Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Luyện Tâm

11/07/201605:53(Xem: 7565)
Luyện Tâm

Day 4_Quang Duc An Cu ky 17 (45)


Luyện Tâm

 

 

Trong truyện Kiều, Nguyễn Du có câu: 

"Thiện căn ở tại lòng ta 

Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài"

 

Con người trong sạch do Tâm, mà dơ bẩn cũng do Tâm. 

Tâm nâng đỡ con người lên, cũng chính Tâm hạ thấp con người xuống.

 

三點如星像 - Tam điểm như tinh tượng,


橫鉤似月斜 - Hoành câu tợ nguyệt tà.


披毛從此得 - Phi mao tùng thử đắc,

做佛也由他 - Tố Phật dã do tha.

 

Bài thơ này ví von cũng rất hay. Chữ Tâm 心 trong chữ Hán được mô tả có ba chấm như ba ngôi sao (Tam điểm như tinh tượng), còn móc câu nằm ngang như ánh trăng nghiêng (Hoành câu tợ nguyệt tà). Phi mao tùng thử đắc, tố Phật dã do tha: Mang lông đội sừng tức làm thân trâu, ngựa… là do tâm này, mà Phật Tổ cũng từ tâm này.

 

Theo cách viết chữ Hán, chữ Tâm là chữ tượng hình, viết kiểu tiểu triện có hình trái tim, còn viết kiểu khải thư 心 thì ở trên có ba dấu tượng trưng ba cái cuống, ở dưới là túi chứa máu. Chữ này diễn biến qua các cách viết như sau:

 

 

Chữ Tâm là gốc của đạo đức, đạo lý làm người, điều này được thể hiện rất rõ trong các kết hợp ngôn ngữ phổ biến: tâm đức, nhân tâm, tâm huyết, nhiệt tâm, thành tâm, thiện tâm, công tâm, nhất tâm, hằng tâm…

 

Tâm chính là lòng, bụng, dạ, ruột… là phần bên trong của cơ thể con người, là cái quan trọng nhất, dễ nhận biết được. Tâm là tâm lực, là sự tập trung cao độ của sức lực con người. Ở mỗi người, ai cũng tồn tại cái Tâm trong mình. Vì thế, trong cư xử giữa con người với con người, điều quan trọng là tấm lòng, là thành tâm, thực bụng sống hết lòng vì nhau.

 

Người Việt cũng nói: Tà tâm, lãnh tâm, ác tâm, nhị tâm… để chỉ những kẻ độc ác, vô cảm, phản trắc. Xã hội nào cũng đề cao chữ Tâm, đề cao đạo đức, bởi vì chữ Tâm,  là đạo đức là gốc của sự hài hòa, vững bền, phát triển. Những danh nhân, vĩ nhân, những bậc hiền triết được người đời tôn vinh đều là những người có tâm trong sáng, cao cả.

 

Mọi sự từ Tâm mà ra. Tâm của cá nhân, tâm của tổ chức, tâm của quốc gia, tâm của vũ trụ. Lúc xảy ra nghịch cảnh, Tâm càng định thì càng dễ dàng nhìn thấu sự việc.

Nghĩ về những hậu quả trong quá khứ để hành động đúng trong tương lai. Biết hổ thẹn với những gì mình làm sai để tiến tới việc làm đúng về sau. Kèm theo đó là hành động đúng đắn để sửa chữa sai lầm. Hành động đi đôi với việc làm đẹp.

 

​​Tà nguyệt Tam tinh động (chữ Tâm)

Hành giả tìm tâm [tranh Giới Tử Viên]

 

Sách Đại học của Nho giáo viết: Dục bình thiên hạ, tiên trị kỳ quốc; dục trị kỳ quốc, tiên tề kỳ gia; dục tề kỳ gia, tiên tu kỳ thân; dục tu kỳ thân, tiên chánh kỳ tâm”.

(Muốn bình thiên hạ, trước phải là trị nước, muốn trị nước, trước phải sửa việc nhà; muốn sửa việc nhà, trước phải tu thân; muốn tu thân, trước phải sửa Tâm mình cho chân chánh).

