Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Tinh thần hiếu thảo

08/08/201116:17(Xem: 3562)
Tinh thần hiếu thảo

TINHTHẦN HIẾU THẢO

HoàThượng Thích Thanh Từ

Theophong tục Việt Nam thì ngày Rằm tháng Bảy là ngày trung nguyên,là một trong ba ngày lễ cổ truyền của dân gian. Đối vớiPhật giáo thì ngày Rằm tháng Bảy có nhiều ý nghĩa nên cónhiều tên: ngày chúng Tăng Tự Tứ, ngày Phật hoan hỷ, ngàyVu Lan báo hiếu, ngày xá tội vong nhân v.v.. Mỗi tên đềucó mang ý nghĩa riêng của nó.

NgàyRằm tháng Bảy được gọi là ngày chúng Tăng Tự Tứ làthể theo sinh hoạt của Tăng đoàn thời đức Phật. Thờitiết ở Ấn Độ từ tháng Tư đến tháng Bảy là mùa mưa,đất ẩm ướt, trùng kiến bò lên đầy đường. Chúng Tăngđi khất thực thì dẫm đạp côn trùng làm tổn hại sinh mạngcủa chúng và làm tổn giảm lòng từ bi của mình, nên đứcPhật dạy từ Rằm tháng Tư đến Rằm tháng Bảy, tất cảTăng Ni họp lại một chỗ để tu học, gọi là kiết hạan cư: kiết là kết, tức là nguyện trước Phật và chúngTăng suốt ba tháng ở yên một chỗ đã qui định để tu học,không ra khỏi phạm vi ấy. Đến ngày Rằm tháng Bảy làm lễTự Tứ: tự là mình, tứ là mặc tình, tức là qua ba thángở yên tu học, chư Tăng Ni đối trước những bậc trưởngthượng, cấu xin các Ngài từ bi chỉ lỗi, nếu các Ngài cóthấy, nghe hay nghi mình có lỗi, để mình nhận lỗi và sámhối cho ba nghiệp được thanh tịnh. Tinh thấn Tự Tứ củaPhật dạy rất là đặc biệt. Vì tất cả chúng ta, ai ai cũngmang cái bệnh tự cao ngã mạn, lúc nào cũng thấy mình hơnngười, có định kiến cho mình là đúng, nên ít khi chịunghe lời nhắc nhở xây dựng của ai, dầu người đó là bậccha mẹ hay thầy bạn. Ngày Tự Tứ, Tăng Ni tự mình cầu xinbậc trưởng thượng chỉ lỗi và dạy bảo để sám hối,sửa đổi. Đó là việc làm rất hay và hữu ích cho việctu tiến. Người lớn chỉ lỗi, người nhỏ giác ngộ nhậnlỗi và sửa đổi thì mới thành người tốt, làm cho Tăngđoàn lớn mạnh. Do đó, đức Phật rất vui, nên ngày TựTứ cũng gọi là ngày Phật hoan hỷ.

Vínhư trong một gia đình, nhân ngày giỗ tổ tiên, có một đứacon đối trước cha mẹ, anh chị thưa rằng: "Hôm nay là ngàysum họp gia đình, xin ba má, anh chị nếu thấy con, em có lỗilầm, xin ba má, anh chị thương xót mà chỉ cho con sửa đổiđể trở thành người tốt". Là bậc cha mẹ, thấy con làmnhư vậy có vui không? Chắc chắn là vui lắm! Cũng vậy, chưTăng Ni đệ tử Phật biết cầu xin những bậc huynh trưởngchỉ lỗi để sửa thì đức Phật rất là hoan hỷ. Tuy nhiên,trên nguyên tắc là như vậy, nhưng ngày nay vì Tăng Ni quáđông, mặc dù có thực hiện vẫn còn sơ sót.

