Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

09. Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

21/05/201318:01(Xem: 750)
09. Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

Tập san Pháp Luân 2

SỐ ĐẶC BIỆT : MỪNG PHẬT ĐẢN PL.2548

--o0o---

Nghịch lưu là lối sống thăng hoa -Hướng Thiên

Hướng Thiên

Thế gian hằng trôi chảy như những dòng thác đổ vào trăm sông rồi đi ra biển cả, chúng ta như những con thuyền cứ buông mái chèo để dòng nước cuốn trôi. Chúng trôi đi đâu? Chúng trôi từ nơi cao đến nơi thấp bởi trong tự thân chúng đã cưu mang cái tính chất xuôi dòng, cũng như con người đã cưu mang trong lòng cái đọa tính để rồi lưu lạc đến những cảnh giới khổ đau.

Hành giả tu Phật bước đầu nhờ học hỏi chánh pháp mà đoạn trừ được ba phiền não: tà kiến, nghi và giới cấm thủ, đạt được Thánh quả Dự lưu (Tu đà hoàn,Skt: Śrotāpanna),quả vị thứ nhất trong bốn Thánh quả. Quả vị này còn được gọi là Nghịch lưu quả. “Dự lưu”là dự vào dòng Thánh, còn “Nghịch lưu” là muốn nói dòng chảy ấy ngược lại với thế gian, ngược lại với những quan niệm thường tình của cảnh giới chúng ta đang sống. Thế gian này lấy phiền não làm nền tảng, nó được xây dựng từ những chất liệu nhiễm ái như tham, sân, si, mạn, nghi…Thánh đạo thì diệt trừ những thứ đó.

Thế giới vận hành trong mối quan hệ qui định lẫn nhau. Vạn vật hỗ tương tác thành cho nhau, không có một cá thể nào đi ra ngoài qui luật ấy, nghĩa là không có một pháp nào tồn tại cá biệt. Đức Phật đã dùng hình ảnh lưới báu của trời Đế thích (Nhân-đà-la võng: Indra-jāla) để diễn đạt nguyên lý này và gọi là nguyên lý Duyên khởi (Skt. Pratītya-samutpāda).Mỗi cá thể trong vũ trụ là mỗi mắt lưới có đính viên ngọc, sự phản chiếu giữa chúng là trùng trùng điệp điệp không cùng tận, cá thể và toàn thể dung nhiếp lẫn nhau. Xã hội chúng ta luân chuyển trong cùng một mối quan hệ tương tự và mỗi thành viên luôn luôn chịu tác động của những xung động bắt nguồn từ tính chất nhiễm ái của tự thân và dòng chảy thác loạn của tha nhân. Thông thường, chúng ta chỉ phản ứng lại các xung động ấy một cách bị động, vô ý thức hoặc dễ dãi (tính chất xuôi dòng, bị động, hay là đọa tính) để rồi tạo ra xung động mới cho chu kỳ tương tác kế tiếp. Nói xung động mới bởi vì cái trước và cái sau không phải là một mà cũng không hoàn toàn khác nhau, chúng có tính chất kế thừa. Tất cả những xung động đó tạo nên cái toàn thể của dòng chảy và đó chính là thế gian (Skt: loka),gồm cả hữu tình và vô tình. Một lối sống như vậy rõ ràng là bị động, là vong thể, là bỏ quên giác tánh. Theo Duy thức tông (Vijñaptimātratā),xung động tạo ra dòng chảy này chính là Tư tâm sở (Skt: cetanā, một trong năm tâm sở biến hành) dưới sự giám sát của Ý thức (Skt. mano-vijñāna) và qua lăng kính Mạt-na thức (Skt. manas).Ý thức (thức thứ sáu) làm chủ sự phân biệt, Mạt-na thức (thức thứ bảy) là tâm lý chấp trước và nhiễm ô (nhiễm thức), cho nên những xung động này tự thân nó mang bản chất phiền não, hữu lậu và đọa lạc. Tính hữu lậu này chỉ được đoạn trừ khi hành giả chuyển thức thành trí, chứng đắc Chuyển y, tức thành tựu Phật vị.

