Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Tứ Trọng Ân

25/11/201818:58(Xem: 240)
Tứ Trọng Ân

Phat thuyet phap 4
Tứ Trọng Ân



Tứ Ân hay là Tứ Trọng Ân, bốn ơn nặng mà người Phật tử phải cố gắng đền đáp, cho vuông tròn. Đó là:

 

1) Ơn Cha Mẹ: Chín tháng cưu mang, sinh thành dưỡng dục. Cha mẹ luôn vì con mà phải mất ăn mất ngủ, suốt đời làm lụng vất vả, chịu đủ thứ lao tâm khổ trí, có thể đến hy sinh tất cả, để nuôi nấng và dạy dỗ con cho nên người. Ơn nầy, thật là như biển rộng trời cao. Nên ca dao ta có câu:

 

     "Ơn cha như núi Thái sơn,

     Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

     Một lòng thờ mẹ kính cha,

     Cho tròn chữ hiếu, mới là đạo con"

 

Bởi cha mẹ là người tốt nhất đối với ta trên đời, cho nên làm người trước hết là phải hiếu dưỡng cha mẹ. Tam giáo (Nho, Lão, Thích) đều xếp hạnh Hiếu đứng đầu trong muôn hạnh. Như trong kinh Phật có nói:

 

    "Không có điều thiện nào bằng hiếu thảo,

     Không có điều ác nào bằng bất hiếu"

 

và Nho giáo cũng nói: "Ngàn kinh muôn sách, hiếu nghĩa làm đầu".

 

Trong đạo Phật thì đức Phật là bậc tôn quí nhất trong ba cõi, nhưng Ngài dạy chúng ta coi "Cha Mẹ là vị thần tối thượng, cao cả nhất" và nói "Khi Phật chưa ra đời thì phụng thờ cha mẹ, tức là như phụng thờ Phật vậy". Ngài dạy tôn giả Mục-kiền-liên lập trai đàn để thỉnh chư tăng chú nguyện, cầu siêu cho thân mẫu - nên ngày nay chúng ta có đại lễ Vu-lan (rằm tháng Bảy âm lịch) và mùa Báo Hiếu.

 

Làm sao cho được tròn chữ hiếu? Hiếu hạnh thì rất nhiều nhưng có thể tóm lược trong những điều sau đây:

 

- Trước hết phải tỏ lòng thương, bằng cách nuôi dưỡng và chăm sóc cho cha mẹ được đầy đủ về sức khỏe và vật chất. Nhất là khi cha mẹ đã già yếu, không còn làm lụng hay tự chăm sóc được nữa, và phải trông cậy vào con.

 

- Luôn luôn cố gắng làm cha mẹ vui lòng bằng cách kính trọng, vâng lời và nói lời dịu ngọt. Dầu cho cha mẹ già có thể sanh tật lẫm cẫm, hoặc đối xử lầm lỗi hay bất công với mình - thì cũng phải ẩn nhẫn, không nên tức giận hay cãi lại, để sau đó khi có dịp thuận tiện mới giải bày. 

 

- Chăm lo vấn đề tinh thần và đạo đức cho cha mẹ. Nếu cha mẹ là Phật tử, thì mình siêng năng đưa cha mẹ đến chùa nghe pháp hay làm công quả, sớm hôm nhắc nhở cha mẹ tụng kinh niệm Phật, v.v...hay mình vì cha mẹ mà làm các việc phước đức như bố thí, phóng sanh, ấn tống kinh sách, v.v...Nếu cha mẹ chưa là Phật tử, thì cố gắng hướng dẫn cha mẹ về với Chánh pháp của Phật. Đây là cách báo hiếu tốt nhất.

 

- Lúc cha mẹ gần lâm chung, thì theo đúng Chánh pháp mà cung thỉnh chư Tăng Ni hay thiện tri thức đến khai thị, khuyên nhủ hay tụng kinh niệm Phật cho nghe. Phải hết sức cố gắng hỗ trợ để cha mẹ được chết an ổn và sanh về cõi lành. Trong lúc ma chay, không nên chìu theo thế tục mà sát sanh hại vật để đãi khách, làm cho cha mẹ phải chia tội.

