Những chuyến đi xa (lần thứ nhất)

07/01/202611:46(Xem: 2206)
Những chuyến đi xa (lần thứ nhất)
ht nhu dien-tham Uc (9)

Những chuyến đi xa (lần thứ nhất)

Bài viết của HT Thích Như Điển
Diễn đọc: Phật tử Diệu Danh



Thông thường mỗi năm đến ngày 28 tháng 6 dương lịch, Chi Bộ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Đức đều có một ngày họp định kỳ tại Tổ Đình Viên Giác Hannover, để hoạch định chương trình Phật sự cho năm tới. Khởi đầu từ đó các chùa tại nước Đức, rồi Hội Phật Tử, các Chi Hội và 8 Gia Đình Phật Tử Việt Nam hiện có mặt tại nước Đức, soạn ra chương trình sinh hoạt trong năm tới cho các địa phương của mình. Phương pháp làm việc nầy chúng tôi đã thực hiện kể từ năm 1979 đến nay, cũng gần 50 năm rồi. Nên tất cả đều đã đi vào nề nếp và hầu như không hay ít có chương trình sinh hoạt nào bị chồng chéo lên nhau cho suốt cả một năm dài như thế. Đây là một phương án, là một đường lối, là một sự thể nghiệm qua sự tôn trọng lẫn nhau khi hợp tác làm việc chung với nhau của Giáo Hội.


Năm 2025 là năm nhuần, nên năm nay Tết Bính Ngọ (2026) đến tận giữa tháng 2 dương lịch mới tổ chức, do đó tôi có nhiều thời gian để bay sang Úc Châu tham dự Khoá Tu Học Phật Pháp Úc Châu kỳ thứ 23 tại vùng Portsea, Melbourne, do Thượng Toạ Thích Nguyên Tạng làm Trưởng Ban Tổ Chức. Đây là lần thứ 50 tôi bay sang Úc kể từ tháng 11 năm 1978. Mỗi lần đi và về như vậy là 34.000 cây số; nghĩa là gần một vòng bay quanh quả địa cầu. Có khi cần 27 tiếng đồng hồ cả bay lẫn đợi đổi chuyến bay ở đâu đó như: Singapore, Bangkok, Instalbul, Dubai v.v…Lần nầy tôi phải tốn đến 30 tiếng đồng hồ kể cả đi xe lửa từ Hannover lên Hamburg. Từ Hamburg lên máy bay Emirates của Dubai. Sau gần 6 tiếng đồng hồ bay thì hạ cánh. Chờ đó vài tiếng đồng hồ và tiếp tục bay từ Dubai đến Melbourne gồm 11.565 cây số nữa mới đến vào sáng sớm ngày 27 tháng 12 năm 2025. Như vậy tôi phải bay và đi xe lửa hai đêm một ngày của 30 tiếng đồng hồ mới đến được nước Úc.

Vừa xuống máy bay, đang đứng sắp hàng chờ qua cửa khẩu thì Thầy Tâm Thức hiện ra đúng lúc và hai Ông Cháu lại gặp nhau tại xứ người để cùng tham dự một cuộc hành trình dài kể từ ngày 27.12.2025 đến ngày 8.2.2026, kể cả chuyến đi Thái Lan và Ấn Độ sau ngày 24.1.2025, sau khi từ giã Úc Châu nầy. Tôi về lại Úc như có lần Thượng Toạ Thích Nguyên Tạng đã viết một tiêu đề là: Welcome back to Australia. Như vậy Úc Châu cũng là nhà của tôi sau trên dưới 50 lần hiện diện như vậy. Lần nầy Anh Tâm Từ chở thẳng Ông Cháu chúng tôi từ phi trường đến chỗ tổ chức Khoá Tu Học tại Portsea, cách phi trường gần 2 tiếng đồng hồ xe hơi. Vừa đến nơi, phía bên ngoài hội trường đã nghe lời tác bạch thỉnh Sư của Thượng Toạ Thích Nguyên Tạng, Ông cháu chúng tôi vội thay y áo để tháp tùng cùng đoàn cung nghinh vào Chánh Điện (Phần chi tiết xin đọc bài tường thuật của Phổ Trí và Viên Thành đăng trên trang nhà Quảng Đức, sẽ rõ hơn nhiều).