Tạisao gọi ngày Rằm tháng Bảy là ngày lễ Vu Lan? Chữ Vu Landịch âm tiếng Phạn là Vu Lan Bồn, dịch nghĩa là giải đảohuyền. Giải là mở, đảo huyền là tội treo ngược, giảiđảo huyền là thoát khỏi tội treo ngược, nghĩa là lễ cầunguyện cho những người bị tội ở địa ngục ngạ quỷđược thoát khỏi. Có nhiều người hiểu lầm "bồn" là cáichậu, nên đến ngày Rằm tháng Bảy mua sắm hương hoa, bánhtrái để vào chậu, đem đến giữa bàn Tổ cúng lạy. Hiểuvà làm như thế là sai lầm. Lệ thường đến gần Rằm thángBảy là các chùa tổ chức tụng kinh Vu Lan để cho Phật tửbáo hiếu ông bà, cha mẹ. Kinh Vu Lan kể rằng: Ngài Mục KiềnLiên tu, sau khi chứng A La Hán, Ngài muốn độ mẹ. Ngài nhớthuở còn sinh tiền, bà đã tạo nhiều nghiệp bất thiệnvới người tu, nên dùng thiên nhãn quan sát xem bà thác sanhở cõi nào, thì thấy bà sanh ở cõi ngạ quỷ đói khổ vôcùng. Động lòng từ hiếu, Ngài bèn xin một bát cơm, dùngthấn lực đưa đến dâng cho mẹ dùng. Mẹ Ngài vừa đưatay bốc cơm ăn thì cơm hóa thành than lửa, bà ăn không được.Ngài rất thương xót nhưng không biết làm sao cứu, bèn đếncầu xin Phật từ bi chỉ dạy. Nhân ngày chúng Tăng Tự Tứ,Phật dạy Ngài sắm lễ vật thỉnh chúng Tăng cúng dường,nhò sự cầu nguyện của chúng Tăng mà mẹ Ngài được thoátkiếp ngạ quỷ. Chúng Tăng mà Phật dạy Ngài thỉnh cúng dườngvà cầu nguyện cho mẹ Ngài là những vị ở sơn lâm thiềnđịnh, hoặc kinh hành dưới cội cây, là bậc đắc quả ALa Hán; hàng chúng Tăng này mới có đủ thần lực cứu mẹNgài. Ngài đã thực hành y theo lời Phật dạy, chúng Tăngcầu nguyện, mẹ Ngài thoát kiếp ngạ quỷ được sanh cõitrời.

Cóphải do chúng Tăng cầu nguyện mà mẹ Ngài được sanh lêncõi trời không? Chỗ này phải hiểu cho thật kỹ. Chúng Tăngkhông thể đưa bà Thanh Đề từ cõi ngạ quỷ lên cõi trời.Sở dĩ bà thoát được kiếp ngạ quỷ là vì xưa bà khởitâm ác, tạo nghiệp ác nên chết mới đọa làm ngạ quỷ.Nay nhờ các bậc Thánh Tăng với tâm thanh tịnh, chí thànhhướng về bà cầu nguyện, thần lực của các Ngài khiếntâm bà tương ứng và chuyển tâm niệm ác thành tâm niệmthiện, nên bà được sanh về cõi trời. Ngang đây coi nhưNgài Mục Kiền Liên cứu được mẹ đền được ơn sanh dưỡng,ơn hiếu nghĩa Ngài đã đền xong. Do giai thoại này mà ngàyRằm tháng Bảy được gọi là ngày Vu Lan hay ngày báo hiếu.

Ngàynay, chúng ta theo gương hiếu của Ngài Mục Kiền Liên, thỉnhchư Tăng cúng dường để cầu siêu hay cầu an cho ông bà,cha mẹ. Việc làm của chúng ta ngày nay có được kết quảnhư Ngài Mục Kiền Liên không? Hiện tại chúng ta tu chưa chứngquả nên không biết ông bà, cha mẹ sanh ở cõi nào. Chư TăngNi ngày nay cũng chưa chứng quả A La Hán, tâm chưa thanh tịnh.Như vậy, người cúng dường và người cầu nguyện chưa hộiđủ điều kiện Phật dạy, làm sao ông bà, cha mẹ đượcsiêu thoát? Tôi nói đây không phải phủ nhận rằng sự cầunguyện của đạo Phật, mà nói để trình bày sự thật chomọi người thấy, và tránh những việc làm theo thông lệmà không biết có kết quả hay không. Điều này chúng ta phảigan dạ mà nhìn để thấy được lẽ thật. Ngày nay, đa sốTăng Ni tu hành lôi thôi, Phật tử thì không biết ông bà,cha mẹ mình sanh ở đâu. Cả hai đều không thông làm sao cầucó kết quả? Tuy nhiên vì lòng hiếu thảo, quý vị cầu thìcầu, còn siêu hay không thì tùy theo nghiệp của người đượccầu, chớ không bảo đảm, đó là lời thành thật của tôi.

