Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

09. Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

21/05/201318:01(Xem: 737)
09. Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

Tập san Pháp Luân 2

SỐ ĐẶC BIỆT : MỪNG PHẬT ĐẢN PL.2548

--o0o---

Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

Hướng Thiên

Thế gian hằng trôi chảy như những dòng thác đổ vào trăm sông rồi đi ra biển cả, chúng ta như những con thuyền cứ buông mái chèo để dòng nước cuốn trôi. Chúng trôi đi đâu? Chúng trôi từ nơi cao đến nơi thấp bởi trong tự thân chúng đã cưu mang cái tính chất xuôi dòng, cũng như con người đã cưu mang trong lòng cái đọa tính để rồi lưu lạc đến những cảnh giới khổ đau.

Hành giả tu Phật bước đầu nhờ học hỏi chánh pháp mà đoạn trừ được ba phiền não: tà kiến, nghi và giới cấm thủ, đạt được Thánh quả Dự lưu (Tu đà hoàn,Skt: Śrotāpanna),quả vị thứ nhất trong bốn Thánh quả. Quả vị này còn được gọi là Nghịch lưu quả. “Dự lưu”là dự vào dòng Thánh, còn “Nghịch lưu” là muốn nói dòng chảy ấy ngược lại với thế gian, ngược lại với những quan niệm thường tình của cảnh giới chúng ta đang sống. Thế gian này lấy phiền não làm nền tảng, nó được xây dựng từ những chất liệu nhiễm ái như tham, sân, si, mạn, nghi…Thánh đạo thì diệt trừ những thứ đó.

Thế giới vận hành trong mối quan hệ qui định lẫn nhau. Vạn vật hỗ tương tác thành cho nhau, không có một cá thể nào đi ra ngoài qui luật ấy, nghĩa là không có một pháp nào tồn tại cá biệt. Đức Phật đã dùng hình ảnh lưới báu của trời Đế thích (Nhân-đà-la võng: Indra-jāla) để diễn đạt nguyên lý này và gọi là nguyên lý Duyên khởi (Skt. Pratītya-samutpāda).Mỗi cá thể trong vũ trụ là mỗi mắt lưới có đính viên ngọc, sự phản chiếu giữa chúng là trùng trùng điệp điệp không cùng tận, cá thể và toàn thể dung nhiếp lẫn nhau. Xã hội chúng ta luân chuyển trong cùng một mối quan hệ tương tự và mỗi thành viên luôn luôn chịu tác động của những xung động bắt nguồn từ tính chất nhiễm ái của tự thân và dòng chảy thác loạn của tha nhân. Thông thường, chúng ta chỉ phản ứng lại các xung động ấy một cách bị động, vô ý thức hoặc dễ dãi (tính chất xuôi dòng, bị động, hay là đọa tính) để rồi tạo ra xung động mới cho chu kỳ tương tác kế tiếp. Nói xung động mới bởi vì cái trước và cái sau không phải là một mà cũng không hoàn toàn khác nhau, chúng có tính chất kế thừa. Tất cả những xung động đó tạo nên cái toàn thể của dòng chảy và đó chính là thế gian (Skt: loka),gồm cả hữu tình và vô tình. Một lối sống như vậy rõ ràng là bị động, là vong thể, là bỏ quên giác tánh. Theo Duy thức tông (Vijñaptimātratā),xung động tạo ra dòng chảy này chính là Tư tâm sở (Skt: cetanā, một trong năm tâm sở biến hành) dưới sự giám sát của Ý thức (Skt. mano-vijñāna) và qua lăng kính Mạt-na thức (Skt. manas).Ý thức (thức thứ sáu) làm chủ sự phân biệt, Mạt-na thức (thức thứ bảy) là tâm lý chấp trước và nhiễm ô (nhiễm thức), cho nên những xung động này tự thân nó mang bản chất phiền não, hữu lậu và đọa lạc. Tính hữu lậu này chỉ được đoạn trừ khi hành giả chuyển thức thành trí, chứng đắc Chuyển y, tức thành tựu Phật vị.