 

- Sau khi cha mẹ đã khuất, thì phụng thờ hương khói và thường nhắc nhở con cháu về công ơn sinh thành. Thỉnh chư tăng, hay tự mình tụng kinh niệm Phật để cầu siêu cho cha mẹ, nhất là trong mùa Vu-lan báo hiếu. Cố gắng tu hành, lập công bồi đức và hồi hướng về cho ông bà, cha mẹ. Kinh có nói: "Một người đắc đạo, cha mẹ chín  đời đều được siêu thăng".

 

2) Ơn Tam Bảo: Đối với người Phật tử, Phật Pháp Tăng có công ơn rất lớn, sau cha mẹ. Phật Tổ đã vì chúng sanh mà bỏ vinh hoa phú quí và vợ đẹp con xinh, để đi tìm chân lý cứu khổ. Sáu năm khổ hạnh, nếm mật nằm gai, có lúc còn da bọc xương, suýt chết vì kiệt lực. Đến khi đắc đạo, Ngài không vội nhập Niết-bàn mà đã dũng cảm xuống núi, trong 45 năm lê gót khắp nơi, dạy vô số pháp môn để độ đủ hạng người. Ngài để lại chúng ta kho tàng Phật pháp, nhờ đó mà chúng ta mới có thể thoát được sanh tử luân hồi. Còn Tăng Ni là những vị tu hành đáng kính, đại diện cho Phật để dạy dỗ và hướng dẫn nếp sống tu hành của chúng ta.

 

Do đó người Phật tử phải báo đền ơn Tam Bảo bằng những phương cách sau đây:

 

- Kính thờ đức Phật, bậc đạo sư tôn quí nhất của ba cõi, đấng cha lành của tất cả chúng sinh. 

 

- Bảo vệ và phát triển Phật pháp bằng cách bảo tồn kinh điển, ấn tống kinh sách, ủng hộ tăng tài và xiển dương công cuộc truyền bá Giáo pháp cao quí của đức Phật đến mọi người.

 

- Cúng dường và bảo hộ chư Tăng Ni. Giúp xây thêm tự viện, chùa tháp, v.v...để phát triển đạo Phật.

 

- Noi theo gương sáng của Phật Tổ, nỗ lực tu hành để xứng đáng là con Phật. Như đức Phật đã nói: "Người nào làm tốt nhất giáo pháp của ta, là kẻ tôn kính ta hơn hết". Đây là cách đền ơn Tam Bảo tốt nhất.

 

3) Ơn Quốc Gia Dân Tộc: Chúng ta sống trong một quốc gia, nhờ có luật pháp bảo vệ, nhà trường giáo dục, bịnh viện chăm sóc, quân đội đánh giặc, v.v...- nên mới được sống an ổn và hạnh phúc. Do đó, ta nên tỏ lòng biết ơn quốc gia dân tộc, bằng cách làm người công dân tốt, đóng góp công sức làm cho nước giàu dân mạnh. Ủng hộ các công cuộc cứu trợ và từ thiện, để giúp xoa dịu đau khổ cho đồng bào. Khi đất nước bị ngoại xâm, trừ phi mình là Tăng không được phạm giới sát, phải tòng quân đánh giặc để bảo vệ đất nước và đồng bào. 

 

4) Ơn Chúng Sanh: Nói rộng ra, thì tất cả chúng sanh đều có ơn với chúng ta. Như hạt gạo ta ăn đây có thể là do công sức và mồ hôi của những người nông phu xứ Thái-lan. Viên thuốc ta uống, vật dụng ta xài, v.v...suy ra cũng là do công lao của bao nhiêu nhà bác học, kỹ sư, thợ thuyền, công nhân, v.v... trên khắp thế giới. Loài vật cũng có công ơn đối với chúng ta, như thịt chúng ta ăn, sữa chúng ta uống, trái cây chúng ta thưởng thức, v.v...cũng nhờ loài vật mà có. Vả lại trong vòng luân hồi vô tận, chúng sanh nào cũng có thể là cha mẹ hay quyến thuộc nhiều đời nhiều kiếp của ta, và do đó có ơn với chúng ta. Người Phật tử có thể báo đáp ơn chúng sanh, bằng những phương cách sau đây:

 

- Phát Bồ-đề tâm, nhứt quyết cố gắng làm việc giúp đời và nỗ lực tu hành để sớm thành Phật đạo, độ tận chúng sanh. Noi theo gương các vị Đại Bồ-tát của hạnh từ bi như đức Quán Thế Âm, đức Địa Tạng Vương, v.v...

