Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: Nguyên Tạng   

02-Ðức Hỉ Xả

06/02/201115:45(Xem: 2015)
02-Ðức Hỉ Xả

ĐẠOPHẬT VÀ TUỔI TRẺ
Hòa thượng ThíchThanh Từ
-02-

Ðức Hỉ Xả

Sống trên đấu trườngnhân loại, trong cõi đời trần tục nhiễm ô, nếu ai cốôm chặt lòng thù hận chấp nê thì không sao tránh khỏi cảnhlầm than đau khổ. Muốn thoát khổ được vui, con người phảigỡ bỏ những mối dây oán hận, tẩy sạch những vết nhơô nhiễm trong cõi lòng mình cho được nhẹ nhàng trong sạch.Phương pháp gỡ bỏ và tẩy trừ ấy là đức hỉ xả.

Hỉ xả là vui vẻ tha thứ nhữnglỗi lầm mà người đã phạm đến ta, cũng như vui vẻ bỏtất cả danh vọng, tài sắc cho đến thân mạng của ta, nếuthấy cần và lợi ích cho chúng sanh. Có tha thứ, lòng ta mớithênh thang, tim ta mới hòa nhịp cùng tim của mọi người,có xả bỏ, tâm ta mới thanh thoát và an tịnh.

Cuộc đời đen tối và sầu khổnhất là cuộc đời của kẻ hay cau có, oán thù. Vì kẻ haycau có thì trên gương mặt luôn luôn hiện đầy những nétnhăn gay gắt, đôi mi chau lại lộ vẻ khó khăn. Kẻ còn ômnặng khối hận thù thì lửa hận thù thiêu đốt cả tim ganvà buồng phổi của họ. Còn gì khổ đau hơn khi tim gan bịthiêu đốt. Còn gì xấu xí bằng khi gương mặt nhăn nhó,héo sầu. Sống trên đời này, nếu ta gặp điều trái ý liềnmang lòng thù hận, thì chắc đời ta sẽ thấy toàn thù hậnvà oán hờn. Như Tý dùng lời thô bỉ mắng Thân, Thân cốtrả thù phải dùng lời bỉ ổi hơn, ban đầu còn trả thùnhau bằng miệng, kế trả thù bằng tay chân và sau cùng phảitrả thù nhau bằng dao, búa. Khi sơ khởi chỉ là mối thù riêngcủa cá nhân, rồi lan dần đến mối thù chung của gia đình,của thân tộc. Cứ thế, oán thù chập chồng thêm mãi biếtbao giờ dứt. Ðức Phật dạy: "Lấy oán trả oán, oán mãichất chồng; lấy ân trả oán, oán liền tiêu diệt."Ngườitrong lòng mãi ôm ấp hận thù thì lúc nào cũng tưởng chừngchung quanh đều là kẻ thù muốn hại mình, vì vậy họ sốngnhững ngày đầy lo sợ. Chỉ có ai biết lấy ân trả oánmới mong dứt sạch được hận thù. Như người Ðình Trưởngnước Lương trả thù người cào dưa mình bằng cách ra côngtưới dưa cho người, nhờ đó mà hận thù dứt sạch.

Còn gì vui sướng hơn, kẻ có tâmlượng bao dung sẵn sàng tha thứ mọi lỗi lầm cho người.Khi nào trong lòng ta không còn một mảy may thắc mắc, khôngcòn một chút bợn hận thù, đó là lúc ta hoàn toàn an lạc.Người mà lòng được thanh thoát nhẹ nhàng thì gương mặtvui tươi, lời nói thanh nhã, cử chỉ thư thái, toàn thân hiệnra một phong độ khả ái khả kính. Con người ấy có mấykhi phải buồn khổ, vì thế nên họ trẻ mãi, sống dai. Sáchcó câu: "Thù ghét là sâu mọt đục khoét người ta, làmcho người ta chóng xấu, chóng già, chóng chết; yêu thươngvà tha thứ là suối nước cam lồ tưới vào lòng người,làm cho người tươi đẹp, trẻ dai và sống mãi."

Danh vọng, tài sắc... ở đời lànhững cạm bẫy chực hại người, nhưng vì nó có công nănghấp dẫn quyến rũ khiến người phải mê mẩn say sưa đểrồi chịu khổ, cũng như miếng mồi vì có mùi thơm hấp dẫn,con lươn phải lao đầu vào hom trúm. Phần đông người đờingỡ rằng đuổi bắt tài sắc, danh vọng... là hạnh phúc,chớ đâu ngờ càng đuổi bắt nó càng chuốc khổ về mình.Ðây, một chàng thanh niên ủ dột ngồi dưới lùm cổ thọ,phải chăng chàng đã trật chân trên nấc thang danh vọng? Kia,một thiếu nữ sầu bi đứng dựa mé sông sâu, phải chăngvì tình duyên ngang trái? Tóm lại, bởi đắm nhiễm sắc, tài,danh vọng... người đời phải luống chịu đau khổ.

