Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Nhà tiên tri thuần chay... Thiền giả Yuval Noah Harari, "nhà tư tưởng quan trọng nhất trên thế giới" là ai?

18/04/202021:31(Xem: 818)
Nhà tiên tri thuần chay... Thiền giả Yuval Noah Harari, "nhà tư tưởng quan trọng nhất trên thế giới" là ai?

 

Nhà tiên tri thuần chay... Thiền giả Yuval Noah Harari, "nhà tư tưởng quan trọng nhất trên thế giới" là ai?

 

 Phía sau “Sapiens: Lược sử về loài người”, Thiền giả Yuval Noah Harari đã khám phá lịch sử của loài người, và gần đây “Homo Deus: Lược sử tương lai”, người tưởng tượng ra một thế giới được cai trị bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Ông cho xuất bản cuốn "21 bài học cho thế kỷ XXI" (2018), với Nhà xuất bản Albin Michel Jeunesse (Pháp), một bản phát hành thế giới, như thường lệ, sẽ xé tan mình trong các hiệu sách... Chi tiết...

 Thiền giả Yuval Noah Harari

Hình: Thiền giả Yuval Noah Harari


Nếu tất cả mọi người (hoặc gần như) đã nghe nói về cuốn “Sapiens: Lược sử về loài người”, một lịch sử ngắn của loài người, được phát hành tại Pháp vào năm 2015, thì ít có người biết tên tuổi của tác giả.

 

Phiên tô điểm trước cuộc bạo loạn tại nhà sách yêu thích của các bạn. Chúng tôi nói với các bạn mọi thứ về chuyên gia này trong lịch sử quân sự và thời trung cổ được trình bày là “nhà tư tưởng quan trọng nhất trên thế giới” của Le Point, Tạp chí tuần san tại Pari, Pháp.

 

Làm thế nào một giảng viên nhận bằng Tiến sĩ của Đại học Oxford năm 2002 trở thành hiện tượng chóng mặt này?

 

Ở đời không có gì định trước được, Thiền giả Yuval Noah Harari sinh năm 1976 tại Haifa, Israel, để trải nghiệm thành công như vậy, đặc biệt là khi các bạn nhìn vào những tác phẩm đầu tiên của ông hoàn toàn không được chú ý.


Chuyện chiến tranh trong thời trung cổ - khá xa với câu hỏi về trí tuệ nhân tạo (AI) và hậu sự thật – chúng tôi nợ ông ta, trước khi ông ta nổi tiếng khắp thế giới, các ấn phẩm như Chiến dịch đặc biệt trong Thời đại hào hiệp 1100-1550 (hoạt động đặc biệt cho thời đại của tinh thần hiệp sĩ, 1150-1550) hoặc Hồi ức quân sự thời Phục hưng: Chiến tranh, Lịch sử và Bản sắc (Chiến trường và sự ra đời của chiến tranh hiện đại). Thật bí mật.

 

Tất cả bắt đầu đơn giản với một Khóa học trực tuyến đại chúng mở  (Massive open online course, MOOC)

(khóa học thông qua Internet không giới hạn số người tham dự)

 

“Một ngày nọ, các sinh viên từ trường đại học thỉnh cầu ông giảng dạy một khóa chung về lịch sử của nhân loại thế giới. Tất cả giảng viên nổi tiếng nhất đều từ chốn và cuối cùng là “đàn em” Thiền giả Yuval Noah Harari tình nguyện“, Anne Michel, biên tập viên của ông tại Nhà xuất bản Albin Michel Jeunesse (Pháp), tại L'Express năm 2017, tại thời điểm phát hành tiếng Pháp lần thứ hai thành công trong các hiệu sách, “Homo Deus: Lược sử tương lai”.

 

Khi khóa học chuyên khoa Lịch sử nhân loại thế giới phát triển, nhà sử học có ý tưởng tuyệt vời để biến nó thành một cuốn sách. Kết quả: 12 triệu bản được bán trên toàn thế giới cho hai cuốn sách đầu tiên bán chạy, 50 dịch bản ngoại ngữ.

 

Đầu cạo trọc, luôn nở nụ cười hiền hòa rạng ngời trên môi, Thiền giả Yuval Noah Harari tuổi ngoài tứ tuần, tại Đại học Do Thái Jerusalem, không có gì, một tiên nghiệm, về hình ảnh của nhà tiên tri chúng ta tạo ra. Tuy nhiên, ông là một trong những nhà sử học, sách của ông được đọc nhiều nhất trong thế hệ của ông.