Hiệntại, quý Phật tử muốn theo gương hiếu thảo của NgàiMục Kiền Liên thì phải làm ngay lúc cha mẹ còn sanh tiền.Nghĩa là lúc cha mẹ còn sống, chúng ta phải tạo điều kiệncho cha mẹ hiểu Phật pháp để tu hành. Nếu hiện tại chamẹ tu, tạo nghiệp lành, khi lâm chung chắc hắn sanh cõi lànhrồi, có cầu cũng dư. Nếu chúng ta không lo phụng dưỡng,không tạo cho cha mẹ diều kiện tránh dữ làm lành, khi chếtmời Tăng Ni cầu nguyện cho sanh cõi lành; việc làm này thiếuthực tế e không kết quả.

Tấtcả kinh sách của thánh hiền để lại đều dạy, làm conphải hiếu thảo với cha mẹ, thế mà có người làm được,có người không làm được. Mọi người trên thế gian này,ai ai cũng từ tinh huyết cha mẹ mà hợp thành. Thân thể chúngta là một phần thân thể của cha mẹ. Khi ra đời nếu chúngta không nhờ cha mẹ nuôi dưỡng thì đã chết mất, đâu cósống và trưởng thành đến ngày nay. Thế mà khi khôn lớncó gia đình chỉ biết thương vợ con, cha mẹ thì quên mất.Trong kinh, Phật dạy tội lớn nhất là tội bất hiếu, phướclớn nhất là phước hiếu thảo. Cha mẹ là người mang nặngđẻ đau, khổ nhọc nuôi dưỡng chúng ta nên vóc nên hình.Ơn cha mẹ lớn nhất mà chúng ta quên được thì có nghĩa ơnnào chúng ta nhớ, do đó mặc tình làm việc bất nhân bấtnghĩa. Ngược lại, hiếu kính cha mẹ thì cũng vui làm điềunhơn nghĩa với mọi người.

LúcThái Tử trốn vua cha đi tu, người đời cho ngài bất hiếu.Nhưng khi thành đạo, Ngài trở về cung thuyết pháp độ vuacha, di mẫu, hoàng tộc tu hành được an lạc, lợi ích lớn.Nếu không tu thì Ngài không làm được việc này. Ngài MụcKiền Liên đi tu đâu có quên ơn cha mẹ, nhờ Ngài tu mớicứu được mẹ thoát kiếp ngạ quỷ. Người tu đã chứngquả hay chưa chứng quả đều là những người con có hiếu.Người đời khi lập gia đình, tình thương thường thườngdồn cho vợ con, có khi quên mất cha mẹ, không nhớ lo cho chamẹ lúc tuổi già. Ngược lại, người tu thấy cha mẹ cànggià, biết không còn sống bao lâu nữa, nên lo lắng và nhắcnhở tu nhiều hơn để phút ra đi được nhẹ nhàng, an ổnvà được sanh vào cõi lành.

Trongcuộc sống phải biết dung hòa với nhau, bậc làm cha mẹ phảidễ dãi cho con cháu dễ gần gũi để nó làm tròn bổn phậnlàm con. Phận làm con cháu phải thương kính hiếu thảo vớicha mẹ, ông bà. Sống như vậy, gia đình mới an vui, hạnhphúc. Trong kinh, Phật có nói bài kệ về công ơn cha mẹ nhưsau:

Chamẹ gọi Phạm Vương
Bậcđạo sư hiện đời

Xứngđáng được cúng dường

Vìthương đến con cháu

Dovậy người hiền triết

Kínhlễ và tôn trọng

Thứcăn và thức uống

Vảimặc và giường nằm

Xoabóp khắp thân mình

Tắmrửa cả chân tay

Vớisở hành như vậy

Đốivới mẹ cùng cha

Hiệnđời người hiền khen

Đờisau hưởng thiện lạc

Theotriết lý Ấn Độ thì Phạm Thiên là bậc trên hết, nên Ngàinói thờ cha mẹ như thờ Phạm Thiên, và Phật là đạo sưtên đời nên Ngài nói thờ cha mẹ như thờ Phật vậy. Phậtso sánh lòng hiếu kính cha mẹ ngang với lòng tôn kính Phậtvà lòng quý kính Phạm Thiên. Có nhiều người nghĩ rằng đichùa cúng Phật mới có phước, nên lơ là không lo phụng dưỡng.Đó là ý nghĩ sai lầm. Ở đây, Ngài nói cha mẹ mới thậtlà người xứng đáng cúng dường. Có một lần, Phật đikhất thực ở một xứ mất mùa, Ngài đi cả buổi mà khôngcó thức ăn, có một thày Tỳ kheo đổi lá y được một bátcơm dâng lên Phật, Ngài hỏi: Ngươi còn cha mẹ không?

Tỳkheo đáp: Bạch Thế Tôn, con còn mẹ.
--Mẹ ngươi có cơm ăn chưa?
--Bạch Thế Tôn, con đổi lá y chỉ được một bát cơm dânglên Thế Tôn, mẹ con vẫn chưa có cơm ăn.
--Ta không dám nhận bát cơm này, người đáng nhận bát cơmnày là mẹ của ngươi. Hãy đưa cơm về cúng dường cho mẹngươi.

Phậtphước đức vô lượng mà Ngài nói người đáng nhận bấtcơm cúng dường là mẹ của người cúng dường chứ khôngphải là Phật. Thái độ của Phật cho chúng ta thấy Ngàirất trọng ơn sanh thành dưỡng dục của cha mẹ. Như vậy,lo cho cha mẹ ấm no, tạo điều kiện cho cha mẹ tu hành màkhông cúng chùa cũng có phước. Lo cúng chùa mà để cha mẹđói lạnh, khổ sở, mắc phải tội bất hiếu, chẳng đượcphước bao nhiêu. Tại sao? Vì cha mẹ là người thân thiếtvà thương con nhất. Thế nên ai là người hiền trí thì đốivới cha mẹ phải kính lễ, tôn trọng, cung phụng đầy đủbốn món cần dùng và còn phài xoa bóp, tắm rửa cho cha mẹnữa. Tại sao Phật dạy kỹ như vậy? Vì khi chúng ta còn nhỏ,cha mẹ đã từng làm những việc đó cho chúng ta, bây giờcha mẹ đã già yếu, chúng ta phải chăm sóc lo lắng lại chamẹ để đáp cái ơn sanh dưỡng sâu nặng đó vậy. Chúngta lưu tâm chăm sóc cha mẹ là tạo nguồn an ủi cho cha mẹđược an vui lúc tuổi già, khiến tuổi thọ của cha mẹ đượctăng thêm. Nếu chúng ta lơ là không nuôi dưỡng cha mẹ, làmcho cha mẹ buồn, cha mẹ buồn mắc bệnh và mật sớm thìchúng ta phải tội bất hiếu. Ở đời cũng có những ngườicon bất hiếu, chẳng những không nuôi dưỡng cha mẹ còn đầyđạo, đánh đập cha mẹ. Lúc tôi còn ở Chơn Không, có mộtông già mù hay lên núi chặt củi. Ông có một người con traivà mấy đứa cháu nội. Con ông bắt ông phải đi chặt củivà gánh nước. Hôm nào ông không gánh nước là nó không choăn cơm. Nếu ông cãi lại thì nó đánh ông bằng roi mây. Xómgiềng ai thấy cũng bất nhẫn. Nhưng truy nguyên ra thì trướcđây ông cũng từng đánh cha ông bằng roi mây! Như vậy, đốivới cha mẹ, chúng ta tàn nhẫn bao nhiêu thì con nó trả lạibấy nhiêu. Do đó, chớ bảo con cháu hiếu thảo với mình,mà mình phải có hiếu với cha mẹ trước, con cháu mới bắtchước làm theo. Mình bảo con cháu hiếu thảo với mình màmình bất hiếu với cha mẹ, làm sao con cháu hiếu thảo vớimình được!

Vậymuốn thành người tốt, vừa tròn chữ hiếu với cha mẹ,vừa được người hiền trí quý trọng trong hiện tại vàhưởng phước lạc ở mai sau, vừa được con cháu hiếu kínhvới mình thì phải hiếu thảo với cha mẹ để làm gương,vì đây là nền tảng đạo đức. Người Phật tử có hiếu,nhân ngày lễ Vu Lan hối tưởng lại công ơn cha mẹ, nếucha mẹ còn hiện tiền hãy đem hết lòng thương kính, chămsóc cho cha mẹ được no ấm an vui. Nếu phụng dưỡng cha mẹno ấm rồi mà cha mẹ chưa biết tu thì phải khéo khuyên chamẹ ăn ở hiền lành, quy y Tam Bảo, giữ năm giới, làm điềuphước thiện cho cha mẹ có đủ công đức, khi nhắm mắtsanh vào cõi lành. Đó là điều thiết thực nên làm, bảođảm kết quả tốt.

Nhânngày Vu Lan Tự Tứ, chúng tôi mong tất cả quý Phật tử ứngdụng ý nghĩa của ngày này qua hai lĩnh vực: Thứ nhất làlấy tinh thần Tự Tứ của chúng Tăng Ni ứng dụng trong cuộcsống của mình, tức là tập nghe và nhận lời khuyên rănnhắc nhở của người lớn để sửa chữa lỗi lầm đểtrở thành người tốt. Thứ hai là noi theo gương hiếu thảocủa Ngài Mục Kiền Liên mà hiếu kính cha mẹ. Nếu cha mẹcòn tại thế thì chăm sóc, phụng dưỡng cho cha mẹ no ấm,và nếu cha mẹ chưa biết tu thì khéo nhắc nhở cho cha mẹlàm lành lánh dữ để sau sanh vào cõi lành. Nếu cha mẹ đãqua đời rồi thì chính mình thành tâm cầu nguyện và thỉnhTăng Ni nguyện phụ, kết quả được bao nhiêu tốt bấy nhiêu.

ThíchThanh Từ (1997)