Mỗi khi đứng trước đóa hoa, chúng ta không thực sự ngắm nhìn đóa hoa mà chỉ ngắm nhìn cận thể (phóng ảnh) của nó, ngắm nhìn biến thể tương tợ của thực tại. Nói theo ngôn ngữ thông thường, nghĩa là chúng ta nhận thức sự vật theo thiên kiến của mỗi người, tùy theo sở thích của mỗi người mà có sự yêu ghét khác nhau. Dựa trên tâm lý yêu ghét ấy, Tư tâm sở suy tư vạch tìm đường lối hành động, để rồi tạo nên xung lực cho hướng đi của mỗi cá thể. Nhiều cá thể như vậy tạo thành thác lũ cuộc đời có khả năng cuốn trôi đi tất cả những gì không kiên định đang chìm nổi giữa lòng nó. Thế mà, chúng ta bị dẫn dắt bởi những xung động ấy. Vì thế, để thoát khỏi dòng chảy của thế gian hay muốn cải hóa xã hội thì chúng ta phải tạo ra những xung động ngược lại đủ mạnh để tác động lên thế giới. Đó là lối sống nghịch lưu của bốn quả Thánh nói riêng và của Phật đạo nói chung, một lối sống hoàn toàn chủ động trong ánh sáng yêu thương và hiểu biết. Người đi theo con đường nghịch lưu coi thường tất cả những giá trị của thước đo thế gian, họ sống và làm việc bằng tất cả tấm lòng tha thiết với cuộc đời, không mặc cả thua thiệt. Người mang nặng tham ái thì xuôi theo dòng đời mà mưu cầu xây dựng kiên cố gốc rễ phiền não, đó là nhà cửa, vợ con, danh vọng…bởi thế gian cho những điều đó là nên làm, là thước đo giá trị của mỗi người ở đời; còn người sống Đạo, nỗ lực vượt qua những cám dỗ đời thường, không đắm chìm trong vị ngọt của các dục, đạp đổ thành lũy thế gian để xây dựng Bảo thành, như cá vượt Vũ môn để nâng cao kiếp sống.

Bằng con đường nghịch lưu, bằng lối sống đi ngược lại với thế gian thường tình, cuộc sống mới được thăng hoa, mới đạt được những cảnh giới tốt đẹp, cho đến cuối cùng là Niết-bàn thanh tịnh. Lấy tâm từ bi trí tuệ để soi sáng những tâm địa xấu xa, lấy xung động vô tham, vô sân, vô si mà tác động lên thế gian đang lưu chuyển. Đó chính là khả tính chuyển hóa thế giới của lý Duyên khởi, một giáo lý nền tảng của truyền thống tu tập Phật đạo.

Xã hội chúng ta đang xuôi chảy, xuôi chảy đến những nơi thấp mọn của thoái hóa nhân tính giống như dòng nước xuôi chảy đến những ao hồ úng trũng tù đọng. Chúng ta sống bị động và trôi nổi bởi chúng ta không dám vượt lên trên cái riêng tư của xã hội tính (cá tính do xã hội tạo thành). Mọi người bị xã hội qui định và tiêu chuẩn hóa, họ không còn làm chủ được mối thiện tâm cũng như cái hoạt tính ưu việt của chính mình. Vì thế, trong thế giới trùng trùng duyên khởi, trong xã hội tương liên, chúng ta hãy tạo nên những xung động hướng thượng, những dòng nghịch lưu, để ngăn lại dòng thác lũ hữu lậu đang cuốn trôi nhân tính, cải hóa thế giới trong ánh sáng từ bi trí tuệ, làm thăng hoa cuộc sống.

