Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

3. Sợ hãi

13/07/201100:56(Xem: 742)
3. Sợ hãi

J. KRISHNAMURTI
SỰ THỨC DẬY CỦA THÔNG MINH
[THE AWAKENING OF INTELLIGENCE]
Lời dịch: ÔNG KHÔNG - 2009

CHÂU ÂU
VIII
NĂM ĐỐI THOẠI Ở SAANEN

3

SỢ HÃI

Sự liên kết giữa vui thú và sợ hãi; vai trò của tư tưởng. Tư tưởng không thể đưa cái không biết được mơ hồ vào khuôn của hiểu biết. Cần thấy cấu trúc của sợ hãi. Thuộc tâm lý, ngày mai có lẽ không tồn tại. “Sống trọn vẹn trong hiện tại” hàm ý gì?

Người hỏi 1: Tôi muốn bàn luận về sợ hãi và chết và sự liên quan của chúng với thông minh và tư tưởng.

Người hỏi 2: Ông làm ơn khai triển thêm câu phát biểu: thế giới là tôi và tôi là thế giới.

Người hỏi 3: Chúng ta có thể bàn luận – nhưng không lý thuyết – về điều gì xảy ra sau khi chết nếu nó thực sự có thể chết đi mọi thứ đã được biết.

Krishnamurti: Sáng nay chúng ta sẽ cùng nhau nói về chủ đề gì đây?

Người hỏi: Tôi muốn bàn về sợ hãi và chết và sự liên quan của chúng với thông minh và tư tưởng.

Krishnamurti: Được rồi, thưa bạn. Bạn muốn bàn về sợ hãi và chết, và sự liên quan giữa tư tưởng và thông minh là gì.

Người hỏi: Chúng ta có thể dành riêng một buổi sáng để nói về tiến trình của giáo dục?

Krishnamurti: Chúng ta có thể dành ra một buổi sáng để bàn luận hay nói chuyện về giáo dục là gì.

Người hỏi: Tôi xin phép lặp lại một câu hỏi mà không cần thiết phải trả lời sáng nay: tôi muốn tìm ra liệu tình yêu thực sự giữa người đàn ông và người phụ nữ có thể xảy ra được, bởi vì lúc này tôi nghĩ tôi hiểu tình yêu không là gì. Và cũng vậy tôi biết rằng tôi không thể thương yêu.

Krishnamurti: Quý ông kia muốn bàn luận, ông ấy nói có lẽ không phải sáng nay nhưng một buổi sáng khác, sự liên hệ giữa người đàn ông và người phụ nữ và liệu có thể tồn tại tình yêu giữa họ và vân vân.

Người hỏi: Liệu ông có thể tìm hiểu câu phát biểu: thế giới là tôi và tôi là thế giới?

Krishnamurti: Ông làm ơn tìm hiểu câu phát biểu thế giới là tôi và tôi là thế giới.

Người hỏi: Chúng ta có thể bàn luận về chết, nhưng không lý thuyết điều gì xảy ra sau khi chết nhưng liệu có thể thực sự chết đi mọi thứ đã được biết?

Krishnamurti: Được rồi. Sáng này chúng ta sẽ tìm hiểu câu hỏi của sợ hãi và chết này? Được chứ?

Khán giả: Đồng ý.

Krishnamurti: Và thưa bạn sau đó có lẽ chúng ta sẽ trả lời câu hỏi của bạn cùng những câu hỏi khác được bao hàm trong nó.

Chúng ta sẽ tìm hiểu nó khá kỹ lưỡng nhé? Điều đó có nghĩa rằng bạn phải duy trì một quan tâm liên tục trong nó, một tìm hiểu liên tục, không chỉ lãng đãng vào khoảng giữa nó để ngủ gục, hay suy nghĩ về điều gì khác, nhưng theo đuổi một vấn đề, giống như sợ hãi, hoàn toàn đến tận cùng, chúng ta làm được chứ? Và sau đó chết, mọi vấn đề khác sẽ bao hàm trong nó. Chúng ta được phép tiến hành như thế nhé?

Người hỏi: Chúng ta đã hỏi về sự hài hước và vui đùa. Liệu chúng ta có thể đề cập luôn?

Krishnamurti: Liệu chúng ta có thể liên kết hài hước và vui đùa vào cùng với sợ hãi. (Tiếng cười) Chúng ta đề cập nó bây giờ, được không? Bạn biết sợ hãi là một vấn đề rất phức tạp và chúng ta phải tìm hiểu nó riêng rẽ, không phải cùng bất kỳ những ý tưởng có sẵn nào và vân vân – bạn biết không, thực sự tìm hiểu, thực sự thâm nhập vào toàn nghi vấn của sợ hãi này.

Bây giờ trước hết, khi chúng ta đang tìm hiểu vấn đề, chủ đề rất phức tạp này, chúng ta đang cố gắng giải quyết nó như một nhóm, như một sợ hãi tập hợp hay trong bàn luận một điều trị nhóm sẽ loại bỏ sợ hãi. Chúng ta sẽ tìm ra sợ hãi là gì và toàn cấu trúc, bản chất của nó là gì, liệu sợ hãi sâu thẳm trong chính gốc rễ của thân tâm chúng ta có thể được hiểu rõ và liệu cái trí có khi nào được tự do khỏi sợ hãi hay không? Được chứ?

Bạn tiếp cận vấn đề này như thế nào? Bạn có những sợ hãi không? Bạn có bất kỳ loại sợ hãi nào, thuộc thân thể hay tâm lý? Vì vậy nếu người ta có những sợ hãi thuộc tâm lý, chốc nữa chúng ta sẽ trở lại với những sợ hãi thuộc thân thể, làm thế nào bạn giải quyết chúng? Tôi sợ hãi – giả sử như thế – tôi sợ hãi rằng tôi sẽ mất vị trí của tôi, thanh danh của tôi, tôi lệ thuộc vào khán giả, vào bạn, để nâng tôi lên. Tôi lệ thuộc vào bạn để cho tôi sinh lực khi nói chuyện. Và tôi sợ hãi nếu tôi trở nên già nua, trở nên lão suy, tôi sẽ bị đối diện với không là gì cả và tôi sợ hãi. Đúng chứ? Bạn đang theo kịp tất cả điều này chứ? Kịp không? Vì vậy tôi sợ hãi. Sợ hãi là gì? Hay tôi sợ hãi rằng tôi lệ thuộc vào bạn, vào người đàn ông, người phụ nữ, và sự lệ thuộc đó khiến tôi quyến luyến bạn, và tôi sợ mất bạn. Bạn đang theo kịp tất cả điều này chứ? Tôi sợ hãi tôi đã làm điều gì đó trong quá khứ, mà tôi ân hận hay tôi xấu hổ, và tôi không muốn bạn biết, vì vậy tôi sợ hãi về điều đó, về việc bạn biết nó. Bạn đang theo kịp tất cả điều này chứ? Và tôi cảm thấy tội lỗi. Hay tôi cảm thấy lo âu kinh khủng, lo âu về chết, sống, về điều gì người ta nói, điều gì người ta không nói, họ nhìn tôi như thế nào, một ý thức sâu thẳm của buồn chán, lo âu, một ý thức của sự hèn kém. Và sự lo âu, chết, đang sống một sống không có ý nghĩa này, hay từ sự lo âu của tôi tôi tìm kiếm sự bảo đảm nào đó từ một ai đó trong sự liên hệ thuộc con người, hay từ sự lo âu của tôi tôi tìm kiếm một ý thức an toàn trong một niềm tin, học thuyết nào đó, trong chúa và vân vân. Và tôi cũng sợ hãi rằng tôi sẽ không thể làm bất kỳ việc gì tôi muốn làm trong sống của tôi. Tôi không có khả năng, hay không có thông minh nhưng tôi tham vọng khủng khiếp để đạt được điều gì đó. Và vì vậy tôi sợ hãi điều đó nữa. Bạn đang theo sát tất cả điều này chứ? Và, dĩ nhiên, tôi sợ hãi chết, và tôi sợ hãi cô độc, không được thương yêu, và vì vậy tôi muốn thiết lập một liên hệ với người khác mà trong đó sợ hãi này, lo âu này, ý thức cô độc này, sự tách rời này không tồn tại. Và tôi cũng sợ hãi bóng tối, cái thang máy và vô số những sợ hãi loạn thần kinh mà người ta có. Đúng chứ?

Bây giờ sợ hãi này là gì? Tại sao người ta, bạn, tôi hay bất kỳ ai, tại sao có sợ hãi này? Nó được đặt nền tảng trên không muốn bị tổn thương, không bị tổn thương? Hay chỉ bởi vì người ta muốn sự an toàn hoàn toàn và không thể tìm được nó, thuộc vật chất, cảm xúc, tâm lý, trí năng, không thể tìm ra ý thức hoàn toàn chắc chắn, an toàn, bảo vệ này, người ta trở nên vô cùng lo âu về sống, ý thức của không-chắc chắn. Đúng chứ? Bây giờ tại sao có sợ hãi?

Làm ơn đây là một đối thoại, tôi không đang đọc diễn văn, làm ơn. Đây là một đối thoại, cùng nhau bàn bạc về những vấn đề của chúng ta. Một trong những vấn đề chính của chúng ta là sợ hãi, dù chúng ta có ý thức được nó hay không, dù chúng ta chạy trốn khỏi nó, hay cố gắng khuất phục nó, cố gắng kháng cự nó, củng cố sự can đảm và mọi chuyện như thế, vẫn còn sợ hãi. Tôi đang hỏi bạn có phải bởi vì cái trí rất tinh tế, bạn hiểu rồi, rất nhạy cảm đến độ nó không muốn bị tổn thương, ngay từ niên thiếu. Và bởi vì không muốn bị tổn thương người ta dựng lên một bức tường, người ta rất nhút nhát, hay hung hăng, trước khi bạn tấn công tôi đã tấn công bạn, bằng lời nói, bằng tư tưởng, bởi vì tôi rất nhạy cảm, tôi đã bị tổn thương khá nhiều trong sống của tôi, trong thời niên thiếu của tôi, mọi người gây tổn thương, trong văn phòng – bạn theo kịp chứ – trong nhà máy, người giám thị, ông chủ, mọi người chà đạp lên nhau, và tôi không muốn bị tổn thương. Và đó là một trong số những lý do tại sao sợ hãi tồn tại. Bạn đã bị tổn thương, phải không? Không à? Và từ tổn thương đó chúng ta làm mọi loại sự việc, chúng ta kháng cự, chúng ta không muốn bị quấy rầy, từ cảm giác bị tổn thương đó chúng ta bám vào cái gì đó mà chúng ta hy vọng sẽ bảo vệ chúng ta. Và vì vậy bất kỳ điều gì tấn công vào cái gì đó mà chúng ta đang bám vào như sự bảo vệ, bởi vì bám vào nó tôi trở nên hung hăng.

Vì vậy nó là gì mà bạn, như một con người đang ngồi ở đây, muốn giải quyết vấn đề sợ hãi này, bạn sợ hãi cái gì? Nó là một sợ hãi thuộc thân thể phải không? Sợ hãi sẽ có bất kỳ đau đớn nào, đau đớn thuộc thân thể? Sợ hãi thuộc thân thể phải không? Hay một sợ hãi thuộc tâm lý về sự nguy hiểm? Về không chắc chắn? Về bị tổn thương thêm nữa? Về không thể tìm ra được sự an toàn, không hoàn toàn chắc chắn? Sợ hãi không muốn bị thống trị và tuy nhiên chúng ta lại muốn thống trị? Vì vậy bạn như một con người đang ngồi đây, sợ hãi về cái gì? Bạn có ý thức được sợ hãi của bạn hay không?
Người hỏi: Cái không biết được.

Krishnamurti: Sợ hãi cái không biết được. Nó à? Bây giờ hãy lắng nghe câu hỏi đó. Sợ hãi cái không biết được. Tại sao người ta phải sợ hãi cái không biết được, khi bạn không biết gì về nó? Làm ơn hãy tìm hiểu nó.

Người hỏi: Tôi không tin điều đó. Tôi có một hình ảnh về điều gì sẽ xảy ra cho tôi khi tôi cố gắng được tự do.

Krishnamurti: Nhưng liệu nó là sợ hãi về sự buông bỏ cái đã được biết, không phải sợ hãi về cái không biết được? Bạn hiểu rõ chứ? Sợ hãi về những sự việc tôi đã thâu lượm được và phải buông bỏ chúng đi – tài sản của tôi, người vợ của tôi, danh tính của tôi, những quyển sách của tôi, khả năng của tôi, đồ đạc của tôi, hình dáng đẹp đẽ của tôi, hình dáng xấu xí của tôi, năng lực của tôi, những sự việc mà tôi biết, đã trải nghiệm – và buông bỏ nó đi, đó là sợ hãi phải không? Hay sợ hãi về tương lai, cái không biết được?

Người hỏi: Tôi thấy rằng sợ hãi của tôi thường hiện diện nơi điều gì sẽ xảy ra và không phải nơi điều gì đang xảy ra.

Krishnamurti: Vì vậy sợ hãi của bạn thuộc về điều gì sẽ xảy ra trong tương lai, điều gì có lẽ xảy ra vào ngày mai. Đúng không? Chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó?

Bạn không sợ hãi ngày hôm nay, hay điều gì đã xảy ra ngày hôm qua, nhưng bạn sợ hãi điều gì có lẽ xảy ra vào ngày mai. Ngày mai trong tương lai.

Người hỏi: Không phải rằng người ta sợ hãi về điều gì có lẽ xảy ra vào ngày mai, nhưng sợ hãi về mất mát những công nhận riêng của người ta, những thỏa mãn riêng của người ta, ngày hôm nay.

Krishnamurti: Hãy theo dõi thưa bạn, người đàn ông này đã đặt ra một câu hỏi là: ông ấy nói tôi không sợ hãi về ngày hôm qua hay ngày hôm nay, nhưng tôi sợ hãi điều gì có lẽ xảy ra vào ngày mai, tương lai. Ngày mai có lẽ là hai mươi bốn tiếng đồng hồ sau hay một năm sau, nhưng tương lai, tôi sợ hãi về điều đó.

Người hỏi: Nhưng tương lai là kết quả của tất cả những mong đợi người ta có từ quá khứ.

Krishnamurti: Những mong đợi người ta có do bởi quá khứ. Bây giờ làm thế nào bạn sẽ – làm ơn đừng giải thích nó – tôi sợ hãi về tương lai. Đúng chứ? Làm thế nào tôi sẽ giải quyết được điều này? Đừng giải thích nó cho tôi. Tôi muốn tìm ra phải làm gì với sợ hãi này. Tôi sợ hãi điều gì có lẽ xảy ra – tôi có lẽ bị bệnh, tôi có lẽ bị mất việc làm của tôi, hàng tá sự việc có lẽ xảy ra cho tôi – tôi có lẽ điên khùng, tôi có lẽ mất mọi thứ, những sự việc mà tôi đã lưu trữ. Vì vậy tương lai. Tiếp tục đi, hãy tìm hiểu.