Source: thuvienhoasen

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
01/01/202109:18(Xem: 96343)
Thư Viện Kinh Sách tổng hợp dung chứa trên 1,200 tập sách trên Trang Nhà Quảng Đức
01/09/202108:31(Xem: 1044)
Tu viện Huyền Không tọa lạc tại số 14335 Story Road, thành phố San Jose, tiểu bang California đã long trọng tổ chức Đại lễ Vu Lan vào hai ngày 28 và 29 tháng 8 năm 2021 (ngày 21 và 22 tháng 7 năm Tân Sửu) - Phật lịch 2565. Ngày 28 tháng 8, Tu viện tụng kinh Vu Lan Báo Ân, Mục Liên Sám Pháp và làm lễ Quy y Tam Bảo. Ngày 29 tháng 8, Tu viện trang nghiêm cử hành Đại lễ Vu Lan theo chương trình sau: 09:00 Phật tử vân tập 10:00 Pháp thoại. Ni sư Thích Nữ Nguyên Thiện giảng về chữ “Hiếu”: Hiếu dưỡng, Hiếu tâm, Hiếu hạnh và Hiếu thuận. Bài hát “Hiếu Đạo”. Rachael Tường Vi hát 11:00 Khai lễ Vu Lan Cung nghinh Chư Tôn Đức Ni quang lâm chánh điện
30/08/202115:22(Xem: 1065)
Lễ Vu Lan PL 2565 (29/8/2021) tại Niệm Phật Đường Đức Hải, Launceston, Tasmania
24/08/202118:18(Xem: 768)
Vào sáng ngày 22 tháng 8 năm 2021 (ngày rằm tháng 7 năm Tân Sửu), Chùa Phổ Từ (Compassion Meditation Center) tọa lạc tại số 17327 Meekland Avenue, thành phố Hayward, tiểu bang California đã long trọng tổ chức Đại Lễ Vu Lan Báo Hiếu năm 2021 – Phật lịch 2565. Hòa thượng Thích Tịnh Diệu, Phó Viện trưởng Tu viện Kim Sơn và Phó Viện trưởng Tu viện Thôn Yên (California) đã quang lâm Chứng minh Đại lễ. Tham dự Đại lễ có chư Tôn Đức Tăng, Ni: Thượng tọa Viện chủ Chùa Phổ Từ Thích Từ Lực, Đại đức Thích Pháp Cẩn, Đại đức Thích Nhuận Tuệ; quý Sư cô: Phổ Châu (Trú trì Tu viện Hương Từ Bi, thành phố Los Gatos); Thanh Nghiêm, Thanh Diệu Lạc và Thanh Diệu Hạnh (trú xứ Tu viện Kim Sơn, thành phố Watsonville); Tịnh Minh, Tâm Thảo, Phổ Thanh, Diệu Hảo, Diệu Hiền (trú xứ Chùa Phổ Từ, thành phố Hayward); Phổ Tường, Nhi Liên (trú xứ Trung tâm Tu học Phổ Trí, thành phố Vacaville); cùng đông đảo chư vị thiện tri thức, huynh trưởng và đoàn sinh Gia đình Phật tử Chánh Tâm, Chánh Đức, Chánh Hòa; quý vị Phật
24/08/202118:02(Xem: 742)
Thiền viện Thích Thiên Ân tọa lạc tại số 4050 Boulder Park Drive SW, Atlanta, GA 30331. Thiền viện do Hòa thượng Thích Như Minh (trú trì chùa Việt Nam tại Los Angeles) sáng lập và làm Viện trưởng vào năm 2011. Thiền viện ở trung tâm thành phố Atlanta, có những cơ sở tu tập trong 4 khu đất xinh đẹp. Thiền viện có tên tiếng Mỹ là Boulder Park Meditation Center, được thành lập để tôn vinh và tưởng nhớ đến Hòa thượng Thích Thiên Ân, người đã đưa Phật giáo Việt Nam vào Hoa Kỳ giữa thập niên 1960. Vào ngày 04 tháng 11 năm 2018, Thiền viện đã tổ chức trang trọng lễ khánh thành ngôi chánh điện mới và khóa tu học lần thứ nhất, khai giảng pháp hội “Đại Thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh”. Nơi đây, vào mùa thu năm 2019, Hòa thượng Thích Như Minh đã tôn tạo quả chung đại hồng lấy tên “Đại hồng chung Hòa bình Thế giới” để hằng năm, vào ngày đầu năm mới dương lịch, Thiền viện cử hành Đại lễ Cầu nguyện Hòa bình Thế giới. Thiền sư Th
21/08/202121:37(Xem: 772)
Ánh trăng Lăng Nghiêm vừa tròn tháng bảy, mùa Vu Lan về trên triền cõi hương tâm, bậc Hiền Tăng Minh Thế muốn gói trọn tâm tình vào bên trong sự vắng lặng, ngưỡng cửa mùi thơm loài hoa tinh dịu tường Hồng trên ngực áo Huỳnh y giác ngộ, khi ai còn Cha Mẹ giữ đời, ấy là vàng châu Ngọc Bích vô giá đời con.
21/08/202118:11(Xem: 556)
Mẹ ơi, con còn nhớ con đã nhổ những sợi tóc bạc trên mái tóc đen tuyền của Mẹ Mẹ nói Mẹ đã già rồi. Và lúc đó con cũng tin như vậy, vì con hãy còn trẻ con. Phải chi hồi đó con thấy trước được ngày hôm nay, thì con hẵng đã nhận ra rằng: dường như Mẹ không có tuổi. Vì hôm nay, tóc bạc của Mẹ còn nhiều hơn xưa. Khi đó, Mẹ chỉ hơn tuổi con bây giờ có 10 tuổi. Lúc đó Mẹ chưa già , nhưng có lẽ Mẹ đã cho là Mẹ già rồi. Bởi vì trong Mẹ và sau lưng Mẹ đã từng có nhiều cuộc đời rồi. Bởi Vì Mẹ đã bỏ lại một Quê Hương, một gia đình và một quãng đời của Mẹ. Bởi vì trong Mẹ đã đong đầy những biến cố của Mẹ, của riêng Mẹ, và những biến cố của những thế hệ đi trước Mẹ và đi sau Mẹ nối tiếp nhau . Có lẽ hồi đó Mẹ đã không thể tưởng ra được cuộc sống của Mẹ sau này sẽ ra sao, và nó sẽ đem lại những gì cho Mẹ.