5. Tự giác giác tha

21/02/201115:20(Xem: 5389)
5. Tự giác giác tha

SỐNG THIỀN
Nguyên Minh

CHƯƠNG III: TÂM VÀ CẢNH

Tự giác giác tha

Khi quán sát sự vật theo nguyên lý duyên khởi, tâm từ bi được phát triển đồng thời với tuệ giác. Điều này sẽ tạo ra những chuyển biến nội tâm rất sâu sắc nơi người thực hành thiền quán.

Điều dễ dàng nhận thấy nhất là khả năng cảm thông và tha thứ. Chúng ta sẽ nhận ra được tất cả những giận hờn, thù oán không còn thực sự có ý nghĩa gì trong cuộc sống nữa, bởi vì chúng ta có thể mở lòng yêu thương đối với ngay cả những người mà trước đây chúng ta đã từng oán ghét. Chúng ta có thể xóa bỏ tất cả mọi hận thù mà không cần đòi hỏi đối phương phải có những điều kiện hay thái độ nhất định nào cả. Ta buông bỏ tâm thù hận chỉ đơn giản là vì ta đã tự mình hiểu ra đó là điều nên làm.

Tinh thần vô úy cũng là một trong những hoa trái đạt được nhờ công phu thực hành quán sát về lý duyên khởi. Người thiền giả không còn lo lắng, sợ sệt trước bất kỳ một mối hiểm nguy đe dọa nào vì thấy được tính chất tương quan chặt chẽ giữa mọi sự việc. Ngay cả khi đối diện với cái chết cũng thấy là không cần phải lo sợ, vì nhận ra được sự thật về thế giới hiện tượng. Khi sự cố chấp về bản ngã bị phá vỡ do quán sát về duyên khởi, thiền giả không còn thấy mình là một thực thể riêng biệt chia tách với thực tại. Vì thế, sự sống chết cũng không còn là sống chết của riêng mình, hay nói đúng hơn đó chỉ là những chuyển biến thay đổi trong một toàn thể sinh động vốn không hề sinh ra hay diệt mất.

Khi thường xuyên quán niệm và duy trì được chánh niệm trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta sẽ có được một sự an ổn, vững chãi mà mọi điều kiện bên ngoài dù khắc nghiệt đến đâu cũng không thể nào tác động lay chuyển nổi. Nhờ đó, chúng ta tự giải thoát cho mình khỏi rất nhiều phiền trược, khổ não trong đời sống.

Người thiền giả khi tự mình đạt đến trạng thái giải thoát này trở thành một ngọn đèn sáng, tự thân không những soi sáng chính mình mà còn có tác dụng chiếu soi ra chung quanh. Bởi vậy, những ai được sống gần người ấy đều có thể cảm nhận được sự an lạc của người. Với tâm từ bi tỏa rộng, người cũng xoa dịu mọi nỗi khổ đau của kẻ khác và dắt dẫn, chỉ bảo cho họ đi vào con đường đúng đắn.