 

- Theo đúng nguyên tắc bất hại và tinh thần từ bi, bình đẳng của đức Phật. Thương xót và đối xử bình đẳng với tất cả chúng sanh. Ủng hộ các công cuộc cứu trợ, từ thiện, vận động hoà bình, bảo vệ loài vật và sinh môi, v.v... trên thế giới.

 

- Giúp phát triển Đạo pháp, đem ánh sáng chân lý của đức Phật đến khắp nơi trên thế giới, để kiến tạo hạnh phúc và an lạc cho tất cả chúng sanh.

 

Báo đền Bốn Ơn Nặng, thật là rất khó. Ai làm được thì đáng gọi là bậc hiền nhân, Thánh thần cũng ngưỡng mộ, và người nầy còn cách Phật đạo chẳng xa.

 

 

Thích Phước Thiệt - Phật Học Từ Điển Việt Anh – 23/11/2018

(Xem thêm)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
04/02/201408:27(Xem: 7163)
Nằm trong khuôn khổ của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) 2014 tại Davos (Thụy Sĩ) vào tháng 1 vừa qua, chương trình trò chuyện với các nhân vật nổi tiếng không hoạt động trong lĩnh vực tài chính, có quan điểm về một cuộc sống hạnh phúc mà không phụ thuộc quá nhiều vào tiền bạc và quyền lực cũng đã diễn ra.
18/08/201407:36(Xem: 20219)
108 lời dạy của Đức Đạt-lai Lạt-ma được gom góp trong quyển sách tuy bé nhỏ này nhưng cũng đã phản ảnh được một phần nào tư tưởng của một con người rất lớn, một con người khác thường giữa thế giới nhiễu nhương ngày nay. Thật vậy tư tưởng của Ngài có thể biểu trưng cho toàn thể lòng từ bi và trí tuệ Phật Giáo trên một hành tinh mà con người dường như đã mất hết định hướng. Các sự xung đột không hề chấm dứt, con người bóc lột con người, giết hại muôn thú và tàn phá thiên nhiên. Phật giáo thường được coi như là một tín ngưỡng nhưng những lời khuyên của Đức Đạt-lai Lạt-ma trong quyển sách này vượt lên trên khuôn khổ hạn hẹp của một tôn giáo: - "Mỗi khi phải đề cập đến các vấn đề tâm linh thì không nhất thiết là tôi buộc phải nói đến các vấn đề liên quan đến tôn giáo (câu 87).
12/03/201407:34(Xem: 9269)
Trong một cuộc đàm thoại giữa thính chúng thuộc nhiều thành phân xã hội, là nhà truyền thông, nhà giáo dục, chính khách…Đức Đạt Lai Lạt Ma đã trả lời các câu hỏi về nhiều vấn đề đời sống xã hội của người tham dự một cách thẳng thắn và có duyên.
09/03/201411:24(Xem: 9680)
Ajahn Chah sinh năm 1918 trong một ngôi làng phía Bắc Thái Lan. Ngài xuất gia sa di từ lúc còn nhỏ và trở thành một vị tỳ khưu năm hai mươi tuổi. Ngài theo truyền thống hành đầu đà của các sơn tăng trong nhiều năm; hằng ngày mang bát xin ăn, chuyên tâm hành thiền và đi khắp nơi để truyền bá giáo pháp. Ajahn Chah hành thiền dưới sự chỉ dẫn của nhiều thiền sư danh tiếng
17/10/201307:24(Xem: 16679)