Người hỏi: Tôi nghĩ nó có lẽ không là tương lai mà chúng ta sợ hãi nhưng đúng hơn sự không-chắc chắn của tương lai, những biến cố mới mà không thể tiên đoán được. Nếu tương lai có thể tiên đoán được sẽ không có sợ hãi, chúng ta sẽ biết điều gì sẽ xảy ra. Sợ hãi là một loại phòng vệ của thân thể chống lại cái gì đó hoàn toàn mới mẻ, chống lại toàn bộ sự không-chắc chắn của sống là gì.

Krishanmurti: Điều đó đúng, thưa bạn.

Ngưòi hỏi: (Nghe không rõ)

Krishnamurti: Vâng, ông ấy nói, sợ hãi sự không-chắc chắn, và toàn phản ứng của thân tâm chúng ta về sự không-chắc chắn của sống là gì, điều gì có lẽ xảy ra.

Người hỏi: (Nghe không rõ)

Krishnamurti: Nó như thế à, tôi sợ hãi về tương lai bởi vì tương lai không-chắc chắn. Và sự không-chắc chắn này, tôi không biết làm thế nào để giải quyết nó, bằng toàn thân tâm của tôi, vì vậy tôi sợ hãi. Sợ hãi là một thể hiện của sự không-chắc chắn về tương lai này, phải không?

Người hỏi: Đó chỉ là một phần của nó. Có những sợ hãi khác nữa.

Krishnamurti: Thưa bạn, chúng ta hãy sử dụng một sợ hãi. Chúng ta sẽ sử dụng nhiều hình thức khác nhau của sợ hãi ngay sau đây. Chúng ta đang hỏi, người đàn ông này hỏi, tôi thực sự không sợ hãi về bất kỳ điều gì ngoại trừ về tương lai. Tương lai quá không-chắc chắn, tôi không biết làm cách nào để gặp gỡ nó. Tôi không thể hiểu rõ, không chỉ hiện tại mà cũng còn cả tương lai. Vì vậy chính bởi ý thức không-chắc chắn này mà bộc lộ sợ hãi. Bây giờ làm thế nào tôi – dù giải thích thế nào chăng nữa, sự thật là tôi sợ hãi về ngày mai – bây giờ làm thế nào tôi sẽ giải quyết nó đây? Làm thế nào tôi sẽ được tự do khỏi sợ hãi về ngày mai?

Người hỏi: Quan sát sự phản ứng của người ta đối với sự không-chắc chắn mà của tương lai, có vẻ nó không đầy đủ.

Krishnamurti: Thưa bạn, làm ơn giúp tôi. Bạn hiểu rõ chứ? Đừng lý thuyết. Tôi sợ hãi về ngày mai, về điều gì có lẽ xảy ra, toàn tương lai là không-chắc chắn, có lẽ có chiến tranh hạt nhân, có lẽ có – bạn biết, chúa biết được cái gì, thời kỳ băng hà, họ nói rằng sẽ có một thời kỳ băng hà trong vòng năm mươi năm nữa – tôi sợ hãi về tất cả điều này. Làm thế nào tôi sẽ giải quyết được nó. Hãy giúp đỡ tôi, đừng lý thuyết về nó, đừng cho tôi những giải thích thích. Tôi giỏi những giải thích lắm rồi.
Người hỏi: Thưa ông, không-chắc chắn cần có để nuôi dưỡng sợ hãi?

Krishnamurti: Thưa người bạn của tôi, tôi sợ hãi ngày mai, làm thế nào bạn sẽ giúp được tôi?

Người hỏi: Thưa ông, chúng ta sợ hãi bởi vì chúng ta đang giả vờ, đang chơi những trò chơi, và chúng ta sợ bị phơi bày ra.

Krishnamurti: Tôi sợ hãi bởi vì tôi đang chơi một trò chơi và tôi sợ hãi bởi vì tôi không muốn bị phơi bày. Nhưng bạn không đang giúp tôi!

Người hỏi: Ồ nếu ông đang chơi một trò chơi, ông có thể ngừng chơi trò chơi đó.

Krishnamurti: Thưa bạn, bạn không sợ hãi về tương lai hay sao? Đừng – hãy bám vào điều này. Bạn không sợ hãi về tương lai à?

Người hỏi: Vâng, có lẽ như thế.

Krishnamurti: Vâng, khi bạn được giải thích về nó. Bây giờ làm thế nào bạn sẽ giải quyết nó đây?

Người hỏi: Sống trong hiện tại.

Krishnamurti: Sống trong hiện tại. Tôi không biết điều đó có nghĩa gì.

Người hỏi: Đối với tôi sẽ rất hữu ích phải nhận ra tôi đã sợ hãi điều gì trong quá khứ, và tại sao tôi đã sợ hãi rồi tìm hiểu chúng. Việc này giúp đỡ tôi đối diện với tương lai.

Krishnamurti: Người phụ nữ này nói, hãy cho phép tôi hiểu rõ những sự việc tôi sợ hãi trong quá khứ, tìm hiểu chúng và có lẽ sau đó tôi có thể hiểu rõ sự không-chắc chắn của tương lai.

Người hỏi: Trước hết chúng ta phải hiểu rõ chúng ta có ý gì qua từ ngữ tương lai.

Krishnamurti: Đó là điều gì tôi đang cố gắng tìm ra, thưa bạn.

Người hỏi: Một việc chúng ta phải làm, việc đầu tiên là không sợ hãi bị sợ hãi.

Krishnamurti: Ồ, đó là một câu nói sáo rỗng, điều đó không giúp được tôi.

Người hỏi: Người ta phải nhận ra rằng ông không thể giúp tôi vượt khỏi: sợ hãi luôn luôn ở đó. Người ta phải hiểu rõ sợ hãi sẽ là một người đồng hành của sống.

Krishnamurti: Tất cả điều này và bạn đã không giúp đỡ tôi vượt khỏi. Bạn đã cho tôi nhiều từ ngữ, tro bụi. Tôi vẫn còn sợ hãi về ngày mai.

Người hỏi: Đó chính là vấn đề. Ông không thể giúp đỡ ai cả. Tôi chỉ có thể giải quyết sợ hãi của riêng tôi.

Người hỏi: Liệu ông không thể chờ đợi ngày mai và xem thử điều gì xảy ra?

Người hỏi: Thưa ông, tôi đã quen với việc lo âu về an toàn, không phải an toàn thuộc vật chất.

Krishnamurti: Quý ông này có ý điều đó, thưa bạn. Thuộc vật chất ông ấy có một an toàn nào đó, nhưng thuộc tâm lý ông ấy sợ hãi ngày mai. Đó là tất cả. Đó là tất cả điều gì ông ấy đang nói. Ông ấy có một tài khoản ngân hàng nhỏ, một ngôi nhà nhỏ, và mọi chuyện như thế, nhưng ông ấy không sợ hãi về điều đó, ông ấy sợ hãi về điều gì có lẽ xảy ra trong tương lai.

Người hỏi: Liệu có thể sống cùng sự không-chắc chắn của ông hay không?

Krishnamurti: Liệu có thể sống cùng không-chắc chắn.

Người hỏi: Nếu chúng ta biết điều gì sẽ xảy ra, chúng ta sẽ không sợ hãi.

Krishnamurti: Làm ơn chờ một tí.

Người hỏi: Khi ngồi đây tôi không sợ hãi nhưng khi nghĩ về ngày mai tôi sợ hãi.

Krishnamurti: Tư tưởng làm việc đó.

Người hỏi: Tư tưởng. Lúc này khi chúng ta sợ hãi, nó là một sự kiện. Nếu chúng ta chấp nhận sự kiện rằng lúc này chúng ta hoàn toàn sợ hãi, sống trong hiện tại, và nếu chúng ta hoàn toàn sống trong hiện tại chúng ta quên tương lai.

Krishnamurti: Đúng rồi, thưa bạn. Bây giờ hãy cho phép tôi tìm hiểu. Tôi muốn tìm ra điều gì gây ra sợ hãi về ngày mai này. Ngày mai là gì? Tại sao ngày mai tồn tại? Bạn hiểu rõ chứ, thưa bạn. Tôi sẽ trả lời bạn. Tôi muốn tìm ra tư tưởng phát sinh như thế nào, sợ hãi phát sinh như thế nào khi tôi nghĩ về ngày mai. Đúng chứ, thưa bạn? Tôi nghĩ về ngày mai và quá khứ đã cho tôi một ý thức của an toàn, mặc dù đã có nhiều không-chắc chắn trong quá khứ nhưng nói chung tôi vẫn tiếp tục tồn tại. Và cho đến bây giờ tôi khá an toàn. Đúng chứ? Và ngày mai rất không-chắc chắn nên tôi bị sợ hãi. Trong quá khứ mặc dù tôi đã có những sợ hãi, trong chừng mực nào đó tôi đã vượt qua được chúng. Và ngày mai hoàn toàn không-chắc chắn. Lúc này tôi sợ hãi về điều đó. Vì vậy tôi sẽ tìm ra nguyên nhân nào gây ra sự sợ hãi về ngày mai này. Đúng không? Ngày mai là không-chắc chắn, không-an toàn, sự phản ứng đến không-an toàn đó bằng toàn thân tâm của tôi, đó là sợ hãi. Bạn đang theo kịp chứ, thưa bạn? Vì vậy tôi muốn tìm ra tại sao sợ hãi phát sinh khi tôi nghĩ về tương lai. Đúng chứ? Mà có nghĩa tương lai có lẽ cũng khá tốt đẹp, nhưng suy nghĩ của tôi về nó làm cho nó không-chắc chắn. Tôi không biết tương lai. Đúng chứ? Nó có lẽ tuyệt vời, hay nó có lẽ gây chết người, nó có lẽ khủng khiếp hay đẹp đẽ nhất, tôi không biết. Nhưng tư tưởng không-chắc chắn về tương lai. Vì vậy tư tưởng, mà đã chắc chắn rồi, mà luôn luôn đang tìm kiếm sự chắc chắn, đột nhiên đối diện sự không-chắc chắn này. Đúng chứ? Vì vậy tại sao tư tưởng tạo ra sợ hãi? Bạn theo kịp không, thưa bạn? Tại sao?

Người hỏi: Bởi vì tư tưởng phân chia và tạo tác một khoảng cách giữa quá khứ và tương lai, và sợ hãi chen vào không gian này.

Krishnamurti: Người hỏi nói, “Tư tưởng tách rời tương lai khỏi quá khứ và phân chia cái gì có lẽ là. Sự phân chia này của 'cái gì là’ và 'cái gì có lẽ là’ là thành phần của sợ hãi này.” Bây giờ tôi muốn tìm ra tại sao tư tưởng tạo ra sợ hãi này? Nếu tôi không nghĩ về ngày mai sẽ không có sợ hãi? Đúng chứ? Tôi sẽ không biết tương lai. Thậm chí tôi sẽ không quan tâm. Bởi vì tôi nghĩ về tương lai, tương lai mà tôi không biết, tương lai mà rất không-chắc chắn và toàn phản ứng của tôi, thuộc tâm lý cũng như thân thể, nói rằng, “Chúa tôi ơi, điều gì sẽ xảy ra”. Đúng chứ? Vì vậy tư tưởng nuôi dưỡng sợ hãi.

Người hỏi: Liệu tư tưởng là sự vận hành thuộc tâm lý duy nhất mà có thể tạo ra sợ hãi? Có những vận hành kích động nào đó như cảm giác; mà có lẽ cũng tạo ra sợ hãi.
Krishnamurti: Thưa bạn, hãy chờ một chút, tôi đang sử dụng một vấn đề đặc biệt, cũng có những nhân tố khác nữa.

Người hỏi: Thưa ông, tôi hiểu có sợ hãi về cái không biết được, sợ hãi về ngày mai; nó được đặt nền tảng trên sự quyến luyến đến một niềm tin, hay công thức nào đó. Sợ hãi có thể được hiểu rõ nếu tôi thấy tại sao tôi bị quyến luyến như thế đến một hình thức đặc biệt của niềm tin hay của tục lệ.

Krishnamurti: Thưa bạn, sợ hãi về tương lai, người đàn ông này nói, có thể hiểu rõ nếu tôi hiểu rõ tại sao tôi quyến luyến đến một hình thức đặc biệt của niềm tin, đến một tục lệ đặc biệt, đến một công thức đặc biệt và vân vân.

Người hỏi: Còn sợ hãi về sự tồn tại thì sao?

Krishnamurti: Sợ hãi về sống. Thưa bạn, tất cả điều này đều được bao hàm, phải không? Sự quyến luyến đến một niềm tin, một công thức, một ý niệm học thuyết nào đó mà tôi đã xây dựng cho chính tôi, tất cả điều này là bộ phận của sợ hãi. Đúng chứ? Bây giờ tôi muốn tìm ra bằng thấy, sợ hãi là gì. Thưa bạn lúc trước tôi đã nói với bạn rằng, tôi đã làm một điều gì đó trong quá khứ mà tôi bị xấu hổ, mà tôi sợ hãi, tôi không muốn thấy nó xảy ra nữa. Tôi sợ hãi về điều gì đó mà đã xảy ra trong quá khứ, hay tôi sợ hãi về một điều gì đó mà có lẽ xảy ra trong tương lai? Nghĩ về điều gì tôi đã làm trong quá khứ là nuôi dưỡng sợ hãi, phải không? Nghĩ về quá khứ. Bạn đang theo kịp điều này chứ? Nghĩ về tương lai, điều gì có lẽ xảy ra, cũng nuôi dưỡng sợ hãi. Vì vậy tôi thấy rằng, tôi có lẽ sai lầm, chúng ta đang tìm hiểu, rằng tư tưởng chịu trách nhiệm cho sợ hãi này, cả về quá khứ lẫn tương lai. Đúng chứ? Và tư tưởng cũng chịu trách nhiệm cho sợ hãi bằng cách chiếu rọi một ý tưởng, một niềm tin, và bám chặt vào niềm tin đó và mong muốn sự chắc chắn về niềm tin đó, tất cả điều đó là sự vận hành của tư tưởng, phải không? Đúng chứ, thưa bạn? Vì vậy tôi phải hiểu rõ tại sao tư tưởng suy nghĩ về tương lai, tại sao tư tưởng quay trở lại một sự kiện nào đó, một xảy ra mà nuôi dưỡng sợ hãi. Bây giờ tại sao tư tưởng làm điều này?

