55. Kinh Jìvaka

19/05/202010:25(Xem: 16769)
55. Kinh Jìvaka

TAM TẠNG THÁNH KINH PHẬT GIÁO

TẠNG KINH (NIKÀYA)
Thi Hóa
TRUNG BỘ KINH

( Majhima  Nikàya )


Tập II
Hòa Thượng THÍCH MINH CHÂU
Dịch sang tiếng Việt từ Tam Tạng Pàli

Chuyển thể Thơ :

Giới Lạc  MAI LẠC HỒNG  tự TUỆ NGHIÊM

 ( Huynh Trưởng Cấp Tấn  - GĐPTVN tại Hoa Kỳ )

Email : [email protected]



55. Kinh JÌVAKA      
( Jìvaka sutta )
 
Như vậy, tôi nghe :
 
Một thời, đức Thế Tôn Giác Giả
          Trú Vương-Xá – Rá-Chá-Ga-Ha (1)
              Tại vườn xoài Chi-Va-Ka
       Tức Kô-Ma-Rá-Phách-Cha (2) đại thần
Là Ngự-Y ở gần Vương Thượng,
          Tôn kính Phật, quy ngưỡng Phật môn.
 
              Một hôm, đến gặp Thế Tôn     
       Thành tâm đảnh lễ Thế Tôn, xong rồi
          Ông liền ngồi một bên dưới đất
          Rồi bạch Phật : “ Bạch Đức Thế Tôn !
              Con nghe có những tiếng đồn :
      ‘Họ giết hại vì Sa-môn Kiều-Đàm, (3)
          Và Sa-môn Kiều-Đàm biết vậy
          Vẫn dùng lấy các loại thịt mà
              Đã được giết vì ông ta’.
       Những lời nói được thốt ra như vầy        
          Có phải là người này nói đúng,
          Không xuyên tạc và cũng đồng thời
              Đúng pháp, thuận pháp chẳng dời,
       Không thể quở trách những lời nói trên ? ”.
 
     – “ Chi-Va-Ká ! Nói lên như vậy   
          Những lời ấy đích thực vô minh
    _________________________________
 
 (1) : Thành Vương-Xá - Ràjagaha , thủ phủ nước Ma-Kiệt-Đà .
(2) : Vườn xoài của quan Ngự Y Jìvaka Komarabhacca .
(3) : Gotama  –  Kiều-Đàm hay Cồ-Đàm là họ của Đức Phật .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   248
 
             ‘Vì Như Lai, họ sát sinh
       Tuy Ta biết thế, mặc tình cứ ăn’.
          Phải biết rằng lời này xuyên tạc
Không như thật, sai lạc lời Ta.
Ta nói, này Chi-Va-Ka !
       Trong ba trường hợp xảy ra rõ ràng
          Ta không cho các hàng đệ tử
          Được thọ dụng ba thứ thịt chi
              Mà mình thấy, nghenghi
Con vật họ giết chỉ vì mình đây.
          Ba trường hợp như vầy tuyệt đối
          Không được dùng đối với thịt này.
              Còn ba trường hợp thịt đây
       Không nghe, không thấy và rày không nghi.   
          Thịt này thì có thể thọ dụng,
         ‘Tam tịnh nhục’, giữ đúng luật này.
 
              Này Chi-Va-Ká ! Ở đây,
       Tỷ Kheo sống dựa hằng ngày vào nơi
          Một làng hay một nơi thị trấn,
          Tâm biến mãn một phương với Từ,
              An trú tâm ấy an như.
       Cũng vậy, biến mãn tâm Từ các phương
          Hai, ba, tư – vô lường thế giới
          Khắp phương xứ, trên, dưới, bề ngang,
              Vị ấy biến mãn dễ dàng
       Với tâm câu hữu mọi phang với Từ,
          Thật vô biên cũng như quảng đại
Không hận, sân và lại trú an.
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
 
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   249
 
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   250
 
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng , bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã nghe điều này đầy đủ :
‘Cao thượng thay, an trú lòng Từ !’
              Diện kiến thân chứng chân như
Thế Tôn an trú lòng Từ – theo con ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Cái còn tồn tại
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây hằng bữa
          Vị Tỷ Kheo sống dựa vào làng,
              Hay một thị trấn bình an
       Tinh tấn hành đạo của hàng Tỷ Kheo,
          Tâm vị ấy duyên theo an trú
          Biến mãn tâm, câu hữu với Bi,
              Với Hỷ, với Xả đồng thì,
       Một, hai, ba, bốn phương vi sẵn sàng,
          Khắp thế giới, bề ngang, trên, dưới,
          Khắp phương xứ, cùng khắp vô biên,
              Vị ấy cũng biến mãn liền
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   251
 
       Với tâm quảng đại, vô biên vô cùng,
          Không hận, sân, tựu trung an trú
          Vô lượng tâm (1) đầy đủ bốn hàng.
 