---o0o---

Source: http://www.phatviet.net/

Trình bày: Nhị Tường

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03/03/202017:09(Xem: 1564)
¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 4 ¨ BÁO CHÁNH PHÁP SỐ 100 (thơ ĐNT Tín Nghĩa), trang 8 ¨ BIỆN TRUNG BIÊN LUẬN TỤNG THÍCH, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 10 ¨ NHỚ THẦY, NẮNG TRƯA... (thơ Phù Du), trang 12 ¨ ƯNG VÔ SỞ TRÚ NHI SANH KỲ TÂM (Ns. TN. Trí Hải), trang 13 ¨ THƯ MỜI LỄ HIỆP KỴ CHƯ TÔN ĐỨC GIÁO PHẨM GHPGVNTNHK (Hội Đồng Điều Hành), trang 14 ¨ NÉT ĐẸP TRUYỀN THỐNG... (thơ Tánh Thiện), trang 16
03/04/202018:42(Xem: 739)
¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ LÀM GÌ TRƯỚC DỊCH NGHIỆP (ĐNT Tín Nghĩa), trang 8 ¨ AVALOKITA (thơ Pháp Hoan), trang 9 ¨ BIỆN TRUNG BIÊN LUẬN TỤNG THÍCH, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 10 ¨ THÔNG TƯ VỀ LỄ TRUY TÁN CÔNG HẠNH ĐLHT THÍCH QUẢNG ĐỘ (Sa môn Thích Tín Nghĩa), trang 14 ¨ “TƯỢNG VƯƠNG HỒI XỨ...” / ĐÃ BỈ NGẠN RỒI... (thơ TK Nhật Trí & Toại Khanh), trang 15 ¨ VẠN HẠNH VỚI MỘT NỀN GIÁO DỤC TỔNG HỢP (HT. Thích Quảng Độ), trang 16 ¨ THÔNG TƯ KHẨN... (GHPGVNTN Hoa Kỳ), trang 19 ¨ THÔNG BÁO TẠM NGƯNG MỌI SINH HOẠT (Chùa Bát Nhã Calif.), trang 20 ¨ NHẬN THỨC SAI LẦM (HT. Thích Thắng Hoan), trang 21 ¨ COVID-19 HAY LỜI CẢNH TỈNH TRẦN GIAN (thơ Thích Viên Thành), trang 24 ¨ HÓA THÂN THẦY (Thích Thanh Thắng), trang 25 ¨ TRI ÂN NGƯỜI PHIÊN DỊCH KINH SÁCH CHO TA TU HỌC (Thích Hoằng Trí), trang 26
02/05/202007:36(Xem: 1064)
Báo Chánh Báo số 102 (số đặc biệt Mừng Phật Đản) ¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ THÔNG BẠCH PHẬT ĐẢN PL. 2564 (Hội Đồng Giáo Phẩm GHPGVNTNHK), trang 8 ¨ BIỆN TRUNG BIÊN LUẬN TỤNG THÍCH, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 9 ¨ GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI EM TRAI ÚT (ĐNT Tín Nghĩa), trang 12 ¨ MỪNG NGÀY PHẬT ĐẢN (thơ Diệu Viên), trang 14 ¨ THÔNG TƯ PHẬT ĐẢN (HT. Thích Tín Nghĩa), trang 15 ¨ KÍNH MỪNG PHẬT ĐẢN (thơ Thích Viên Thành), trang 16 ¨ KHẢO VỀ TUYÊN NGÔN ĐẢN SANH (Chúc Phú), trang 17 ¨ ĐỨC PHẬT VẪN NGỒI YÊN... (thơ Tánh Thiện), trang 21
02/06/202005:01(Xem: 1271)
THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 4 ¨ BIỆN TRUNG BIÊN LUẬN TỤNG THÍCH, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 9 ¨ THÔNG ĐIỆP CỦA SỰ HẠNH PHÚC (ĐNT Tín Nghĩa), trang 12 ¨ TỬ SINH, TỰ TÌNH KHÚC (thơ Ns. Hạnh Đạt), trang 13 ¨ TÀI SẢN SẼ MẤT, TẠO PHƯỚC THÌ CÒN (Quảng Tánh), trang 14 ¨ TÂM THƯ CẦU NGUYỆN BỆNH DỊCH CORONA VŨ HÁN CHẤM DỨT (HT. Thích Tín Nghĩa), trang 15 ¨ CHÚC NGUYỆN THƯ PHẬT ĐẢN 2564 (TK. Thích Tuệ Sỹ), trang 16 ¨ THỌ GIỚI (HT. Thích Huệ Hưng), trang 18 ¨ SAU MÙA GIÓ LOẠN (thơ Mặc Phương Tử), trang 23 ¨ CHÙA CỔ THIÊN TỨ... (Tâm Không Vĩnh Hữu), trang 24
02/08/202010:23(Xem: 737)
Báo Chánh Pháp số 105 (tháng 08 năm 2020)
02/11/201408:22(Xem: 3487)
