Thân...trai mười hai bến nước

24/05/202521:16(Xem: 3431)
Thân...trai mười hai bến nước
que nha viet nam
Thân...trai mười hai bến nước
Trần thị Nhật Hưng

 

Xưa nay thiên hạ vẫn cho là “Thân gái mười hai bến nước trong nhờ, đục chịu” hàm ý về thân phận nữ nhi Việt Nam khi lập gia đình trong mười hai thành phần sang hèn trong xã hội: Sĩ, nông, công, thương, ngư, tiều, canh, mục, công, hầu, bá, tử, sẽ lọt trúng thành phần nào. Đã vậy, khi bước chân lên xe hoa về nhà chồng như đem cuộc đời đánh lô tô mà phần đục nhiều hơn phần trong. Đa số, bên cạnh niềm vui làm cô dâu vẫn canh cánh bên lòng không biết về nhà chồng sống chung với những người khác máu tanh lòng họ sẽ đối xử mình ra sao. Viễn ảnh về những bà mẹ chồng, em chồng mà từ trong sách báo đến đời sống bên ngoài đã cho họ những ám ảnh không mấy tốt đẹp nhiều phiền não hơn vui. Do vậy, với những nỗi lo âu, thêm rời xa mái ấm gia đình cha mẹ thân thương, đã khiến các nàng dâu ngay ngày cưới thường khóc nhiều hơn cười. Nếu may ra gặp người chồng tử tế thì còn có chút an ủi. Trái lại, chồng chả ra gì, còn hùa theo mẹ, gia đình ăn hiếp nàng dâu thì coi như đời em rơi vào vùng nước đục. Chẳng những... đục mà còn...độc nữa!

Cuộc đời vốn vô thường luôn biến đổi theo hoàn cảnh và thời gian, nhất là sau 1975 đổi đời, vận nước đi xuống kéo luôn vận của các đấng mày râu. Thân của các ông, nhất là các sĩ quan ngồi tù “cải tạo” đều nằm trong quyền ...sinh sát của mấy bà. Mấy bà thương yêu thăm nuôi tiếp tế thì nhờ, muốn cắm sừng bỏ rơi, bỏ rớt cũng phải chịu. Thời thế đẩy các bà ra ngoài xã hội gánh vác chuyện cơm áo cho gia đình nên quyền uy có phần thắng thế, không chịu lép như ngày xưa nữa. Các bà dường như vùng lên, trả đũa, khiến nhiều đấng mày râu ngày nay cũng chịu chung cái kiếp “Thân ...trai mười hai bến nước, trong nhờ, đục chịu”.

Riêng tôi, thân nào cũng là...thân người. Và nếu hiểu và quan niệm ai nợ ai sẽ kết vào một gia đình để trả nợ cho nhau.

Có lần, tôi đọc đâu đó, có ông kể tội của các bà vợ: “...có không ít bà vợ đã cố ý hay vô tình phá vỡ hạnh phúc êm đềm thường ngày, bằng cách làm khó chồng, đay nghiến, nói lời độc ác, hành động hoảng loạn, bất mãn triền miên và chê bai chồng đủ điều. Các bà này, đã tự đập vỡ hạnh phúc đang có, và bỏ phí tháng ngày trời cho. Có thể, đến khi mất đi ông chồng dễ ghét đó, các bà mới chợt ý thức được hành động đáng trách của họ, và lúc đó tiếc thương thì cũng đã quá muộn màng”. Rồi sau đó, còn dẫn chứng một vài ông chồng có máu mặt trên thế giới như Hoàng đế Nã Phá Luân anh hùng bách chiến bách thắng, Văn sĩ Tolstoi nổi danh nhất hoàn cầu, giàu sang, địa vị quan trọng trong xã hội, Tổng thống Lincoln, một trong 4 vị tổng thống vĩ đại của nước Mỹ được dân Mỹ tạc tượng để thờ. Ba vị lỗi lạc đến thế, mà đã phải chịu một cuộc hôn nhân khủng khiếp bất như ý để suốt đời khốn khổ vì vợ. “Đàn bà đào huyệt chôn hạnh phúc gia đình bằng nanh vuốt của họ”

Trời, nghe thấy ...tội nghiệp cho quí ông chồng dữ hôn?!