 

Trong câu lạc bộ fan hâm mộ của mình, có Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama, người đã đề xuất “Lịch sử nhân loại nhìn từ bầu trời” ("histoire de l’humanité vue du ciel") này, một nhà lập trình máy tính người Mỹ kiêm doanh nhân mảng công nghệ Internet, nhà đồng sáng lập của Facebook, Tổng giám đốc điều hành và Chủ tịch Facebook Mark Zuckerberg, người đã chọn ông trong câu lạc bộ sách của mình, Ridley Scott, người điều chỉnh “Sapiens: Lược sử về loài người” trên màn hình lớn, Hubert Nhà kinh tế học nói, thực sự như là trí thức toàn cầu đầu tiên của thế kỷ 21, và tháng 9 năm ngoái, tờ New York Times đã mời Tỷ phú Bill Gates, một doanh nhân người Mỹ, nhà từ thiện, tác giả và chủ tịch tập đoàn Microsoft, Chủ tịch Microsoft Chủ tịch Corbis Đồng chủ tịch Quỹ Bill & Melinda Gates Giám đốc của Berkshire Hathaway CEO của Cascade Investment để chia sẻ về tác phẩm "21 bài học cho thế kỷ XXI" (2018).

 

Tỷ phú Bill Gates thừa nhận, tác phẩm đem đến cho chúng ta sự hiểu biết sâu sắc về ý nghĩa sự tồn tại của loài người. “Tôi tự đặt ra một câu hỏi cốt lõi là: Với tư cách một chủng loại, chúng ta là ai? Và chúng ta đang đi đâu? Sau khi bạn đọc xong tác phẩm này, tôi tin rằng giống như tôi, bạn cũng sẽ muốn ngồi lại với một người bạn “Sapiens: Lược sử về loài người” của mình để cùng tìm câu trả lời cho những câu hỏi đó”, vị tỷ phú từng chia sẻ trên blog cá nhân.

 

Tỷ phú Bill Gates chia sẻ rằng: Nhìn chung “Sapiens: Lược sử về loài người” là một trong các tác phẩm hay nói về chiến lược và khởi nghiệp được đề xuất bởi các ông trùm kinh doanh và các VC trò chuyện trên Twitter. Có lẽ đây cũng chính là lý do tại sao mọi người ở Thung lũng Silicon bị ám ảnh với nó vậy.

Trong thế giới công nghệ mà chúng ta không thường dừng lại để suy nghĩ về lý do tại sao trẻ sơ sinh không thể tự lo cho bản thân (tác giả Yuval Noah Harari nói chúng ta sinh non vì hông của phụ nữ bắt đầu thu hẹp sau khi con người bắt đầu đi thẳng được) hoặc tại sao con người ăn nhiều như vậy (ông nói vì tổ tiên của chúng ta đã được dạy ăn càng nhiều càng tốt, bất cứ khi nào có thể).

Thực sự tôi thắc mắc lý do tại sao rất nhiều người trong chúng ta chọn mặc quần bò (tác giả Yuval Noah Harari viết rằng, đó là cách xã hội âm thầm đẩy mạnh sự bình đẳng, vì chúng được mặc bởi cả người giàu và người nghèo).

Đọc “Sapiens: Lược sử về loài người” tôi cảm thấy như đã trở lại một lớp nhân học đại học, đặt câu hỏi về các nguyên tắc cơ bản của xã hội toàn cầu.

Tại sao tôi lại đưa ra giá trị cho đồng đô la giấy trong túi của mình? Tiến bộ là gì? Hạnh phúc là gì?

Có lẽ đó là lý do tại sao cộng đồng công nghệ yêu thích “Sapiens: Lược sử về loài người” rất nhiều – bởi vì đó là một sự phá vỡ từ chính công nghệ, trong khi trình bày các lý thuyết và các thí nghiệm nghĩ rằng có thể áp dụng cho tất cả nhân loại”

Những người vĩ đại của thế giới này chỉ nói về ông ta . . . Thật đáng tự hỏi liệu chúng ta sẽ không làm quá nhiều.