Gió mùa thu năm nay, trở nên khô khốc, ảnh hưởng bởi nạn hạn hán trầm trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua ở xứ này. Nhưng đâu đó trên hành tinh, mưa thu lất phất bay, và gió thu se sắt gợi buồn; cũng có nơi mưa ngập cả các con lộ chính của thành phố lớn để người và xe cộ phải lội bì bõm trong giòng nước ngầu đục. Và chỗ nọ, chỗ kia, làn gió dân chủ, hòa bình, khơi niềm hứng cảm cho sự vươn dậy của ý thức tự do, khai phóng.
02/12/201404:42(Xem: 5535)
Mùa thu dường như chưa qua mà gió đông đã về tới. Mặt trời mọc sớm nhưng ánh nắng vẫn không xuyên qua nổi những tầng mây xám trên cao và sương mù nặng trĩu trên những con đường nườm nượp xe cộ của thành phố. Thời tiết bắt đầu lạnh, hơn cả tuần nay. Người không nhà đứng co ro nơi hiên của một ngân hàng ở góc đường, chờ đợi kẻ từ tâm.
01/01/201520:30(Xem: 5659)
¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ HAI THẾ KỶ ĐẦU (CỦA PGVN) (Nguyễn Lang), trang 8 ¨ BỐN MÙA (thơ ĐNT Tín Nghĩa), trang 9 ¨ SẮC MÀU THỜI GIAN (thơ Mặc Phương Tử), trang 12 ¨ VẤN ĐỀ THỜ CÚNG VÀ LỄ BÁI - tiếp theo (Ht. Thích Thắng Hoan), trang 13 ¨ CHỈ LÀ NHO NHỎ (thơ TN Giới Định), trang 16 ¨ PHẬT GIÁO YẾU LƯỢC / Luân Hồi (Thích Trí Chơn dịch), trang 17 ¨ NGHE KINH (thơ Lý Thừa Nghiệp), trang 21 ¨ SỰ SỐNG QUÝ GIÁ CỦA CON NGƯỜI (Hoang Phong), trang 22 ¨ ĐIỆN THƯ PHÂN ƯU: HT. THÍCH THANH AN VIÊN TỊCH (GHPGVNTN HK), trang 23 ¨ CHỜ EM MỘNG MỊ XANH XAO… (thơ Phù Du), trang 24 ¨ THÔNG BÁO: KHÓA TU HỌC PHẬT PHÁP BẮC MỸ LẦN V (2015), trang 25
02/06/201717:00(Xem: 1962)
Báo Chánh Pháp số 67, tháng 6 năm 2017, Từ vụ Đại Bùng nổ (Big Bang) đến kỷ nguyên gọi là “Bùng nổ Thông tin” (the Information Explosion) cách nhau khoảng 15 tỉ năm. Vũ trụ theo lý thuyết Big Bang đã theo thời gian giãn nở, bành trướng không cùng tận. Ngày nay chúng ta thấy sự bùng nổ thông tin cũng trong tiến trình khuếch trương
03/03/201809:16(Xem: 8000)
CHÁNH PHÁP Số 76, tháng 03.2018 Hình bìa của Google Images NỘI DUNG SỐ NÀY: ¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ VU VƠ, CAFÉ PALOMA (thơ Nguyễn Bá Trạc), trang 8 ¨ NỘI DUNG KINH DIỆU PHÁP LIÊN HOA, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan), trang 9 ¨ ĐIỂM HẸN, MƯỢN TỪ ĐÂU (thơ NT Khánh Minh), trang 12 ¨ CŨNG LẠI LÀ TIM SEN (ĐNT Tín Nghĩa), trang 13 ¨ XUÂN ĐẠO, HƯƠNG XUÂN (thơ Chúc Hiền), trang 15 ¨ THƯ MỜI THAM DỰ LỄ HÚY NHẬT ĐLHT. THÍCH TRÍ CHƠN (TT. Thích Hải Chánh), trang 16 ¨ TÂM THƯ VẬN ĐỘNG MUA CƠ SỞ MỚI LÀM CHÙA BÁT NHà (HT. Thích Nguyên Trí) 17 ¨ ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA NÓI VỀ PHẬT GIÁO ỨNG DỤNG (Tuệ Uyển dịch), trang 18 ¨ MÙA XUÂN & CỎ HOA (thơ Mặc Phương Tử), trang 21 ¨ Ở ĐỜI VUI ĐẠO (Nguyễn Thế Đăng), trang 22 ¨ ĐÊM NGHE CHUÔNG VỌNG (thơ Huệ Trân), trang 23 ¨ MÙA XUÂN, THI CA VÀ THIỀN ĐẠO (Sakya Minh Quang), trang 24 ¨ TA ÚP MẶT (thơ Quách Thoại), trang 27 ¨ FRANCIS STORY (1910 – 1971) (H