Âu Châu năm nay sẽ tổ chức Khoá Tu Học Phật Pháp lần thứ 37 tại Marseille Pháp Quốc; Úc Châu năm 2025 đã tổ chức lần thứ 23 và cuối năm 2026 sẽ tổ chức kỳ thứ 24 tại Sydney. Mỗi lần tổ chức là mỗi lần khó nhọc từ việc đi thuê hội trường, lo chỗ ăn, ngủ cho nhiều trăm, có khi lên đến con số ngàn chư Tăng Ni và Phật Tử về tham dự Tu và Học. Nhìn chung tất cả các Khoá Tu Học các nơi trên thế giới như: Âu Châu, Hoa Kỳ, Canada và Úc Châu….đều hướng về việc tài bồi năng lực hoằng pháp và thực hiện lời Phật, Tổ dạy qua hơn 2.600 năm lịch sử Phật Giáo truyền thừa. Nhờ đó mà chư Tăng Ni và Phật Tử có cơ hội gần gũi nhau, trao truyền cho nhau những kinh nghiệm bản thân qua sự tu học, hành trì của mỗi người và cũng nhờ đó có thể ươm mầm cho những người kế thừa cho thế hệ tương lai. Thật là vi diệu vô cùng.


Sau 5 ngày Tu Học tại Portsea, lễ bế mạc đã diễn ra trong khung cảnh trang nghiêm thanh tịnh của vùng biển gần Melbourne, là nơi mỗi ngày có bốn mùa xuân hạ thu đông ,mà trên thế giới nầy chẳng nơi đâu có thể so sánh được. Nếu Quý Vị nào muốn trải nghiệm thì xin một lần đến thăm Melbourne vậy. Chúng tôi được đưa về Tu Viện Quảng Đức, nơi Hòa Thượng Thích Thông Mẫn khai sơn, hiện tại là Viện Chủ và Thượng Toạ Thích Nguyên Tạng Trụ Trì. Những ngày ở đây rất an lạc để đón mừng năm mới 2026 về với chư Huynh Đệ xa gần và kể cho nhau nghe nhiều câu chuyện thật là hữu ích và chính ngay ngày 1.1.2026 Thượng Toạ Nguyên Tạng đã chở chúng tôi đến thăm Lăng Nghiêm Bảo Vương và đảnh lễ Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Huyền Tôn, bậc Thiền Gia Thạch Trụ đã trụ thế gần 100 xuân thu qua lại. Tuy vậy Ngài vẫn còn mạnh khoẻ, tráng kiện vô cùng.

Ngày 2.1.2026 Đạo Hữu Thiện Phước sang Tu Viện Quảng Đức chở chúng tôi sang chùa Quang Minh, nơi Thượng Toạ Thích Phước Tấn đang Trụ Trì. Đây là một trong những ngôi chùa Việt Nam tại Hải Ngoại có Chánh Điện và Hội Trường lớn nhất nhì mà mỗi lần tụ họp, con số có thể chứa lên đến hàng ngàn người cùng một lúc. Sau đó chúng tôi lên xe hơi đi tiếp đến vùng Mildura, cách Melbourne chừng 550 cây số. Vì không hoàn toàn bằng xa lộ, nên khởi hành từ 10:30 sáng mà đến gần 6 giờ chiều mới đến chùa Sky Temple, nơi Sư Cô Thích Nữ Thanh Chân sáng lập. Đây là lần đầu tiên tôi đến vùng nầy. Chúng tôi cũng đã ghé thăm Lake Tryrrell gần Mildura. Tự dưng giữa sa mạc mênh mông lại có biển muối trắng tinh, mặn chát như muối hạt mà chúng ta dùng hằng ngày. Trông giống như tuyết trắng, nhưng không phải. Đó là muối. Quả thật thiên nhiên có những điều thật là kỳ diệu.

