48 Công Án Thiền Vô Môn Quan

08/10/201020:47(Xem: 23149)
48 Công Án Thiền Vô Môn Quan


bo de dat ma

VÔ MÔN HUỆ KHAI
CỬA KHÔNG CỬA (VÔ MÔN QUAN)

Dịch giả: Dương Đình Hỷ

 

LỜI ĐẦU

Phật nói : Lấy Tâm làm Tông, lấy không cửa làm cửa Pháp. Đã không cửa làm sao đi qua ? Há chẳng nghe nói : “Từ cửa vào không phải là đồ quý trong nhà. Do duyên mà được, trước thì thành, sau thì hoại.” Nói như thế giống như không gió mà dậy sóng, khoét thịt lành làm thành vết thương. Huống hồ, chấp vào câu nói để tìm giải thích như khua gậy đánh trăng, gãi chân ngứa ngoài da giầy, có ăn nhằm gì ? Mùa hạ năm Thiệu Định, Mậu Tý, tại chùa Long Tường huyện Đông Gia, Huệ Khai là Thủ Chúng nhân chư tăng thỉnh ích bèn lấy công án của người xưa làm viên ngói gõ cửa, tùy cơ chỉ dẫn người học. Thoạt tiên không xếp đặt trước sau, cộng được 48 tắc gọi chung là “Cửa không cửa”. Nếu là kẻ dõng mãnh, không kể nguy vong, một dao vào thẳng, Na Tra tám tay giữ không được. Tây Thiên bốn bẩy (4x7=28) vị, Đông Độ hai ba (2x3=6) vị chỉ đành ngóng gió xin tha mạng. Nếu còn chần chờ thì giống như nhìn người cưỡi ngựa sau song cửa, chớp mắt đã vượt qua.

大 道 無 門
Đại đạo vô môn
千 差 有 路
Thiên sai hữu lộ
透 得 此 關
Thấu đắc thử quan
乾 坤 獨 步
Càn khôn độc bộ.

Đạo lớn không cửa
Ngàn sai có đường
Cửa này qua được
Độc bước càn khôn.

MỤC LỤC

TỪ TẮC 1 ĐẾN TẮC 11
01 CON CHÓ CỦA TRIỆU CHÂU
02 CON CHỒN HOANG CỦA BÁCHTRƯỢNG.
03 NGÓN TAY CỦA CÂU CHI
04 RỢ HỒ KHÔNG RÂU
05 HƯƠNG NGHIÊM TRÊN CÂY
06 THẾ TÔN GIƠ HOA
07 TRIỆU CHÂU RỬA BÁT
08 HỀ TRỌNG LÀM XE
09 PHẬT ĐẠI THÔNG TRÍ THẮNG
10 THANH THOÁT LẺ LOI VÀ NGHÈO KHÓ
11 TRIỆU CHÂU KHÁM PHÁ AM CHỦ
TỪ TẮC 12 ĐẾN TẮC 24
12 NHAM GỌI CHỦ NHÂN
13 ĐỨC SƠN BƯNG BÁT
14 NAM TUYỀN CHÉM MÈO
15 BA GẬY CỦA ĐỘNG SƠN
16 NGHE TIẾNG CHUÔNG MẶC ÁO BẨY MẢNH
17 BA LẦN GỌI CỦA QUỐC SƯ
18 BA CÂN GAI CỦA ĐỘNG SƠN
19 TÂM BÌNH THƯỜNG LÀ ĐẠO
20 ĐẠI LỰC SĨ
21 QUE CỨT KHÔ CỦA VÂN MÔN
22 CÂY PHƯỚN CỦA CA DIẾP
23 CHẲNG PHẢI THIỆN ÁC
24 LÌA KHỎI NGÔN NGỮ
TỪ TẮC 25 ĐẾN TẮC 36
25 HÀNG THỨ BA NÓI PHÁP
26 HAI TĂNG CUỐN RÈM
27 KHÔNG PHẢI TÂM, PHẬT
28 NGHE TIẾNG LONG ĐÀM ĐÃLÂU
29 KHÔNG PHẢI GIÓ, KHÔNG PHẢI CỜ
30 TÂM LÀ PHẬT
31 TRIỆU CHÂU KHÁM PHÁ BÀ LÃO
32 NGOẠI ĐẠO HỎI PHẬT
33 CHẲNG TÂM, CHẲNG PHẬT
34 TRÍ CHẲNG LÀ ĐẠO
35 THIẾN NỮ LÌA HỒN
36 TRÊN ĐƯỜNG GẬP NGƯỜI ĐẠT ĐẠO
TỪ TẮC 37 ĐẾN TẮC 48
37 CÂY BÁCH TRƯỚC SÂN
38 CON TRÂU QUA CỬA
39 CÂU NÓI SAI CỦA VÂN MÔN
40 ĐÁ ĐỔ TỊNH BÌNH
41 ĐẠT MA AN TÂM
42 THIẾU NỮ XUẤT ĐỊNH
43 TRÚC BỀ CỦA THỦ SƠN
44 CÂY GẬY CỦA BA TIÊU
45 HẮN LÀ AI ?
46 ĐẦU GẬY BƯỚC THÊM
47 ĐÂU XUẤT BA CỬA
48 MỘT ĐƯỜNG CỦA CÀN PHONG
LỜI CUỐI.