              Một người Cư Sĩ trong làng,
       Hay con Cư Sĩ, sống ngang thị thành
          Có tâm lành, đến nơi vị đó
          Mời mai đến nhà họ thọ trai.
              Tỷ Kheo ấy nhận lời ngay,
       Khi đêm đã mãn, vị này đắp y
          Mang theo bát và đi đến chỗ
Nhà thí chủ đã có thỉnh mời.
              Sau khi Tỷ Kheo đến nơi
       Ngồi chỗ soạn sẵn, đúng thời thọ trai.
          Cư Sĩ hay con trai Cư Sĩ
Dâng món ăn thượng vị đủ đầy.
              Vị Tỷ Kheo không nghĩ vầy :
      ‘Thật là rất tốt lành thay ! Nếu mà
          Vị chủ gia nhiều lần mời đón
          Dâng cho ta những món ngon này
              Món ăn thượng vị, đủ đầy’.
       Tỷ Kheo ấy không nghĩ ngay như vầy.
          Khi thọ dụng, vị này quán tưởng :
        ‘Món ăn để nuôi dưỡng thân này,
              Để khỏe, hành đạo đêm ngày,
       Tâm không tham trước, không rày đam mê,
          Nên không hề tham đắm vật thực,
          Thấy lập tức tai họa bất kỳ,
              Ý thức rõ sự xuất ly’.
    _________________________________
 
 (1) :Tứ Vô Lượng Tâm :
        Từ ( Mettà ), Bi ( Karunà ), Hỷ ( Mudità ), Xả ( Upekkhà ) .
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   252
 
       Chi-Va-Ká ! Ông nghĩ gì điều đây ?
          Tỷ Kheo này trong thời gian ấy
          Có nghĩ đến tự hại, hại người ?
              Hay hại cả hai đồng thời ?”.
 
 – “ Bạch đấng Thiện Thệ ! Không đời nào đâu ! ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Chính vào lúc đó
          Tỷ Kheo nọ dùng món ăn xong
              Không có lầm lỗi phải không ? ”.
 
 – “ Thưa vâng, bạch Đức Thế Tôn ! Đúng vầy.
          Con đã từ điều này nghe kỹ :
         ‘Cao thượng thay, trú Hỷ, Xả, Bi !
              Diện kiến thân chứng uy nghi
       Thế Tôn an trú Hỷ, Bi, Xả này ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Ở đây tồn tại    
          Gọi là tham hay mãi sân, si
Khiến sân hận nổi tức thì.
       Tham ấy, sân ấy hay si ấy liền
          Được Như Lai đã kiên quyết diệt
          Chặt tận gốc cho tuyệt căn ra,
              Như chặt ngọn cây Sa-La
       Không thể sanh khởi hay là tái sanh
          Chi-Va-Ká ! Ngọn ngành nếu vậy
          Ý nghĩa ấy ông muốn nói ra
              Thời cùng với ý của Ta ”.
 
 – “ Bạch Phật ! Con muốn nói là ý đây ”.
 
    – “ Chi-Va-Ká ! Như vầy tình huống
          Người nào muốn dâng cúng Như Lai
              Hay các đệ tử Như Lai,
       Giết hại sinh vật các loài tẩu, phi  (1)
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   253
 
          Thì chất chứa nhiều phi-công-đức
          Mà đích thực do năm nguyên nhân :
 –  Khi người ấy lên tiếng rằng :
      ‘Hãy dắt con thú đến gần ! Làm đi !’
          Có tức thì nguyên nhân thứ nhất
          Phi-công-đức chứa thật nhiều thay !
 –  Khi bị dắt, con thú này
       Bị kéo trì cổ, tâm đầy đau thương,
          Cảm thọ thường khổ ưu chi xiết,
          Đó được biết nguyên nhân thứ hai
              Chứa phi-công-đức nhiều thay !
 –  Khi bảo : ‘Giết con thú này cho ta !’
          Là nguyên nhân thứ ba đích thực
Chất chứa phi-công-đức thậm đa.
 –  Khi thú bị giết, kêu la
       Khổ ưu cảm thọ ; đó là thứ tư
Phi-công-đức nhiều từ cớ đó.
 –  Khi người nọ cúng dường Như Lai   
              Hay các đệ tử Như Lai
Một cách phi pháp, như vầy nguyên nhân
Phi-công-đức thứ năm chứa chất.   
 