Một người suy nghĩ về tương lai mà không có điện thoại thông minh

 

Một nhà tư tưởng độc đáo, Thiền giả Yuval Noah Harari có vẻ đầy nghịch lý. Ông ta vẽ ra một tương lai, trong tác phẩm “Homo Deus: Lược sử tương lai”, nơi chủ nghĩa dữ liệu sẽ thay thế các tôn giáo cũ, nhưng ông ta không có điện thoại thông minh.

 

Những người thực sự quan trọng không có điện thoại thông minh. Các bạn cần một cái khi các bạn làm việc cho ai đó, ông ấy giải thích với tờ Nhật báo Le Monde. Theo ông, thuyết độc thần giáo không còn gì để  dạy chúng tôi về cuộc sống trong đời tôi, nhưng ông lại say sưa trong pháp mầu diệu lý của Đức Như Lai, luôn ngấn chìm trong thiền Vipassana – ông tu tập thiền hai giờ mỗi ngày và thường xuyên nhập thất khi rãnh việc.

 

Một người thuần chay tinh khiết từ “Sapiens: Lược sử về loài người”, Thiền giả Yuval Noah Harari với cuộc sống thanh bần đạm bạc, khắc khổ trong một hợp tác xã nông nghiệp với người bạn đồng hành, Itzik.

 

Một năm sau khi Nhà xuất bản Albin Michel Jeunesse (Pháp) phát hành tác phẩm “Homo Deus: Lược sử tương lai”, chúng ta có thể khám phá tài năng của ông như một nhà phổ biến. Lần này tác phẩm "21 bài học cho thế kỷ XXI" (2018) có hình thức tổng hợp  các ý tưởng với một vài cải chính từ những cuốn sách trước đó của ông. Kết quả là không kém phần thú vị.

                                 

“Sapiens: Lược sử về loài người”,  (tiếng Hebrew: קיצור תולדות האנושות‎, Ḳitsur toldot ha-enoshut) là một tác phẩm do Thiền giả Yuval Noah Harari trước tác, xuất bản lần đầu bằng tiếng Do Thái tại Israel năm 2011, và bằng tiếng Anh vào năm 2014. Nội dung tác phẩm diễn tả bao quát về lịch sử tiến hóa của loài người từ thời cổ đại trong thời kỳ đồ đá cho đến thế kỷ 21, tập trung vào loài Homo sapiens (Người Tinh Khôn). Được ghi chép lại với khuôn khổ được cung cấp bởi các ngành khoa học tự nhiên, đặc biệt là sinh học tiến hóa. Tác phẩm đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ đọc giả. Trong khi công chúng đón nhận tác phẩm với một phản ứng tích cực thì các học giả có chuyên môn về chủ đề liên quan đã kịch liệt phê phán tác phẩm này.

 

Tác phẩm “Homo Deus: Lược sử tương lai” do Thiền giả Yuval Noah Harari trước tác cho chúng ta có cái nhìn phỏng đoán về tương lai, đưa ra những lời giải thích về việc bằng cách nào mà chủng loại của chúng ta trở thành kẻ thống trị Hành tinh. Đây là tác phẩm rất hấp dẫn và đầy thách thức như tác phẩm “Sapiens: Lược sử về loài người”,  trước đó của ông. Thay vì nhìn ngược lại quá khứ như“Sapiens: Lược sử về loài người”, “Homo Deus: Lược sử tương lai” lại hướng về tương lai. Những quan điểm và góc nhìn sâu sắc của tác giả trong tác phẩm này có thể sẽ là một viễn cảnh hoàn toàn có thể xảy ra đối với nhân loại.

 

Lược sử tương lai tranh luận về những nguyên tắc có hệ thống trong một xã hội sẽ trải qua quá nhiều biến động lớn vào thế kỷ 21, theo sau đó là những hậu quả như chúng ta đã biết. Cho đến bây giờ, những điều đã tái định hình lại xã hội, những điều mà ta dùng để đánh giá bản thân – đã trở thành tổ hợp cuộc những quy tắc tín ngưỡng về làm thế nào để sống tươi đẹp hơn, và ngày càng nhiều hơn những mục tiêu thực tế như loại bỏ những tiêu cực xấu như bệnh tật, đói nghèo, chiến tranh. Chúng ta đã sắp xếp để có được những nhu cầu cơ bản của con người: cảm thấy hạnh phúc, vui khỏe tươi trẻ và kiểm soát được môi trường xung quanh mình. Những mục đích này nếu theo suy luận logic, thì Thiền giả Yuval Noah Harari, thật ra chúng ta đang đấu tranh để có được “niềm an lạc hạnh phúc, sự bất tử và tính thần thánh”.