 

Trong Kinh Tâm địa quán Phật dạy: “Tam giới chi trung, dĩ Tâm vi chủ. Năng quán Tâm giả, cứu cánh giải thoát. Bất năng quán giả, cứu cánh trầm luân.” 

(Trong ba cõi – dục, sắc và vô sắc – Tâm là chủ. Người quán sát được Tâm, cuối cùng được giải thoát. Người không quán sát được Tâm, cuối cùng bị chìm đắm).

 

Cái tâm không được chăm sóc, nên trong ấy ngổn ngang những điều xấu: Tham lam, độc ác, xảo trá, ganh tỵ, kiêu căng, tà dâm, ngông cuồng, ngạo mạn...Tất cả những điều xấu xa đó từ bên trong xuất ra, làm cho con người ô uế, gia đình bất hòa, xã hội nhiễu nhương.... Tất cả những điều xấu ấy làm phát sinh các xung đột, tạo ra tình trạng áp bức bóc lột, đưa đến giết chóc và chiến tranh.

 

- Tâm lệch lạc thì cuộc sống nghiêng ngã đảo điên.

- Tâm gian dối thì cuộc sống bất an.

- Tâm ghen ghét thì cuộc sống hận thù..

- Tâm đố kỵ thì cuộc sống mất vui.

- Tâm tham lam thì cuộc sống dối trá…

 

Làm việc gì cũng phải có Tâm. Khi có Tâm rồi, lại phải biết giữ Tâm không để vọng động, ảnh hưởng tới sự sáng suốt của lý trí. Vì vậy chữ "nhẫn" ở trên chữ "tâm", là giữ không cho Tâm vọng động. Nó không hề mang ý nghĩa "nhịn nhục" mù quáng như nhiều người hiểu nhầm. Cho nên, ta không những đem Tâm của mình đặt ngay trên ngực để yêu thương, mà còn: 

 

- Đặt trên tay để giúp đỡ người khác.

- Đặt trên mắt để nhìn thấy nổi khổ của tha nhân. 

- Đặt trên chân để mau mắn chạy đến với người cùng khổ. 

- Đặt trên miệng để nói lời an ủi với người bất hạnh. 

- Đặt trên tai để biết nghe lời than trách, góp ý của người khác. 

- Đặt trên vai để biết chịu trách nhiệm và chia sẻ trách nhiệm với anh em chị em trong gia đình.

 

Thân xác không tim thì thân xác chết, làm người không có Tâm thì cuộc sống chỉ có hận thù.

 

Bản tính của Tâm là THIỆN. Hễ trong lòng không nghĩ đến điều gì xấu xa, ác độc, lìa bỏ được mọi ý xấu, ý ác, tức là đã trở về với cái bản tính Thiện của Tâm rồi đó.

 

Cái mầm Thiện tự nhiên có sẵn trong Tâm ấy, còn gọi là Phật Tánh. Do đó mà nói là Phật tại Tâm, tức là Phật Tánh ở trong Tâm mọi người.

 

Tâm là chúa tể, vì Tâm là chủ tất cả. Ngay trong câu đầu của Kinh Lời Phật Dạy (Dhammapada) Đức Phật đã dạy:

 

"Mọi hành động đều do Tâm hướng dẫn, do Tâm làm chủ và do Tâm tạo nên."

 

Có câu: "Dục tu kỳ thân giả, tiên chánh kỳ tâm". Muốn tu thân cho nên người hiền lương đạo đức, thì trước phải sửa lòng cho được ngay thẳng "Tương tâm tỉ tâm tiện thị Phật tâm". Đem cái lòng của mình mà sánh với cái lòng của người ấy là cái lòng nhơn từ, cũng như lòng Phật vậy.

