Chiều tà

Cách chùa khoảng một trăm mét, xéo về phía tây, dòng sông chảy hiền hòa uốn quanh thôn làng, bao bọc gần hết chu vi ba mặt của xóm nhỏ, chừa mặt tây trông ra ngọn núi hình dáng như người nằm ngủ nghiêng mà ở khúc đuôi của nó như một bàn chân đang chỉa năm ngón lên trời.

Ba người ngồi trên bãi cát hẹp của bờ sông. Phía trên đầu, gió chiều đang luồn qua lùm tre tạo ra những âm thanh xào xạc dễ chịu.

Ông thầy chùa bận áo màu nâu đậm, quần màu lam, ngồi xếp bằng trên mặt cát, đang lắng nghe Phụng nói.

Giọng nàng thanh thoát, trong như tiếng chuông ngân. “Cho nên người ta thường nói nghe thấy, xem thấy…Bản nhạc mà ban nảy chúng ta đã nghe trong liêu của thầy nếu nghe bằng đôi tai biết thưởng thức âm nhạc, thầy sẽ  thấy bản nhạc đang diễn tả một lễ hội dân gian nào đó bằng những âm điệu vui tươi, náo hoạt và những tiết tấu rộn ràng. Chúng ta nghe thấy bản nhạc đó, nghĩa là chúng ta đã cảm thụ được cái hồn của nhạc phẩm, chúng ta cảm nhận được niềm hân hoan hiện rõ trong những nốt nhạc thánh thót một cách tưng bừng…” Phụng ngưng nói, đưa mắt nhìn ông thầy chùa.

Khuôn mặt vuông và hàm râu quai nón đã cạo được vài ngày lúc này nổi lên thành một cái quai tua tủa quanh mặt khiến ông thầy nhác trông như hòa thượng Lỗ Trí Thâm trong truyện Thủy Hử.

“Cô Phụng nói tiếp đi. Tôi đang nghe đây mà,” ông thầy chùa mỉm cười hiền từ nói, ‘Anh Sơn cũng đang nghe cô nói đấy, phải không anh Sơn?” ông quay qua người đàn ông đang ngồi ôm chai rượu giấu bên dưới hai đầu gối.

“Vâng,” người đàn ông gục gặc đầu nói, “Phụng nói chuyện lôi cuốn và hấp dẫn lắm đấy. Thảo nào học trò chẳng mê cô giáo dạy Văn. Hãy nói tiếp cho thầy Hải và anh nghe đi chứ. Ừ, cái chuyện thấy và biết…”

Mặt trời buổi hoàng hôn đang gom vạt nắng cuối cùng đỏ ối trên cỏ cây và bờ sông, rải đều các tia nắng nhảy chấp chới trên mặt nước.

“Người ta nghe thấy bản nhạc này diễn tả điều gì,” Phụng nói tiếp, “cũng như người ta xem thấy bức tranh này vẽ cái gì, hay đọc thấy bài thơ này nói lên điều gì. Có thấy là có ngộ, phải không thầy?” nàng bật cười, khẽ đập bàn tay nhỏ nhắn, thanh tao vào bờ vai vuông vức của ông thầy chùa. “Cũng hay, tiếng Anh nói tôi hiểu là I see, mà see là thấy. I see…tôi hiểu. Vậy thì thấy là ngộ phải không thầy?”

”Có thấy có ngộ,” ông thầy chùa lẩm bẩm, mỉm cười.

Sơn bỗng nói, “Ngày mai ba người chúng ta sẽ chia tay nhau, chẳng biết lúc nào còn hội ngộ vui vẻ như vầy. Phụng ra nước  ngoài, tôi xuôi xuống miền nam, mỗi người đều có công việc riêng để làm, không biết trong bao lâu, nhưng có lẽ là lâu…lâu lắm đấy…Thầy thì vẫn trụ lại với ngôi chùa và dòng sông yên bình này. Mong rằng thầy vẫn an trụ…”

“An trụ như nhiên,” ông thầy chùa cười nói, “Tôi sẽ còn gặp lại ông Sơn và cô Phụng mà. Đường đời dày đặc đầy bất trắc, ai biết được sẽ như thế nào mà chúng ta phải luận bàn lôi thôi nhỉ? Nhưng tôi hy vọng ba người chúng ta sẽ luôn gặp lại nhau dù ở trong một tâm thức nào đi nữa.”

“Ừ phải, tâm thức đôi khi nhảy múa loạn xạ không cùng,” Sơn nói với giọng trầm hẳn xuống, “Đôi khi nó nằm yên như dòng sông hiền hòa kia, đôi khi nó nhảy lồng lên như trận gió ban nảy vừa tấp vào chúng ta…”

“Ừm, đó là do tâm cảnh,” ông thầy chùa chậm rãi nói, “Cảnh nảy sinh thức. Thức sẽ tùy duyên biến hóa. Bức tranh vân cẩu của đời người mà chúng ta nên sống tương thuận theo nó chứ không phải tương sinh tương diệt để mà…”

“Mà chết tức thì ngay bây giờ hả thầy?” Phụng bật cười.

“Chết ngay đứ đừ,” ông thầy cười ha hả.

Nắng hoàng hôn đã được gom về ở tận chân trời. Không gian mờ tối và lắng đọng quanh bờ sông đang êm đềm trôi vào giấc ngủ.

Ba người lục tục đứng dậy, đi ngược lên dốc, về phía ngôi chùa còn thấy được những cái mái cong vút chọc lên trời giữa những tàng cây bồ đề sum suê. Bản trường ca của dế đang bắt đầu hòa vang và lẩn khuất đâu đó bên dưới chân họ.

Phụng níu tay ông thầy nói, “Kìa, thầy bị rụng mất mấy cái răng cửa vậy?”

Ông thầy cười, đưa tay lên miệng rờ rẩm rồi nói khẽ, “Ừ, mấy cái răng cửa bị luật vô thường chi phối đó mà!”

    Vĩnh Hiền 69 Nguyễn Thái Học, Nha Trang. ĐT: (058) 3874153