Dứt bỏ những tham nhiễm là điềukhông phải dễ, mà dứt bỏ một cách vui vẻ lại càng khóhơn. Nếu ai mắt thấy sắc đẹp, tai nghe tiếng hay... mà lòngkhông ái nhiễm, ấy là bực siêu nhân. Ngài Phù Dung Thiềnsư nói: "... ngộ thanh ngộ sắc như thạch thượng tài hoa,kiến lợi kiến danh như nhãn trung trước tiết..."Nghĩalà: "... nghe tiếng hay, nhìn sắc đẹp như hoa trồng trênđá, thấy tài lợi danh vọng như bụi rơi vào mắt..."Con người được như vậy mới hẳn là tự tại an vui. Chúngta nhìn qua tượng đức Di-lặc sẽ thấy năm đứa nhỏ móctai, chọc mắt... Ngài, mà trên gương mặt Ngài vẫn nở mộtnụ cười tự tại. Hình dáng ấy để tượng trưng cho ngườiđã hỉ xả ngũ trần toàn vẹn. Ðức Di-lặc không cườisao đặng, vì ngoại cảnh còn gì quyến rũ được Ngài, tâmNgài lúc nào cũng an nhiên thì quyết định trên gương mặthẳn luôn luôn hoan hỉ.

Tài, sắc, danh vọng... là vật bênngoài, xả bỏ không lấy gì làm khó, đến như thân mạnglà cái mà người phàm phu tuyệt đối mến yêu, muốn xảbỏ nó thì sự khó khăn lại gấp bội phần. Người đờivì trìu mến thân nên đã gây biết bao tội lỗi, ngược lại:"Bồ-tát vì chúng sanh bỏ thân mạng dễ dàng hơn người thamlẫn bỏ một vắt cơm."(Luận Ðại Trượng Phu)Người đã quên mình vì chúng sanh thì đối với sự khổvui còn mất của thân mình không đáng kể, như thế là họđã vượt khỏi cái khổ vì thân. Lão Tử nói: "Ngô hữuđại hoạn vị ngô hữu thân, ngô nhược vô thân hà hoạnchi hữu."Thật vậy, nếu không còn thấy có riêng mìnhthì còn hoạn gì làm cho mình khổ. Vui lòng bỏ thân mạngđể cứu độ chúng sanh, đó là đức hỉ xả cứu kính.

Tóm lại, hỉ xả những oán thùcho lòng được nhẹ lòng thanh thoát, đó là cái vui của phàmnhân. Hỉ xả những tài, sắc, danh vọng... cho tâm đượctự tại, đó là cái vui của bậc giải thoát. Hỉ xả thânmạng để cứu độ chúng sanh, làm cho tất cả chúng sanh đượcan lạc, đó là cái vui của bậc Bồ-tát. Người Phật tửquyết tâm dứt khổ tìm vui, phải tu đức hỉ xả theo thứtự của nó, hỉ xả một phần là chúng ta được vui mộtbậc. Ðến khi nào hỉ xả toàn vẹn rồi là ta được cáivui cứu kính. Như vậy, vui và khổ không phải do ai đem đếnhay ban cho, mà chính ta tự tạo lấy.


