Hòa Thượng Thích Phước An và "Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng" ở Strasbourg

Sáng nay, 30 tháng 1, 2026, Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng online Thông bạch cầu an của Đức Trưởng lão Hòa Thượng Thích Đức Thắng, Chánh Thư Ký Xử Lý Viện Tăng Thống, viết về bệnh tình của Hòa thượng Thích Phước An, bậc trưởng lão của GHPGVNTN: “Sau thời gian điều phục bệnh duyên tại Thiền thất trên Đồi Trại Thủy, ngày 24/01/2026, Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước An đã nhập viện tại Khánh Hòa để điều trị bệnh cũ tái phát. Hiện nay, bệnh duyên của Đức Tăng Trưởng được Bác sĩ chẩn đoán với nhiều dấu hiệu không tốt, tứ đại mỗi ngày suy hao do tuổi cao sức yếu. Để tỏ lòng tôn kính đối với bậc Tôn trưởng trong ngôi nhà Phật pháp, Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN trân trọng thông bạch đến Chư tôn tịnh đức Tăng-già nhị bộ, Thiện tín Phật tử trong và ngoài nước tùy thuận nhân duyên tổ chức các khóa lễ kỳ an, mang năng lượng công đức tu tập, phụng hành Phật sự của tứ chúng, nhất tâm hồi hướng kỳ nguyện cho Đức Trưởng lão Hòa thượng Tăng Trưởng Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN được bệnh duyên tiêu trừ, tứ đại điều hòa, cửu trụ Ta bà hoằng dương chánh pháp, lợi lạc quần sanh.”

Bản tin ngắn của Thầy Nguyên Tạng mang chúng tôi trở về với kỷ niệm ở Strasbourg nên đăng lại để nhớ đến Hòa thượng Thích Phước An và cầu nguyện cho sức khỏe của Thầy.

Một ngày tháng Bảy hai năm trước ở chùa Phổ Hiền, Strasbourg, Pháp, tôi thức dậy sớm. Phần lớn công việc của tôi ở trại chuyên năng Phú Lâu Na đã xong. Tôi và Huynh trưởng Tâm Thường Định phụ trách một số chương trình trong đó có “Thực Hành Chánh Niệm Trong Tuổi Trẻ”, “Nghệ Thuật Nói Trước Công Chúng” v.v…

Hôm đó là một ngày rảnh rỗi. Chưa tính sẽ làm gì thì huynh trưởng Tâm Thường Định qua phòng rủ “Anh em mình đi ra phố Strasbourg làm một chương trình Có Mặt Cho Nhau”.

“Có Mặt Cho Nhau” là cách nói khác của buổi ra mắt sách, một đề án của Tâm Thường Định và các trưởng trong GĐPT được thực hiện nhiều năm nay ở khắp nơi.

Tôi chưa kịp trả lời, Tâm Thường Định đưa cao cuốn sách của Hòa thượng Thích Phước An có tựa Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng. Ý của chú là chúng tôi sẽ giới thiệu tác phẩm của Thầy Phước An ở phố Strasbourg.

Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng là một trong nhiều tác phẩm của Hòa thượng Thích Phước An viết về các văn thi sĩ như Huyền Không (HT Thích Mãn Giác), Bùi Giáng, Phạm Công Thiện, Tuệ Sỹ, Hoài Khanh, Nguyễn Đức Sơn, Võ Hồng.

Tôi rất thích cách đặt tựa bài và tựa sách của HT Phước An. Tựa nhẹ nhàng như một câu thơ, chẳng hạn “Đi Tìm Lại Đám Mây Trắng Trên Mái Chùa Xưa” hay “Thơ Tuệ Sỹ hay Tiếng Gọi Thì Thầm Của Những Đêm Dài Heo Hút”.

Tôi cười thầm trước suy nghĩ của Tâm Thường Định nhưng trả lời “đi thì đi” dù chưa biết sẽ làm gì với chỉ một tác phẩm đó thôi. Tâm Thường Định và một huynh trưởng từ Thụy Sĩ mặc đồ đoàn màu lam. Tôi đã thay thường phục rồi định xuống nhà bếp kiếm café nên lười thay lại.

Strasbourg là một thành phố lớn và rất đẹp của Pháp có lịch sử dài hơn hai ngàn năm. Thành phố này thay đổi chủ giữa Đức và Pháp nhiều lần trong lịch sử. Hiện nay là nơi đặt trụ sở của nhiều tổ chức quốc tế như Hội Đồng Châu Âu (Council of Europe), Quốc Hội Âu Châu (European Parliament),Viện Nhân Quyền Quốc Tế (International Institute of Human Rights) v.v...