Cuối cùng rồi cũng đến chùa Thanh Không (Sky Temple) ở một nơi không ai ngờ tới, do Ông Bà Helen Vivian tạo nên một khung cảnh thiên nhiên, thiền vị cho người Việt và người Úc sinh hoạt. Nay mai tại chốn nầy sẽ mọc lên một ngôi chùa theo lối kiến trúc Việt Nam do hai Ông Bà làm chủ, cúng dường cộng thêm việc tuỳ hỷ của cộng đồng Phật Tử Việt Nam tại địa phương nầy. Địa chỉ chùa như sau: The Sky Temple, 548 Morpung Ave. Irymple, Victoria 3498, Australia. [email protected]. Tel. +61 444 565 385. Chúng tôi nói nào là tiếng Việt, tiếng Hoa, tiếng Anh, tiếng Đức v.v…và cuối cùng của ngày hôm sau 3.1.2026 là đi Thiền hành quanh vườn thực vật hằng mấy chục mẫu đất, xanh tươi mát mẻ. Đồng thời chúng tôi cũng được bà chủ vườn cho đi tham quan hai Studio của Ông Bà đã tạo dựng lâu nay.

Buổi tối ngày 3.1.2026 Quý Phật Tử Việt Nam và Úc ngồi lại bên nhau để thăm hỏi và trả lời những thắc mắc của các Phật Tử hiện diện dưới sự chứng minh của Hoà Thượng Phương Trượng Thích Như Điển, Hoà Thượng Thích Tịnh Đạo, Thượng Toạ Thích Tịnh Giác, Thượng Toạ Thích Phước Tấn, Đại Đức Thích Tâm Thức. Một vị Đại Đức lái xe, Ni Sư TN Trí Hằng, Sư Cô TN Thanh Chân và ba vị Sư Cô khác đến từ Melbourne. Không khí thật là an vui của những ngày đầu năm mới Dương Lịch 2026. Những quà lưu niệm, bao lì xì, những món chay thanh đạm, nhưng đều thắm đạo tình pháp lữ.

Bốn giờ sáng ngày 4.1.2026 chúng tôi phải khởi hành bằng xe hơi để đi đến vùng Adelaide thuộc tiểu bang South Australia. Từ tiểu bang nầy qua tiểu bang kia không được mang theo hoa quả đi cùng, vì họ sợ mang mầm bệnh của cây cối vào tiểu bang Nam Úc nầy. Giữa đường một tai nạn nhỏ ngoài ý muốn đã xảy ra. Đó là những chú Kangaroo thấy ánh đèn xe hơi, vì muốn bảo vệ con của chúng, nên Kanguru mẹ nhào vào xe hơi, trong khi Cô Thanh Chân đang lái, chỉ hơi lạng quạng một chút và vẫn chạy tiếp sau khi nghe hai tiếng va chạm thật mạnh của Kangaroo vào thành xe. Ngồi trong xe, tôi cứ ngỡ xe bị nổ lớp thì nguy to, vì giữa đêm khuya cảnh vắng như thế nầy đâu có cây xăng nào mà tấp vào được để nhờ họ sửa chữa. Khi đến biên giới giữa hai tiểu bang , chúng tôi bị người kiểm soát phát hiện là phía bên trái xe, cả hai vòng bọc bên trên bánh xe bị Kangaroo tông vào, một bị bể và một vòng khác rơi mất rồi. Người kiểm soát cười và mang băng keo ra dán lại dùm để chạy tiếp.

Gần 400 cây số mà chạy từ 4 giờ sáng, mãi đến 9:30 mới đến chùa Pháp Hoa tại Adelaide. Nơi đây cách gần 40 năm về trước, cố Hoà Thượng Thích Như Huệ đã khai sơn và trong hiện tại Thượng Toạ Thích Viên Trí đang Trụ Trì. Mỗi lần Tôi đến đây đều vì nghĩa Ân sư. Kể từ năm 1964 đến năm 1968, khi còn ở Hội An, Hoà Thượng là người đã dạy giáo lý, nghi lễ cho tôi khi còn học tại trường Trung Học Bồ Đề Hội An. Do ân nghĩa sâu dày ấy, mỗi lần tôi ghé thăm Úc, đều đến chùa Pháp Hoa để đảnh lễ Ngài. Năm nay sau 10 năm Ngài viên tịch, tôi cũng đến với niềm tôn kính ấy. Quý Thầy ở đây chuẩn bị làm lễ lúc 10:00 sáng và phái đoàn của chúng tôi ngơi nghỉ được một chút thì được cung thỉnh lên Chánh Điện để làm lễ vía Phật A Di Đà. Lần nầy Tổ Đình Pháp Hoa còn cung thỉnh Ban Kinh Sư từ Quảng Nam qua để đăng đàn Chẩn tế vào chiều ngày 4.1.2026.