Người hỏi: Tư tưởng, liệu tư tưởng có thể tự giúp đỡ chính nó bằng cách tưởng tượng tất cả những điều có thể được và những điều khủng khiếp mà có thể xảy ra trong tương lai, nó có thể thực hiện một kế hoạch nào đó để ngăn cản những điều này xảy ra. Cố gắng tự bảo vệ chính nó.

Krishnamurti: Thưa bạn, và cũng vậy tư tưởng giúp bạn tự-bảo vệ chính bạn, phải không, qua bảo hiểm, qua xây dựng một ngôi nhà, tránh những cuộc chiến tranh, tư tưởng nuôi dưỡng sợ hãi và cũng bảo vệ, phải không? Chúng ta đang nói về tư tưởng tạo ra sợ hãi, không phải nó bảo vệ như thế nào. Làm ơn tiếp tục đi, tôi được phép tiếp tục chứ? Tôi có thể tiếp tục nhưng bạn sẽ tiếp tục cùng tôi chứ? Bạn cũng sẽ tự thâm nhập vấn đề này cùng tôi chứ? Đó là, tôi đang hỏi tại sao tư tưởng nuôi dưỡng sợ hãi này, giống như tư tưởng cũng nuôi dưỡng vui thú, phải không? Không à? Vui thú của tình dục, vui thú của cảnh mặt trời lặn mà đã xảy ra ngày hôm qua và vân vân và vân vân. Vì vậy tư tưởng cho một sự tiếp tục đến vui thú – đúng chứ – và cũng vậy đến sợ hãi.

Người hỏi: Thưa ông. Con người, từ đang tìm kiếm vui thú, tuân theo sự chọn lựa của những suy nghĩ của anh ấy bằng phân biệt, đây là tốt lành và kia sẽ là xấu xa. Và sợ hãi dường như đến trực tiếp ngay từ đó, từ việc gì con người thực hiện để tạo ra những sự việc tốt lành và lẩn tránh những điều xấu xa.

Krishnamurti: Thưa bạn, chắc chắn toàn qui trình được đặt nền tảng trên tư tưởng, phải không?

Người hỏi: Sợ hãi hiện diện từ khía cạnh của tư tưởng phân biệt.

Krishnamurti: Vâng thưa bạn, nhưng nó vẫn còn là tư tưởng, đang nói điều này là tốt lành, tôi sẽ giữ nó, điều này tôi sẽ không, khước từ. Nhưng toàn chuyển động của tư tưởng là sự đòi hỏi cho vui thú – đúng chứ thưa bạn – và phân biệt trong đó, nói rằng điều này sẽ cho tôi vui thú, điều kia sẽ không cho tôi vui thú. Vì vậy toàn chuyển động của sợ hãi và vui thú, sự đòi hỏi và sự tiếp tục của cả hai, lệ thuộc vào tư tưởng, phải không?

Người hỏi: Nhưng làm thế nào ông được tự do khỏi nó?

Krishnamrti: Hãy chờ, hãy chờ. Trước hết chúng ta hãy để cho sự việc này tiếp tục.

Người hỏi: Tư tưởng là sợ hãi.

Krishnamurti: Chúng ta sẽ tìm ra, thưa bạn. Tôi được an toàn ngày hôm nay. Tôi biết tôi sẽ có bữa cơm của tôi ngày hôm nay, có một ngôi nhà, một căn phòng ở đó – ngày hôm nay tôi hoàn toàn an toàn; nhưng tôi không biết điều gì xảy ra ngày mai. Tôi đã có nhiều vui thú ngày hôm qua trong nhiều hình thức khác nhau, và tôi muốn những vui thú đó được lặp lại vào ngày mai. Bạn theo kịp chứ? Vì vậy tư tưởng vừa duy trì sợ hãi và lại cho một tiếp tục của vui thú, mà tôi đã có ngày hôm qua. Không à? Hãy cố gắng lên, thưa các bạn!
Vì vậy câu hỏi của tôi là: làm thế nào tôi, không những ngăn cản sự tiếp tục của sợ hãi, nhưng còn muốn vui thú được tiếp tục, phải không? Bạn theo kịp điều này chứ? Không à? Tôi muốn vui thú ở một phía và tôi muốn càng nhiều bao nhiêu càng tốt, luôn luôn – ngày mai, ngày hôm sau, luôn luôn, trong tương lai; và cũng vậy tôi đã có những sợ hãi và tôi mong muốn loại bỏ chúng lẫn không muốn những sợ hãi tương lai. Đúng chứ? Vì vậy tư tưởng đang làm việc trong cả hai phương hướng. Đúng chứ? Không à? Thưa bạn đây là công việc của bạn, không phải công việc của tôi, hãy suy nghĩ về nó!
Người hỏi: Điều này mang lại cho tư tưởng một loại năng lượng.

Krishnamurti: Tư tưởng là năng lượng.

Người hỏi: Điều này mang lại cho tư tưởng một loại năng lượng khác.

Krishnamurti: Thưa bạn, hãy tìm hiểu nó, nó là cả hai.

Người hỏi: Nó đang tích lũy những kỷ niệm..

Krishnamurti: Đang tích lũy những kỷ niệm. Những kỷ niệm mà đã là vui thú tôi bám vào, và những kỷ niệm mà đã là đau khổ, mà đã là sợ hãi, tôi muốn loại bỏ đi. Đúng chứ? Nhưng tôi không thấy được gốc rễ của tất cả điều này là tư tưởng.

Người hỏi 1: Tư tưởng dường như kháng cự sự kết thúc của nó – sợ hãi và vui thú trong chừng mực nào đó có vẻ giống nhau – nhưng trạng thái nơi tư tưởng không hiện diện đó lẩn tránh tôi.

Người hỏi: Có lẽ khi ông đang làm việc gì đó một cách trọn vẹn đến độ ông suy nghĩ về việc đang cho ông vui thú khi nó đang xảy ra đó, và không còn suy nghĩ gì về những sự việc kia mà có lẽ không xảy ra bởi vì . . .

Krishnamurti: Đừng nói: không còn suy nghĩ về những sự việc kia mà có lẽ không xảy ra – làm thế nào tôi sẽ ngăn cản mình không suy nghĩ về nó?

Người hỏi: Suy nghĩ về điều gì đang xảy ra ngày hôm nay, hân hoan!

Krishnamurti: Vì vậy tôi tự ép buộc mình suy nghĩ về những sự việc đang xảy ra và không suy nghĩ về những sự việc không xảy ra.

Người hỏi: Suy nghĩ về sự việc gì đang xảy ra.

Krishnamurti: Điều gì đang xảy ra. Nhưng cái trí của tôi luôn luôn đang nhìn ngắm điều gì có lẽ đang xảy ra.

Người hỏi: Làm thế nào tư tưởng hiện diện?

Krishnamurti: Điều này không xảy ra cho bạn à?

Người hỏi: Không. Vâng, nhưng . . .

Krishnamurti: Chúng ta hãy hoàn toàn thật đơn giản và thật chân thật. Chúng ta muốn suy nghĩ về những sự việc đang xảy ra nhưng tư tưởng của tôi luôn luôn để mắt vào điều gì có lẽ không xảy ra.

Người hỏi: Nó có nhưng vẫn còn . . .

Krishnamurti: Vâng nó vẫn còn ở đó. Và khi tôi không đang suy nghĩ về điều này, cái đó bùng ra! Hãy quan sát thưa bà, làm ơn hãy cho phép nó đơn giản.

Người hỏi: (Không nghe rõ)

Krishanmurti: Thưa bạn, tôi muốn tìm hiểu nó nhưng bạn ngăn cản nó.

Người hỏi: Thưa ông, sự cảm thấy “Tôi là” không liên quan đến vui thú và không liên quan đến sợ hãi lẫn tư tưởng. Tôi nghĩ chỉ có “Tôi là”. Tôi không có sợ hãi. Cảm thấy “Tôi là” này không liên quan đến tư tưởng.
Krishnamurti: Thưa bạn, khi bạn nói “Tôi là” – bạn có ý gì qua những từ ngữ “Tôi là”?

Người hỏi: Một cảm thấy hiện tại, đang ngồi ở đây, và không có sợ hãi trong nó, thưa ông.

Krishnamurti: Thưa bạn, đó không là vấn đề.

Người hỏi: Trước hết chúng ta phải tìm ra liệu có sự chắc chắn, hay không-chắc chắn. Vậy thì ông sẽ không bị sợ hãi.

Krishnamurti: Làm thế nào tôi tìm được?

Người hỏi: Tôi thấy toàn qui trình của tư tưởng trong ý nghĩa này như một cái bẫy.

Krishnamurti: Thưa bạn, bạn sẽ không thâm nhập nó. Mỗi người theo đuổi một điều gì đó. Hãy quan sát. Hãy cho tôi trình bày điều gì tôi cảm thấy, vấn đề là gì.

Tôi sợ hãi ngày mai, bởi vì ngày mai là không-chắc chắn. từ trước đến nay tôi đã khá chắc chắn trong sống của tôi, mặc dù đã có những biến cố mà trong đó tôi bị sợ hãi, trong chừng mực nào đó tôi đã vượt qua được chúng. Nhưng ý thức của sợ hãi, của ngày mai, mà quá không-chắc chắn – chiến tranh, chiến tranh nguyên tử, những chiến tranh qui ước mà bùng nổ tất cả những loại kinh hoàng, bạn biết không, mất tiền bạc, Nixon đang chuyển động và thị trường chứng khoán đang giảm xuống, tôi đang ở trong một trạng thái rối loạn về tương lai. Bây giờ tôi phải làm gì đây? Tôi muốn được tự do, nếu tôi có thể, khỏi cả sợ hãi thuộc quá khứ lẫn thuộc tương lai, cả sợ hãi sâu thẳm và những sợ hãi hời hợt – tôi sẽ phải làm gì đây? Đừng cho tôi những giải thích, hãy làm việc này, đừng làm việc kia. Điều đó chẳng có ý nghĩa gì. Tôi muốn tìm ra sợ hãi là gì, liệu nó bởi bóng đêm, liệu nó bởi không-chắc chắn, liệu nó là sợ hãi của quyến luyến, bám vào một người nào đó, vào những ý tưởng, sợ hãi. Bạn theo kịp chứ? Tôi muốn tìm ra gốc rễ của nó là gì, không phải làm thế nào để tẩu thoát khỏi nó, không phải làm thế nào để che đậy nó. Tôi muốn tìm ra cấu trúc của sợ hãi. Nếu tôi có thể hiểu rõ điều đó vậy thì một điều gì khác có thể xảy ra. Vì vậy tôi sẽ tìm hiểu để tìm ra sợ hãi đó là gì. Cho tôi tiếp tục một chút. Được không? Tôi được phép chứ?

Bây giờ đối với tôi sợ hãi tồn tại bởi vì tôi đang suy nghĩ về ngày mai, bởi vì ngày mai quá không-chắc chắn, bất kỳ sự bảo đảm nào của bạn rằng ngày mai là hoàn hảo, nhưng tôi vẫn cảm thấy sợ hãi. Bây giờ tại sao tôi đang suy nghĩ về ngày mai? Có phải bởi vì quá khứ đã quá tốt đẹp, quá khứ đã cho tôi nhiều hiểu biết và hiểu biết này đã trở thành sự an toàn của tôi, và tôi không có hiểu biết về tương lai. Vì vậy nếu tôi có thể hiểu rõ về tương lai và cất giữ nó trong hiểu biết của tôi, thế là tôi sẽ hết sợ hãi. Và liệu tôi có thể hiểu rõ tương lai như hiểu biết, như trải nghiệm – bạn theo kịp điều này chứ – để cho tôi đã hiểu rõ nó, để cho nó trở thành một phần hiểu biết của tôi mà trong đó tôi sẽ không bị sợ hãi? Đúng chứ? Tôi sẽ tiếp tục.

Vì vậy tôi cũng thấy rằng tôi muốn nhiều vui thú – vui thú tình dục, vui thú của đạt được, thành tựu, là người nào đó, rất thông minh và vui thú mà tôi đã có, tôi muốn những vui thú kia được lặp lại, được lặp lại, được lặp lại. Hay khi tôi chán ngán những vui thú kia tôi muốn những vui thú to lớn hơn, sâu thẳm hơn. Vì vậy tôi muốn lẩn tránh sợ hãi và tôi muốn nhiều vui thú hơn. Đúng chứ? Đây là điều gì tất cả chúng ta đều muốn. Và đây là hai mảnh phải không? Có phải vui thú tách rời sợ hãi hay không? Hay chúng là hai mặt của cùng một đồng xu. Tôi phải tìm ra. Không phải nói rằng đúng hay không đúng, tôi phải tìm ra, chăm chú vào nó, tìm được liệu vui thú có nuôi dưỡng sợ hãi và liệu sợ hãi là kết quả của đòi hỏi cho vui thú của tôi. Bạn đã hiểu rõ câu hỏi của tôi? Động cơ chính của tôi là vui thú, vui thú trong mọi phương hướng. Tôi muốn được cung cấp đầy đủ vào ngày mai bởi vì nó cho tôi nhiều vui thú, bảo đảm, chắc chắn.
Người hỏi: Nhưng vui thú đó có thể là điều gì khác, một tiến hành học hành.

Krishnamurti: Không, vui thú đó cũng là đau khổ, nhưng tôi sẽ vượt qua nó với mục đích có nhiều vui thú hơn. Bạn không thấy điều này trong sống của bạn hay sao? Chúng ta muốn có nhiều vui thú hơn biết chừng nào.

Người hỏi: Có.

Krishnamurti: Đó là tất cả mọi điều mà tôi đang trình bày. Trước tiên, chúng ta đang đòi hỏi, đang theo đuổi vui thú, trong hình dáng của chúng ta, cái áo chúng ta mặc – bạn theo kịp chứ – mọi thứ đều được đặt nền tảng trên điều này. Và khi nó không thành tựu thế là tôi cảm thấy không-chắc chắn. Vì vậy tôi đang tự hỏi mình vui thú và sợ hãi không theo cùng nhau hay sao? Và tôi bị sợ hãi, tôi không bao giờ tìm hiểu vui thú – bạn hiểu chứ – không bao giờ nói, ồ, tôi có nên có nhiều vui thú hay không, vui thú này dẫn đến đâu mà tôi muốn có nhiều về nó, trong thiên đàng, trên quả đất, trong gia đình của tôi, trong tình dục, mọi thứ, nó đang thôi thúc tôi. Và sợ hãi cũng ở đó. Làm ơn hãy quan sát nó, thưa bà. Đừng bám vào quan điểm đặc biệt của bà, vì chúa hãy buông bỏ nó đi. Hãy tìm ra.