Ba anh em chúng tôi nhờ một chị trong chùa đưa ra phố. Tới bên cầu Tâm Thường Định dừng lại đưa cao tác phẩm lên và phát biểu một cách trang trọng như bạch với Ôn Phước An “Chúng con giới thiệu tác phẩm của Ôn tại thành phố Strasbourg”. Chúng tôi thay phiên “giới thiệu” tác phẩm Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng bằng cách chụp hình kỷ niệm với tác phẩm. Chợt thấy hai bạn bồ câu có bộ lông màu lam Gia Đình Phật Tử nên có cảm tình và chụp hai bạn một tấm hình. Buổi giới thiệu tác phẩm hôm đó chúng tôi không phải là ba mà là năm, ấm áp, đông vui hơn, có cả người và vật như câu châm ngôn “Em thương người và vật“ tôi đọc mỗi Chủ Nhật từ khi mới vào đoàn trên 60 năm trước.

Trưởng Tâm Thường Định thường có những ý nghĩ có vẻ tinh nghịch nhưng lại rất ý nghĩa. Cách đây hai năm, đưa Kỷ Yếu Hòa Thượng Tuệ Sỹ hành hương Ấn Độ cũng là sáng kiến của chú ấy. Kết quả, Kỷ Yếu không những hành hương mà còn đến tận tay đức Đạt Lai Lạt Ma.

Hiện nay có nhiều trang mạng đăng tải các tác phẩm và bài viết có giá trị của chư tôn đức và cư sĩ Phật Giáo thuộc GHPGVNTN do các anh chị em huynh trưởng GĐPT chăm sóc phần kỹ thuật như HoangPhap, thuvienphatviet, sentrangusa.

Tôi thường khuyên chính mình và khuyên các em, các cháu cố tránh phung phí thời gian quý báu vào những cuộc tranh cãi vô bổ mà thay vào đó dành thời gian đọc sách, đọc các nghiên cứu để tự chuyển hóa chính mình và góp phần vào việc chuyển hóa xã hội như Maurizio Nannucci viết “Thay đổi nhận thức sẽ thay đổi tương lai”. Thời gian không dừng lại để chờ đợi ai. Một ngày nhìn lại đời mình, có thể các em, các cháu sẽ nuối tiếc một thời hoang phí. Đi đâu cũng mang theo ít nhất một cuốn sách để đọc trên máy bay, trong phòng chờ và khi rảnh rỗi.

Nhiều người thường dùng khái niệm Duyên của Đạo Phật một cách dễ dãi để đổ thừa cho những cuộc chia tay, những bất trắc hay thất bại. Nhân duyên không từ trên trời rơi xuống hay dưới đất mọc lên mà chính từ suy nghĩ và hành động của mỗi chúng ta. Nhân duyên là một mối quan hệ kỳ diệu trong thế giới Ta Bà không chỉ giới hạn trên trái đất với 8 tỉ người chúng ta đang sống mà trùng trùng duyên khởi từ xa xôi.

Khi gởi Kỷ Yếu Hòa Thượng Tuệ Sỹ sang Ấn Độ huynh trưởng Tâm Thường Định không nghĩ tác phẩm sẽ đến tận tay của đức Đạt Lai Lạt Ma. Nhưng tác phẩm đã đến bởi vì Tâm Thường Định không nghĩ, không cầu mong, không tính toán.

Tôi không biết làm vườn nhưng ba tuần trước một người bạn cho hai cây bầu hay bí gì đó để trồng. Tôi đem về đào đất, bón phân, trồng xuống và tưới nước mỗi ngày. Dây bầu hay bí gì đó lớn nhưng có vẻ chậm dù mỗi chiều khi tưới nước tôi không quên khuyến khích “cố gắng lên”. Tôi google tìm hiểu lý do. Thật ra dây bầu hay bí gì đó lớn khá nhanh nhưng chậm bởi vì mỗi ngày nhìn hai bạn cả chục lần làm sao thấy các bạn đổi thay.

Một ước vọng được khởi lên từ tâm trong sáng và cố gắng dưỡng nuôi rồi sớm hay muộn kết quả tốt đẹp sẽ đến, hãy kiên nhẫn, đừng quá nóng lòng.

Thị Nghĩa Trần Trung Đạo