Thực tế thì sao, tôi xin kể ra đây để thấy rằng, hạnh phúc không thể xây từ một phía, mà đòi hỏi xây dựng từ đôi bên. Nhiều ông chồng cũng quá quắt, ko chịu ăn cơm dù cơm nhà ngon mà lén lút đổi món ra ngoài ăn phở.

Từ xa xưa cho đến bây giờ, hẳn quí vị cũng biết câu chuyện của các tổng thống Mỹ sau đây đã tạo nhiều scandal về những cuộc tình bê bối:


1-Tổng thống Thomas Jefferson, tổng thống thứ 3 nước Mỹ được đánh giá vĩ đại có bộ óc tuyệt vời và là người viết Tuyên ngôn Độc lập cho nước Mỹ thế nhưng một thời đã phải chịu tai tiếng về vụ lùm xùm lén phéng với cô bé nô lệ Sally Hemmings mới chỉ 17 tuổi và có với cô này đến 6 mặt con.


2- Tổng thống Grover Cleveland, tổng thống thứ 22 của nước Mỹ quan hệ ngoài luồng với goá phụ Maria C. Halpin đã để lại nhiều tranh cãi khi mối tình vụng trộm bị lộ với kết quả có một cậu con trai với bà này.


3-   Tổng thống Kennedy J.F., tổng thống thứ 35 của nước Mỹ, dù vợ rất trẻ đẹp, với vài đứa con ngoan, thế nhưng ông vẫn có một mối tình vụng trộm với cô đào minh tinh Marilyn Monroe, một diễn viên xinh đẹp, vô cùng tài năng và hấp dẫn với thân hình nảy lửa, nổi tiếng cồn cào trên phim ảnh thời đó. Dù cuộc tình vụng trộm chỉ ngắn ngày nhưng hậu quả khôn lường là cái chết trẻ của cô nàng vu là uống thuốc “tự tử” ( không mấy ai tin) để bảo vệ hình ảnh...trong sáng cho tổng thống.


4-   Tổng thống Bill Clinton. Ngoài các cuộc tình lẻ không đáng kể, chỉ riêng vụ bê bối ái tình vô cùng tai tiếng đã tốn không biết bao giấy mực của báo chí và thông tin rộn ràng khắp thế giới đã để lại tàn tích không mấy tốt đẹp trong lịch sử cận đại của Hoa Kỳ, khi vụ việc quan hệ ngoài luồng không mấy đứng đắn của ông với cô nàng Monica Lewinsky bị đổ bể, thời điểm đó cô chỉ mới 22 tuổi, một thực tập sinh ở Nhà Trắng.

 

Ngoài các vụ ngoại tình vừa kể trên, còn vài vụ bê bối khác nữa từ các ông ứng cử viên tổng thống Nhà Trắng nhưng không cần thiết kể ra đây, thử đặt câu hỏi, do vợ các ông trên chằng ăn trăn quấn, đanh đá chửi chồng (không thấy báo chí nêu ra) để rồi các ông chán ngán như Nã Phá Luân khốn khổ vì vợ đã phải tìm quên bên các người đẹp khác hay do các ông ngán cơm thèm phở, à không, các ông này ngán khoai tây, bí tếch ra ngoài kiếm Hamburger, món ăn nhanh, gọn, rẻ tiền nhưng không kém phần lạ miệng khoái khẩu, không ai biết được, vì lịch sử không kể tội. Chỉ riêng ngài Bill Clinton thì tự thú rằng sau khi chối không được, với lý do hết sức độc đáo xả stress để tạm quên các áp lực công việc và kềm chế với nhiều mối lo âu, thất vọng về cuộc đời. Hà, khi ông...xả như thế, ông nào biết hậu quả khi bại lộ làm tan nát trái tim vợ ông và hủy hoại cuộc đời bà Hillary, vợ ông, khi cắn răng chịu đựng để tiếp tục sát cánh cùng ông đi suốt cuộc đời.

Chuyện của thiên hạ bên trời Tây đại để như thế. Giờ ghé mắt về phương Đông xem các đấng mày râu Việt Nam ra sao.