Và cũng vậy tôi sợ hãi ngày mai, tôi không biết ngày mai là gì. Và nếu có thể đưa ngày mai vào hiểu biết của tôi vậy thì tôi sẽ không bị sợ hãi. Vì vậy – hãy theo dõi điều này – tôi muốn sự chắc chắn của ngày mai, và chắc chắn chỉ có thể tồn tại khi có hiểu biết. Điều này tôi nói, “Tôi biết”. Đúng chứ? Bây giờ làm thế nào tôi biết bất kỳ thứ gì ngoại trừ quá khứ? Ngay khoảnh khắc tôi nói “Tôi biết” nó đã nằm trong quá khứ rồi. Khi tôi nói, “Tôi biết người vợ của tôi”, tôi biết người vợ của tôi dựa vào quá khứ. Vì vậy trong quá khứ có sự chắc chắn. Và trong tương lai không có sự chắc chắn. Vì vậy tôi muốn kéo tương lai vào quá khứ để cho tôi sẽ hoàn toàn được an toàn.

Vậy là tôi thấy sợ hãi hiện diện nơi nào tư tưởng đang vận hành, nếu tôi đã không suy nghĩ về ngày mai, sẽ không có sợ hãi.

Người hỏi: Tôi không sợ hãi về tương lai, điều gì tôi sợ hãi là lúc này. Khi tôi sợ hãi nó là lúc này, không thuộc tương lai, hay thuộc quá khứ.

Krishnamurti: Vâng thưa bạn. Nhưng thưa bạn, sợ hãi ngay lúc này, làm thế nào nó hiện diện?

Người hỏi: Đối với tôi có vẻ sợ hãi là cái gì đó thuộc bản năng. Tôi cảm thấy rằng sợ hãi là một năng lượng, rằng sức mạnh nào đó hiện diện ở đó.

Krishnamurti: Tôi không biết làm thế nào giải quyết vấn đề này. Bạn thấy rằng mỗi người chúng ta đều có một quan điểm. Mỗi người chúng ta hoàn toàn chắc chắn rằng chúng ta biết làm thế nào để giải quyết sợ hãi. Chúng ta sẽ giải thích nó, chúng ta cho những nguyên nhân, chúng ta nghĩ rằng chúng ta hiểu rõ nó, và tuy nhiên vào khúc cuối của nó chúng ta lại bị sợ hãi. Vì vậy tôi tự nói với mình, hãy quan sát, hãy giữ những quan điểm của bạn, bám chặt vào chúng, tự làm ngộp thở bạn bằng những quan điểm đó, nhưng bạn vẫn còn bị sợ hãi ở khúc cuối của nó. Tôi muốn thâm nhập tận cùng phía sau của tất cả điều đó và tìm ra tại sao sợ hãi lại tồn tại. Liệu nó là kết quả của tư tưởng? Đang suy nghĩ về tương lai? Bởi vì tương lai quá không-chắc chắn và tư tưởng được đặt nền tảng trên ký ức của quá khứ. Đúng chứ? Tư tưởng là sự phản ứng của ký ức, được tích lũy như hiểu biết, trải nghiệm trong hàng thế kỷ và từ đó tư tưởng sinh ra. Sau đó tư tưởng nói rằng hiểu biết là sự an toàn của tôi, hiểu biết. Và bây giờ bạn đang bảo cho tôi được tự do khỏi ngày mai. Tôi không-chắc chắn, nếu tôi biết ngày mai là gì sẽ không có sợ hãi. Đúng chứ? Điều gì tôi đang khao khát là sự chắc chắn của hiểu biết. Tôi biết quá khứ của tôi, tôi biết tôi đã làm gì cách đây mười năm, hay cách đây hai ngày. Nó rất rõ ràng, tôi có thể phân tích, hiểu rõ, sống cùng nó; nhưng ngày mai tôi lại không biết và thế là không biết làm cho tôi sợ hãi, và không biết có nghĩa không có hiểu biết về nó. Bây giờ liệu tư tưởng có thể có hiểu biết về cái gì đó mà nó không biết? Bạn đang theo kịp điều này chứ? Vì vậy có sợ hãi. Tư tưởng đang cố gắng tìm ra tương lai, và bởi vì không biết nội dung của nó là gì, nó bị sợ hãi. Vì vậy tôi tự nói với chính mình, tại sao tư tưởng đang suy nghĩ về ngày mai, về cái gì mà nó không biết gì cả, tôi muốn sự chắc chắn nhưng có lẽ không có sự chắc chắn? Đúng chứ? Nhưng tuy nhiên tại sao tư tưởng lại suy nghĩ về ngày mai? Đúng chứ thưa bạn? Tại sao? Làm ơn trả lời câu hỏi của tôi, không phải câu hỏi của bạn.

Người hỏi: Hệ thống sống cần suy nghĩ về ngày mai, đây là một luật lệ cơ bản của sống: nó cần loại tiên đoán nào đó.

Krishnamurti: Thưa bạn, chúng ta đã nói về điều đó. Tôi đã nói về điều đó.

Người hỏi: Chúng ta phải tuân theo luật lệ sống này. Có những lo âu thuộc tâm lý bởi vì sự tưởng tượng chiếu rọi những sợ hãi khủng khiếp, như ông nói, nhưng không thể ngăn cản những con người không suy nghĩ trong một kiểu hợp lý.

Krishnamurti: Thưa bạn, cho phép tôi được nói như thế này, chúng ta đã nói tư tưởng là cần thiết để bảo vệ sự sinh tồn phần thân thể của nó. Đúng chứ? Đó là bộ phận thuộc sống của chúng ta, đó là điều gì chúng ta luôn luôn đang làm.

Người hỏi: Tôi không đồng ý, tôi nghĩ tư tưởng không cần thiết cho sự sinh tồn. Những con thú có bản năng sinh tồn nhưng không có sự sợ hãi mà là phiền muộn của chúng ta.

Krishnamurti: Thưa bà, chúng ta đang lẫn lộn hai sự việc. Làm ơn, chúng ta đã cố gắng giải thích từ đầu buổi nói chuyện này rồi.
Người hỏi: Bà ấy nói đúng; tư tưởng của con người thay thế bản năng.

Krishnamurti: Thưa bà, tôi đồng ý với bà. Người ta phải biết rằng ngày mai ngôi nhà sẽ ở đó, ngày mai tôi phải có bữa ăn của tôi. Sự sinh tồn thuộc thân thể và kế hoạch cho ngày mai là cần thiết, phải không? Nếu không có điều đó tôi không thể tồn tại.

Người hỏi: Khi ông thấy tất cả điều đó rất rõ ràng, sợ hãi không có thời gian.

Người hỏi: Tư tưởng suy nghĩ về sống trong hiện tại, và cũng phải suy nghĩ về ngày mai.

Krishnamurti: Thời tiết nóng, tôi cần cái quần mát hơn; ngày mai tôi phải lên kế hoạch để mua cái quần nào sẽ tạo ra sự mát mẻ đó. Nó có nghĩa lên kế hoạch cho ngày mai. Tôi phải lên kế hoạch. Tôi phải đến Ấn độ vào mùa đông. Tôi sẽ lên kế hoạch, mà là trong tương lai. Chúng ta không phủ nhận điều đó, mà còn trái lại. Điều gì chúng ta đang nói là sợ hãi về không-chắc chắn.

Người hỏi: Chúng ta không có sự tự tin trong chính chúng ta.

Krishnamurti: Tôi thực sự không hiểu rõ điều đó. Ai là bạn để cho bạn có sự tự tin trong nó? Bạn là con người thật tuyệt vời để có sự tự tin trong chính bạn?

Người hỏi: Tại sao không?

Krishnamurti: Bạn là gì?

Người hỏi: Bản chất của loài người.

Krishnamurti: Bản chất của loài người là gì? Ồ, thưa bà. Bản chất của loài người là gì? Tốt lành và xấu xa, chiến tranh – chúng ta đã nói về tất cả điều đó. Chúng ta quan tâm đến sợ hãi. Chúng ta phải sử dụng tư tưởng để sinh tồn. Nhưng để sinh tồn, tư tưởng đã phân chia thế giới. Đúng chứ? Như quốc gia của tôi, quốc gia của bạn, chính phủ của tôi, chính phủ của bạn, Thượng đế của tôi, Thượng đế của bạn, vị đạo sư vĩ đại của tôi và vị đạo sư vĩ đại của bạn – bạn theo sát chứ? Quan điểm của tôi – chúng ta đã phân chia, và tư tưởng đã tạo ra điều này. Mặc dù nó muốn lên kế hoạch để sinh tồn, tư tưởng đã phân chia thế giới, mà tự-hủy hoại chính nó, mà trong đó tôi là một bộ phận. Vì vậy tôi phải hiểu rõ bản chất của tư tưởng, nơi nào nó cần thiết và nơi nào nó không cần thiết, nơi nào nó hủy hoại, nơi nào nó tạo ra sợ hãi – đó là tất cả những vấn đề của tôi. Tôi đã nói tư tưởng phải vận hành nếu không bạn không thể tồn tại, nhưng trong chính khao khát để tồn tại nó đã phân chia và thế là đang tự-hủy hoại chính nó. Đúng chứ? Bạn có thể thấy điều này rất đơn giản. Vì vậy tôi thấy tư tưởng phải vận hành một cách rõ ràng, khách quan mà không có bất kỳ biến dạng nào như của tôi, của bạn, Thượng đế của tôi, Thượng đế của bạn. Bạn theo kịp không? Và tôi cũng thấy rất rõ ràng rằng tư tưởng sinh ra sợ hãi. Vì vậy câu hỏi của tôi là: tại sao tư tưởng suy nghĩ về ngày mai? Nó phải suy nghĩ về ngày mai trong một phương hướng; tại sao tư tưởng suy nghĩ về tương lai và nuôi dưỡng sợ hãi?

Người hỏi: (Không nghe rõ)

Krishnamurti: Không, bà không đang trả lời câu hỏi thưa bà.

Người hỏi: (Không nghe rõ)

Krishnamurti: Tại sao bạn suy nghĩ về ngày mai, thưa bạn?

Người hỏi: Để được an toàn.
Krishnamurti: Bạn thấy, tư tưởng phải suy nghĩ về ngày mai với mục đích để được an toàn. Điều đó rõ ràng. Và cũng vậy bạn thấy rằng tư tưởng, suy nghĩ về ngày mai, tạo ra sợ hãi. Bây giờ tại sao vậy?

Người hỏi: Bởi vì chúng ta muốn tiếp tục.

Người hỏi: Bởi vì chúng ta bị trói buộc vào vui thú.

Krishnamurti: Nhìn kìa! Bây giờ đã mười hai giờ kém mười tám phút và chúng ta còn vài phút nữa và chúng ta đã không giải quyết được vấn đề này bởi vì chúng ta khước từ rời bỏ những quan điểm, những nhận xét, những kết luận nhỏ xíu đặc biệt của chúng ta, chúng ta nói rằng, chúng ta hãy xóa sạch chúng và suy nghĩ mới mẻ lại.

Theo tôi điều đó rất đơn giản. Tư tưởng phải tạo ra sợ hãi bởi vì tư tưởng không khi nào có thể tìm được sự an toàn trong tương lai. Tư tưởng có được sự an toàn trong thời gian. Ngày mai không có thời gian. Đúng chứ? Ngày mai tồn tại trong cái trí như thời gian nhưng ngày mai có lẽ không tồn tại thuộc tâm lý. Và bởi vì sự không-chắc chắn đó, tư tưởng chiếu rọi điều gì nó muốn vào ngày mai, an toàn, điều gì nó đã thâu lượm được, điều gì nó đã thành tựu, cái gì nó sở hữu, tất cả điều đó. Và điều đó cũng hoàn toàn không-chắc chắn. Vì vậy liệu tôi có thể, liệu tư tưởng có thể yên lặng về tương lai được không? Đó là tất cả quan điểm của tôi. Liệu tư tưởng có thể yên lặng, đó là vận hành nơi nào cần thiết để bảo vệ phần thân thể – bạn theo kịp không – và thế là không những quốc tịch, không những phân chia, không những Thượng đế tách rời, không những người hiếu chiến. Và liệu tư tưởng có yên lặng để cho thời gian như ngày mai không còn tồn tại? Được chứ, thưa các bạn. Vì vậy tôi phải hiểu rõ sống ngay lúc này có nghĩa gì. Đúng chứ? Tôi không hiểu rõ sống ngay lúc này có nghĩa gì, và cũng đã không hiểu rõ sống trong quá khứ là gì, và vì vậy tôi muốn sống trong tương lai mà tôi không biết, mà tôi không biết hiện tại là gì. Vì vậy tôi đang hỏi liệu tôi có thể sống trọn vẹn, hoàn toàn, ngày hôm nay? Tôi chỉ có thể làm được điều đó khi tôi đã hiểu rõ toàn bộ máy và sự vận hành của tư tưởng, và trong chính hiểu rõ sự thật của tư tưởng có sự yên lặng. Và nơi nào có sự yên lặng, không còn tương lai, không còn thời gian.

SAANEN
Ngày 7 tháng 8 năm 1971

 
7

TƯ TƯỞNG, THÔNG MINH, VÀ CÁI KHÔNG THỂ ĐO LƯỜNG





Những ý nghĩa khác nhau của không gian. Không gian mà chúng ta suy nghĩ và hành động từ đó; không gian mà tư tưởng đã dựng lên. Làm thế nào người ta có không gian vô hạn? “Vác gánh nặng của chúng ta và lại tìm kiếm sự tự do.” Tư tưởng mà không tự-phân chia chính nó đang chuyển động trong trải nghiệm. Ý nghĩa của thông minh. Hòa hợp: cái trí, quả tim và các cơ quan thân thể. “Tư tưởng thuộc thời gian, thông minh không thuộc thời gian.” Thông minh và cái vô hạn.

Những câu hỏi: Hatha Yoga. Liệu có sự tách rời của người quan sát và vật được quan sát trong thế giới công nghệ? Sự nhận biết và giấc ngủ.

Bạn biết chúng ta đã nói về những tình trạng mâu thuẫn khác nhau của thế giới, phía bên ngoài của chúng ta như nó đã là – những người tị nạn chính trị, những bị hành hạ của họ, và nỗi kinh hoàng của chiến tranh, sự nghèo đói, sự phân chia quốc gia, và những phân chia tôn giáo của con người, và sự bất công của kinh tế và xã hội. Nó không chỉ là những câu phát biểu bằng từ ngữ nhưng là những sự kiện thực sự của điều gì đang xảy ra trong thế giới – bạo lực, hỗn loạn cực kỳ, sự thù hận và mọi hình thức của bại hoại. Và cùng hiện tượng như vậy trong chính chúng ta, chúng ta đang xung đột với chính chúng ta, bất hạnh, thất vọng, đang tìm kiếm điều gì đó mà chúng ta không biết nhưng chúng ta đang tìm kiếm, chúng ta bạo lực, hung hăng, hư hỏng và phiền muộn, cô độc khủng khiếp và chịu đựng nhiều đau khổ. Và trong chừng mực nào đó dường như chúng ta không thể thoát khỏi, không thể được tự do khỏi những quy định này. Chúng ta đã cố gắng áp dụng nhiều hình thức chữa trị về cách cư xử, những luật lệ thuộc tôn giáo và những theo đuổi của họ, sống trong tu viện, một sống hiến dâng, từ bỏ, kiềm chế, và sự tìm kiếm mù quáng, đi từ quyển sách này đến quyển sách khác, hay từ vị đạo sư tôn giáo này đến một vị khác, những đổi mới chính trị, những cách mạng. Chúng ta đã thử qua quá nhiều sự việc, và tuy nhiên trong chừng mực nào đó chúng ta dường như không thể giải thoát mình ra khỏi sự hỗn loạn khủng khiếp này, trong chính chúng ta, cũng như phía bên ngoài. Và chúng ta đi theo vị đạo sư mới nhất mà đưa ra một hệ thống nào đó, thuốc chữa trị mọi bệnh tật, phương pháp nào đó để lết ra khỏi sự đau khổ riêng của chúng ta, và lại nữa điều đó dường như không thể giải quyết được bất kỳ vấn đề nào của chúng ta. Và tôi nghĩ rằng một con người bình thường ở đây hỏi, “Tôi biết tôi là tất cả những điều này, bị trói buộc trong một cái bẫy của văn minh, đau khổ, một sống khá chật hẹp, nhỏ nhen và phiền muộn; tôi đã thử thực hiện việc này và việc kia, nhưng trong chừng mực nào đó tất cả hỗn loạn này vẫn còn trong tôi, tôi sẽ làm gì đây, làm thế nào tôi sẽ thoát khỏi tất cả hỗn loạn này?

Chúng ta đã nói, đã đưa ra nhiều sự việc khác nhau trong suốt bảy nói chuyện này, về trật tự, sợ hãi, đau khổ, tình yêu và chết, phiền muộn, và vào cuối ngày, vào cuối những gặp gỡ này; đối với hầu hết mọi người, chúng ta vẫn ở nơi mà chúng ta đã bắt đầu, có lẽ những thay đổi được bổ sung một chút, ở vòng ngoài một chút, nhưng ngay tại gốc rễ của thân tâm chúng ta, toàn cấu trúc và bản chất của chúng ta, trong chừng mực nào đó vẫn còn y nguyên như nó đã là. Và làm thế nào tất cả những việc này sẽ thực sự được bật ra, bùng nổ, để cho khi bạn rời khỏi nơi này, ít nhất trong một ngày, trong một tiếng đồng hồ, sẽ có cái gì đó hoàn toàn mới mẻ, một sống thực sự có ý nghĩa, có một quan trọng, có chiều sâu và chiều rộng.

Tôi muốn, nếu sáng nay tôi được phép, một buổi sáng khá đẹp, tôi không hiểu liệu bạn có thấy những quả đồi, những hòn núi, con sông và những cái bóng đang trải dài ra của buổi sáng, và những cây thông sẫm màu tương phản bầu trời xanh, và những quả đồi diệu kỳ kia đầy ánh sáng và bóng râm – vào một buổi sáng như thế này, ngồi trong một cái lều và nói về những sự việc nghiêm túc dường như khá vô lý khi mọi thứ quanh chúng ta đang reo hò hân hoan, đang la hét đến tận những bầu trời về vẻ đẹp của quả đất và sự đau khổ của con người. Nhưng bởi vì chúng ta có mặt ở đây, bất hạnh hay không bất hạnh, sáng nay tôi muốn tiếp cận toàn vấn đề trong một cách khác hẳn. Bạn chỉ lắng nghe nó, không chỉ nghĩa lý của những từ ngữ, không chỉ những diễn tả, bởi vì sự diễn tả, như chúng ta đã nói vào một ngày trước, không bao giờ là vật được diễn tả, khi bạn diễn tả những quả đồi, cây cối, sông ngòi, những cái bóng, nhưng nếu bạn không tự-thấy chúng cho chính bạn, bằng quả tim của bạn và cái trí của bạn, sự diễn tả chẳng có ý nghĩa bao nhiêu. Giống như diễn tả món ăn ngon cho một người đang đói, anh ấy phải có thức ăn và không chỉ những từ ngữ và mùi vị của những từ ngữ đó.

Tôi hoàn toàn không biết làm thế nào để trình bày tất cả điều này một cách khác hẳn. Tôi sẽ cố gắng. Tôi hoàn toàn không biết được nó sẽ dẫn đến đâu, tôi đã không chuẩn bị trước, đã không suy nghĩ mọi vấn đề một cách hợp lý rồi đến đây và phun ra, nhưng tôi muốn tìm hiểu – nếu bạn muốn cùng tôi – một cách khác hẳn khi quan sát tất cả điều này, từ một kích thước hoàn toàn khác hẳn. Không phải kích thước thông thường của tôi và bạn, và của chúng ta và của họ, và những vấn đề của tôi và những vấn đề của họ, làm thế nào để kết thúc điều này và làm thế nào để đạt được cái đó, làm thế nào để trở nên đẹp đẽ, thông minh, tốt lành và cao quý hơn, nhưng trái lại cùng nhau thấy liệu chúng ta có thể quan sát tất cả hiện tượng này từ một kích thước khác hẳn. Và có lẽ một số người chúng ta không quen thuộc với kích thước đó, chúng ta không biết liệu có một kích thước khác hẳn, chúng ta có lẽ phỏng đoán về nó, chúng ta có lẽ tưởng tượng, nhưng sự phỏng đoán và tưởng tượng không là sự kiện. Thế là bởi vì chúng ta chỉ đang giải quyết những sự kiện và không phải những phỏng đoán, những niềm tin, những học thuyết; tôi nghĩ, chúng ta cần phải không những lắng nghe điều gì người nói sắp sửa trình bày, nhưng còn cố gắng vượt khỏi những từ ngữ và những giải thích. Mà có nghĩa bạn cũng phải chú ý, và quan tâm, tỉnh thức trọn vẹn được ý nghĩa của một kích thước mà có thể chúng ta đã không bao giờ tiếp xúc được. Và liệu sáng nay tôi có thể thấy kích thước đó, không phải bằng đôi mắt trần của tôi nhưng bằng đôi mắt của sự thông minh khách quan và vẻ đẹp và sự quan tâm.

Tôi không hiểu liệu có khi nào bạn suy nghĩ về không gian. Nơi nào có không gian có sự yên lặng. Không phải không gian được tạo ra bởi tư tưởng nhưng một không gian không biên giới, một không gian không thể đo lường, không thể hợp tác, không được sắp xếp vào chung, một không gian mà thực sự không thể tưởng tượng được. Bởi vì khi con người có không gian, không gian thực sự, chiều rộng và chiều sâu và ý thức không đo lường được của sự lan rộng, không phải của ý thức anh ấy mà chỉ là một hình thức khác của tư tưởng đang tự-lan rộng chính nó bằng sự đo lường, từ một trung tâm – nhưng ý thức của không gian đó mà không được hình thành bởi tư tưởng. Bây giờ khi có loại không gian đó có sự yên lặng tuyệt đối. Và với sự đông đúc của những thành phố, sự ồn ào, và những người giảng thuyết mâu thuẫn và những đạo sư của họ, sự bùng nổ dân số, phía bên ngoài càng ngày càng có nhiều sự kiềm hãm, càng ngày càng có ít không gian. Tôi không biết bạn có nhận thấy trong thung lũng này những cao ốc mới đang mọc lên, nhiều người hơn, càng ngày càng nhiều xe cộ gây ô nhiễm, tất cả những kinh hoàng đang xảy ra theo cùng những thành phố đông đúc.

Vì vậy phía bên ngoài càng ngày càng có ít không gian, bạn đi vào bất kỳ con đường nào trong những thị trấn đông đúc và bạn sẽ nhận thấy điều này, đặc biệt ở phương Đông. Nếu có lần nào bạn đi đến đó bạn sẽ thấy hàng ngàn người đang ngủ trên vỉa hè, chen chúc, đang sống trên vỉa hè. Và hãy quan sát những thành phố lớn, New York, London hay nơi nào bạn muốn, Paris, hầu như không có không gian, những ngôi nhà nhỏ bé, họ đang sống trong những loại ngăn kéo, bị vây kín, bị nhốt bên trong. Và nơi nào không có không gian có bạo lực – không có không gian theo kinh tế, theo xã hội, không gian trong cái trí riêng của chúng ta; và vì vậy phần nào đó chúng ta chịu trách nhiệm cho bạo lực này bởi vì chúng ta không có không gian. Và trong cái trí riêng của chúng ta không gian mà chúng ta tạo ra là sự tách rời, một bức tường được dựng lên quanh chính chúng ta. Làm ơn hãy quan sát điều này trong chính các bạn không phải vì người nói đang trình bày về nó. Không gian của chúng ta là một không gian của cô lập và rút lui, chúng ta không muốn bị tổn thương nữa, chúng ta bị tổn thương khi chúng ta còn trẻ và những dấu vết của sự tổn thương này vẫn tồn tại, và thế là chúng ta rút lui, chúng ta kháng cự, chúng ta xây dựng một bức tường quanh chính chúng ta và quanh những người kia mà chúng ta nghĩ rằng chúng ta thương yêu, và hành động đó có một không gian rất bị giới hạn. Giống như nhìn qua bức tường vào ngôi vườn của người khác, hay vào cái trí của một người khác, nhưng vẫn vậy bức tường ở đó. Và trong thế giới đó có rất ít không gian. Trong không gian, chật hẹp, nhỏ bé đó, không gian bé tí khá tầm thường đó, từ đó chúng ta hành động, chúng ta suy nghĩ, chúng ta thương yêu, chúng ta vận hành. Và từ trung tâm đó chúng ta cố gắng đổi mới thế giới, gia nhập đảng phái này hay đảng phái kia. Và từ cái lỗ chật hẹp nhỏ xíu đó, mà chắc chắn ở trong không gian, chúng ta cố gắng tìm một đạo sư mới mà dùng phương pháp mới nhất để dạy dỗ chúng ta đạt được sự khai sáng. Và trong cái trí của chúng ta bị nhét đầy hiểu biết, những đồn đại, những quan điểm, những huyên thuyên, hầu như không có bất kỳ không gian nào.

Tôi không hiểu liệu bạn đã nhận ra hiện tượng lạ lùng này, rằng chúng ta càng sống trong sự quan sát, trong tỉnh thức lâu bao nhiêu, không phải chỉ sống để kiếm tiền và cất vào một tài khoản ngân hàng nhỏ xíu, bạn biết rồi, tình dục và tất cả việc đó, mà là thành phần của sống, nhưng nếu người ta có quan sát, nhận biết được những sự việc quanh người ta và trong chính người ta, người ta chắc phải đã nhận ra rằng người ta có một không gian nhỏ bé làm sao đâu. Trong chính chúng ta nó chen chúc như thế nào. Làm ơn hãy quan sát nó trong chính bạn. Và làm thế nào người ta, bởi vì bị cô lập trong không gian nhỏ xíu đó, cùng những bức tường kháng cự dày khủng khiếp, của những ý tưởng và của những hung hăng, làm thế nào người ta có được không gian mà thực sự không thể đo lường được? Như chúng ta đã nói ngày hôm trước, tư tưởng có thể đo lường được, tư tưởng là đo lường. Và bất kỳ hình thức nào của tự-hoàn thiện là đo lường. Và rõ ràng tự-hoàn thiện là hình thức dửng dưng nhất của sự cô lập. Và người ta thấy rằng tư tưởng không thể tạo ra không gian bao la mà trong đó có sự yên lặng tổng thể và trọn vẹn. Bạn đang theo sát. Tư tưởng không thể tạo ra nó. Tư tưởng chỉ có thể phát triển, tiến hóa, theo tỷ lệ đến khúc cuối mà nó chiếu rọi, mà đo lường được. Và không gian đó, mà tư tưởng tạo ra, theo tưởng tượng, hay theo nhu cầu, không bao giờ có thể thâm nhập hay tiến vào một kích thước mà trong đó có không gian không phải của tư tưởng. Bạn hiểu rõ câu hỏi của tôi không? Tư tưởng đã dựng lên, qua hàng thế kỷ, một không gian mà rất, rất bị giới hạn, chật chội, cô lập, và bởi vì sự giới hạn chật hẹp này nó tạo ra phân chia, khi có phân chia có xung đột, theo quốc gia, theo tôn giáo, theo chính trị, trong mọi cách, trong sự liên hệ và vân vân. Xung đột đó là đo lường – ít xung đột hơn và nhiều xung đột hơn và vân vân.

Bây giờ câu hỏi là: làm thế nào tư tưởng có thể thâm nhập vào cái khác; hay cái khác không tồn tại – tư tưởng không bao giờ có thể thâm nhập vào nó – bạn đã hiểu rõ chưa? Tôi là kết quả của tư tưởng, tất cả những hoạt động của tôi đều được đặt nền tảng trên tư tưởng – hợp lý, không hợp lý, loạn thần kinh, hay có giáo dục cao, có hiểu biết rộng rãi, có lý luận, có khoa học, có công nghệ. Tôi là kết quả của tất cả điều đó. Và nó có không gian phía bên trong những bức tường của sự kháng cự. Bây giờ làm thế nào cái trí sẽ thay đổi được tất cả điều đó và khám phá cái gì đó mà là một kích thước hoàn toàn khác hẳn? Bạn đã hiểu rõ câu hỏi của tôi chứ? Chúng ta có đang gặp gỡ lẫn nhau không? Hai người có thể theo cùng nhau không? Tự do mà trong đó có sự yên lặng hoàn toàn và vì vậy có không gian bao la, và những bức tường của sự kháng cự mà tư tưởng đã tạo ra, cùng không gian nhỏ xíu chật chội của nó – liệu hai cái này có thể tập hợp cùng nhau và trôi chảy cùng nhau? Đúng chứ? Đây đã là vấn đề của con người, theo tôn giáo, khi anh ấy tìm hiểu thật sâu thẳm, đây là vấn đề. Liệu tôi có thể bám vào cái tôi nhỏ xíu của tôi, vào cái không gian nhỏ xíu của tôi, vào những sự việc mà tôi đã thâu lượm, hiểu biết, những trải nghiệm, những hy vọng, những vui thú, và chuyển động vào một kích thước khác hẳn nơi hai cái này có thể cùng nhau vận hành? Tôi muốn ngồi bên tay phải của chúa và tuy nhiên tôi lại muốn được tự do khỏi chúa. Tôi muốn sống một sống của thỏa mãn và vui thú và vẻ đẹp, và tôi cũng muốn có hân hoan mà không thể đo lường, không thể bị trói buộc bởi tư tưởng. Bạn đang theo sát? Bạn muốn vui thú và hân hoan. Tôi biết chuyển động của vui thú, những đòi hỏi của vui thú, sự theo đuổi của vui thú, cùng tất cả những sợ hãi, những lao dịch, đau khổ, lo âu. Và tôi cũng muốn hân hoan đó mà hoàn toàn không được mời mọc, mà tư tưởng không bao giờ nắm bắt được – nếu nó nắm bắt được, nó trở thành vui thú và thế là lề thói cũ kỹ lại bắt đầu. Vì thế tôi muốn có cả hai – những thứ của thế giới và thế giới khác.