Ngày 5.1.2026 Thầy Viên Trí chở chúng tôi lên Buckland, nơi Thầy ấy đang cho xây dựng Chùa Bắc Linh cũng sắp hoàn thành. Chung quanh chùa là những nông trại trồng dưa leo, cà chua, đậu, bắp bạt ngàn. Trưa đó có bữa cơm tất niên thật là đượm tình đạo vị Thầy trò. Xen kẽ vào bữa tiệc có cả Karaoke và ngâm thơ, kể chuyện. Có một điều lạ là chung quanh chùa nhìn như sa mạc nắng cháy, khô cằn, nhưng nhờ nước mà cây cối xanh tươi, đơm hoa kết trái, nhìn xem thật là mát mắt.

Ngày 6.1.2026 thăm Chùa Quan Âm, nơi Ni Sư Viên Thông Trụ Trì và dùng ngọ trai với bánh tráng cùng mì Quảng , kèm theo bắp chuối rất đặc thù là Quảng Nam muôn thuở. Về đây mới thấy được hồn quê là gì! Ăn mì Quảng, nói tiếng Quảng và đôi khi cũng nghe được tiếng cãi nhau bằng giọng Quảng nữa. Thật là hài hoà. Buổi chiều lại được dùng bánh xèo cũng là hương vị mang đến từ Quảng Nam ở trai đường của chùa Pháp Hoa, thật là ý vị.

Sau thời Lăng Nghiêm mỗi buổi sáng, chúng tôi chụp hình lưu niệm, dùng sáng và có những câu chuyện rôm rả từ nhà ra Quận, kể thật là vui. Chẳng ai phiền hà thời gian nán lại để nghe những câu chuyện đông tây kim cổ cả. Trước khi bay về Việt Nam cứu trợ cho đồng bào bị lũ lụt vừa qua, Thầy Trụ trì nhờ tôi tối nay (7.1.2026) có một thời pháp cho Quý Phật Tử địa phương và đề tài được chọn là: Niềm tin vào Ba Kinh Tịnh Độ.

Ngày 8.1.2026 Ông Cháu chúng tôi sẽ bay về Sydney và ở đó cho đến ngày 24.1 mới bay đi Thái Lan, rồi Ấn Độ. Để bài viết ngắn gọn, dễ đọc, chúng tôi xin chấm dứt phần 1 nơi đây và phần 2 sẽ tiếp tục. Mong Quý Vị tiếp tục đón xem kỳ tới.

Viết xong vào lúc 10:30 sáng ngày 7.1.2026 tại thư phòng Tổ Đình Pháp Hoa Nam Úc dưới sức nóng 44 độ C; trong khi Hannover, Đức Quốc được báo tin là trừ 10 độ C của ngày hôm nay.