************************************************************


 Bích Nham lục. TS Tuyết Đậu Trùng Hiển, TS Viên Ngộ, HT Thích Thanh Từ dịch
 Bích Nham lục. TS Tuyết Đậu Trùng Hiển, TS Viên Ngộ, HT Thích Mãn Giác dịch
 Bích Nham lục . TS Viên Ngộ, GS. Wilhelm Gundert, Cư Sĩ Chân Nguyên dịch
48 Công Án Vô Môn Quan: TS Vô Môn Huệ Khai (do Dương Đình Hỷ dịch)
Thiền Sư Viên Ngộ Khắc Cần Phật Quả (1036-1135) TT Thích Nguyên Tạng giảng







facebook-1



***

 



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30/01/2026(Xem: 1126)
Trong Việt Nam Phật giáo Sử luận, tập một, khi bàn về sự liên hệ giữa thiền và thi ca, giáo sư Nguyễn Lang viết: “Thi ca không có hình ảnh thì không còn là thi ca nữa, cũng như đi vào lý luận siêu hình thì Thiền không còn có thể là Thiền nữa.” Nhưng thế nào là hình ảnh, giáo sư Nguyễn Lang giải thích: “Khi Vô Ngôn Thông được hỏi về Thiền và thiền sư, ông đã im lặng lấy tay chỉ vào một gốc cây Thoa lư. Thiền và thiền sư trong lãnh vực đàm luận có thể là những khái niệm trừu tượng, gốc cây Thoa lư là hình ảnh cụ thể của thực tại, nếu nhìn gốc cây Thoa lư trong trong chính thực tại của nó tức là đã xâm nhập thế giới Thiền và trở thành thiền sư. Các thiền sư không bao giờ muốn đưa học trò của mình vào thế giới suy luận trừu tượng”.[1]
30/01/2026(Xem: 3242)
Đây là bút ký của thầy Thích Phước An viết về ngài Tuệ Sỹ, mà thầy vừa mới gởi cho tôi chiều qua. Tôi đã từng, hơn một lần, đọc lại những bài viết hay, viết về ngài Tuệ Sỹ, lúc ngài viên tịch hôm 24.11.2023 vừa qua tại chùa Phật Ân, trong đó có bài này của thầy Thích Phước An – Thơ Tuệ Sỹ, Tiếng Gọi Của Những Đêm Dài Heo Hút. Văn hay thì đọc lại bao lần cũng hay. Đó là chưa kể, đây là một áng văn rất thơ của một nhà sư, viết về một nhà sư. Thầy Thích Phước An và ngài Tuệ Sỹ, vốn là huynh đệ, gắn bó cùng nhau đã từ lâu lắm trên bước đường tu hành. Thân thiết với ngài Tuệ Sỹ, có lẽ chẳng ai bằng thiền sư Lê Mạnh Thát, cùng các huynh đệ của ngài, trong đó, có một người luôn kề cận, từ lúc còn gian khó của gần năm mươi năm về trước, cho đến khi ngài mất, đó là thầy Thích Phước An.
30/01/2026(Xem: 1566)
Tác giả Thích Phước An vừa có cuộc hội ngộ vào sáng 18-11 cùng bạn đọc tại Sài Gòn trong cảm xúc hướng về văn hóa Phật giáo Việt Nam, nhân dịp tập sách Đường về núi cũ chùa xưa được tái bản.
24/01/2026(Xem: 2765)
Hoài niệm về một điều gì vẫn là việc cần thiết để nhớ về những chuyện cũ, việc xưa đã xảy ra trong đời mình. Do vậy tôi vẫn thường hay chọn cách viết tường thuật hay ký sự, để cho người đời sau, biết đâu có ai đó muốn tìm lại lối chim di thì dễ dàng hơn là phải mất công tìm tòi, tra cứu. Nếu không là hoàn toàn sự thật thì cũng là một dấu ấn đã trải qua, và dầu cho có phai mờ đi chăng nữa thì đó cũng là những lần đã trải qua như thế.
21/01/2026(Xem: 1541)
Ni Sư Daehae, cũng là nhà đạo diễn điện ảnh nổi tiếng, đã thắng giải thưởng Phim truyện xuất sắc nhất (Best Fiction Film) tại Đại hội điện ảnh Bangladesh, theo tin của báo Korea Joong Ang Daily ngày 19/1/0226. Liên hoan phim quốc tế Bangladesh (DIFF: Dhaka International Film Festival) lần thứ 24 tổ chức tại Dhaka từ ngày 10 tới ngày 18/1/2026 đã hoàn tất. Phóng viên Baik Sung-Ho viết rằng Ni Sư Hàn quốc, cũng là nhà đạo diễn phim, Daehae Sunim đã thắng giải thưởng phim truyện xuất sắc nhất tại Liên hoan phim quốc tế Dhaka vào Chủ nhật vừa qua với bộ phim có chủ đề về tiềm năng tâm linh của con người (human spiritual potential), đánh dấu một cột mốc quan trọng khác trong sự nghiệp sáng tác đồ sộ của Ni Sư với hơn 120 tác phẩm điện ảnh.