Sức cảm hóa của một người đã đạt đến sự an lạc cho chính mình là rất lớn. Người ấy không chỉ dẫn dắt người khác bằng những nguyên tắc lý luận khô khan, mà thật sự là một ngọn đèn soi sáng có tác dụng giúp cho người khác tự mình nhận thấy đường đi. Sự thực hành có ý nghĩa quan trọng quyết định mà những ai chỉ nghiên cứu lý thuyết không bao giờ hiểu được.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/01/2026(Xem: 4954)
Bão tuyết mùa đông tràn qua hơn 40 tiểu bang, băng giá khắp nơi, nhiệt độ sâu dưới không độ… Ấy vậy mà các nhà sư đi bộ vì hòa bình vẫn giữ vững lộ trình tiến về phía trước. Những bước chân hòa bình đang dấn thân sâu vào giữa lòng nước Mỹ. Một nước Mỹ xưa nay nặng về chủ nghĩa vật chất. Một nước Mỹ hôm nay đang bị khủng hoảng về đạo đức, niềm tin, công lý. Một nước Mỹ đang kỳ thị, độc đoán và chia rẽ nghiêm trọng. Các nhà sư đi bộ vì hòa bình gởi đến mọi người trên đất Mỹ thông điệp từ bi, cảm thông, bao dung, hòa bình. Những bước chân hòa bình hiện thực hóa thông điệp của Đức Phật từ 26 thế kỷ trước. Những bước chân hòa bình chính là thân giáo, noi theo con đường Đức Phật đã khai phá và đã đi trong quá khứ.
20/12/2025(Xem: 1386)
Tại Chánh Điện Tu Viện Đại Bi, Thành Phố Westminster, Hội Đuốc Tuệ đã tổ chức buổi hướng dẫn về đề tài: "Giáo Dục Trong Gia Đình và Giao Tiếp - Ứng Xử Chánh Niệm” do Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ hướng dẫn. Một buổi chiều Chủ Nhật an lành, Tu Viện Đại Bi đón chào rất đông hành giả, phụ huynh, anh chị em Gia Đình Phật Tử, và những người quan tâm đến nghệ thuật giáo dục chánh niệm trong gia đình. Bầu không khí trang nghiêm nhưng gần gũi mở ra ngay từ khoảnh khắc bước vào chánh điện: ba pho tượng Phật vàng tỏa sáng, hoa sen hồng tươi thắm, và nụ cười hiền hòa của đại chúng khiến tâm người dự tự nhiên được lắng dịu. Tất cả tạo nên một nhân duyên tu
16/12/2025(Xem: 1720)
Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót. Trong đó, có chữ “tâm” tưởng là dễ dịch, nhưng hóa ra lại là chữ gây ra vô cùng gian nan. Thêm nữa, tại sao các Thiền sư ưa nói “ba cõi là tâm,” hay nơi khác lại nói, “vạn pháp duy tâm.” Chữ đã khó, mà nghĩa lại càng khó vô cùng tận.
01/11/2025(Xem: 3360)
Thầy đã truyền lửa , nguyện xin giữ lửa Vẫn nguyên sơ, chỉ thẳng Bồ đề tâm nơi thế gian Với Bi, Trí, Dũng có thể biến nguy thành an Một tiếng gọi từ bên trong, ( Phật Tánh) tuy rất nhỏ Tựa dòng chảy minh triết, rót từng khoảnh khắc đó (Huệ Hương)
30/06/2025(Xem: 5976)
Chúng ta ở đây để chia sẻ suy nghĩ của mình về những gì Phật giáo có thể mang lại trong thời đại Trí tuệ nhân tạo. Nhưng để làm được điều đó, chúng ta cần thiết lập một ngôn ngữ chung, một cách để giao tiếp giữa thế giới khoa học và Phật giáo — nếu điều đó có thể. Nếu chúng ta không thể thống nhất về các định nghĩa cơ bản, thì chúng ta sẽ chỉ nói chuyện qua loa với nhau tại hội nghị này — dự định, ý nghĩa và hiểu những điều khác nhau, chứ đừng nói đến việc trả lời các loại câu hỏi sâu sắc và tìm tòi mà hội nghị này đã đặt ra. Tôi sẽ chỉ lấy ba ví dụ cơ bản:
29/06/2025(Xem: 3618)
Những bài kinh Phật không có bài nào là không hay. Có miệt mài trên những trang kinh xưa mới cảm được sự vang động của suối nguồn trí tuệ. Lời kinh là những tiếng sấm rền vang chấn động tâm thức chúng sanh đang chới với giữa những làn sóng ưu phiền trong biển sanh tử. Kinh nghiệm giác ngộ của bậc toàn giác được trao truyền ròng rã trong suốt 45 năm để lại một kho tàng tư tưởng giải thoát, một sự trưởng thành tột cùng của trí thông minh và cảm thức con người. Mỗi lần đọc kinh là mỗi lần cảm nhận được sức mạnh của phước báu đã cho tâm thức bay lượn một khoảng không gian khá rộng trong bầu trời siêu thoát mênh mông.
22/06/2024(Xem: 6251)
Soi sáng thực tại thực ra là tên chúng tôi đặt cho những bài ghi chép tóm tắt các buổi đàm đạo hay tham vấn thiền với Hòa thượng Viên Minh trong giờ uống trà buổi sáng tại khách đường Chùa Bửu Long. Những buổi đàm đạo này đã có từ lâu nhưng chỉ giới hạn trong nội bộ chùa. Về sau một Phật tử đến tham dự buổi trà đàm thấy hay nên muốn được nghe thường xuyên đã sắm cho chùa thiết bị để có thể nghe từ xa qua Skype. Từ đó số người đến trực tiếp nghe thầy nói chuyện hoặc nghe từ xa ngày càng đông nên đã mở thêm qua YouTube theo nhu cầu của Phật tử muốn tham dự.
31/10/2023(Xem: 7269)
Phật Tánh? Xin nói rằng, tôi không biết. Tôi không thể trả lời câu hỏi có Phật Tánh hay không, và nếu có, thì là như thế nào. Bài viết này không nhằm trả lời những câu hỏi tương tự, mà chỉ là một khảo sát từ cương vị một người học Phật, chưa học tới đâu và cũng chưa tu tới đâu. Bài viết này là một lời thú nhận, rằng không biết chắc có bao nhiêu phần đúng, nhưng hy vọng sẽ phần nào giúp được một số độc giả để dùng làm viên gạch dò đường qua sông. Xin mời độc giả khảo sát, nghi vấn từng câu, từng chữ trong bài này, và rồi nên dựa vào Kinh Phật để đối chiếu.
03/08/2022(Xem: 7427)
Hít vào thở ra, đếm: "một" Hít vào thở ra, đếm: "hai" Cứ thế, đến "mười" rồi nghỉ Vài giây sau, lại bắt đầu
05/07/2022(Xem: 10675)
“Niêm hoa vi tiếu” (Chữ Hán: 拈花微笑, Nghĩa Việt: cầm hoa mỉm cười), gọi đầy đủ là “Niêm hoa thuấn mục phá nhan vi tiếu” (Chữ Hán: 拈華瞬目破顏微笑; Nghĩa Việt: Đưa hoa ra, trong chớp mắt thì chuyển mặt mỉm cười), chuyện kể Đức Phật thông qua hành động im lặng cầm hoa sen truyền Tâm Ấn Trí Tuệ Bát-nhã cho Ngài Ma-ha Ca-diếp. Giai thoại này được cho là bắt nguồn từ giới Thiền Tông Trung Quốc nhằm dẫn chứng cho hệ truyền thừa Thiền Tông bắt nguồn từ Đức Phật.