 

Và rồi thế giới sẽ thế nào khi con người thực sự đạt được những điều đó? Đây hoàn toàn không phải một dự đoán vu vơ mà chiến tranh và bạo lực đã và đang ở mức thấp nhất trong lịch sử; những thành tựu khoa học công nghệ đang giúp con người sống lâu hơn và chúng đang trên con đường giúp ta xóa bỏ bệnh tật đói nghèo.

 

Tác phẩm "21 bài học cho thế kỷ XXI" (2018) lưu ý đến ba thách thức chủ yếu đe dọa sự sống còn của nhân loại: chiến tranh hạt nhân, biến đổi khí hậu và đảo lộn công nghệ. Theo tác giả, cho dù có tránh được hai hiểm họa đầu, thì trí thông minh nhân tạo và công nghệ y sinh học (thách thức thứ ba) sẽ  tác động biến đổi sâu sắc thị trường lao động, trật tự thế giới, cũng như chính thể chất và tinh thần con người (mời đọc thêm: Trí tuệ nhân tạo sẽ đi đến đâu ?)

 

Theo ông, cho dù có tránh được hai hiểm họa đầu, thì trí thông minh nhân tạo và công nghệ y sinh học (thách thức thứ ba) sẽ làm biến đổi sâu sắc thị trường lao động, trật tự thế giới, cũng như chính thể chất và tinh thần con người (mời đọc thêm : Trí tuệ nhân tạo sẽ đi đến đâu ?). Theo tác giả “nền dân chủ tự do” (démocratie libérale) hiện nay đang bị thách thức nghiêm trọng, cũng như bất lực trước thách thức lớn thứ ba nêu trên, thì đây vẫn là phương tiện tốt nhất trong hiện tại, để bảo vệ trật tự thế giới. Nền dân chủ là một trong ba thể chế chủ yếu của nhân loại thế kỷ 20, cùng với chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa cộng sản. Hai học thuyết kia đều bị phá sản: Chủ nghĩa phát xít với Thế chiến thứ Hai, và chủ nghĩa cộng sản với sự sụp đổ của khối Liên Xô.

 

Hiện tại, đối với những bất đồng, xung đột ghê gớm ở nơi này, nơi khác, theo Thiền giả, nhà Sử học Israel Yuval Noah Harari, nhân loại hiện nay đã thuộc về “cùng một hệ thống chính trị, kinh tế, khoa học”. Trong thế giới đang toàn cầu hóa, số phận con người ngày liên hệ mật thiết với nhau như tình huynh đệ hơn bảy tỷ người cùng chung sống trong một mái ấm đại gia đình hành tinh này.

 

Người ở đầu này của hành tinh làm nên thực phẩm, quần áo, cho người đầu kia, trong khi cuộc sống của chính họ lại bị đe dọa trong một cuộc chiến vì giá cả xăng dầu, mặt hàng mà chúng ta tiêu thụ. Cuộc sống của họ cũng có thể lâm nguy, khi chúng ta thờ ơ trong việc bảo vệ môi trường. Không ai có thể phủ nhận trách nhiệm của mình với người khác, với lý do những con người ấy chẳng liên quan gì đến ta, vì hợ sống ở xa thật xa tận nơi cuối trời.

 

Thiền giả Yuval Noah Harari, tác giả, nhà sử học người Israel, đã đảm nhận một thách thức choáng ngợp với nhiều người: kể lại toàn bộ lịch sử của nhân loại chúng ta gói gọn 400 trang giấy. Tôi vốn luôn ngưỡng mộ tác giả muốn tìm ra nhân duyên liên hệ giữa mọi thứ và làm rõ những khúc quanh lịch sử.

 

Thích Vân Phong

(Nguồn: Yuval Noah Harari)   

 
Sách Sapiens Lược sử về loài ngườiTác phẩm Homo Deus Lược sử tương laiquyển 21 bài học cho thế kỷ XXI

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn