Phẩm 20: Đạo

Lưu ý:
Kinh bên dưới bản gốc Việt dịch: HT Thích Minh Châu (câu đầu),
Câu theo sau là phần Thi Hóa của HT Thích Minh Hiếu (chữ nghiêng)

Phẩm Đạo 20

273/ Tám chánh, đường thù thắng,

Bốn câu, lý thù thắng,

Ly tham, pháp thù thắng;

Giữa các loài hai chân,

Pháp nhãn, người thù thắng.

273/ Tám con đường Thánh tối cao

Với bốn chơn lý lối vào biển tâm,

Muốn ra khỏi chốn mê lầm

Ly tham tối thương cần chăm chỉ hành.

Tối cao ở giữa thế nhân

Bậc chứng Pháp nhãn, Thế Gian Giải bày.

274/ Đường này, không đường khác,

Đưa đến kiến thanh tịnh;

Nếu ngươi theo đường này ,

Ma quân sẽ mê loạn.

274/ Con đường chỉ một không hai

Bát Chánh đạo ấy thấy ngay cõi thiền,

Thanh tịnh, sáng suốt, siêu nhiên

Ma quân mất lối ,não phiền mê tâm.

275/ Nếu ngươi theo đường này,

Đau khổ được đoạn tận;

Ta dạy ngươi con đường,

Với trí, gai chướng diệt.

275/ Đã tu thì phải tinh cần

Vung lên kiếm tuệ sắc trần rụng rơi,

Khổ đau được đoạn tận rồi

Con đường giải thoát một hơi thẳng vào.

276/ Ngươi hãy nhiệt tình làm,

Như Lai chỉ thuyết dạy,

Ngươi hành trì thiền định,

Thoát trói buộc ác ma.

276/ Như Lai giáo pháp đã trao

Thực hành ngươi phải trước sau tự mình,

Để không trói buộc tái sinh

Tuệ đăng thường chiếu quang minh lối về.

277/ Tất cả hành vô thường,

Với tuệ quán thấy vậy,

Đau khổ được nhàm chán;

Chính con đường thanh tịnh.

277/ Con đường sinh tử ê chề

Phải nên nhàm chán chớ mê đắm hoài,

Vô thường hoại diệt khổ thay

Tuệ quán như thật, tại đây dứt trừ.

278/ Tất cả hành khổ đau,

Với tuệ quán thấy vậy,

Đau khổ được nhàm chán;

Chính con đường thanh tịnh.

278/ Bước vào cảnh giới chơn như

Bao nhiêu hành khổ bây giờ rổng rang,

Con đường thanh tịnh thênh thang

Bậc trí quán chiếu hào quang toả ngời.

279/ Tất cả pháp vô ngã,

Với tuệ, quán như vậy,

Đau khổ được nhàm chán;

Chính con đường thanh tịnh.

279/ Khổ đau vì chấp ngã thôi

Giờ đây ngồi quán sương rơi đầu cành,

Thế gian tất cả mong manh

Vốn là vô ngã cất dành uổng công.

280/ Khi cần không nỗ lực,

Tuy trẻ mạnh nhưng lười,

Chí nhu nhược, biếng nhác,

Với trí tuệ thụ động,

Sao tìm được chánh đạo?

280/ Tu hành phải có ước mong

Thành tựu tuệ giác nối dòng vô sanh,

Đường xa mê đắm hoá thành

Biếng lười lãng phí tuổi xanh đâu còn ?

281/ Lời nói được thận trọng,

Tâm tư khéo hộ phòng,

Thân chớ làm điều ác,

Hãy giữ ba nghiệp tịnh,

Chứng đạo thánh nhân dạy.

281/ Thế nên thận trọng ngữ ngôn

Nói làm phòng hộ biết tôn trọng người.

Vườn tâm hoa tuệ tốt tươi

Ba nghiệp thanh tịnh sáng mười phương trăng,

Ngàn xưa chư Phật dạy rằng:

Thành đạo chứng quả ở thân xác nầy.

282/ Tu thiền, trí tuệ sinh,

Bỏ thiền, trí tuệ diệt;

Biết con đường hai ngả,

Đưa đến hữu, phi hữu,

Hãy tự mình nỗ lực,

Khiến trí tuệ tăng trưởng.

282/ Tu thiền trí tuệ đắp xây

Không thiền như núi, khói mây che mù,

Trí tuệ chiếu sáng người tu

Liễu tri hai ngã hữu, phi cõi thiền.

Nương vào định lực vô biên

Làm tăng trưởng tuệ chân nguyên tự mình.

283/ Đốn rừng, không đốn cây,

Từ rừng, sinh sợ hãi,

Đốn rừng và ái dục,

Tỳ kheo, hãy tịch tịnh.

283/ Đoạn trừ tế hoặc vô minh

Rừng tham sông ái chớ khinh suất lòng,

Tỳ kheo quán chiếu pháp không

Gốc cây tịch tịnh lục thông hiển bày.

284/ Khi nào chưa cắt tiệt,

Ái dục giữa trai gái,

Tâm ý còn buộc ràng,

Như bò con vú mẹ.

284/ Căn trần chưa dứt được ngay

Nữ nam ái nhiễm lưới dây buộc ràng,

Bò mẹ bầu sữa còn mang

Bê con đâu thể dễ dàng tách xa.

285/ Tự cắt giây ái dục,

Như tay bẻ sen thu,

Hãy tu đạo tịch tịnh,

Niết bàn, Thiện thệ dạy.

285/ Để ra khỏi chốn ta bà

Cắt ngang ràng buộc, cánh hoa bẻ lìa.

Tịch tịnh như cành khô kia

Lời Thiện thệ dạy, sớm khuya thực hành.

286/ Mùa mưa ta ở đây,

Đông Hạ cũng ở đây,

Người ngu tâm tưởng vậy,

Không tự giác hiểm nguy.

Đông tàn rồi Hạ qua nhanh

Dù mưa hay nắng không đành bỏ đi,

Người ngu không hiểu hiểm nguy

Ngờ đâu nghiệp đến có gì thật đâu.

287/ Người tâm ý đắm say,

Con cái và súc vật,

Tử thần bắt người ấy,

Như lụt trôi làng ngủ.

287/ Không từ bỏ ý tham cầu

Sum vầy con cái gom thâu sản điền.

Một trận mưa lũ liên miên

Cuốn trôi làng xóm, ngủ yên chết chìm.

288/ Một khi tử thần đến,

Không có con che chở,

Không cha, không bà con,

Không thân thích che chở.

288/ Tử thần khi đã báo tin

Con cái cha mẹ đứng nhìn mà thôi.

Thân nhân ruột nóng bồi hồi

Tìm ai che chở, qua đời tay không.

289/ Biết rõ ý nghĩa này,

Bậc trí lo trì giới,

Mau lẹ làm thanh tịnh,

Con đường đến Niết Bàn.

289/ Bậc trí thấy rõ không xong

Khéo mau tu tỉnh ,Thu đông chẳng màng.

Tìm con đường xuất thế gian

Nhờ giới định tuệ Niết Bàn vững yên.