          Chi-Va-Ká ! Với bất cứ ai
              Vì muốn cúng dường Như Lai
       Hay là đệ tử Như Lai các hàng,
          Mà sẵn sàng giết hại sinh vật
          Sẽ chứa chất phi-công-đức nhiều
    _________________________________
 
   *  Chú thích cho trang trước :
 (1) : Tẩu , phi : Chỉ các loài cầm thú : chim bay, thú chạy .( Cầm : 
        các loải chim, hay nói chung loài có lông vũ, hai chân . Thú :
        chỉ các loài bốn chân, có lông mao ).
Trung Bộ (Tập 2)   Kinh 55 :   JÌVAKA              *  MLH  –   254
 
              Do năm nguyên nhân vừa nêu
       Và người ấy đã làm điều lầm si ”.   
 
          Nghe Phật giảng, ông Chi-Va-Ká    
          Hay là Kô-Ma-Rá-Phách-Cha
              Hoan hỷ bạch đấng Phật Đà :
 
    “ Thật là hy hữu ! Thật là diệu vi !
          Bạch Thế Tôn ! Những gì Ngài dạy
          Chư Tỷ Kheo như vậy thọ trì
              Thọ dụng các món ăn chi
       Một cách hợp pháp, chẳng gì đáng chê.
        ‘Tam tịnh nhục’ thuộc về vật thực
          Được thọ dụng của bậc Tỷ Kheo
Không có khuyết phạm giới điều.
       Thật là vi diệu ! Thật nhiều lợi an !
          Bạch Thế Tôn ! Muôn vàn hoan hỷ !
          Con nguyện làm Cư Sĩ thuận tùng
              Từ nay cho đến mạng chung
       Trọn đời quy ngưỡng Đại Hùng Thế Tôn ”./-
 
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật  ( 3 L )
 