20/01/2026(Xem: 1140)
Tôi đến thăm sư vào một ngày đông lạnh, khi mà những cụm tuyết trắng còn đọng trên mái hiên, tạo thành khối đá, rồi từng giọt nhỏ xuống, dần tan. Tôi bước lên thềm hiên, mái ngói nhỏ chìa ra hai đường cong sơn đỏ, giáp vàng. Hình bánh xe pháp luân nằm giữa hai con nai trạm gỗ, trông rất xinh và thiền vị. Tôi bấm chuông, sư vội xuống cầu thang, mở cửa mời tôi vào. Đây watlao, cơ ngơi này được cải dáng thành một ngôi chùa nằm gọn giữa một rừng thông rộng lớn, thuộc Willington cận bắc Connecticut.
13/01/2026(Xem: 2634)
Trong bối cảnh năm 2026, khi công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, con người càng có xu hướng quay về với tâm linh. Nhưng đôi khi lễ nghi hình thức thái quá không biểu lộ gì được sự khiêm cung mà chỉ là đi kèm sự bùng nổ của các hình thức "tâm linh trình diễn” .
12/01/2026(Xem: 3347)
Mỗi sáng người viết quả thật được hữu duyên được dành ra 1/2 giờ ghi chép lại những lời khai thị hữu ích của các hiền nhân theo trình độ tu tập của mình, và đã dùng những lời khai thị này ghi vào quyển Cẩm nang cho Resolution 2026 , vì rất tâm đắc câu “Cuộc sống là những trải nghiệm được chia sẻ “ nên kính xin được ghi lại toàn bộ những lời khai thị của Đức Ngài Lạt Ma đã được phát sóng như sau : -“Mỗi lần thấy ai đau khổ , ta đặt tay lên ngực và ước nguyện mong rằng họ không còn khổ -Mỗi lần thấy ai lầm lỗi, hãy biết họ đang khổ trước khi là người khác khổ -Mỗi lần thấy ai sân giận , hãy biết họ đang đốt chính mình Đó là cách độ tha tự nhiên nhất,
04/12/2025(Xem: 4763)
(Qua tác phẩm “The Art of Happiness in a trouble world”– Đức Đạt Lai Lạt Ma & Howard Cutler. Và những tư tưởng của các bậc hiền triết Đông-Tây ) (Trân trọng kính dâng tặng những vị Thầy tâm linh và đặc biệt riêng gửi đến TT. Thích Nguyên Tạng nhân dịp sinh nhật lần thứ 59 vào ngày 5/12/2025 ) Hạnh phúc — trong cái nhìn tâm linh — không phải là một điểm đến để nắm bắt, mà là sự khai mở dần dần của tâm thức. Nó giống một buổi bình minh: ánh sáng không bừng lên ngay tức khắc, mà lan từ từ, dịu dàng, đánh thức từng mảng tối trong lòng người.
02/12/2025(Xem: 4793)
( Cảm tác từ tác phẩm “ The Unbearable Lightness of Being” nổi tiếng nhất của Milan Kundera viết năm 1982 và xuất bản lần đầu tiên năm 1984 tại Pháp. Bản tiếng Việt “ Đời Nhẹ Khôn Kham “do dịch giả Trịnh Y Thư dịch từ bản tiếng Anh (The Unbearable Lightness of Being của Michael Henry Heim) xuất bản năm 2002 tại Hoa Kỳ. “ Đời Nhẹ khôn kham" lấy bối cảnh chủ yếu ở Praha trong những năm 60-70, tiểu thuyết đã mô tả đời sống của tầng lớp nghệ sỹ và trí thức của xã hội Czech đương thời, cùng với đó là gợi ra những vấn đề triết học căn cốt và sâu sắc. Hơn thế nữa tác phẩm này dạy chúng ta về sự nhẹ nhàng và nặng nề trong cuộc đời, về ý nghĩa của tự do cá nhân và trách nhiệm, và cách đối mặt với sự ngẫu nhiên của số phận.