 

Tâm của chúng ta nó chạy nhảy, rất khó đứng yên 'Tâm như Vượn chuyền cành'. Và để nhiếp Tâm, thu phục Tâm là một việc làm rất khó đòi hỏi một quá trình rèn luyện, tu tập nhưng không có nghĩa là chúng ta sẽ không bao giờ làm được. Nếu chúng ta quyết tâm (luôn kiên định) thì không có gì ngăn cản được chúng ta. “Tâm tích Phật lòng thành cũng Phật, Phật tích Tâm Phật ở trong lòng”.

 

Trong kinh Trung A-hàm (kinh số 17), Phật nói: “Người mà tâm-ý-thức luôn luôn được huân tập bởi tín, tinh tấn, đa văn, bố thí, trí tuệ; người ấy do nhân duyên này tự nhiên thác sinh lên cõi trên, sinh vào thiện xứ…”; hoặc Tạp A-hàm (kinh số 289): “Tâm-ý-thức, trong một ngày đêm, từng thời khắc, thoáng chốc sinh, thoáng chốc diệt, biến đổi không ngừng…”; hoặc như kinh Hoa Nghiêm (Phật-đà-bạt-đà-la, quyển 23): “Các dòng nước dục, hữu, kiến, vô minh, tiếp nối chảy liên tục, làm nảy sinh hạt giống của tâm-ý-thức trên mảnh đất ba cõi…” Luận Câu-xá (quyển 4) nói: “Nó tập khởi nên được gọi là tâm. Nó tư duy trù lượng nên được gọi là ý. Nó phân biệt nhận thức nên được gọi là thức… Tâm, ý và thức, ba tên gọi cùng chỉ một nội hàm. Nghĩa tuy khác nhau nhưng thể là một.”

 

Vì vậy người học Phật

- Giữ Tâm lắng trong, yên lặng, an tĩnh, không ô nhiễm, tham lam.  

- Giữ Tâm không sân hận, si mê, tham dục, không ý nghĩ đê hèn. 

- Tâm không ganh tỵ, trong sạch, như mặt gương được chùi bóng.

 

Nhờ đó giúp chúng ta

- Bình tỉnh, an vui trước mọi cơn thịnh nộ, xấu xa của kẻ khác. 

- Lấy cái tốt đáp lại cái xấu, lấy từ bi, độ lượng đối lại hung ác. 

- Lấy lòng nhân ái và hoan hỉ đáp lại sự hung bạo và đê hèn.

 

Tâm là kim chỉ nam của người đi tìm chân lý, là chìa khóa của người tu để mở cửa "khai ngộ". Vì "Vạn pháp qui Tâm lục" (ngàn pháp chỉ nói về tâm) , "Minh tâm kiến tánh" (tâm sáng thì thấy được bản tánh) và " Kiến tánh thành phật" (thấy được bản tánh thành Phật), " Nhất thiết duy Tâm tạo"(tâm tạo ra tất cả), " Nhất Tâm sân hận khởi, bá vạn chướng môn khai" (tâm giận dữ thì tạo ra ngàn nghiệp chướng) vv... Cho nên tịnh tâm và an tâm là bước đầu của người tu tập.

 

Lục Tổ Huệ Năng có dạy: "Việc tu hành thì phải thực hành ở Tâm, không phải chỉ nói ngoài miệng. Miệng tụng mà Tâm không làm theo thì vô ích mà thôi".

 

 Cổ nhân tự hình thú 

Tâm hữu đại thánh đức 

Kim nhân tự biểu nhân 

Thú tâm an khả trắc 

Hữu tâm vô tướng 

Tướng tự tâm sinh 

Hữu tướng vô tâm 

Tướng tùng tâm diệt 

(Trần Hi Di – Ngũ Đại) 

Người xưa có dáng hình xấu xí 

Song có cái tâm của bậc thánh nhân 

Người nay bề ngoài thật giống người 

Song tâm ác khó lòng đoán được.