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02/11/2022(Xem: 505)
Đức Phật thuyết giảng giáo nghĩa Đại thừa vì tám lý do, được nêu lên ở trong bài kệ của Đại thừa trang nghiêm kinh luận: "Bất ký diệc đồng hành Bất hành diệc thành tựu Thể, phi thể, năng trị Văn dị bát nhân thành". Bài kệ này nêu lên tám lý do, tám bằng chứng kinh điển Đại thừa là do đức Phật nói chứ không phải là ai khác. Hàng Thanh văn không đủ khả năng để nói đến kinh điển Đại thừa. Hàng Duyên giác không có khả năng để nói đến kinh điển Đại thừa. Bồ tát cũng chưa đủ sự toàn giác để nói kinh điển Đại thừa. Còn đối với ngoại đạo thì đương nhiên không thể nói được một từ nào ở trong kinh điển Đại thừa. Có nhiều vị cố chấp, thiên kiến nói rằng kinh điển Đại thừa do ngoại đạo tuyên thuyết; nói như vậy là hồ đồ, không có luận cứ. Tu tập đến cỡ như hàng Thanh văn, hàng Duyên giác mà còn không nói được kinh điển Đại thừa thì làm gì cái đám ngoại đạo chấp ngã, chấp trước, chấp danh, chấp lợi mà nói được kinh điển Đại thừa. Cho nên nói kinh điển Đại thừa do ngoại đạo nói, đó
02/11/2022(Xem: 835)
Bấy giờ, tôi khoảng chín tuổi, một hôm đi xem đưa đám tang ông Võ Hờ trong xóm, thấy mọi người đi sau đám tang đều khóc nức nở và tức tối. Thấy họ khóc, tôi cũng khóc, nhưng bấy giờ tôi không biết tại sao tôi lại khóc như vậy.
31/10/2022(Xem: 597)
SOTAPATTI, quả vị Dự lưu, là cấp bậc đầu tiên trong bốn cấp bậc giác ngộ được đề cập trong Phật giáo Sơ kỳ. Tên gọi của quả vị nầy là từ ý nghĩa của một hành giả nhập vào dòng chảy không thối chuyển (sotāpanna, thánh Dự lưu) đưa đến giải thoát hoàn toàn. Dòng chảy nầy chính là đường thánh tám chi (Bát chi Thánh đạo, SN 55:5, kinh Sāriputta), là dòng sông hướng đến Niết-bàn cũng giống như sông Hằng chảy ra biển cả (SN 45:91, kinh Phương đông). Thời gian cần thiết để dòng sông nầy tiến đến mục tiêu tối hậu là tối đa bảy kiếp sống, không kiếp nào tái sinh trong cõi giới thấp hơn cõi người (SN 55:8, kinh Giảng đường bằng gạch).
29/10/2022(Xem: 1089)
Nhận tin nhắn trễ trên Viber sau khi đã ra khỏi nhà, và mãi đến trưa con mới trở về nên con chỉ nghe lại bài phỏng vấn này do TT Thích Nguyên Tạng có nhã ý cho chúng đệ tử học hỏi thêm giáo lý Phật Pháp trước khi Ngài trở về trú xứ Hoa Kỳ sau 3 tuần tham dự Lễ Hiệp Kỵ Lịch Đại Tổ Sư và Lễ Mừng 32 năm Khai Sơn Tu Viện Quảng Đức, vào trước giờ có pháp thoại của Tổng Vụ Hoằng Pháp và Giáo Dục của Giáo Hội Úc Châu cùng ngày. Tuy nhiên với sự ngưỡng mộ của con đối với bậc cao tăng trí tuệ viên minh, diệu huyền thông đạt như Ngài, mà những lời Ngài trình bày qua những kinh nghiệm tu chứng hành trì, hạnh giải tương ưng thu thập được trong suốt hơn 46 năm qua đã khiến con phấn chấn tu tập hơn, hầu đạt được mục đích tối cao mà Đức Phật đã truyền trao nên con đã nghe lại đôi lần vào hôm nay để có thể uống được cam lồ qua những lời đáp trao đổi Phật Pháp. Thành kính tri ân TT Thích Nguyên Tạng và HT Thích Đồng Trí và kính xin phép cho con chia sẻ lại những gì con đã học được.
13/07/2022(Xem: 4166)
Phải nói là khi nhận được tin TT Giảng Sư Thích Nguyên Tạng sẽ có bài pháp thoại giảng tại Thiền Lâm Pháp Bảo hôm nay (12/7/2022) lại vừa nghe tin tức mưa lớn và lụt tràn về Sydney mấy ngày qua, thế mà khi nhìn vào màn ảnh livestream lại thấy khuôn viên thiền môn trang nghiêm thanh tịnh quá, dường như thời tiết khí hậu chẳng hề lay động đến nơi chốn này, nơi đang tập trung những người con cầu tiến muốn hướng về một mục đích mà Đức Phật hằng mong chúng ta đạt đến : Vô Sanh để thoát khỏi vòng sinh tử .
15/06/2022(Xem: 4120)
Tôi thật chưa tìm ra cuốn nào như cuốn này, tác giả viết từ những năm 50s, hữu duyên được dịch ra tiếng Việt vào những năm 80s… Tìm lại được bản thảo sau khoảng 33 năm (2021). Tốn thêm một năm hiệu đính trên đường ta bà, gọt dũa lại.
14/11/2021(Xem: 9424)
