Chữ Tâm

  CHỮ TÂM

Tịnh Liên
(Tâm Lễ Vương Học)

"Tâm nhàn muôn sự thông ba cõi.  
Một tiếng cười khan ấm đất trời".

Nói đến giáo lý Phật giáo là nói đến chữ Tâm. Ngay sau khi thành đạo, đầu tiên đức Phật  thuyết về tâm (kinh Hoa Nghiêm), rồi đến khi sắp nhập Niết-bàn, Phật cũng đã dặn dò hàng đệ tử phải chế ngự tâm (kinh Đại Bát Niết Bàn, kinh Di Giáo). Phật pháp lấy tâm làm gốc. Có thể nói mà không sợ lầm lẫn, tất cả những điều đức Thế Tôn đã dạy, được hai phái Tiểu thừa, Đại thừa kết tập lại trong Tam tạng, đều nói đến chữ “tâm”. Đệ tử của Phật, thực hành theo những gì đức Phật đã giáo hóa, cho dù tu học theo tông phái, pháp môn nào, cũng không ngoài bốn chữ: “tu tâm dưỡng tánh”. Vậy tìm hiểu chữ tâm cho thấu đáo, khảo sát, thẩm cứu, thường xuyên quán chiếu về tâm, trộm nghĩ đó cũng là điều lý thú và hết sức cần thiết đối với hành giả, đấy chứ.

Chữ Tâm, Hán tự viết theo lối tượng hình, là cách hình dung theo hình ảnh mà viết thành chữ (như chữ Môn 門, viết hình 2 cánh cửa, là cửa; chữ Minh 明, gồm 2 chữ Nhật 日(mặt trời) và Nguyệt 月(mặt trăng) ghép chung lại với nhau, là ánh sáng; chữ Vương 王 gồm 3 vạch ngang tượng tương cho thiên, địa, nhân, và một vạch dọc nối kết thiên, địa, nhân lại với nhau, là vua; chữ Nhẫn 忍, ở trên viết chữ đao 刀, ở dưới viết chữ tâm 心, ý muốn nói, lưỡi đao treo trên đầu mà tâm không động, nên mới gọi là nhẫn. Chữ Tâm, viết theo lối tượng hình, nhìn giống hình trái tim.