Có tâm không tướng 

Tướng từ tâm ắt sinh ra 

Có tướng không tâm 

Ắt tướng sẽ theo đó mà mất đi 

 

Nếu ta biết tĩnh tâm suy nghĩ, là người có kiến thức sâu rộng, có nền tảng tốt và suy nghĩ chín chắn, có Tâm từ bi nhìn cho người, cho cộng đồng, cho chính mình, nhìn thấy sự việc đúng sai một cách sáng suốt thì lúc đó có thể “chuyển họa thành phúc”. Thế thì trong việc tu hành, cốt phải lấy Tâm làm nền móng. Cái tâm mà giữ được thì ngoại vật hết xâm nhập, mà nội niệm cũng không sanh được, như thế là dứt cả tham sân, phiền não, khỏi lo tạo nghiệp, thì không còn chi là chướng ngại nữa.

 

Luyện Tâm để giữ Tâm đứng yên, Tâm an mọi việc an, vậy thôi

 

An cư PL 2560 - DL 2016

Thích Chúc Xuân

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03/05/2024(Xem: 96)
Thông Báo V/v An Cư Kiết Hạ năm 2024 của Giáo Hội Âu Châu
08/03/2024(Xem: 688)
Chương Trình Của Phái Đoàn Hoằng Pháp Âu-Mỹ Tại Miền Nam California Từ ngày 12/3/2024 đến ngày 17/3/2024 Phái Đoàn đến vùng Orange County gồm: 1. HT Thích Như Điển - Phương trượng Tổ đình Viên Giác Hannover, Đức Quốc 2. HT Thích Thông Triết - Viện chủ Thiền Viện Chánh Pháp Oklahoma 3. TT Thích Viên Giác - Trụ trì Chùa Đôn Hậu Na Uy 4. TT Thích Thiện Trí - Trú xứ tại Dallas, TX 5. TT Thích Thánh Trí, Trụ trì Chùa Bồ Đề, Washington State 6. TT Thích Hạnh Định - Trụ trì Chùa Viên Giác, Hannover, Đức Quốc 7. TT Thích Hạnh Tuệ - Trụ trì Tu Viện Pháp Vương Escondido 8. ĐĐ Thích Trung Thành - Đang tu học tại Đài Loan 9. ĐĐ Thích Chúc Hiếu - Trú xứ Tổ Đình Chúc Thánh, Hội An
15/09/2023(Xem: 6370)
Như đã trình bày ban đầu, chương trình Học Phật Trong Mùa Đại Dịch là phần ôn lại một loạt kinh được tụng và giảng vào lúc Dịch Covid 19 bùng phát và lan tràn khắp thế giới, tức vào đầu tháng Hai năm 2020, do chùa chiền bị đóng cửa hoặc hạn chế sinh hoạt nên Đạo Tràng của chúng ta đành phải sinh hoạt qua mạng internet, với lập trình Zoom. Cho đến sau Hè 2022 chúng ta mới trở lại sinh hoạt bình thường ở chùa. Để mở đầu cho chương trình ôn tập này, chúng ta đã học xong bài Kinh Châu Báu, tiếp đến là bài Kinh Phổ Môn mà Nhật Duyệt hân hạnh xin trình bày lại cùng các bạn đồng tu trong Đạo Tràng An Lạc, chùa Trúc Lâm Paris, cũng như toàn thể các độc giả bốn phương.
07/06/2023(Xem: 1766)
Vào ngày 03/6/2023 (ngày 16/4 Quý Mão), chư Tôn đức Tăng, Ni 12 tự viện tại miền Bắc California gồm 89 vị (24 Tăng, 65 Ni) đã vân tập về chùa Bảo Phước số 270 Senter Road, thành phố San Jose, tiểu bang California làm Lễ Kiết giới An cư.
02/12/2021(Xem: 16629)
Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch Chư Tôn Thiền Đức, Kính thưa quý đồng hương Phật tử thân mến, Kể từ ngày 12/04/2020, nước Úc của chúng ta cũng như các nước khác trên toàn thế giới đã bắt đầu bị đại dịch Covid hoành hành và lây lan một cách nhanh chóng. Hai năm qua toàn thế giới đã phải chịu ảnh hưởng về mặt kinh tế, chính trị, xã hội, thương trường. Ngay cả đời sống tinh thần của mọi người dân cũng bị ảnh hưởng không ít, nhất là đối với những gia đình đã phải nhìn thấy người thân ra đi trong sự cô đơn lạnh lẽo, không người đưa tiễn. Biết bao hoàn cảnh đau thương... Tính đến hôm nay nước Úc của chúng ta đã được ổn định phần nào, trên 80% người dân đã được tiêm ngừa theo quy định của chính phủ, cũng như việc không còn phải lockdown, người dân được đi lại tự do giữa các tiểu bang cũng như được hội họp, sinh hoạt hội đoàn và tôn giáo. Trong đại dịch, 2 năm qua nước Úc số người bị nhiễm Covid lên đến 113,411 người và số người không may mắn đã ra đi vĩnh viễn là 1,346 người.
01/12/2021(Xem: 4757)
Ngẫm lại, điều gì ta xem trọng nhất trong đời. - Một người phụ nữ bất hạnh tìm đến lão Thiền sư nơi thâm sơn mong được Ngài chỉ dạy cho bí quyết nhân sinh hạnh phúc. Lão thiền sư trang nghiêm trong tư thế kiết già, khung cảnh tĩnh lặng chỉ còn nghe tiếng suối chảy róc rách và tiếng lá khô xào xạc. Thiền sư hỏi: “Xin hỏi đạo hữu, điều mà đạo hữu đang xem trọng nhất là gì?”.
10/11/2021(Xem: 9308)
Kính gởi đại chúng chương trình Phật Pháp Online Liên Châu lần thứ 7 với chủ đề "Pháp Tùy Pháp Hành - Thực hành chánh Pháp" sẽ trở lại vào thứ 5, ngày 25 tháng 11 năm 2021. Kính mời đại chúng cùng tham dự. kính nhờ quý vị chia sẻ thông tin này để quảng kết thiện duyên.
01/08/2021(Xem: 10088)
Chuông mõ gia trì là 2 pháp khí rất quan trọng trong nghi thức hành trì và tu tập mỗi ngày đối với người đệ tử Phật. Tiếng chuông, tiếng mõ rất là quen thuộc gần gũi trong sự hành trì tu tập hằng ngày của người Phật tử, nhất là Phật tử theo truyền thống Bắc tông. Phật tử theo truyền thống Nam tông trước kia thì không có gõ mõ, thỉnh chuông khi tụng kinh, nhưng bây giờ đã có chuông rồi, còn bên Bắc tông thì chuông mõ đã có từ ngàn xưa.
24/06/2021(Xem: 5454)
Hôm nay Quý vị và Gia đình có khoẻ không? Tôi xin gởi đến Quý vị chương trình Khoá Tu Học Mùa Hè 2021 ở chùa Phổ Từ, xin mời Quý vị tuỳ nghi tham dự khoá tu để nuôi dưỡng niềm tin vào Chánh pháp và tăng thêm năng lực Tâm linh để vượt qua giai đoạn khó khăn này. Hiện nay chính quyền đã cho phép cơ sở tôn giáo hoạt động với những giới hạn và điều kiện mới. Chánh điện chùa Phổ Từ có thể ngồi được 120 người, đeo khẩu trang là an toàn.
19/06/2021(Xem: 11126)
Mục Lục - Lời vào sách 4-13 CHƯƠNG MỘT 14-35 Sự hình thành của Giáo Hội Phật Giáo VNTN CHƯƠNG HAI 36-102 Bản nội quy của Giáo Hội PGVNTN Âu Châu và thành phần Ban Điều hành của Giáo Hội CHƯƠNG BA 103-167 Giải đáp những thắc mắc CHƯƠNG BỐN 168-294 Khóa Giáo Lý Âu Châu Kỳ 9 Kinh Hoa Nghiêm Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Phẩm Tịnh Hạnh thứ 11 LỜI KẾT 295-299 HÌNH ẢNH 300-344
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Senior Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com ; http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com , tvquangduc@bigpond.com
KHÁCH VIẾNG THĂM
110,220,567