ht nhu dien-tham Uc (1)ht nhu dien-tham Uc (2)ht nhu dien-tham Uc (3)ht nhu dien-tham Uc (5)ht nhu dien-tham Uc (6)ht nhu dien-tham Uc (7)ht nhu dien-tham Uc (8)ht nhu dien-tham Uc (9)ht nhu dien-tham Uc (10)ht nhu dien-tham Uc (11)ht nhu dien-tham Uc (12)ht nhu dien-tham Uc (13)ht nhu dien-tham Uc (14)ht nhu dien-tham Uc (15)ht nhu dien-tham Uc (16)ht nhu dien-tham Uc (17)ht nhu dien-tham Uc (18)ht nhu dien-tham Uc (19)ht nhu dien-tham Uc (20)ht nhu dien-tham Uc (21)ht nhu dien-tham Uc (22)ht nhu dien-tham Uc (23)ht nhu dien-tham Uc (24)ht nhu dien-tham Uc (25)ht nhu dien-tham Uc (26)ht nhu dien-tham Uc (27)ht nhu dien-tham Uc (28)ht nhu dien-tham Uc (29)ht nhu dien-tham Uc (30)ht nhu dien-tham Uc (31)ht nhu dien-tham Uc (32)ht nhu dien-tham Uc (33)ht nhu dien-tham Uc (34)ht nhu dien-tham Uc (35)ht nhu dien-tham Uc (36)ht nhu dien-tham Uc (37)ht nhu dien-tham Uc (38)ht nhu dien-tham Uc (39)ht nhu dien-tham Uc (40)ht nhu dien-tham Uc (41)ht nhu dien-tham Uc (42)ht nhu dien-tham Uc (43)ht nhu dien-tham Uc (44)ht nhu dien-tham Uc (45)ht nhu dien-tham Uc (46)ht nhu dien-tham Uc (47)ht nhu dien-tham Uc (48)ht nhu dien-tham Uc (49)ht nhu dien-tham Uc (50)ht nhu dien-tham Uc (51)ht nhu dien-tham Uc (52)ht nhu dien-tham Uc (53)ht nhu dien-tham Uc (54)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
07/01/2020(Xem: 6887)
Chúng ta cùng suy nghĩ về tác động lịch sử của Phật giáo trong mối liên hệ mật thiết với lịch sử Hàn Quốc. Cũng như các quốc gia châu Âu, có thể được xem như là sản phẩm của các truyền thống Do Thái giáo, Kitô giáo; Đông Á có thể được xem như là Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo. Nó đã được nói lên rằng, bất kể sắc tộc tôn giáo chính thức của họ, tất cả người Hàn Quốc (và có lẽ tất cả người Đông Á) đều ảnh hưởng truyền thống Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo. Nhưng nó sẽ chính xác hơn với quốc gia mà tất cả người Hàn Quốc, cho dù họ thừa nhận hay không thừa nhận mình là phật tử.
07/01/2020(Xem: 5399)
Sinh nhật vào ngày 16 tháng 05 năm 1971, Hiệp hội Sinh viên Phật tử Indonesia (Himpunan Mahasiswa Buddhis Indonesia) được liệt kê là Tổ chức Sinh viên Phật tử lâu đời nhất tại Indonesia nếu tính từ giữa thế kỷ 20. Hiệp hội Sinh viên Phật tử Indonesia (Himpunan Mahasiswa Buddhis Indonesia) là một tổ chức Sinh viên Phật hoạt động tử ngoài trường trong lĩnh vực Xã hội & Quốc tịch dựa trên tinh thần đạo đức và tinh thần bất bạo động của Phật giáo. Là một tổ chức độc lập, Hiệp hội Sinh viên Phật tử Indonesia (Himpunan Mahasiswa Buddhis Indonesia) chưa từng bao giờ liên kết với bất kỳ tổ chức chính trị hoặc đảng phái nào. Vì vậy, trong các hoạt động và hành động của mình, tổ chức Sinh viên Phật tử này không thể bị can thiệp bởi bất kỳ bên nào.
07/01/2020(Xem: 5363)
Hằng năm, các nhà lãnh đạo Phật giáo ở Los Angeles, Hoa Kỳ, nhiều người trong số họ sẽ không bao giờ gặp nhau ở châu Á, vì đã cùng nhau tham dự Đại lễ Vesak, kỷ niệm ngày Phật Đản. Trong khi nghi thức Tắm Phật bằng các loại nước hoa thơm, được quan sát chủ yếu bởi những người Phật tử ở Đông Á, thì chư tôn tịnh đức tăng già và các Phật tử Phật giáo Nguyên Thủy từ Nam Á về Los Angeles, Hoa Kỳ tham dự với niềm tôn kính, mỗi người đều dùng nước hoa thơm Tắm Phật. Chư tôn tinh đức tăng già đều là thành viên của Hội đồng Tăng thân Phật giáo Nam California, Hoa Kỳ. Một hội đồng Tăng già Phật giáo như vậy là một cái gì đó tương đối mới trong lịch sử lâu dài của Phật giáo.
07/01/2020(Xem: 6507)
