Tu Tập Để An Lạc và Giải Thoát Ngay Trong Đời Sống Hiện Tại

Lời Bạt

Con người trên thế giới này có thể vui vẻ, hạnh phúc mà không cần lo lắng, phiền muộn không? Tất nhiên, điều đó thật sự không thể xảy ra trong thế giới hoang dã này. Bởi vì, người yêu sợ mất người yêu, người ham tiền sợ mất của cải, người kinh doanh sợ hên xui ... là nguyên nhân của Tham-Sân-Si, là tam độc của đời sống nội tâm con người. Như vậy, cái được gọi là “hạnh phúc đích thực” có thực sự tồn tại? Nếu nó thực sự tồn tại thì con người có thể sống mãi trong niềm tin hão huyền, hy vọng ảo tưởng và không tuyệt vọng hay không?

Nếu nó thực sự tồn tại thì tại sao người ta lại phải tìm đến sự giác ngộ và giải thoát qua giáo lý Đức Phật. Tần suất sử dụng khái niệm giải thoát, giải thoát khỏi sanh tử trong giáo lý nhà Phật khá nhiều và Phật tử luôn luôn nghĩ về giải thoát trong quá trình tu tập để giác ngộ và giải thoát. Tuy nhiên, giải thoát cái gì và sẽ về đâu sau khi giải thoát mới là vấn đề cốt lõi trong cuộc sống của con người.

Trên thực tế trong Phật giáo, hai từ giải thoát được đề cập ở nhiều trường hợp, hoàn cảnh cũng như bối cảnh khác nhau trên lộ trình tu tập để chứng ngộ và giải thoát. Song khái niệm giải thoát sinh tử thường được sử dụng để nói về mục đích tối hậu của người tu tập theo giáo lý của Đức Phật. Tập sách nhỏ này đề cập đến khái niệm giải thoát và giải thoát ngay trong đời hiện tại để có được sự an lạc trong cuộc sống thường nhựt của những ai tu Phật.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
TP.HCM, ngày 20 tháng 11 năm 2021
HT Thích Thiện Tâm

1. Khái Niệm Niết Bàn

Các học thuyết xã hội và giáo lý tôn giáo đã tranh luận rất nhiều về sự giải phóng con người, và tất cả đều hướng tới một thế giới tự do lý tưởng vì tự do là khát vọng muôn đời của loài người. Thế giới lý tưởng đó là thiên đường đầy hoa trái, chỉ có hạnh phúc, tình yêu và không có hận thù theo Cơ đốc giáo1 và cả Hồi giáo2. Nho giáo, Đạo của sĩ phu của quân tử, thì cho rằng xã hội lý tưởng là một thế giới lý tưởng của kẻ sĩ, của bậc quân tử (Trần Trọng Kim, 1996, tr. 106)3. Theo Đức Phật, thiên đường không phải mà nơi con người sẽ đến. Thiên đường là thái độ của tâm thức đối với thế giới xung quanh. Bởi vì, nếu ai có hạnh phúc thì người ấy đang ở thiên đường, nhưng nếu ai đang chịu đựng đau khổ thì ngược lại. Tự do tuyệt đối của Phật giáo là làm chủ được thân và tâm, sống với thực thể vạn pháp. Trạng thái làm chủ được thân và tâm được nghĩa là đang ở thiên đường và Niết bàn4 là khái niệm tạm thời mô tả cảnh giới ấy mà Đức Phật tạm sử dụng để mô tả (Chad Meister, 2009). Như vậy, Niết bàn có thể được hiểu là: Tình trạng ba ngọn lửa độc Tham lam, Sân hận và Si mê trong tâm đã bị dập tắt, tâm trở nên trong sáng, mát mẻ, thanh lương, tịch tịnh, tĩnh lặng. Niết bàn là thái độ tâm hết sạch phiền não, rõ biết tất cả pháp là vô ngã, vô thường, và bất toại nguyện......

Tu Tập Để An lạc và Giải Thoát Ngay Trong Đời Hiện Tại_Thích Đạo Nguyên