Từ thời xa xưa, thời cửa Khổng sân Trình cho đến ngày nay tại Việt Nam ít nhiều vẫn còn với quan niệm “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô” đã đưa các ông Việt Nam lên tận mây xanh, vị trí tột đỉnh như một thiên tử. Các ông là vua dù không có ngai vàng nhưng vô số phụ nữ từ bà, mẹ, chị gái, em gái rồi đến vợ...xúm nhau phục vụ các ông, cơm bưng nước dẫn, quần áo lượt là... các ông không hề nhúng tay. Đã vậy các ông còn được ưu ái “Trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ một chồng” (khuyến khích các ông ngoại tình), “Nam vô tửu như kỳ vô phong” (khuyến khích các ông bia rượu). Trong khi đó, các bà thì “Nhập gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”. Không rõ, “tử tử” các bà tòng ai (chắc phải tòng ông hàng xóm?!). Quan niệm đó nghiễm nhiên tước đoạt quyền sống của các bà, còn biến người phụ nữ thành những cô osin phục vụ không công cho các ông chồng, nhà chồng mới mong được bình yên hạnh phúc, thứ hạnh phúc xây dựng trên nền tảng bằng sự âm thầm cắn rơm, cắn cỏ chịu đựng, nén đau thương trong lòng trước sự áp chế, ăn hiếp của chồng và nhà chồng đến suốt cuộc đời của các bà.

 

Ngày nay khác hẳn, có những lúc cá ăn kiến thì có ngày kiến lại ăn cá. Sau 1975, không phải cộng sản ban phát hay giải phóng cho các bà trước những bất công đó. Như trên tôi đã nói, đàn ông con trai bị túm giam hết vào tù cải tạo, có khác nào cọp bị nhốt trong chuồng còn cựa quậy gì được, các ông bên ngoài cũng chẳng khá hơn, cũng chỉ đứng trong nhà tù rộng hơn thôi, sơ hở một tí thì bị còng tay vô nhà tù nhỏ, bấy giờ các bà, dù muốn hay không cũng phải bị đẩy ra ngoài bương chải gánh vác mới có một chút uy quyền, nhất là khi kéo nhau vượt biên ra hải ngoại tiếp cận một nền văn minh hoàn toàn mới, các bà hí hửng đón nhận những ưu ái mà xứ người xếp hạng: Trẻ em, phụ nữ, chó mèo, đàn ông.

Hỡi ơi, với bảng xếp hạng này, các ông...vua Việt Nam vô hình trung bị truất phế một cách ngang nhiên không súng đạn, gươm đao hay biểu tình. Các bà được thể lên mặt vùng dậy đòi quyền bình đẳng, nhiều bà hơi quá, lạm dụng gần như trả thù. Hé một tí là đòi li dị. Hở một chút, chỉ cần ông dang tay lên, chưa kịp hạ xuống đã bị cảnh sát (sau cú phon của bà) đến nhà còng tay dẫn đi. Trước tình trạng lép vế thê thảm như thế, các ông đành bó tay chịu trận. Ông nào biết điều, khép nép “nhập gia tùy tụcnhập sông tuỳ khúc” linh động uyển chuyển mà hành xử, quên mình từng làm ...vua tại quê nhà, hạ mình xuống, xắn tay áo lên cầm máy hút bụi, giặt giũ, đi chợ, nấu ăn, rửa chén, tắm rửa cho con cái...tất tần tật như vợ mình từng làm; hòa mình chia sẻ nỗi khó nhọc với vợ, vì bà cũng đi làm vất vả ngày 8, 9 tiếng như mình thì gia đạo còn vững vàng đôi chút, nếu không, bị li dị, các ông thiệt thòi vô số kể. Trước tiên ra khỏi nhà, hằng ngày nấu mì gói ăn, gởi tiền về nuôi con, nuôi cả vợ (nếu vợ chưa có công ăn việc làm), đau khổ nữa là nhìn vợ nhởn nhơ rước tình nhân dưới danh hiệu “bạn trai” vào nhà mà không có quyền phản kháng. Luật người như thế đó.

Rồi với thời gian, cuộc đời vốn luôn thay đổi. Sau bao năm bôn ba lưu lạc xứ người, các ông có dịp trở lại quê nhà, mang theo vô số đô la về Việt Nam khôi phục ngôi vị làm vua của mình, khăn gói quả mướp, dù nhiều ông đã...lụm khụm tuổi cao gần đất xa trời tìm những cô gái trẻ, đẹp tuổi chỉ đáng cháu nội, ngoại mình, nâng khăn sửa túi...tiền cho mình, như một loại trâu già thích gặm cỏ non, sau bao ngày nhai cỏ già dai nhách đến chán ngán. Rồi các bà cũng chả vừa, ông ăn chả, bà ăn nem, cũng tìm phi công trẻ về lái máy bay bà già. Trước trào lưu loạn cào cào như thế, đời sống vật chất lên ngôi, đồng đô la chi phối mọi lãnh vực trong cuộc sống, hạnh phúc đo đếm bằng siêu xe, biệt thự, quyền lực...khiến thiên hạ quên tuốt luốt lời răn dạy đạo đức của các bậc thánh hiền, nào là “nam nữ thọ thọ bất thân”, nào là “công, dung, ngôn, hạnh”, “tiết hạnh khả phong”, “chữ trinh đáng giá ngàn vàng”..v..v...để rồi phá tan hoang hạnh phúc gia đình.

Nhưng nói như thế không có nghĩa chúng ta quá bi quan về cuộc sống, vì bên cạnh đó vẫn còn nhiều gia đình đàng hoàng nề nếp, ấm êm, chứa chan hạnh phúc, trên dưới thuận hoà...

Ai cũng mong cầu hạnh phúc thì tự xét lấy mình, đôi bên cùng xây dựng chứ không thể từ một phía.

- Vợ thì biết yêu thương chồng, ăn nói dịu dàng, quán xuyến gia đình, không đua đòi hoang phí, biết gìn giữ bảo vệ tài sản cho chồng.

- Chồng thì có trách nhiệm với gia đình, chí thú làm ăn, mua quà cáp trang sức, tặng phẩm tặng vợ để tỏ lòng yêu thương. Đối xử tốt, biết thăm hỏi cha mẹ vợ như một sự đền ơn công lao họ sinh ra và nuôi lớn người vợ mình.

Chà, đơn giản chỉ có thế, dễ... òm, mà bao người không làm được để phải chia lìa cửa nát nhà tan. Có người còn quan niệm:  “Hạnh phúc không đến từ chữ CÓ (thứ hạnh phúc bên ngoài cho người khác thấy): Có nhà, có xe, có tiền, có quyền lực. Mà đến từ chữ KHÔNG (xuất phát bên trong): Không bệnh hoạn, không cãi nhau, không đau đớn do nói những lời làm tổn thương nhau”

Thưa các bạn, với những phân tích trên, ai đang được hạnh phúc thì tiếp tục vun bồi để hưởng lâu dài. Ai đang khốn khổ vì tình duyên gian nan thì cố chấp nhận, hoặc sửa mình chứ không thể đổ tội “đàn bà đào huyệt chôn hạnh phúc của mình bằng nanh vuốt của họ”.

Thân chào các bạn. Chúc các bạn luôn may mắn lọt vùng “nước trong” trong tình trường.


Trần Thị Nhật Hưng

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
25/12/2021(Xem: 17851)
Nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương - 86 tuổi, tác giả tập "Còn gặp nhau" - qua đời lúc 4h sáng 24/12 tại nhà riêng. Ông Trần Bá Thùy - chồng nhà thơ - cho biết bà qua đời vì nhiều bệnh nền như suy thận, viêm gan siêu viên B, xuất huyết dạ dày. Cách đây vài tháng, bà nhập viện điều trị nhưng sức khỏe yếu, gia đình đưa về nhà chăm sóc hồi tháng 10. Do không ăn uống được, truyền đạm không vào nên thể trạng bà ngày càng suy giảm. Những ngày cuối đời Tôn Nữ Hỷ Khương thương nhớ người con đã qua đời cách đây hai năm. Trên giường bệnh, bà thường nhắc về con. Hay tin Hỷ Khương lâm bệnh nặng, nhiều tuần qua, các đồng nghiệp, bạn bè ghé nhà, khiến bà xúc động. Gia đình mong muốn lưu giữ dấu ấn thơ ca của Hỷ Khương, để con cháu sau này nhớ đến. Ông Bá Thùy cho biết năm nay có in một cuốn lịch, bìa là ảnh của Hỷ Khương, nội dung gồm những câu thơ được yêu thích của bà như: "Còn gặp nhau thì hãy cứ vui/Chuyện đời như nước chảy hoa trôi/Lợi danh như bóng chim chìm nổi/Chỉ có tình thương để lại đời...
22/12/2021(Xem: 17407)
Trong các khóa tu dù ngắn hay dài hạn, chúng ta cần nên giữ sự yên lặng. Chúng ta cần phải thực tập cho kỳ được sự im lặng. Bởi "Im lặng" là một phương pháp tạo cho ta có thêm nguồn nội lực phong phú hùng tráng. Đó là một sức mạnh trọng đại của tâm linh. Im lặng không có nghĩa là chúng ta không được quyền nói. Ta được phép nói, nhưng chỉ nói trong giới hạn khi cần thiết. Và chỉ nói trong phạm vi ái ngữ, yêu thương và hòa kính. Không nên nói những lời có ác ý công kích chỉ trích phê bình, gây bất hòa tổn hại cho nhau. Nói trong sự ôn hòa nhỏ nhẹ từ ái.
22/12/2021(Xem: 14233)
Từ xưa, thi ca là nguồn cảm hứng của bao văn nhân thi sĩ. Xúc cảnh sanh thơ, phơi bày những tâm sự, gởi gắm tất cả những tâm tình rạt rào chứa đựng những bi thiết, những hoạt cảnh của những xã hội đương thời mà tác giả hiện sống. Những cảm tác ấy, dệt thành đủ màu sắc hương vị. Nó xuất phát từ những tâm hồn cao thượng tự chứng, hay những tâm hồn bình thường mang nặng mặc cảm tự tôn, tự ty, hoặc bất mãn theo từng nếp nghĩ. Tất cả, đều tùy theo quan điểm của mỗi thi nhân. Song cho dù diễn tả dưới bất cứ dạng thức nào chăng nữa, tựu trung, cũng nhằm nói lên chiều hướng xây dựng xã hội, làm đẹp con người và cuộc đời. Mọi sắc thái hiện tượng của vũ trụ như: mây, nước, trăng, sao, núi non, chim kêu, suối chảy v.v…đều là những gợi cảnh nồng nàn mà thi nhân đã gởi lòng hòa điệu.
27/11/2021(Xem: 5135)
Những rộn ràng họp hội mấy giờ trước đã lắng xuống. Tiếng nói, giọng cười ai đó, đã tan vào hư không. Người thân, người sơ, từng gặp, chưa từng gặp, nhìn nhau chào mừng, nói đôi câu, rồi cuối cùng cũng vẫy tay tạm biệt, chia xa. Không còn ai. Trăng khuya soi rạng vườn sau. Những cánh hồng từ các bồn hoa vươn dậy như được tắm gội dưới ánh sáng dìu dịu, tịnh yên. Một mình ngắm hoa dưới trăng. Một mình ngắm trăng trên hoa. Bất chợt, trong một thoáng nhìn mờ ảo, ánh trăng như vỡ thành những bụi tuyết, lãng đãng rơi trên những cánh hoa dưới sương đêm lóng lánh[1].
25/11/2021(Xem: 18162)
1-Linh giác thường minh, xua tan màn hôn ám, dìu chúng sanh lên thuyền Bát Nhã -Bửu quang phổ diệu, chiếu khắp chốn trầm luân, dắt muôn loại hướng cõi Niết Bàn 2--Huyền Huệ ngời soi quét sạch mê lầm, thẳng qua bến giác -Quang Tâm tỏa chiếu xua tan tục luỵ, hoà nhập nguồn chơn 3--Thanh đức minh minh phổ chiếu khổ luân hồi giác ngạn -Tâm nhiên hạo hạo đồng quy chơn cảnh xuất mê đồ
15/11/2021(Xem: 8988)