Xã hội tự do của chúng ta có các trường Đại học là nơi phản ánh xã hội và sản xuất những đổi mới. Họ là nơi chuyển giao kiến thức và tạo ra kiến thức. Nhưng họ cũng là nơi quan tâm đến sự phát triển của mỗi cá nhân. Đặc biệt là điểm cuối cùng phải được cân nhắc mạnh hơn khi đối mặt với số hóa ngày hôm nay.
06/01/2020(Xem: 10460)
Hình 1: Từ trái sang, Ngài Phó Thủ tướng Chính phủ Singapore, Vương Thụy Kiệt đã tham dự buổi lễ Kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Hội Phật giáo Cư sĩ Lâm Singapore. Ảnh TNP: Jason Quah Nhân Kỷ niệm Ngày Phật Thành đạo 8/12/Kỷ Hợi (02/01/2020), tại địa chỉ Kim Yam Road, Singapore, một trong những tổ chức từ thiện Phật giáo Cư sĩ Lâm Singapore (The Singapore Buddhist Lodge - SBL; 新加坡佛教居士林) đã kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Hội, Khánh thành Chính điện mới, khai quang kim thân Phật tượng, với sự hiện diện của hàng nghìn người gồm các vị chức sắc đa tôn giáo, lãnh đạo chính phủ và khách quốc tế Hoa Kỳ, Trung Quốc và Indonesia.
22/03/2019(Xem: 7966)
Phật giáo là tên gọi giáo pháp của Đức Phật Cồ-Đàm, thường được các tín đồ gọi là Phật pháp. Được thành lập bởi Đức Phật Thích Ca (560-480 TTL) ở miền Bắc Ấn Độ, sau đó được Hoàng đế A Dục chấp nhận là quốc giáo rồi đem vào Tích Lan và các nước lân cận, Phật giáo phát triển nhanh chóng ở Đông phương và cuối cùng trở thành tôn giáo có ảnh hưởng nhất trên thế giới.
07/09/2018(Xem: 9916)
Theo truyền thống Đại thừa, một ngàn vị Phật sẽ giáng thế trong thời kiếp may mắn này là điển hình của Hóa thân tối thượng (mchog-gi sprul-sku, thể dạng của các hóa thân tối thượng). Mỗi một vị Phật trong một ngàn vị Phật đã thành tựu giác ngộ từ lâu. Khi một vị Phật thị hiện trong thời kiếp này thì mỗi vị sẽ đồng thời hóa thân ở Nam Thiệm Bộ Châu (Southern Continent) trong mỗi một tỷ hệ thống thế giới trong vũ trụ của chúng ta, đồng thời thực hiện mười hai công hạnh giác ngộ (mdzad-pa bcu-gnyid) của một vị Phật ở nơi đó.
01/08/2018(Xem: 15075)
Một kỷ nguyên mới canh tân kỹ thuật đang lan tràn khắp thế giới và đang tiến đến trưởng thành, đó là mạng lưới thông tin toàn cầu internet (world wide web), một hệ thống truyền thông và môi trường học có sức mạnh. Không nên xem Internet chỉ là một phương tiện mới để truyền bá Giáo Pháp với một hình thức mới, mà Internet còn có tiềm năng là một căn cứ cho một cộng đồng Phật Giáo trên mạng (online) cống hiến những giá trị xã hội và tâm linh cho mọi người.
14/07/2018(Xem: 11533)
Đức Phật ra đời vào năm 624 trước tây lịch tại nước Ấn Độ. Ngài thuyết pháp 49 năm. Phật giáo đã trở thành quốc giáo, vì các vua, các quan và dân chúng đa phần đều theo đạo Phật. Nay trên trang website của nước Ấn Độ thống kê Phật giáo chỉ có 0,7 % của dân số Ấn Độ. Quý vị có thể tham khảo trang nhà nước Ấn Độ theo đường nối kết bên dưới.
21/03/2018(Xem: 22108)
Chúng ta đang ở vào năm thứ 18 của Thế Kỷ 21 và chỉ còn 82 năm nữa nhân loại sẽ bước vào Thế Kỷ 22. Có rất nhiều biến động của thế kỷ trước mà chúng ta đã quên mất rồi. Nhân dịp về hưu rảnh rỗi tôi lục lại cuốn Biên Niên Sử Thế Kỷ 20 (Chronicle of the 20th Century) để xem nhân loại phát minh ra những gì, chịu những thống khổ, những vui buồn như thế nào và có bao nhiêu cuộc chiến tranh giữa các đế quốc. Sự thực phũ phàng của 118 năm qua là, một quốc gia tuy nhỏ bé nhưng có vũ khí tối tân và bộ máy quân sự khổng lồ vẫn có thể bá chủ thế giới và biến các quốc gia to rộng gấp mười lần mình thành nô lệ. Do đó muốn tồn tại trong độc lập, ngoài phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học, lúc nào cũng phải tăng cường binh bị, vũ khí cho kịp đà tiến triển của nhân loại. Sách lược ngoại giao cũng là một vũ khí nhưng sức mạnh quân sự của một quốc gia là loại vũ khí vững chắc nhất.