Tôi nghĩ đây là vấn đề cho hầu hết chúng ta – phải không? Có một thời gian vui vẻ nhiều trong thế giới này – tại sao không? – và lẩn tránh mọi đau khổ, mọi buồn phiền, tôi cũng biết những khoảnh khắc khác khi có hân hoan vô cùng mà không thể tiếp xúc được, mà thanh khiết: tôi muốn cả hai. Và đó là điều gì chúng ta đang tìm kiếm. Mang tất cả gánh nặng của chúng ta và tuy vậy vẫn tìm kiếm sự tự do. Và liệu tôi có thể làm được điều này? Liệu tôi có thể – qua ý chí – bạn hiểu rõ điều gì ngày hôm trước chúng ta đã nói về ý chí, ý chí không liên quan cái thực sự, “cái gì là”, nhưng ý chí là sự biểu lộ của ham muốn như ”cái tôi”, và chúng ta nghĩ trong chừng mực nào đó nhờ vào ý chí chúng ta sẽ bắt gặp cái khác. Và thế là chúng ta nói với chính mình, “Tôi phải kiểm soát tư tưởng, tôi phải kỷ luật tư tưởng”. Khi “cái tôi” nói, tôi phải kiểm soát, kỷ luật tư tưởng, nó vẫn còn là tư tưởng đang tự-phân chia chính nó như “cái tôi” và tư tưởng như cái gì đó tách rời, nhưng nó vẫn còn là tư tưởng, như “cái tôi” và “cái không tôi”. Và người ta nhận ra tư tưởng, bởi vì có thể đo lường, nhiễu loạn, huyên thuyên, dong duổi khắp mọi nơi, đã tạo ra không gian của một con chuột nhỏ xíu, một con khỉ đuổi theo cái đuôi riêng của nó. Thế là người ta nói, người ta nói, làm thế nào tư tưởng sẽ yên lặng? Bởi vì tư tưởng đã tạo ra thế giới công nghệ và thế giới của hỗn loạn, thế giới của chiến tranh, những phân chia quốc gia, những tách rời tôn giáo; tư tưởng đã tạo ra đau khổ, hoang mang, phiền muộn; tư tưởng là thời gian. Vì vậy thời gian là đau khổ. Và người ta thấy tất cả điều này – nếu bạn đã tìm hiểu rất, rất sâu thẳm, không phải do sự hướng dẫn của người khác, nhưng chỉ quan sát điều này trong thế giới và trong chính bạn.

Vậy là nghi vấn nảy sinh: liệu tư tưởng có thể hoàn toàn bặt tăm và chỉ vận hành khi cần thiết? Bạn theo kịp chứ? Khi cần thiết, khi nó phải sử dụng hiểu biết, công nghệ, đi đến văn phòng, nói chuyện và tất cả mọi việc như thế; và phần còn lại của thời gian tuyệt đối yên lặng. Càng có không gian và yên lặng đó nhiều bao nhiêu nó càng có thể vận hành một cách hợp lý, sáng suốt, lành mạnh, cùng hiểu biết nhiều bấy nhiêu. Nếu không hiểu biết trở thành một kết thúc trong chính nó và tạo ra sự hỗn loạn. Bạn đang theo kịp tất cả điều này chứ? Không phải đồng ý với tôi, bạn thấy nó cho chính bạn.

Vì vậy câu hỏi là: tư tưởng, mà là sự phản ứng của ký ức, hiểu biết, trải nghiệm, thời gian, và tư tưởng là nội dung của ý thức, vì biết rằng tư tưởng phải vận hành cùng hiểu biết, và nó chỉ có thể vận hành cùng thông minh tột đỉnh chỉ khi nào có không gian và yên lặng, và từ đó vận hành. Tôi đang trình bày rõ ràng? Đúng chứ? Đúng chứ thưa bạn? Hãy nói cho tôi biết. Hãy khuyến khích tôi! Không, xin lỗi, tôi không muốn sự khuyến khích của bạn!

Vì vậy đó là vấn đề của tôi. Đó là, phải có không gian bao la và yên lặng bởi vì khi có không gian và yên lặng đó vẻ đẹp đến, vậy thì tình yêu hiện diện. Không phải vẻ đẹp được sắp xếp bởi con người, kiến trúc, đồ gốm, đồ sứ, bức họa, những bài thơ, nhưng ý thức của vẻ đẹp của không gian bao la và yên lặng đó. Và vẫn vậy tư tưởng phải hành động, vận hành. Không có đang sống ở đó và sau đó tuột xuống. Vì vậy đó là vấn đề của tôi – không phải vấn đề thực sự của tôi bởi vì – bạn hiểu chứ? – tôi đang biến nó thành một vấn đề để cho chúng ta có thể cùng nhau tìm hiểu nó, để cho cả bạn và tôi khám phá cái gì đó hoàn toàn mới mẻ trong nó. Bởi vì mỗi lần người ta tìm hiểu, không phải đang biết, người ta khám phá được cái gì đó. Nhưng nếu bạn tìm hiểu bằng đang biết vậy thì không bao giờ bạn sẽ khám phá được bất kỳ điều gì cả. Và đó là điều gì chúng ta đang làm. Liệu tư tưởng có thể trở nên bặt tăm? Và liệu tư tưởng đó có thể, phải vận hành trong lãnh vực của cái đã được biết, một cách trọn vẹn, hoàn toàn, khách quan, sáng suốt, lành mạnh, hợp lý, liệu tư tưởng đó có thể tự kết thúc chính nó? Đó là, liệu tư tưởng mà là quá khứ, mà là ký ức, mà là một ngàn ngày hôm qua, liệu tất cả quá khứ đó có thể hoàn toàn kết thúc, mà là tất cả tình trạng bị quy định đó, để cho có yên lặng, có không gian, có một ý thức của kích thước lạ thường?

Vậy là tôi đang tự-hỏi chính tôi, và bạn đang tự-hỏi nó cùng tôi, làm thế nào tư tưởng đó sẽ kết thúc, và không phải trong chính kết thúc của nó để làm biến dạng nó và lang thang vào trạng thái tưởng tượng nào đó và trở thành khá chênh vênh, loạn thần kinh và lơ đãng. Tư tưởng phải vận hành cùng sức sống mãnh liệt, năng lượng vô hạn, một cách hợp lý, sáng suốt? Và vì thế tôi đang hỏi làm thế nào tư tưởng đó, mà phải vận hành, và cùng lúc lại hoàn toàn bất động? Bạn nắm được nó chứ? Bạn nắm được câu hỏi của tôi chưa? Đây đã là vấn đề của mọi con người tôn giáo nghiêm túc – không phải con người mà thuộc về giáo phái nào đó, dù là Thiên chúa giáo, Ấn độ giáo, Phật giáo, bất kỳ tôn giáo gì, mà được đặt nền tảng vào niềm tin và sự tuyên truyền có tổ chức và vì vậy không là tôn giáo gì cả, điều này đã là vấn đề. Khi người ta thâm nhập rất, rất sâu, liệu hai cái này có thể vận hành cùng hau hay không? Bạn hiểu chứ? Liệu hai cái này có thể chuyển động cùng nhau, không phải kết hợp thành một thể, không phải hợp nhất, nhưng chuyển động cùng nhau? Và chúng có thể chuyển động cùng nhau nếu tư tưởng không tự-tách rời chính nó như người quan sát và vật được quan sát. Bạn đang nắm bắt nó chứ? Bạn theo kịp chứ? Tôi muốn trình bày tiếp!

Bạn thấy sống là một chuyển động trong liên hệ, liên tục đang chuyển động, đang thay đổi, và chuyển động đó có thể tự-duy trì chính nó, chuyển động một cách tự do khi không có người suy nghĩ và vật được suy nghĩ. Đó là, khi tư tưởng không phân chia chính nó như “cái tôi” và “cái không tôi”, khi tư tưởng không phân chia chính nó như người quan sát, người trải nghiệm, và vật được quan sát và vật được trải nghiệm. Bởi vì trong đó có phân chia và vì vậy có xung đột. Khi tư tưởng thấy sự thật của điều đó, vậy thì nó không đang tìm kiếm trải nghiệm, vậy thì nó đang chuyển động trong trải nghiệm. Bạn đang nắm bắt được điều này chứ? Bạn đang thực hiện điều này bây giờ phải không? Hãy theo dõi thưa bạn, lúc nãy tôi vừa nói rằng tư tưởng cùng tất cả hiểu biết, luôn luôn đang tích lũy, là một vật đang sống, không phải một vật chết, vì vậy không gian bao la có thể chuyển động cùng tư tưởng. Và khi tư tưởng tự-tách rời chính nó như người suy nghĩ, như người trải nghiệm vậy thì người trải nghiệm, người quan sát, người suy nghĩ trở thành quá khứ và vì vậy có một phân chia, và xung đột, và quá khứ mà cố định – đúng chứ? – và thế là không thể chuyển động. Bạn nắm được điều này chứ? Tôi đang nói với chính tôi, hay chúng ta đang cùng nhau chia sẻ điều này?

Tôi thấy trong sự tìm hiểu này, cái trí thấy rằng nơi nào có sự phân chia trong tư tưởng, chuyển động không thể xảy ra được. Chuyển động. Nơi nào có sự phân chia quá khứ len lỏi vào, vì vậy quá khứ trở thành cố định, trung tâm, trung tâm bất động, trung tâm bất động có thể được bổ sung, được thêm vào, nhưng nó là một trạng thái bất động và thế là nó không chuyển động tự do.

Vì vậy câu hỏi kế tiếp của tôi là, đối với tôi và cũng vậy đối với bạn: liệu tư tưởng thấy điều này, hay sự nhận biết là cái gì đó hoàn toàn khác hẳn tư tưởng. Hãy theo dõi: người ta thấy sự phân chia trong thế giới, quốc gia, tôn giáo, kinh tế, xã hội và mọi chuyện như thế, giai cấp, và trong sự phân chia này có xung đột. Điều đó rõ ràng. Và – chỉ lắng nghe việc này, tôi đã nắm bắt được nó – và khi có sự phân chia trong chính tôi, sự vỡ vụn, phải có xung đột. Vậy thì trong chính tôi, tôi bị phân chia như người quan sát và vật được quan sát, người suy nghĩ và vật được suy nghĩ, người trải nghiệm và vật được trải nghiệm, chính sự phân chia đó bị tạo tác bởi tư tưởng, và tư tưởng là kết quả của quá khứ. Bây giờ tôi thấy sự thật của điều này. Câu hỏi của tôi là: tư tưởng thấy điều này hay một nhân tố nào khác thấy điều này? Bạn đang gặp gỡ tôi chứ? Khi tôi nói rằng tôi thấy điều này, sự thật của điều này, tư tưởng thấy sự thật này hay nhân tố nào khác thấy sự thật? Hay nhân tố mới mẻ là thông minh và không phải tư tưởng?

Vậy thì sự liên hệ giữa tư tưởng và thông minh là gì? Bạn hiểu rõ câu hỏi của tôi? Theo cá nhân, tôi vô cùng quan tâm đến điều này, liệu bạn có thể theo cùng tôi hay không. Lạ thường lắm khi thâm nhập điều này. Tư tưởng đã tạo ra sự phân chia này, quá khứ, hiện tại, tương lai. Tư tưởng là thời gian. Tư tưởng tự-nói với chính nó rằng, tôi thấy sự phân chia này phía bên ngoài lẫn bên trong. Và tôi thấy sự phân chia này là nhân tố của xung đột. Và nó không thể thoát khỏi điều đó. Thế là nó nói, tôi vẫn còn ở nơi tôi đã bắt đầu, tôi vẫn có những xung đột của tôi, bởi vì tư tưởng nói, tôi thấy sự thật của sự phân chia và xung đột. Bây giờ có phải tư tưởng thấy điều đó, hay một nhân tố mới mẻ của thông minh thấy điều đó? Đúng chứ? Bây giờ nếu nó là thông minh mà thấy điều đó, vậy thì sự liên hệ giữa tư tưởng và thông minh là gì? Thông minh thuộc cá nhân? Thông minh là kết quả của hiểu biết sách vở, lý luận, đang sống, trải nghiệm? Hay thông minh là sự tự do khỏi sự phân chia mà tư tưởng đã tạo tác, và một cách hợp lý thấy điều đó và không thể thoát khỏi nó, ở lại cùng nó, không cố gắng đấu tranh với nó, và không cố gắng khuất phục nó, từ đó thông minh hiện diện. Đúng chứ thưa bạn? Tôi đang trình bày rõ ràng chứ?

Bạn thấy rằng chúng ta đang hỏi: thông minh là gì? Thông minh có thể được vun quén, hay thông minh là thuộc bản năng? Và liệu tư tưởng thấy sự thật của xung đột, phân chia và mọi chuyện còn lại, hay liệu chất lượng của cái trí mà thấy được sự kiện và hoàn toàn yên lặng cùng sự kiện, hoàn toàn bất động cùng sự kiện, không cố gắng thoát khỏi nó, chế ngự nó, thay đổi nó, nhưng hoàn toàn bất động cùng sự kiện? Chính sự bất động đó là thông minh. Vì vậy thông minh không là tư tưởng. Thông minh là sự yên lặng này, và vì vậy nó hoàn toàn không-cá nhân. Nó không thuộc bất kỳ nhóm nào, bất kỳ người nào, bất kỳ chủng tộc nào, bất kỳ văn hóa nào.