 
*  *  *
 
(  Chấm dứt  Kinh 55 :JÌVAKA   –  JÌVAKA  Sutta  )
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
22/05/2025(Xem: 6652)
Thơ mộng, uyên bác, thấu suốt Phật lý... Những dòng thơ của Thầy Tuệ Sỹ hiện lên trang giấy như các dãy núi nơi những đỉnh cao ẩn hiện mơ hồ giữa các vầng mây. Do vậy, dịch thơ Thầy Tuệ Sỹ qua tiếng Anh cũng là một công trình lớn, khi phải cân nhắc từng chữ một để giữ được cái thơ mộng, cái uyên bác, và cái nhìn thấu suốt ba cõi sáu đường của một nhà sư thiên tài, độc đáo của dân tộc. Hai dịch giả Terry Lee và Phe X. Bạch đã làm được phần rất lớn trong việc giới thiệu thơ của Thầy Tuệ Sỹ cho các độc giả trong thế giới Anh ngữ.
22/05/2025(Xem: 5560)
Âm nhạc được xem là nghệ thuật giúp tỉnh thức ! Chỉ một lời nhắn nhủ đánh động tâm linh Mời ngâm nga hai lời nhạc khiến cảnh tỉnh mình (1) Trong hành trình tâm thức , thong thả nhìn vũ trụ, trò đời trưởng dưỡng
20/05/2025(Xem: 6290)
Hôm nay con vào nghe Thầy giảng về từ thiện Con vào chậm nửa tiếng anh Huệ Sơn hỏi Thầy Về từ thiện xã hội ban đầu phát tâm lành Nhưng sau sanh bất thiện xin Thầy giảng cho nghệ
17/05/2025(Xem: 5097)
Sống một kiếp người, bình an là được! Hai bánh, bốn bánh chạy được là được Tiền ít ,tiền nhiều sống được là được Người xấu, người đẹp dễ coi là được Người trẻ, ngườì già miễn khỏe là được Nhà giàu, nhà nghèo hòa thuận là được Ông xã về trễ miễn về là được Bà xã càu nhàu miễn thương là được
17/05/2025(Xem: 8651)
Trong 6 năm qua, từ năm 2019 đều đặn mỗi năm Viên Giác Tùng Thư và Báo Viên Giác có xuất bản một Đặc San Văn Hóa Phật Giáo. Và chính quý Ngài và quý thân hữu đã đóng góp những bài viết giá trị (xin xem 1 bản mẫu của năm 2024 đính kèm). Chúng con/ chúng tôi tiếp nối truyền thống đó nên viết Thư này kính mong quý Ngài tiếp tục gởi bài cho Đặc San 2025 (chi tiết xin xem Thư đính kèm). Đặc San năm nay mang chủ đề là "TÂM BÌNH - THẾ GIỚI BÌNH". ấn hành vào tháng 8 năm 2025 nhân dịp Chào mừng Đại lễ Vu Lan Phật lịch 2569.
16/05/2025(Xem: 3842)
Ngày xưa con bé mẹ bồng Bón cơm mớm sửa quạt nồng Mẹ chăm Bây giờ Mẹ tuổi gần trăm Thân vương bệnh yếu Mẹ nằm con lo Sớm trưa đều đặn thăm dò Cận kề bên cạnh nhỏ to lời lành Dâng Mẹ chay tịnh cơm canh Thuốc thang sửa uống để nhanh phục hồi Mỗi khi trời nóng bức oi Tay cầm quạt phẩy như thoi đưa đều Tạo nên thoáng mát hiu hiu Giúp Mẹ an giấc thiu thiu trưa hè Bài thơ dâng tặng, câu vè Nhờ người đọc để Mẹ nghe vui lòng Phận con chí hiếu rõ trông Khiến người ngưỡng mộ nhủ lòng noi gương.
15/05/2025(Xem: 5416)
Đừng định kiến vì không thể thích nghi với đời sống hiện đại ! Khi nhịp sống, công cụ , cách tiếp cận khác biệt xa Nào …qua YouTube cùng nghe pháp thoại miễn là Cần một thiết bị để nghe rõ, giữ gìn mãi trong tâm trí Đến từ bài giảng của bậc cao tăng truyền trao chân lý
14/05/2025(Xem: 6984)
Tháng tư ngập tràn nắng gió Cây cỏ xanh tươi Trời đất mười phương lộng lẫy Ba ngàn thế giới hoan ca
14/05/2025(Xem: 5693)
Mẹ bệnh nằm nhà thương Thầy tự tay săn sóc Dỗ Mẹ từng bữa ăn Cho Mẹ vui ngon miệng Mau khỏe khỏi bệnh căn Thầy cầm bàn tay Mẹ Truyền hơi ấm tình thương Của người con chí hiếu Tình Mẹ như ngàn phương Kính thương cầm tay Mẹ Thầy chăm sóc thương yêu Cắt móng tay Mẹ hiền Con thấy Mẹ bình yên Chúm chím Mẹ nhoẻn cười Con Mẹ liều thuốc tiên! Ngày xưa khi còn trẻ Mẹ lặn lội bờ sông Cho con nguồn hạnh phúc Mẹ phấn đấu nuôi con Chẳng quảng bao nhọc nhằn Giờ con Mẹ là Tăng Theo gót Đức Thế Tôn Luôn kính yêu Mẹ già Lòng Mẹ thật bao la Tình Thầy khắp gần xa Thương cho đời nhân thế Khổ đau kiếp con người Thầy giảng Tứ Diệu Đế Lòng Mẹ thật an vui. Thầy đọc cho Mẹ nghe Những câu vè Mẹ kế Ngày xưa nơi làng Mẹ Mẹ vui hồi tưởng lại Sửa cho Thầy từng câu Chỗ nào tên không đúng Thầy cười trông thật vui Khi thấy Mẹ minh mẫn Con xem hình ảnh ấy Cảm động sao cảm động Nước mắt bỗng dâng trào Bài pháp về lòng hiếu Từ Thầy con cảm nhận Nhân ngày Phật sơ sanh Con kính
13/05/2025(Xem: 8729)
Sự chứng ngộ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác (Sanskrit: Anuttara-samyak-sambodhi) là một thuật ngữ cao quí, giác ngộ hoàn toàn không sai lầm vượt qua mọi giới hạn loại bỏ hoàn toàn vô minh, thấu rõ trọn vẹn bản chất của vũ trụ và Phật đã nói ra giáo pháp, chỉ rõ con đường, phương pháp để hành giả chứng ngộ, an lạc, giải thoát. Giáo pháp đã được truyền thừa qua kinh điển mà thiền đường, tu viện…nơi các nhà sư giảng giải khơi thông những khúc mắc, hoài nghi, hướng cho phật tử đến tu tập ngày càng thấu rõ hơn. Ghi ơn sự truyền dạy ấy trong tập nầy tác giả phần lớn những bài thơ tán thán công đức chư vị giảng sư, trụ trì, hành giả … và hoạ lại những bài thơ của chư vị Tỳ Kheo, thi hữu.