Mỗi khi đứng trước đóa hoa, chúng ta không thực sự ngắm nhìn đóa hoa mà chỉ ngắm nhìn cận thể (phóng ảnh) của nó, ngắm nhìn biến thể tương tợ của thực tại. Nói theo ngôn ngữ thông thường, nghĩa là chúng ta nhận thức sự vật theo thiên kiến của mỗi người, tùy theo sở thích của mỗi người mà có sự yêu ghét khác nhau. Dựa trên tâm lý yêu ghét ấy, Tư tâm sở suy tư vạch tìm đường lối hành động, để rồi tạo nên xung lực cho hướng đi của mỗi cá thể. Nhiều cá thể như vậy tạo thành thác lũ cuộc đời có khả năng cuốn trôi đi tất cả những gì không kiên định đang chìm nổi giữa lòng nó. Thế mà, chúng ta bị dẫn dắt bởi những xung động ấy. Vì thế, để thoát khỏi dòng chảy của thế gian hay muốn cải hóa xã hội thì chúng ta phải tạo ra những xung động ngược lại đủ mạnh để tác động lên thế giới. Đó là lối sống nghịch lưu của bốn quả Thánh nói riêng và của Phật đạo nói chung, một lối sống hoàn toàn chủ động trong ánh sáng yêu thương và hiểu biết. Người đi theo con đường nghịch lưu coi thường tất cả những giá trị của thước đo thế gian, họ sống và làm việc bằng tất cả tấm lòng tha thiết với cuộc đời, không mặc cả thua thiệt. Người mang nặng tham ái thì xuôi theo dòng đời mà mưu cầu xây dựng kiên cố gốc rễ phiền não, đó là nhà cửa, vợ con, danh vọng…bởi thế gian cho những điều đó là nên làm, là thước đo giá trị của mỗi người ở đời; còn người sống Đạo, nỗ lực vượt qua những cám dỗ đời thường, không đắm chìm trong vị ngọt của các dục, đạp đổ thành lũy thế gian để xây dựng Bảo thành, như cá vượt Vũ môn để nâng cao kiếp sống.

Bằng con đường nghịch lưu, bằng lối sống đi ngược lại với thế gian thường tình, cuộc sống mới được thăng hoa, mới đạt được những cảnh giới tốt đẹp, cho đến cuối cùng là Niết-bàn thanh tịnh. Lấy tâm từ bi trí tuệ để soi sáng những tâm địa xấu xa, lấy xung động vô tham, vô sân, vô si mà tác động lên thế gian đang lưu chuyển. Đó chính là khả tính chuyển hóa thế giới của lý Duyên khởi, một giáo lý nền tảng của truyền thống tu tập Phật đạo.

Xã hội chúng ta đang xuôi chảy, xuôi chảy đến những nơi thấp mọn của thoái hóa nhân tính giống như dòng nước xuôi chảy đến những ao hồ úng trũng tù đọng. Chúng ta sống bị động và trôi nổi bởi chúng ta không dám vượt lên trên cái riêng tư của xã hội tính (cá tính do xã hội tạo thành). Mọi người bị xã hội qui định và tiêu chuẩn hóa, họ không còn làm chủ được mối thiện tâm cũng như cái hoạt tính ưu việt của chính mình. Vì thế, trong thế giới trùng trùng duyên khởi, trong xã hội tương liên, chúng ta hãy tạo nên những xung động hướng thượng, những dòng nghịch lưu, để ngăn lại dòng thác lũ hữu lậu đang cuốn trôi nhân tính, cải hóa thế giới trong ánh sáng từ bi trí tuệ, làm thăng hoa cuộc sống.