Vậy là tôi đã tìm ra, cái trí của tôi đã tìm ra rằng có sự yên lặng, không phải bị xếp đặt bởi tư tưởng và kỷ luật, luyện tập và tất cả mọi điều kinh hoàng đó, nhưng một đang thấy, đang thấy rằng tư tưởng không thể tự-thoát khỏi chính nó; bởi vì tư tưởng là kết quả của quá khứ. Và nơi nào quá khứ đang vận hành phải có sự phân chia, và vì vậy có những xung đột và mọi chuyện như thế, đang thấy điều đó và hoàn toàn duy trì sự yên lặng cùng điều đó. Bạn biết rằng nó giống như tuyệt đối yên lặng cùng đau khổ. Bạn biết người nào đó mà bạn thương yêu, bạn chăm sóc, bạn đã tử tế, ấp ủ, ân cần, quan tâm, khi người đó chết có sự choáng váng của cô độc, thất vọng, ý thức tách rời, mọi thứ quanh bạn đều sụp đổ, trong sự đau khổ đó hãy ở cùng nó, không tìm kiếm những giải thích, nguyên nhân, tại sao anh ấy ra đi và tại sao tôi không, hãy tuyệt đối bất động cùng nó. Ở lại cùng nó một cách tuyệt đối bất động là thông minh. Và vậy là thông minh đó có thể vận hành trong tư tưởng, sử dụng hiểu biết, và hiểu biết lẫn tư tưởng đó sẽ không tạo tác sự phân chia. Tôi đã nắm được nó.

Vì vậy câu hỏi phát sinh từ điều đó: làm thế nào cái trí, cái trí của bạn, huyên thuyên liên tục – làm ơn lắng nghe điều này, hãy lắng nghe nó – mà luôn luôn theo lề thói trưởng giả, bị kẹt trong một cái bẫy, đang tranh đấu, đang tìm kiếm, đang theo sau những vị thầy và bạn biết những vị đạo sư, và đệ tử, làm thế nào cái trí đó sẽ tuyệt đối yên lặng?

Bây giờ: bạn biết sự hòa hợp là trạng thái yên lặng – hòa hợp, không phải bất hòa – hòa hợp giữa thân thể, quả tim và cái trí. Hòa hợp hoàn toàn. Điều đó có nghĩa thân thể, thân thể của bạn phải không bị áp đặt bởi cái trí, không bị kỷ luật bởi cái trí, không bị kỷ luật bởi cái trí khi nó thích một loại thức ăn, thuốc lá, thuốc kích thích nào đó – bạn theo kịp không – sự phấn khởi của tất cả điều đó, khi bị kiểm soát bởi cái trí, lúc đó nó là một áp đặt. Trái lại thân thể khi nó nhạy cảm, sinh động, có thông minh riêng của nó, không bị hư hỏng. Người ta phải có một thân thể như thế, nhạy cảm, sinh động, năng động vô cùng, không bị thuốc kích thích. Và người ta cũng phải có một quả tim – bạn hiểu rõ không – không phải phấn khởi, không phải cảm tính, không phải cảm xúc, không phải nhiệt thành nhưng ý thức của trọn vẹn đó – bạn biết rồi – chiều sâu, chất lượng, sức sống. Nó chỉ có thể hiện diện khi có tình yêu. Và một cái trí có không gian vô hạn, vậy thì có sự hòa hợp.

Bây giờ làm thế nào cái trí – hãy lắng nghe điều này – bất chợt bắt gặp cái này. Tôi chắc chắn rằng tất cả các bạn đang hỏi điều này, có lẽ không phải đang ngồi ở đó nhưng khi bạn về nhà, khi bạn dạo bộ, làm thế nào người ta có được ý thức của hợp nhất, hòa hợp trọn vẹn này, mà không có bất kỳ sự biến dạng nào, sự phân chia nào, sự tách rời nào – thân thể, quả tim, và cái trí – bạn nghĩ làm thế nào bạn có thể có được nó. Bây giờ bạn thấy sự thật của điều này, phải không? Bạn thấy sự thật của nó rằng bạn phải có sự hòa hợp trọn vẹn trong chính bạn, cái trí, quả tim, thân thể. Nó giống như có một cửa sổ sạnh sẽ, không bị vấy bẩn, không có bất kỳ vết trầy xước nào, không bị hoen ố, vì vậy khi bạn nhìn qua cửa sổ bạn có thể thấy sự vật mà không có bất kỳ biến dạng nào. Bây giờ làm thế nào bạn có thể có được nó?

Bây giờ ai đang thấy sự thật này? Bạn đang theo kịp chứ? Ai thấy sự thật rằng phải có sự hòa hợp, sự hòa hợp hoàn toàn này? Như chúng ta đã nói, khi có hòa hợp có tĩnh lặng. Khi một trong ba yếu tố này bị biến dạng có sự rắc rối, có sự nhiễu loạn. Nhưng khi cái trí, quả tim và các cơ quan thân thể hòa hợp hoàn toàn, có sự yên lặng. Bây giờ ai thấy sự thật này? Bạn hiểu câu hỏi của tôi? Bạn thấy nó như một ý tưởng, như một lý thuyết, như cái gì đó bạn “nên có”? Nếu bạn như thế, vậy thì tất cả nó là sự vận hành của tư tưởng, vậy thì bạn sẽ nói, hãy bảo cho tôi hệ thống gì, loại hệ thống nào tôi phải vận dụng để nắm bắt được điều này, tôi sẽ luyện tập, tôi sẽ phủ nhận, tôi sẽ kỷ luật, tôi sẽ nghiền ngẫm nó.
Tất cả điều đó là hoạt động của tư tưởng. Nhưng khi bạn thấy sự thật của điều này – sự thật không phải cái gì “nên là” – khi bạn thấy đó là sự thật, nó là như thế, vậy thì chính là thông minh mà thấy nó. Vì vậy chính là thông minh mà sẽ vận hành và vì vậy tạo ra trạng thái này. Bạn nắm được nó chứ? Không tư tưởng. Tôi không thể làm bất kỳ điều gì nữa.

Vì vậy tư tưởng thuộc thời gian. Thông minh không thuộc thời gian. Thông minh là không thể đo lường được – không phải sự thông minh thuộc khoa học, không phải sự thông minh của một chuyên viên, không phải sự thông minh của một người nội trợ, không phải sự thông minh của con người mà biết vô số vấn đề. Tất cả những thông minh đó đều ở trong lãnh vực của tư tưởng và hiểu biết. Và chỉ khi nào cái trí hoàn toàn yên lặng – và nó có thể yên lặng, bạn không phải luyện tập, kiểm soát, nó có thể hoàn toàn yên lặng – và khi nó như thế, có sự hòa hợp, có không gian bao la và yên lặng. Và chỉ lúc đó cái không thể đo lường mới được hiện diện. Đúng chứ, thưa các bạn.

Người hỏi: Tôi đã lắng nghe ông suốt năm mươi năm. Ông đã nói rằng người ta phải chết đi mỗi khoảnh khắc. Điều này đúng thật đối với tôi lúc này hơn trước kia.

Krishnamurti: Quý ông kia nói rằng ông ấy đã lắng nghe người nói suốt năm mươi năm, và bây giờ nó thực sự hơn trước kia, nó thực tế nhiều hơn, thực sự trong sống của ông ấy, hơn trước kia. Và ông ấy muốn được chứng thực hơn từ những người khác – liệu những người khác đã lắng nghe người nói trong suốt năm mươi năm có cảm thấy như vậy. Làm ơn đừng trả lời. Đây không là một thú nhận.

Người hỏi: Chết đi mỗi khoảnh khắc.

Krishnamurti: Chết đi mỗi khoảnh khắc. Vâng. Chết đi từng giây phút. Tôi đã nói điều đó, và ông ấy đã nói rằng điều đó thực sự hơn bao giờ trước kia.

Bạn phải lắng nghe người nói suốt năm mươi năm à? Và tại khúc cuối của năm mươi năm đó bạn sẽ nắm được nó, bạn sẽ hiểu rõ nó? Nó mất thời gian à? Hay bạn thấy vẻ đẹp của cái gì đó ngay tức khắc và vì vậy nó hiện diện. Bây giờ tại sao người ta, bất kỳ ai, bạn và những người khác, tại sao bạn phải mất thời gian vì tất cả điều này? Bạn hiểu câu hỏi của tôi chứ? Tại sao bạn phải mất nhiều năm để hiểu rõ một sự việc rất đơn giản như thế? Và nó rất đơn giản, tôi cam đoan với bạn như thế. Nó chỉ trở nên phức tạp trong sự giải thích. Nhưng sự thật lại đơn giản lạ thường. Tại sao người ta không thấy sự đơn giản đó và sự thật và vẻ đẹp của nó ngay tức khắc và thế là toàn hiện tượng của sống thay đổi? Tại sao? Đó có phải vì chúng ta bị quy định quá nặng nề? Và nếu bạn bị quy định quá nặng nề, liệu bạn có thể thấy tình trạng bị quy định đó ngay tức khắc, hay bạn phải lột bỏ nó giống như một củ hành, lớp này tiếp theo lớp khác? Có phải bởi vì người ta lười biếng, lờ đờ, dửng dưng, bị trói buộc trong những vấn đề riêng của người ta? Nếu bạn bị trói buộc trong những vấn đề riêng của bạn, một vấn đề, và vấn đề đó không tách rời khỏi phần còn lại của những vấn đề, tất cả chúng đều liên quan lẫn nhau, nếu bạn chọn ra một vấn đề và theo đến tận cùng của nó – dù nó là tình dục, dù nó là liên hệ, dù nó là cô độc, bất kỳ nó là gì – theo đến tận cùng của nó. Và bởi vì bạn không thể thực hiện nó, vậy là bạn phải lắng nghe người nào đó suốt năm mươi năm! Bạn sẽ nói rằng phải mất năm mươi năm để nhìn những hòn núi kia hay sao?

Người hỏi: Ông có thể trả lời câu hỏi này mà tôi vừa viết ra hay không?

Krisshnamurti: Không thưa bạn, chỉ cần hỏi. (Krishnamurti đọc câu hỏi.) Ồ Chúa ơi! Đây là một câu hỏi dài quá thưa bạn. Bạn có thể vắn tắt lại không?

Người hỏi: Công việc của sự tưởng tượng.

Krishnamurti: Câu hỏi được đặt ra: tôi biết nhiều người qua sự luyện tập Hatha Yoga chỉ phản bội chính họ, rõ ràng họ sống trong sự tưởng tượng. Ông có biết bất kỳ điều gì về Yoga hay không? Bạn muốn tôi kể về nó à? Đúng không? Tệ quá!

Tôi đã được kể về Hatha Yoga và tất cả những phức tạp của nó – tôi sẽ trình bày nó vắn tắt – được sáng chế cách đây khoảng ba ngàn năm về trước – tôi được bảo như thế, tôi đã không đọc nó – tôi đã được kể lại bởi một người đã tìm hiểu toàn sự việc này rất cẩn thận. Vào thời điểm đó người cai trị mảnh đất này phải giữ cho bộ não của họ và tư tưởng của họ rất minh bạch. Và vì vậy họ nhai một loại lá nào đó từ những hòn núi Himalaya – đừng tìm kiếm nó, nó không còn đâu! (Tiếng cười). Và khi thời gian trôi qua loại cây đó bị tuyệt chủng, và thế là họ phải sáng chế ra một phương pháp mà nhờ nó những tuyến hạch trong hệ thống cơ thể con người có thể được giữ lành mạnh và sinh lực. Và họ sáng chế ra Yoga, những luyện tập để giữ cho thân thể rất lành mạnh, không phải trẻ trung, đừng bị mất hút trong những dại dột đó. Giữ nó sinh động, giữ nó lành mạnh và thế là cái trí rất năng động, rõ ràng. Và luyện tập những bài tập nào đó, asanas và vân vân, có phấn khích những tuyến hạch, những tuyến hạch nào đó đang thực hiện những bài tập nào đó, rất lành mạnh, năng động.

Và họ cũng phát giác rằng loại hít thở đúng đắn nào đó, hít vào thở ra, có hữu ích, không phải để đạt được sự khai sáng, nhưng giúp cho cái trí, những tế bào não, được cung cấp đầy đủ không khí, để cho nó có thể vận hành. Rồi thì đã xuất hiện tất cả những người trục lợi, mà nói rằng, nếu bạn làm tất cả việc này bạn sẽ có được – bạn biết không – bạn sẽ có được một cái trí yên lặng hoàn toàn. Sự yên lặng của họ là sự yên lặng của tư tưởng, mà là thoái hóa và vì vậy chết. Và họ đã nói rằng, bằng phương pháp này bạn sẽ đánh thức được nhiều trung tâm khác nhau, khai mở các huyệt trong cơ thể, kundalini và mọi loại vớ vẩn đó, và bạn sẽ đạt được sự khai sáng kỳ diệu. Và dĩ nhiên những cái trí của chúng ta quá háo hức, quá tham lam, đang mong ước nhiều trải nghiệm thêm, muốn giỏi hơn bất kỳ người nào khác, trông đẹp đẽ hơn, thân thể tốt hơn, tốt hơn cái này và tốt hơn cái kia, chúng ta rơi vào cái bẫy của việc đó. Nhưng người ta có thể thấy loại yoga này, Hatha Yoga, đang thực hành những bài tập khác nhau, mà người nói thực hành vào khoảng hai giờ mỗi ngày, đừng bắt chước ông ta, bạn không biết gì về nó đâu.

Bạn thấy khi người ta có sự tưởng tượng, mà tất cả đều là chức năng của tư tưởng, dù làm điều gì bạn muốn, cái trí không bao giờ có thể yên lặng, an bình, cùng một ý thức của vẻ đẹp và no đủ vô cùng bên trong.

Người hỏi: Trong trạng thái hòa hợp, hợp nhất này, khi cái trí vận hành một cách nghiêm ngặt trong một phương pháp công nghệ, liệu lúc đó không có sự tách rời này của người quan sát và vật được quan sát? Khi sự hòa hợp tồn tại, liệu sự tách rời hiện diện khi cái trí phải vận hành trong một lãnh vực công nghệ – liệu lúc đó có sự tách rời?

Krishanmurti: Vâng, tôi hiểu rõ. Tôi hiểu rõ câu hỏi. Người hỏi đặt ra nghi vấn: khi có ý thức của sự hòa hợp này, sau đó khi tư tưởng vận hành, vậy thì liệu có sự tách rời giữa người suy nghĩ và vật được suy nghĩ? Bạn nghĩ gì đây? Bạn hiểu rõ câu hỏi chứ? Khi có sự hòa hợp trọn vẹn, không phải sự hòa hợp tưởng tượng và tất cả những việc như thế, thực sự, thân thể, quả tim, và cái trí hoàn toàn hòa hợp, hợp nhất, không tách rời, không người nào để hòa hợp nó – dùng từ ngữ integration hòa hợp khá khó khăn – vậy thì khi có ý thức của thông minh đó mà là hòa hợp, thông minh đó sử dụng tư tưởng, vậy thì sẽ có người quan sát và vật được quan sát, sự tách rời? Rõ ràng là không. Đúng chứ? Khi không có sự hòa hợp vậy thì có sự tách rời, có sự không-hòa hợp, vậy thì tư tưởng tạo ra sự tách rời như “cái tôi” và “cái không tôi”, người quan sát và vật được quan sát. Điều này thật đơn giản. Đúng không?