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn ngự tại xứ Sāvatthi, gần đến ngày an cư nhập hạ suốt ba tháng trong mùa mưa, chư Tỳ khưu từ mọi nơi đến hầu đảnh lễ Đức Thế Tôn, xin Ngài truyền dạy đề mục thiền định, đối tượng thiền tuệ thích hợp với bản tánh của mỗi Tỳ khưu. Khi ấy, có nhóm năm trăm (500) Tỳ khưu, sau khi thọ giáo đề mục thiền định xong, dẫn nhau đến khu rừng núi thuộc dãy núi Himavantu, nơi ấy có cây cối xanh tươi, có nguồn nước trong lành, không gần cũng không xa xóm làng, chư Tỳ khưu ấy nghỉ đêm tại đó. Sáng hôm sau, chư Tỳ khưu ấy dẫn nhau vào xóm làng để khất thực, dân chúng vùng này khoảng một ngàn (1.000) gia đình, khi nhìn thấy đông đảo chư Tỳ khưu, họ vô cùng hoan hỉ, bởi vì những gia đình sống nơi vùng hẻo lánh này khó thấy, khó gặp được chư Tỳ khưu. Họ hoan hỉ làm phước, dâng cúng vật thực đến chư Tỳ khưu xong, bèn bạch rằng: – Kính bạch chư Đại Đức Tăng, tất cả chúng con kính thỉnh quý Ngài an cư nhập hạ suốt ba tháng mùa mưa tại nơi vùng này, để cho tất cả chúng con có
13/11/2021(Xem: 6503)
“Bát Thánh Đạo” là phương pháp tu hành chơn chánh cao thượng đúng theo qui tắc Phật giáo mà đức Thế Tôn đã có lời ngợi khen là quí trọng hơn tất cả con đường tu hành, là con đường không thẳng cũng không dùn, không tham vui cũng không khắc khổ, vừa thành tựu các điều lợi ích đầy đủ đến hành giả, hiệp theo trình độ của mọi người. Cho nên cũng gọi là “TRUNG ĐẠO” (Majjhimapaṭipadā) là con đường giữa. Ví như đàn mà người lên dây vừa thẳng, khải nghe tiếng thanh tao, làm cho thính giả nghe đều thỏa thích. Vì thế, khi hành giả đã thực hành đầy đủ theo “pháp trung đạo” thì sẽ đạt đến bậc tối thượng hoặc chứng đạo quả trong Phật pháp không sai. Nếu duyên phần chưa đến kỳ, cũng được điều lợi ích là sự yên vui xác thật trong thân tâm, từ kiếp hiện tại và kết được duyên lành trong các kiếp vị lai. Tôi soạn, dịch pháp “Bát Thánh Đạo” này để giúp ích cho hàng Phật tử nương nhờ trau dồi trí nhớ và sự biết mình. Những hành giả đã có lòng chán nản trong sự luân hồi, muốn dứt trừ phiền não, để
08/11/2021(Xem: 7536)
Đây chỉ là chiếc thuyền nan, chưa tới bờ bên kia, vẫn còn đầy ảo tưởng chèo ra biển cả. Thân con kiến, chưa gột sạch đất cát, bò dưới chân Hy Mã Lạp Sơn, nghe tiếng vỗ của một bàn tay trên đỉnh cao. Chúng sinh mù, nếm nước biển, ngỡ bát canh riêu cá, Thế gian cháy, mải vui chơi, quên cảnh trí đại viên. Nắm vạt áo vàng tưởng như nắm lấy diệu quang, bay lên muôn cõi, theo tiếng nhạc Càn Thát Bà réo gọi về Tịnh Độ, ngửi mùi trầm Hương Tích, an thần phóng thoát. Con bướm mơ trăng Cực Lạc, con cá ngụp lặn dưới nước đuôi vàng như áo cà sa quẫy trong bể khổ, chờ thiên thủ thiên nhãn nghe tiếng sóng trầm luân vớt lên cõi Thanh văn Duyên giác. Những trang sách còn sở tri chướng của kẻ sĩ loanh quanh thềm chùa Tiêu Sơn tìm bóng Vạn Hạnh, mơ tiên Long Giáng lào xào bàn tay chú tiểu Lan trên đồi sắn.
07/11/2021(Xem: 7093)
Kinh Vô Lượng Nghĩa nói “vô lượng pháp từ một pháp mà sinh ra”. Ma Ha Chỉ Quán của Thiên Thai Trí Giả (538-597), quyển 5, nói: “Phật bảo các Tỳ-kheo, một pháp thâu nhiếp tất cả pháp, chính là Tâm”. Phổ môn là vô lượng giáo pháp. Vô lượng giáo pháp này cũng từ một giáo pháp mà sinh ra. Một giáo pháp phổ cập tất cả gọi là phổ môn. Chư Phật thuyết giáo thuận theo Tâm của chúng sinh. Giáo là những ngôn từ được thuyết ra cho những chúng sinh chưa thấu suốt. Pháp là những phương thức với nhiều tướng trạng giống nhau hoặc khác nhau. Tâm ý chúng sinh có bao nhiêu ngõ ngách thì giáo pháp có chừng ấy quanh co. Chư Phật dùng muôn vàn phương tiện khế cơ mang lại lợi ích cho chúng sinh. Ngài Xá Lợi Phất từng nói: “Phật dùng nhiều thứ nhân duyên và thí dụ, phương tiện ngôn thuyết như biển rộng khiến tâm người trong pháp hội được yên ổn, con nghe pháp ấy khiến lưới nghi dứt” là nghĩa trên vậy.
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Senior Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com ; http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com , tvquangduc@bigpond.com
KHÁCH VIẾNG THĂM
100,281,922