---o0o---

Source: http://www.phatviet.net/

Trình bày: Nhị Tường

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
15/07/201106:30(Xem: 2031)
Bản Tin Vu Lan 2011 - Tu Viện Quảng Đức
02/02/201820:55(Xem: 3860)
Báo Chánh Phap - số 75 - Giai Phẩm Xuân Mậu Tuất 2018
01/10/201410:15(Xem: 3754)
Nói đến mùa thu, người ta nghĩ ngay đến lá vàng. Trên cây là những tán lá vàng rợp. Dưới đất là những thảm lá vàng, trải lấp cả lối đi. Trời dìu dịu, không có nắng chói chang. Gió se lạnh, lùa qua hàng cây bên đường. Tâm và cảnh dường như có sự giao cảm tương ứng nào đó, gợi lên một nỗi buồn man man, vời vợi. Đẹp, mùa thu thật đẹp. Phân tích chi ly thì cũng khó mà nói được vẻ đẹp của mùa thu nằm ở đâu. Không lẽ chỉ vì lá vàng, lá cam, lá đỏ? Thế thì ở đô thị nhà cửa san sát, xe cộ nườm nượp, lề đường thiếu bóng cây, thì có lá vàng đâu mà mơ mộng, hân thưởng?
12/04/201512:17(Xem: 7373)
Những ngày tàn xuân năm ấy, gió bấc thổi không mang theo giá lạnh mà lại thốc vào cả một luồng bão lửa nóng bức, kinh hoàng. Không ai mong đợi một cơn bão lửa như thế. Bão lửa, từ bắc vào nam, từ cao nguyên xuống đồng bằng, từ rừng sâu ra hải đảo, từ thôn quê vào thị thành… thiêu rụi bao cội rễ của rừng già nghìn năm, đốt cháy bao cành nhánh của cây xanh vườn tược. Tất cả mầm non đều héo úa, quắt queo, không còn sức sống, không thể đâm chồi, nẩy lộc. Tất cả những gì xinh đẹp nhất, thơ mộng nhất, đều tan thành tro bụi, hoặc hòa trong sông lệ để rồi bốc hơi, tan loãng vào hư không. Màu xanh của lá cây, của biển, của trời, đều phải nhạt nhòa, biến sắc, nhường chỗ cho màu đỏ, màu máu, màu đen, màu tuyệt vọng.
01/05/201504:42(Xem: 4898)
Được làm con Phật là điều vừa đơn giản, vừa hy hữu. Đơn giản, vì sinh ra trong một gia đình Phật giáo thì tự động theo cha mẹ đi chùa, lễ Phật, tin Phật ngay từ bé. Hy hữu, vì biết lấy Phật giáo làm lý tưởng đời mình và chọn sự thực hành Phật Pháp như là sinh hoạt nền tảng hàng ngày—không phải ai sinh ra trong gia đình đó cũng đều tin Phật từ nhỏ đến lớn, và nếu tin Phật, cũng không gì bảo đảm là hiểu Phật, thực hành đúng đắn con đường của Phật để gọi là con Phật chân chính.
01/08/201521:37(Xem: 2520)
NỘI DUNG SỐ NÀY: ¨ THƯ TÒA SOẠN, trang 2 ¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ THƯ MỜI THAM DỰ NGÀY VỀ NGUỒN LẦN THỨ 9 TẠI PHÁP (GHPGVNTN Âu châu), trang 9 ¨ NHẤT THỪA ỦNG HỘ HÒA BÌNH (Nguyên Hạnh dịch), trang 10 ¨ RỒI CŨNG QUA ĐI, TIÊU HAO (thơ Phù Du), trang 12 ¨ ĐI CHÙA, ĐẾN CHÙA VÀ VỀ CHÙA (ĐNT Tín Nghĩa), trang 13 ¨ CHỮ KHÔNG, GIỌT HƯƠNG TÌNH… (thơ Xuyên Trà), trang 14 ¨ LỚN LÊN TRONG MÊ LẦM (Ns. TN Trí Hải dịch), trang 15 ¨ ĐẾN VÀ ĐI, TUNG VÀ KHOẢNG KHÔNG (thơ Hoa Cát Phan Văn), trang 15 ¨ ĐẾN VỚI THƠ HOÀNG CẦM TỪ NGÔN NGỮ PHÁP (Tuệ Sỹ), trang 16 ¨ GIÁO LÝ TỊNH ĐỘ QUA LĂNG KÍNH DUY THỨC HỌC (Thích Đức Trí), trang 18 ¨ ĐẤT NƯỚC TÔI, ĐA ĐOAN, NHỚ PHẬT… (thơ Du Tâm Lãng Tử) trang 21 ¨ ĐÁNH GIÁ ĐÚNG LÝ DUYÊN KHỞI (Tuệ Uyển dịch), trang 22 ¨ NƯƠNG THẦY HỌC PHẬT (thơ Ấn Kiên), trang 23 ¨ NGHĨ VỀ TRUYỀN THÔNG VÀ PHẬT GIÁO (Huỳnh Kim Quang), trang 24 ¨ LỜI THƠ VIỄN XỨ (thơ Mặc Không Tử), trang 25 ¨ NGỒI THUYỀN BÁT NHÃ (Thích Nguyên Tạng), trang 27
03/03/201606:26(Xem: 1953)
¨ TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3 ¨ THÔNG BÁO KHÓA TU HỌC PHẬT PHÁP BẮC MỸ LẦN 6 (2016) (Ban Tổ Chức) trang 8 ¨ PHẬT GIÁO VÀ TƯƠNG LAI (TN Liên Hiếu dịch), trang 9 ¨ CỐ ĐÔ TRÚC LÂM PHÁP PHÁI (thơ ĐNT Tín Nghĩa), trang 11 ¨ THIÊN LÝ ĐỘC HÀNH (thơ Tuệ Sỹ), trang 12 ¨ NGÔI CHÙA BÊN BỜ SÔNG (Nguyên Siêu), trang 13 ¨ XUÂN THIỀN (thơ Chúc Hiền), trang 15 ¨ TRẢ TA SÔNG NÚI (thơ Vũ Hoàng Chương), trang 16
04/03/201716:58(Xem: 3780)
Báo Chánh Pháp (số 64, tháng 03-2017)
03/01/202010:12(Xem: 1658)
Báo Chánh Pháp (số đặc biệt Xuân Canh Tý 2020): Sương mai mù mịt xóm nhỏ. Những hàng cây như yên lặng nín thở để đón nhận làn sương lạnh cuối đông. Lá cây ướt đẫm, tưởng chừng vừa được tắm dưới mưa. Long lanh nước đọng trên đầu những ngọn cỏ. Con quạ rủ lông trên nhánh cây phong. Có một nỗi buồn nào đó, một nỗi buồn rất cô liêu, lan nhẹ vào hồn khi không gian lắng xuống, tịch mịch.