Người hỏi: Trong nói chuyện lần thứ hai của ông, ông đã nói rằng người ta tỉnh thức được không chỉ trong khi thức mà cũng cả trong khi ngủ.

Krishnamurti: Bạn muốn tôi tìm hiểu nó phải không? Đây là câu hỏi cuối cùng nhé.

Người hỏi nói rằng: tại nói chuyện lần thứ hai của ông, bạn nhớ không, tôi không nhớ, tại nói chuyện lần thứ hai của ông, ông đã nói: có một trạng thái tỉnh thức khi bạn ngủ cũng như có một trạng thái tỉnh thức khi bạn thức. Ông đã không trình bày thêm nữa về nó – đó là như vậy phải không, thưa bạn? Bạn hiểu rõ câu hỏi chứ? Đó là, trong suốt ban ngày người ta tỉnh thức một cách hời hợt hay sâu thẳm, ý thức được, nhận biết được mọi thứ đang xảy ra bên trong, tất cả những chuyển động của tư tưởng, của sự phân chia, xung đột, đau khổ, cô độc, tỉnh thức được những đòi hỏi cho vui thú, theo đuổi tham vọng, tham lam, lo âu, bạn biết toàn việc đó – tỉnh thức được. Khi bạn tỉnh thức được như thế trong suốt ban ngày, tỉnh thức đó được tiếp tục trong suốt ban đêm trong hình thức của những giấc mộng phải không? Đúng như thế phải không, thưa bạn? Hay không có những giấc mộng nhưng chỉ có một tỉnh thức. Đúng không.

Bây giờ trong suốt ban ngày liệu tôi– làm ơn lắng nghe điều này – liệu tôi, liệu bạn, trong suốt ban ngày tỉnh thức được mọi chuyển động của tư tưởng? Bạn không tỉnh thức được như thế, phải không? Hãy thành thật, hãy đơn giản. Bạn không như thế. Bạn tỉnh thức được trong từng lúc. Tôi tỉnh thức được hai phút, và vậy thì trắng tinh, và lại nữa tiếp theo vài phút sau, hay nửa tiếng đồng hồ sau tôi nói, “Chúa ơi, tôi đã quên mất rồi” và tỉnh thức lại sau đó lại. Có những khoảng cách trong trạng thái tỉnh thức của chúng ta. Chúng ta không bao giờ tỉnh thức liên tục, và chúng ta nghĩ rằng chúng ta phải tỉnh thức liên tục, trong mọi thời gian.

Bây giờ trước tiên, có những khoảng không gian rộng lớn giữa trạng thái tỉnh thức, phải không? Tỉnh thức, sau đó không-tỉnh thức, rồi tỉnh thức và như thế trong suốt ban ngày. Điều gì là quan trọng? Làm ơn, điều gì là quan trọng – tỉnh thức được trong vài phút và không-tỉnh thức và tỉnh thức, và sự tiếp tục của tỉnh thức? Điều gì là quan trọng – tỉnh thức liên tục; hay tỉnh thức trong những thời gian ngắn; và có liên quan gì với những thời gian dài khi bạn không-tỉnh thức? Trong số ba điều kia, điều gì là quan trọng? Điều gì bạn nghĩ là quan trọng? Đối với tôi, tôi biết điều gì là quan trọng. Tôi không bận tâm về tỉnh thức được trong thời gian ngắn, hay muốn có trạng thái tỉnh thức liên tục. Tôi chỉ quan tâm khi tôi không-tỉnh thức. Bạn hiểu không? Đó là vấn đề của tôi. Bạn hiểu rõ không? Tôi nói rằng, khi tôi không-chú ý, tôi rất quan tâm, không phải khi tôi tỉnh thức được, nhưng tại sao tôi không-chú ý và tôi phải làm gì về không-chú ý đó, về trạng thái không-tỉnh thức. Đó là vấn đề của tôi. Không phải để có trạng thái tỉnh thức liên tục – bạn biết – bạn cứ ngớ ngẩn như vậy nếu bạn không thực sự tìm hiểu điều này rất, rất sâu sắc. Vì vậy quan tâm của tôi là: tại sao tôi không-chú ý và điều gì xảy ra trong thời kỳ không-chú ý đó? Đó là câu hỏi của tôi. Bạn hiểu rõ chứ? Bạn biết điều gì xảy ra khi tôi tỉnh thức được. Khi tôi tỉnh thức – bạn biết không – không có gì xảy ra cả. Tôi năng động, đang chuyển động, đang sống, đầy sức sống, trong đó không gì có thể xảy ra bởi vì không có sự chọn lựa cho cái gì đó xảy ra. Bây giờ khi tôi không-chú ý, không-tỉnh thức, vậy thì những sự việc xảy ra. Vậy thì tôi nói những sự việc là không thực sự, vậy thì tôi bị căng thẳng, tôi là – lo âu, bị trói buộc, tôi rơi vào sự thất vọng của tôi. Vì vậy tại sao điều này xảy ra? Bạn đang nắm bắt được quan điểm của tôi? Đó là điều gì bạn đang làm? Hay bạn đang luôn luôn quan tâm đến sự tỉnh thức hoàn toàn. Và cố gắng, luyện tập để luôn luôn tỉnh thức? Tôi không biết, điều đó tùy thuộc nơi bạn.

Bây giờ tôi thấy rằng tôi không-tỉnh thức và tôi đang canh chừng việc gì xảy ra trong trạng thái đó khi tôi không-tỉnh thức. Bây giờ tỉnh thức được rằng tôi không-tỉnh thức là trạng thái tỉnh thức. Không, đừng cười. Làm ơn hãy lắng nghe điều này. Nó không là vấn đề để cười cợt. Tôi biết khi tôi tỉnh thức. Khi có một trạng thái tỉnh thức, nó là điều gì đó hoàn toàn khác hẳn. Và tôi biết khi tôi không-tỉnh thức, tôi bị căng thẳng, tôi co rút hai bàn tay – bạn biết, làm mọi việc ngu xuẩn. Khi có một chú ý trong trạng thái không-tỉnh thức đó, toàn sự việc chấm dứt – bạn theo kịp điều gì tôi trình bày? Vào khoảnh khắc của trạng thái không-tỉnh thức tôi tỉnh thức được rằng tôi không-tỉnh thức, vậy là nó chấm dứt. Bạn nắm bắt được nó? Bởi vì sau đó tôi không phải tranh đấu, tôi nói, ồ tôi phải luôn luôn tỉnh thức, làm ơn hãy chỉ bảo cho tôi một phương pháp để tỉnh thức, làm ơn luyện tập – bạn biết – thắt chặt, siết chặt. Nhưng khi không có trạng thái tỉnh thức và tôi biết tôi không-tỉnh thức, vậy thì bạn thấy toàn chuyển động đó thay đổi.

Bây giờ điều gì xảy ra trong suốt giấc ngủ? Liệu có một trạng thái tỉnh thức khi bạn đang ngủ giống như bạn đang tỉnh thức trong suốt thời gian ban ngày? Nếu bạn tỉnh thức trong suốt thời gian ban ngày trong từng thời điểm một, vậy thì điều đó tiếp tục trong khi bạn đang ngủ, rõ ràng là như thế. Nhưng khi bạn tỉnh thức, và cũng tỉnh thức được rằng bạn không-chú ý, một chuyển động hoàn toàn khác hẳn xảy ra. Vậy thì khi bạn ngủ có một ý thức của sự yên lặng hoàn toàn. Cái trí tỉnh thức được về chính nó. Tôi sẽ không tìm hiểu tất cả điều này bởi vì nó không là điều gì khó khăn lắm. Nó không là điều gì đó lạ thường lắm, đáng để tâng bốc. Bạn thấy rằng cái trí khi nó tỉnh thức được trong suốt ban ngày, sâu thẳm, trạng thái tỉnh thức trong chiều sâu đó tạo ra một chất lượng của cái trí trong suốt giấc ngủ khi nó tuyệt đối yên lặng, bởi vì trong suốt ban ngày bạn đã quan sát, bạn đã tỉnh thức được, hoặc trong từng thời điểm hoặc tỉnh thức được không-chú ý của bạn; vậy thì bởi vì bạn trải qua trong suốt ban ngày như thế, hoạt động của bộ não đã thiết lập được trật tự trước khi bạn ngủ. Bộ não đòi hỏi trật tự, dù rằng trật tự đó ở trong một niềm tin loạn thần kinh nào đó hay trong một chủ nghĩa quốc gia hay trong điều này hay điều kia, và trong đó nó tìm được trật tự, mà rõ ràng là tạo ra vô-trật tự. Nhưng khi bạn tỉnh thức được trong suốt ban ngày và tỉnh thức được trạng thái không-tỉnh thức của bạn, vậy thì tại cuối ngày có một trật tự. Vậy thì bộ não không phải đấu tranh trong suốt ban đêm để tạo ra trật tự. Vì vậy bộ não được nghỉ ngơi. Nó yên lặng. Và vì vậy buổi sáng kế tiếp bộ não năng động lạ thường, không phải là một sự việc bị thuốc men, bị hư hỏng và chết rồi. Đúng chứ thưa các bạn?

SAANEN
Ngày 1 tháng 8 năm 1971
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
05/04/201322:25(Xem: 4169)
Lịch sử luôn trao tận tay từng số phận thuận nghịch của duyên trần (biệt nghiệp) để từ đó hòa mình vào vận mạng chung của cộng nghiệp.
16/07/201615:21(Xem: 2871)
Nếu trang phục truyền thống của một dân tộc hay quốc gia biểu đạt bản sắc văn hóa về y phục của dân tộc hay quốc gia đó, thì pháp phục Phật giáo thể hiện bản sắc đặc thù, khác hẳn với và vượt lên trên các quốc phục và thường phục của người đời, dù ở phạm vi dân tộc hay quốc gia. Lễ phục tôn giáo nói chung và pháp phục Phật giáo nói riêng thể hiện tình trạng tôn giáo và xã hội (social and religious status), được sử dụng trong hai hình thức, mặc trong sinh hoạt thường nhật và mặc trong các nghi lễ tôn giáo, nói chung các dịp đặc biệt.
04/02/201408:27(Xem: 6863)
Nằm trong khuôn khổ của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) 2014 tại Davos (Thụy Sĩ) vào tháng 1 vừa qua, chương trình trò chuyện với các nhân vật nổi tiếng không hoạt động trong lĩnh vực tài chính, có quan điểm về một cuộc sống hạnh phúc mà không phụ thuộc quá nhiều vào tiền bạc và quyền lực cũng đã diễn ra.
20/02/201206:43(Xem: 2408)
Nếu bạn dự định đăng tải gì đó, bạn phải luôn tự hỏi: Nó có đúng không? Nó có cần thiết không? Nó có phù hợp không?
18/08/201407:36(Xem: 19453)
108 lời dạy của Đức Đạt-lai Lạt-ma được gom góp trong quyển sách tuy bé nhỏ này nhưng cũng đã phản ảnh được một phần nào tư tưởng của một con người rất lớn, một con người khác thường giữa thế giới nhiễu nhương ngày nay. Thật vậy tư tưởng của Ngài có thể biểu trưng cho toàn thể lòng từ bi và trí tuệ Phật Giáo trên một hành tinh mà con người dường như đã mất hết định hướng. Các sự xung đột không hề chấm dứt, con người bóc lột con người, giết hại muôn thú và tàn phá thiên nhiên. Phật giáo thường được coi như là một tín ngưỡng nhưng những lời khuyên của Đức Đạt-lai Lạt-ma trong quyển sách này vượt lên trên khuôn khổ hạn hẹp của một tôn giáo: - "Mỗi khi phải đề cập đến các vấn đề tâm linh thì không nhất thiết là tôi buộc phải nói đến các vấn đề liên quan đến tôn giáo (câu 87).
12/03/201407:34(Xem: 8860)
Trong một cuộc đàm thoại giữa thính chúng thuộc nhiều thành phân xã hội, là nhà truyền thông, nhà giáo dục, chính khách…Đức Đạt Lai Lạt Ma đã trả lời các câu hỏi về nhiều vấn đề đời sống xã hội của người tham dự một cách thẳng thắn và có duyên.
09/04/201314:24(Xem: 3146)
Trong một cuộc đàm thoại giữa thính chúng thuộc nhiều thành phần xã hội, là nhà truyền thông, nhà giáo dục, chính khách, …Đức Lạt Lai Lạt Ma đã trả lời các câu hỏi về nhiều vấn đề đời sống xã hội tham của người tham dự một cách thẳng thắn và có duyên.
09/03/201411:24(Xem: 9280)
Ajahn Chah sinh năm 1918 trong một ngôi làng phía Bắc Thái Lan. Ngài xuất gia sa di từ lúc còn nhỏ và trở thành một vị tỳ khưu năm hai mươi tuổi. Ngài theo truyền thống hành đầu đà của các sơn tăng trong nhiều năm; hằng ngày mang bát xin ăn, chuyên tâm hành thiền và đi khắp nơi để truyền bá giáo pháp. Ajahn Chah hành thiền dưới sự chỉ dẫn của nhiều thiền sư danh tiếng
17/10/201307:24(Xem: 16196)
50 năm qua, cuộc tranh đấu của Phật giáo năm 1963 chống chính quyền Đệ nhất Cọng hòa do Tổng thống Ngô Đình Diệm lãnh đạo đã đàn áp Phật giáo. Sự việc đã lui về quá khứ nhưng vết thương trong lòng dân tộc, trong tim của Phật tử Việt Nam thì vẫn còn đó và có lẽ mãi còn trong lịch sử đau thương mà cũng lắm hào hùng.
28/12/201209:52(Xem: 6826)
Nguyên tác Hoa ngữ của “66 cầuthiền ngữ” này là “Lục thập lục điều kinhđiển thiền ngữ” (六十六條經典禪語),có nghĩa là “66 câu thiền ngữ trong Kinhđiển [Phật giáo]”, được phổ biếntrên internet vào khoảng năm 2004. Bản dịch tiếng Việt được phổ biến năm 2010,có tựa đề là “66 cầu làm chấn động thiền ngữ thế giới” hoặc “66 câu Phật họclàm chấn động thiền ngữ” đều không chuẩn với nguyên tác Hoa ngữ, đồng thời, đãthêm cụm từ “chấn động thế giới” và tỉnh lược từ “kinh điển”.