Nằm trong khuôn khổ của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) 2014 tại Davos (Thụy Sĩ) vào tháng 1 vừa qua, chương trình trò chuyện với các nhân vật nổi tiếng không hoạt động trong lĩnh vực tài chính, có quan điểm về một cuộc sống hạnh phúc mà không phụ thuộc quá nhiều vào tiền bạc và quyền lực cũng đã diễn ra.
20/02/201206:43(Xem: 2408)
Nếu bạn dự định đăng tải gì đó, bạn phải luôn tự hỏi: Nó có đúng không? Nó có cần thiết không? Nó có phù hợp không?
18/08/201407:36(Xem: 19452)
108 lời dạy của Đức Đạt-lai Lạt-ma được gom góp trong quyển sách tuy bé nhỏ này nhưng cũng đã phản ảnh được một phần nào tư tưởng của một con người rất lớn, một con người khác thường giữa thế giới nhiễu nhương ngày nay. Thật vậy tư tưởng của Ngài có thể biểu trưng cho toàn thể lòng từ bi và trí tuệ Phật Giáo trên một hành tinh mà con người dường như đã mất hết định hướng. Các sự xung đột không hề chấm dứt, con người bóc lột con người, giết hại muôn thú và tàn phá thiên nhiên. Phật giáo thường được coi như là một tín ngưỡng nhưng những lời khuyên của Đức Đạt-lai Lạt-ma trong quyển sách này vượt lên trên khuôn khổ hạn hẹp của một tôn giáo: - "Mỗi khi phải đề cập đến các vấn đề tâm linh thì không nhất thiết là tôi buộc phải nói đến các vấn đề liên quan đến tôn giáo (câu 87).
12/03/201407:34(Xem: 8860)
Trong một cuộc đàm thoại giữa thính chúng thuộc nhiều thành phân xã hội, là nhà truyền thông, nhà giáo dục, chính khách…Đức Đạt Lai Lạt Ma đã trả lời các câu hỏi về nhiều vấn đề đời sống xã hội của người tham dự một cách thẳng thắn và có duyên.
09/04/201314:24(Xem: 3146)
Trong một cuộc đàm thoại giữa thính chúng thuộc nhiều thành phần xã hội, là nhà truyền thông, nhà giáo dục, chính khách, …Đức Lạt Lai Lạt Ma đã trả lời các câu hỏi về nhiều vấn đề đời sống xã hội tham của người tham dự một cách thẳng thắn và có duyên.
09/03/201411:24(Xem: 9280)
Ajahn Chah sinh năm 1918 trong một ngôi làng phía Bắc Thái Lan. Ngài xuất gia sa di từ lúc còn nhỏ và trở thành một vị tỳ khưu năm hai mươi tuổi. Ngài theo truyền thống hành đầu đà của các sơn tăng trong nhiều năm; hằng ngày mang bát xin ăn, chuyên tâm hành thiền và đi khắp nơi để truyền bá giáo pháp. Ajahn Chah hành thiền dưới sự chỉ dẫn của nhiều thiền sư danh tiếng
17/10/201307:24(Xem: 16194)
50 năm qua, cuộc tranh đấu của Phật giáo năm 1963 chống chính quyền Đệ nhất Cọng hòa do Tổng thống Ngô Đình Diệm lãnh đạo đã đàn áp Phật giáo. Sự việc đã lui về quá khứ nhưng vết thương trong lòng dân tộc, trong tim của Phật tử Việt Nam thì vẫn còn đó và có lẽ mãi còn trong lịch sử đau thương mà cũng lắm hào hùng.
28/12/201209:52(Xem: 6826)
Nguyên tác Hoa ngữ của “66 cầuthiền ngữ” này là “Lục thập lục điều kinhđiển thiền ngữ” (六十六條經典禪語),có nghĩa là “66 câu thiền ngữ trong Kinhđiển [Phật giáo]”, được phổ biếntrên internet vào khoảng năm 2004. Bản dịch tiếng Việt được phổ biến năm 2010,có tựa đề là “66 cầu làm chấn động thiền ngữ thế giới” hoặc “66 câu Phật họclàm chấn động thiền ngữ” đều không chuẩn với nguyên tác Hoa ngữ, đồng thời, đãthêm cụm từ “chấn động thế giới” và tỉnh lược từ “kinh điển”.