Là người thâm tín Phật, cung kính phụng thờ Tam Bảo, thì luôn có một đức tin kiên cố rằng: Dù ở bất cứ thời gian nào, không gian nào vẫn luôn có chân thân các bậc thượng nhân hóa thân hành hoạt cứu nhân độ thế. Các Ngài luôn có mặt giữa cuộc đời để nâng đỡ chúng sanh vạn loại. Vững chải đức tin như thế nên mỗi khi về chùa Phi Lai (hoặc Phi Lai Hòa Thịnh hoặc Phi Lai Biên Hòa, tôi luôn thấy hình bóng chân nhân trưởng lão Tâm Nguyện – Thiện Tu -Thượng DIỆU Hạ TÂM hiện hữu mồn một ở đó. Tôi thấy rất rõ từng bước chân như hoa sen nở Ngài bước đi, như lắng nghe từng tiếng từng lời ngài đang dạy bảo, khuyên lơn, khuyến khích Phật tử chúng ta nuôi dưỡng tâm bồ đề mỗi ngày mỗi lớn hơn lên, từng ngày từng kiên cố hơn. Từ đó tôi thấy : Ngài như chưa từng đến nên Ngài cũng đã chẳng ra đi. Ngài là hiện thân bậc thạc đức “Tu vô tu tu, chứng vô chứng chứng . Bất cứ lúc nào Ngài cũng đang có mặt, hiện trú nơi cả hai ngôi chùa Phi Lai Hòa Thịnh Phú Yên và Phi Lai TP Biên Hòa…
08/11/2021(Xem: 23586)
Hiền Như Bụt là tác phẩm biên khảo về Phật Giáo, bút ký pha lẫn văn chương nhưng không phải do một tu sĩ hay một nhà nghiên cứu Phật học sáng tác mà do một trí thức khoa bảng yêu mến và quý trọng Đạo Phật viết ra. Nó là sản phẩm của 20 năm, từ 1992-2012. Hạ Long Bụt Sĩ tên thật là Lưu Văn Vịnh. Ông là một dược sĩ & Cao Học Dược, Cao Học Triết Học Tây Phương -nguyên giảng sư về các bộ môn Triết Học, Tâm Lý Học tại Đại Học Văn Khoa, Vạn Hạnh và Minh Đức. Ông đã xuất bản khoảng 11 tập thơ trong đó có dịch thơ Ả Rập và Thơ Thiền cùng một số sách nghiên cứu lịch sử và triết học. Hiền Như Bụt dày 444 trang xuất bản năm 2020, bao gồm một chương Tổng Quát và sáu chương với những chủ đề: Phật Pháp Trị Liệu Pháp, Đạo Bụt và Khoa Học Vật Lý, Bóng Phật Trong Văn Học, Tư Tưởng Tam Giáo, Đạo Bụt Canh Tân và Chuỗi Ngọc Kinh Phật.
06/11/2021(Xem: 29228)
Kinh Hoa Nghiêm là tên gọi tắt của bộ ‘Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh’ do Ngài Long Thọ Bồ tát viết ra vào thế kỷ thứ 2, tức khoảng 600 năm sau khi Đức Thích Ca Mâu Ni nhập diệt. Hoa Nghiêm (Avatamsaka) có nghĩa là đóa hoa tuyệt đẹp, thanh khiết. Phần Hán tự đã được dịch ra từ thế kỷ thứ 5, dưới ba hệ thống Bát Nhã (40 quyển), Giác Hiền (60 quyển) và Nan Đà (80 quyển) . Nhập-Pháp-Giới (Gandavyuha) là phẩm thứ 39 trong số 40 phẩm, cũng là phẩm dài nhất, tiêu biểu cho giáo lý căn bản của kinh Hoa Nghiêm nói riêng và Phật giáo Đại thừa nói chung, diễn tả con đường cầu đạo của ngài Thiện Tài Đồng Tử qua 52 vị Thiện Tri Thức dưới nhiều hình tướng, khởi đầu là ngài Văn Thù Sư Lợi, chư Thiên, Dạ thần, Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Đức Phật Di Lặc..., và cuối cùng là Ngài Phổ Hiền.
06/11/2021(Xem: 14858)
Chép lời kinh mượn khuôn trăng làm giấy, Cõi diêm phù đất vẽ dấu chân xưa Đức ân Người sóng vỗ pháp âm đưa Quy thân mạng mười phương con đảnh lễ.
26/10/2021(Xem: 7429)
Nhìn chung, đại dịch đang dịu bớt tại Hoa Kỳ và quê nhà. Chưa bao giờ pháp ấn vô thường hiển lộ mãnh liệt như thời gian qua. Chưa bao giờ Khổ Đế hiển hiện minh bạch như thế, ngay trước mắt và ngay bên tai của mọi người đời thường. Có những người buổi sáng mới gặp, tới buổi chiều được tin họ đã nhập viện và không bao giờ có cơ hội gặp lại nữa. Cảm xúc đó đã được nhân loại trải nghiệm trên khắp thế giới, không riêng tại quốc độ nào. Bài viết này xin phép để nói một kinh nghiệm riêng (và có lẽ cũng là kinh nghiệm của rất nhiều người): đọc Kinh Phật trong mùa dịch, với cảm xúc rằng có thể đêm nay sẽ lìa đời. Do vậy, bài viết này cũng để Tạ Ơn Kinh Phật. Nơi đây chỉ là vài ý riêng, người viết hoàn toàn không có thẩm quyền gì về Phật học.