50 năm qua, cuộc tranh đấu của Phật giáo năm 1963 chống chính quyền Đệ nhất Cọng hòa do Tổng thống Ngô Đình Diệm lãnh đạo đã đàn áp Phật giáo. Sự việc đã lui về quá khứ nhưng vết thương trong lòng dân tộc, trong tim của Phật tử Việt Nam thì vẫn còn đó và có lẽ mãi còn trong lịch sử đau thương mà cũng lắm hào hùng.
20/02/201407:38(Xem: 7734)
Chiều hôm nay, tôi đang ở trong cốc thì Thầy Viện Trưởng đến, Thầy gọi tôi và đưa cho tôi quyển sách này, Thầy nói: "Thầy thấy Từ Đức thích dịch sách của ngài Đạt Lai Lạt Ma nên Thầy mua quyển sách này, con đọc rồi dịch, khi nào xong thì đưa cho Thầy!" Tôi thích quá, thật khó tả. Tôi chỉ mĩm cười, khẻ nói "Dạ" và cầm lấy quyển sách. Thế là ngay hôm ấy tôi liền bắt tay vào dịch những dòng đầu tiên của quyển sách để lấy ngày, 20 – 11 – 2010.
25/08/201718:43(Xem: 2856)
Bản Giác (sách pdf) tác giả: Tiến sĩ Lâm Như Tạng
03/03/201809:16(Xem: 2274)
CHÁNH PHÁP Số 76, tháng 03.2018 Hình bìa của Google Images NỘI DUNG SỐ NÀY: ¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ VU VƠ, CAFÉ PALOMA (thơ Nguyễn Bá Trạc), trang 8 ¨ NỘI DUNG KINH DIỆU PHÁP LIÊN HOA, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 9 ¨ ĐIỂM HẸN, MƯỢN TỪ ĐÂU (thơ NT Khánh Minh), trang 12 ¨ CŨNG LẠI LÀ TIM SEN (ĐNT Tín Nghĩa), trang 13 ¨ XUÂN ĐẠO, HƯƠNG XUÂN (thơ Chúc Hiền), trang 15 ¨ THƯ MỜI THAM DỰ LỄ HÚY NHẬT ĐLHT. THÍCH TRÍ CHƠN (TT. Thích Hải Chánh), trang 16 ¨ TÂM THƯ VẬN ĐỘNG MUA CƠ SỞ MỚI LÀM CHÙA BÁT NHà (HT. Thích Nguyên Trí) 17 ¨ ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA NÓI VỀ PHẬT GIÁO ỨNG DỤNG (Tuệ Uyển dịch), trang 18 ¨ MÙA XUÂN & CỎ HOA (thơ Mặc Phương Tử), trang 21 ¨ Ở ĐỜI VUI ĐẠO (Nguyễn Thế Đăng), trang 22 ¨ ĐÊM NGHE CHUÔNG VỌNG (thơ Huệ Trân), trang 23 ¨ MÙA XUÂN, THI CA VÀ THIỀN ĐẠO (Sakya Minh Quang), trang 24 ¨ TA ÚP MẶT (thơ Quách Thoại), trang 27 ¨ FRANCIS STORY (1910 – 1971) (H
03/06/201813:32(Xem: 1456)
CHÁNH PHÁP Số 79, tháng 06.2018 NỘI DUNG SỐ NÀY:  THƯ TÒA SOẠN, trang 2  TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3  THÁNG SÁU EM VỀ HẠ CHỨA CHAN (thơ Tiểu Lục Thần Phong), trang 7  CÚNG DƯỜNG CHÁNH PHÁP (Sa môn Thích Tín Nghĩa), trang 8
14/12/201306:50(Xem: 14090)
Năm 2006, khi tôi viết thư xin phép Thiền sư Bhante H. Gunaratana để dịch quyển tự truyện cuộc đời ngài, Hành Trình Đến Chánh Niệm (Journey To Mindfulness), Thiền sư không những đã từ bi hoan hỷ cho phép, mà còn giới thiệu về quyển sách mới của ngài, Eight Mindful Steps To Happiness. Do duyên lành đó hôm nay bản dịch của quyển sách trên được đến tay độc giả với tựa Bát Chánh Đạo: Con Đường Đến Hạnh Phúc.