Dạo Bước Vườn Thiền

DẠO BƯỚC VƯỜN THIỀN

(333 Câu Chuyện Thiền)

tức GÓP NHẶT CÁT ĐÁ Hiệu Đính và Bổ Sung

Đỗ Đình Đồng góp nhặt

Tự Tùng Nhất Kiến Đào Hoa Hậu,
Trực Chí Như Kim Bất Cánh Nghi.
“Từ khi chợt thấy hoa đào nở
Cho đến giờ đây hết cả ngờ.”

Phụ bản: Thơ Ngộ của Linh Vân khi thấy Hoa Đào Nở

(Tranh của KanoMotonobu, đầu thế kỷ 16)

TỰA

Những lúc vô sự,ngườigóp nhặt thường dạo chơi trong các vườn Thiền cổ kim đông tây. Tiêu biểu là cácvườn Thiền Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Trong khi dạo,thấy hoa lá cây cỏ cát đá núi sông biển cả hư không đất liền người vật... đềuđể mắt ngắm nhìn. Có lúc ngắm lâu, có khi đến mười, hai mươi, ba mươi năm... mộthạt cát, một lá cây, một cọng cỏ, một giọt sương, một phiến đá..., có lúc chỉthoáng nhìn giây lát. Nhưng dù ngắm lâu hay chỉ thoáng nhìn, tất cả lưu ảnh đềurơi vào cái túi vô hình không đáy của người góp nhặt. Một khi đã vào túi khôngđáy rồi, mỗi mỗi đều rơi chỗ ấy, không rơi chỗ khác; và tất cả đèu là chân thậtbất hư. Cứ như thế đã mấy chục năm qua. Gần đây, bỗng nhiên hứng khởi, liềndùng mắt lửa tròng vàng của Tôn Hành Giả làm cho người vật trong túi kia hiệnra chốc lát để người cùng sở thích liếc mắt xem qua, tùy duyên lựa ngắm. Saukhi ngắm qua, ảnh có lưu lại hay không là tùy người ngắm.

Nếu có ngườihỏi:

- Người vật hoalá trong các vườn ấy là giống hay là khác? Mỗi vườn có đặc điểm gì?

Xin đáp rằng:

- Giống thìchẳng giống, khác cûng chẳng khác. Trái chín ở vườn Tàu, cây phát triển ở vườnNhật, hạt nảy mầm ở vườn Mỹ. Vườn Tàu và vườn Việt là vườn thiên đàng, có TamTạng, Ngộ Không, Bát Giới, Sa Tăng...sinh hoạt. Vườn Nhật là vườn địa đàng, cóthêm ông A-đam, bà E-và, con rắn và quả táo... hành tác. Vườn Mỹ lại có thêm máyđiện tử cạnh tranh.

- Tôi nghe nóicó các Thiền sư làm chủ vườn. Họ đâu cả rồi?

- Tịch cả rồi!

- Sao lại tịchhết? Tịch hồi nào ?

- Khi anh bắtđầu hỏi, họ liền tịch.

- ? ? ? !

- Đừng lo. Khinào hoa vườn nhà anh tự nở, tất cả sẽ sống lại.

Lại hỏi:

-Hình ảnh từtrong túi không đáy của anh do mắt lửa tròng vàng hiện ra có thật không?

- Ảnh chỉ giốnghình, chẳng phải vật thật. Mỗi ảnh chỉ cho thấy một khía cạnh, chẳng phải toànthể, chẳng phải vật thật. Muốn được vật thật, hãy trở lại vườn nhà mình, nhìnvào trong, không để gián đoạn, đến kỳ hoa vườn nhàmình sẽtựnở ra, liền là hoa thật, chẳng có chi khác với hoa xưa trong các vườn kia.

- Anh nói nhìnvào trong là nhìn như thế nào?

- Hãy nhìn nhưngười đàn bà trong câu chuyện sau đây:

Một hôm, một người đàn bà, tên gì không ai biết, đến nghe Bạch Ẩn thuyết pháp. Trong bài pháp, có đoạn sư nói, “Tịnh tâm Tịnh độ, Phật ở nơi mình: một khi Phật hiện, mọi vật trên thế gian liền chiếu hào quang. Nếu ai muốn thấy được như thế, hãy quay vào tâm mình, nhất tâm tìm kiếm.”

“Vì là Tịnh tâm Tịnh độ, làm sao Tịnh độ được trang nghiêm? Vì là Phật ở nơi mình, Phật có tuớng tốt gì?”

Nghe vậy, người đàn bà suy nghĩ, “Cái đó có khó gì lắm đâu.” Trở về nhà, bà nhìn vào đó ngày đêm, mang nó trong lòng, dù thức hay ngủ. Rồi một hôm, trong lúc đang rửa nồi, bỗng nhiên bà thông suốt.

Ném cái nồi sang một bên, đến gặp Bạch Ẩn, bà nói: “Tôi đã qua đến ông Phật trong chính thân tôi đây. Mọi vật đều chiếu sáng. Kỳ diệu quá! Thật là kỳ diệu!” Bà sung sướng nhảy múa vì vui.

Bạch Ẩn nói, “Đó là bà nói, còn cái hầm chứa phân thì thế nào?”

Bà liền bước lên tát Bạch Ẩn một cái, nói, “Cái lão này chưa thông rồi.”

Bạch Ẩn cười rống lên.

(Dạo Bước Vườn Thiền, trg. 23)

Rồi nếu có aihỏi:

- Thế nào làThiền?

Xin đáp rằng:

- Đi đường thấyđèn đỏ, chớ vượt qua.

- Cái đó aichẳng biết.

- Biết mà vẫnphạm.

Xin thêm mộtlời. Đa số các câu chuyện trong túi không đáy vốn không có tên, nhưng khi quívị đọc liền thấy mỗi mỗi đều có tên, ấy là do người góp nhặt thêm vào cho tiệngọi. Thường là lấy từ trong câu chuyên ra. Các tài liệu dùng lấy ảnh, phần lớnbằng tiếng Anh, phần nhỏ là tiếng Việt, chút ít là chữ Hán. Cuối mỗi chuyện cóghi xuất xứ, và cuối sách có thư mục.

Sách này phátxuất từ Sa Thạch Tập(Shaseki-shu) củaThiền sư VôTrụ (Muju),người Nhật sống vào thế kỷ mười ba. Vào năm 1971, người góp nhặt đã dịch sáchnày lần đầu tiên, lấy tên là Góp NhặtCát Đá, do nhà Lá Bối ấn hành tại Sài Gòn. Rồi từ khi nhiều đồng bào rờiquê hương đi khắp ta bà thế giới, đến đâu có điều kiện, họ liền cho in lại đểđọc. Nay trước khi làm ấn bản điện tử (e-book), thấy có đôi chỗ sai, liền dịchlại toàn bộ, sửa chỗ sai, bỏ cũ một phần, thêm mới bội phần. Tinh thần vẫn vậynhưng nội dung thay đổi nhiều, nên không tiện giữ tên của Thiền sư Vô Trụ nữavà tên sách cũng thay đổi, mong độc giả lượng thứ và vui lòng chỉ cho những chỗsai lạc để có thể sửa lại khi có dịp. Xinđa tạ.

Frederick, ngày 20 Tháng 03 Năm 1999

Đỗ Đình Đồng

MỤCžLỤC

Tựa,

Mục Lục,

1. Đường Vào Cổng Thiền, trg. 18

2. Một Tách Trà, 18

3. Không Biết, 19

4. Biết Để Làm Gì?, 19

5. Cây Bách, 20

6. Mây Trắng, 21

7. Bát Nhã, 21

8. Mẹ của Chư Phật, 22

9. Tịnh Tâm Tịnh Độ, 23

10. Uống Trà Đi!, 24

11. Im Lặng, 24

12. Vô Ngôn Thông, 25

13. Mỗi Ngày Là Một Ngày Tốt, 26

14. Trồng Tùng, 26

15. Hoa Núi Nở Như Gấm, 27

16. Không Sinh Không Tử, 27

17. Mặt Trăng Lặn Chẳng Lìa Bầu Trời, 28

18. Núi Là Núi, Nước Là Nước, 28

19. Được Viên Kim Cương Trên Quãng Đường Lầy, 29

20. Thế À?, 31

21. Vâng Lời, 32

22. Không Chút Từ Bi, 33

23. Đại Ba, 33

24. Không Thể Ăn Cắp Mặt Trăng, 34

25. Kệ Phó Pháp của Hoshin, 35

26. Người Trung Hoa Hạnh Phúc, 36

27. Một ÔngPhật, 37

28. Đoạn Đường Lầy, 38

29. Shoun và Mẹ, 38

30. Không Xa Phát Tánh, 40

31. Hà Tiện Lời Dạy, 40

32. Ngụ Ngôn, 42

33. Lâu Đài Cát, 42

34. Đệ Nhất Đế, 43

35. Lời Khuyên của Mẹ, 44

36. Tiếng Vỗ Một Bàn Tay, 44

37. Tim Tôi Bừng Cháy Như Lửa, 46

38. Eshun Qua Đời, 47

39. Tụng Kinh, 47

40. Ba Ngày Nữa, 48

41. Cuộc Đối Thoại Mặc Cả Chỗ Ở, 48

42. Giọng Nói của Hạnh Phúc, 50

43. Không Nước Không Trăng, 50

44. Danh Thiếp, 51

45. Miếng Nào Cũng Ngon Nhất, 51

46. Bàn Tay của Mặc Tiên, 52

47. Nụ Cười Trong Đời, 52

48. Mọi Phút Thiền, 53

49. Mưa Hoa, 53

50. Xuất Bản Kinh, 54

51. Việc Làm Trong Đời Gisho, 55

52. Ngủ Ngày, 56

53. Trong Cõi Mộng, 56

54. Thiền của Triệu Châu, 57

55. Người Chết Trả Lời, 57

56. Thiền Trong Nếp Sống Ăn Mày, 58

57. Ăn Cắp Trở Thành Đệ Tử, 58

58. Đúng và Sai,59

59. Cỏ Cây Giác Ngộ Thế Nào?, 60

60. Nghệ Sĩ Bần Tiện, 61

61. Điểm Cân Đối Chính Xác, 62

62. Ông Phật Mũi Đen, 63

63. Ryonen, 63

64. Diệu Nhân, 64

65. Vị Tương Chua, 66

66. Ánh Sáng Có Thể Biến Mất, 66

67. Người Cho Phải Cảm Ơn, 67

68. Di Chúc và Ước Mong, 67

69. Trà Sư và Kẻ Ám Sát, 68

70. Chánh Đạo, 69

71. Cửa Thiên Đàng, 70

72. Bắt Ông Phật Đá, 70

73. Những Người Lính của Lòng Nhân Từ, 71

74. Con Đường Hầm, 72

75. Ngu Đường và Hoàng Đế, 73

76. Sinh Từ Đâu Đến, Chết Đi Về Đâu?, 74

77. Trong Bàn Tay Định Mệnh, 75

78. Sát Sinh, 75

79. Mồ Hôi Kasan, 76

80. Hàng Phục Ma, 76

81. Những Đứa Con của Đức Hoàng Thượng, 77

82. Ngươi Làm Gì Vậy? Thầy Nói Gì Vậy?, 78

83. Một Nốt Nhạc Thiền, 79

84. Ăn Lời Trách Mắng, 80

85. Vật Có Giá Trị Nhất Trên Thế Gian, 80

86. Học Im Lặng, 81

87. Lãnh Chúa Đầu Bò, 81

88. Mười Người Thừa Kế, 82

89. Sự Cải Hóa Chân Thật, 82

90. Tánh Tình, 83

91. Cái Tâm Đá, 84

92. Không Vướng Bụi Trần, 84

93. Giữ Mình Trong Sạch, 85

94. Sự Phát Đạt Chân Thật, 86

95. Cái Lư Hương, 87

96. Phép Lạ Chân Thật, 88

97. Hãy Ngủ Đi, 88

98. Không Có Gì Hiện Hữu, 89

99. Bắt Chim, 89

100. Đã Đến Lúc Chết, 90

101. Ông Phật Sống và Người Đóng Thùng Gỗ, 91

102. Ba Loại Đệ Tử, 91

103. Bốn Hạng Người Tu, 92

104. Đối Thoại Thiền, 92

105. Cái Cốc Cuối Cùng, 93

106. Thiền Chiếc Kẹp Gắp Than, 94

107. Thiền của Người Kể Chuyện, 94

108. Lá Thư Gửi Người Hấp Hối , 95

109. Lời Dạy Tối Hậu, 95

110. Không Ràng Buộc, 96

111. Dấm của Tosui, 97

112. Ngôi Chùa Im Lặng, 98

113. Thiền của Phật, 98

114. Niệm Phật, 99

115. Cảm Ơn Lòng Tốt, 99

116. Mây Trên Trời, Nước Trong Bình, 100

117. Thế Nào Là Diệu Pháp, 100

118. Kho Báu Trong Nhà, 101

119. Nếu Biết Đèn Là Lửa, 101

120. Thế Nào Là Đạo?, 103

121. Tìm Thầy Học Đạo, 103

122. Giận Dữ Là Của Quí Trong Nhà, 105

123. Khi Gặp Cảnh Sống Chết Thì Sao?, 105

124. Tôi Không Muốn Chêt, 106

125. Một Giọt Nước, 106

126. Không Lãng Phí, 107

127. Lạc Thú Trong Núi Sâu, 108

128. Vẽ Rồng, 109

129. Ông Không Ho Đấy Chứ?, 110

130. Lễ Bái, 111

131. Phước Đức Trong Đời, 111

132. Hai Con Thuyền, 112

133. Lông Trắng Phơi Dòng Biết, 113

134. Dự Tiệc, 114

135. Cảnh Cáo, 114

136. Còn Mùi Thiền, 115

137. Cẩn Thận! Cẩn Thận!, 115

138. Sao Chẳng Nói Con Biết, 116

139. Người Trí Không Ngộ Đạo, 116

140. Chớ Phỉ Báng Tiên Sư Tôi, 117

141. Dạy Con Hồi Nào?, 118

142. Dùng Hằng Ngày Nhưng Chẳng Biết, 119

143. Chỉ Tệ Bằng Một Nửa, 119

144. Ai Trói Ông, 120

145. Đói Ăn, Mệt Ngủ, 120

146. Ngộ Rồi Đồng Chưa Ngộ, 120

147. Hãy Về Nhà Đóng Cửa Lại, 121

148. Ông Tăng Thất Bại, 122

149. Hãy Xem Con Ong, 123

150. Ngộ Không Phải Là Mặt Trời, 124

151. Khuyến Cáo Các Thiếu Nữ, 124

152. Bất Cứ Quyền Hạn Nào, 125

153. Hãy Nói Chuyện Từ Bi Trước Đã, 125

154. Tôi Không Mua Chuyện Nghiệp Này Đâu, 127

155. Phân Trâu Cũ Đi Đâu Cũng Vậy, 128

156. Tại Sao Tôi Phải Ngồi Thiền, 129

157. Đêm Qua Tôi Là Khách, 129

158. Chúng Ta Hãy Cứ Như Vậy Đi, 130

159. Lời Mời của Địa Ngục, 130

160. Đàn Bà Là Kho Tàng của Phật Giáo, 131

161. Tôi Không Muốn Nữa, Cảm Ơn, 132

162. NếuAnh Thật Yêu Tôi, Hãy Ôm Tôi Đi, 132

163. Cái của Bổn Ni Sâu Không Có Đáy, 133

164. Công Án của Shosan, 134

165. Gốc của Sanh Tử, 134

166. Làm Sao Dứt Bỏ Đam Mê Tình Dục, 135

167. Người Tu Không Nên Gần Đàn Bà, 136

168. Thật Là Một Thử Thách Gian Nan, 136

169. Đi Chơi Đêm, 137

170. Ở Hoàn Cảnh Nào Cũng Ngộ Được, 137

171. Ông Có Cô Con Gái Khá Sắc Sảo Đấy, 138

172. Đam Mê và Giải Thoát, 139

173. Thể Hiện Cái Dụng của Phật Tánh, 140

174. Bài Học Từ Bi, 141

175. Hoa Sen Đêm, 143

176. Đôi Khi Con Nghĩ Kinh Nghiệm Tình Dục CònThực Hơn Kiến Tánh, 149

177. Không Là Gì?, 156

178. Đọc về Ngộ Cũng Như Gãi Ngứa Ngoài Giày, 157

179. Đọc Hay Không Đọc, 158

180. Nếu Tôi Nói Thiền, Đấy Chẳng Phải Là Thiền TôiNói, 162

181. Tại Sao Các Thiền Sư Trả Lời Bằng Giọng Khó Ưa?, 163

182. Cái Gì Thực Sự Có?, 164

183. Thế Nào Là Phật Tâm?, 165

184. Không Có Thiền Sư, 165

185. Thiền Định Siêu Việt: Ai Siêu Việt Cái Gì?, 167

186. Máy Điều Khiển Tâm Sinh Lý: ThiềnĐiện Tử?, 169

187. Tôi Có Thể Vừa Tu Thiền Vừa Là Tín Đồ Do Thái (hay Ky-tô) Giáo Tốt Không?, 171

188. Thế Nào Là Ngộ?, 173

189. Lão Sư Đã Ngộ Chưa?, 173

190. Ngộ Giống Cái Gì?, 174

191. Thế Nào Là Ngã Mạn?, 174

192. Tám Gió Thổi Chẳng Động, 175

193. Bà Lão Hay Khóc, 176

194. Tôi Đã Diệt Hết Tật Xấu Rồi, 177

195. Con Nhện và Thiền Tăng, 177

196. Giàu và Nghèo, 178

197. Núi TuDi Chứa Trong Hạt Cải, 179

198. Trúc Cao Trúc Thấp, 179

199. Tôi Không Có Gì Dấu Ông, 180

200. Không Ta Không Người, 181

201. Vì Có Tôi Ở Đây, 181

202. Tiếng Mưa Rơi, 182

203. Trở Về Tay Không, 182

204. Đi Trong Mưa, 183

205. Có và Không, 183

206. Theo Dòng Mà Đi, 184

207. Tới Lui Đều Khó, 185

208. Không Bằng Thằng Hề, 185

209. Cái Gì Chẳng Phải Phật Pháp?, 186

210. Bắt Hư Không, 187

211. Đường Đến Nết Bàn, 187

212. Lạnh Khi Lạnh, Nóng Khi Nóng, 188

213. Nơi Không Sinh Tử, 188

214. Ai Biết Cô?, 189

215. Ba Cân Gai, 189

216. Tuyết Rơi Mảnh Mảnh, 190

217. Cầu Đá Triệu Châu, 191

218. Rửa Chén Đi!, 191

219. Triệu Châu Hỏi Đường, 192

220. Điểm Cái Tâm Nào?, 192

221. Anh Có Phải Là Phật Tử Không?, 193

222. Vì Tôi Là Y Sĩ, 194

223. Không Cầu Không Mong, 195

224. Sống Ư? Chết Ư?, 196

225. Chỉ Mặt Trăng, 197

226. Khỉ Trong Chuồng, 197

227. Vô Tâm, 198

228. Đứa Trẻ Ba Tuổi Cũng Biết, 199

229. Tôi Chỉ Đứng Đây Thôi, 200

230. Trên Đỉnh Cô Phong, 201

231. Đan Hà Đốt Tượng Có Ý Gì ?, 201

232. Cười Với Đất Trời, 202

233. Hương Nghiêm Leo Cây, 202

234. Ý Kinh Và Ý Tổ, 203

235. Nhìn Mà Không Thấy , 203

236. Tâm Bình Thường, 203

237. Cậu Bé Bính Đinh Đến Xin Lửa, 204

238. Hư Không Có Để Mắt Nhìn Hoàng Thượng Không?, 205

239. Ông Biết Bắn Không?, 206

240. Bay Mất Được Sao?, 207

241. Phật Mặt Trời, Phật Mặt Trăng, 207

242. Qui Củ Thiền Đường của Bách Trượng, 208

243. Ma Ngôn Ngữ, 209

244. Triệu Châu Đội Dép Rơm, 210

245. Bị Lừa Đá ,210

246. Cớ Sao Lại Có Bụi, 211

247. Chỗ Có Phật Chớ Đứng Lại, 212

248. Không Mắt Tai Mũi Lưỡi, 212

249. Nước Con An Ổn, 214

250. Không Chỗ Nào Không Đến, 216

251. Là Người Hay Là Phật, 216

252. Đầy Mắt Núi Xanh, 217

253. Tấm Lòng Trong Sạch, 218

254. Thiền và Thuật Trị Nước, 218

255. Giấy Đi Cầu, 219

256. Tỉnh Ngộ, 219

257. Gan Ruột, 220

258. Chớ Lo Lắng, 220

259. Ẩn Cư, 222

260. Đẹp Hơn Hoa, 222

261. Hét Trống Địa Ngục, 223

262. Lời Cuối Cùng, 224

263. Kinh Một Chữ của Đại Giác, 225

264. Kinh Không Chữ của Phật Quang, 225

265. Địa Tạng Nguyên Hình, 226

266. Tham Vấn Ban Đêm, 227

267. Bức Tranh Người Đẹp, 229

268. Tiếng Hét của Toden, 229

269. Thanh Kiếm Giấy, 231

270. Đất Trời Tan Vỡ, 231

271. Vẽ Tánh, 232

272. Bản Sao, 233

273. Bài Pháp của Ni Sư Shido, 234

274. Tổ SưHiệp Sĩ Từ Phương Tây Đến, 234

275. Thiền Một Chiếc Áo của Đại Giác, 235

276. Thiền Cái Khố của Phật Quang, 236

277. Địa Tạng Ra Khỏi Chánh Điện, 237

278. Vây Rồng, 238

279. Vật Dưới Rốn của Thời Tông, 239

280. Cổng Ra Vào Thế Giới Chư Phật, 240

281. Chiếc Y Niệm Phật, 241

282. Thuyết Pháp, 242

283. Múa Thương Tay Không, 242

284. Đánh Chuông, 243

285. Sao Không?, 244

286. Ăn Cá Thịt Làm Sao Thành Phật?, 245

287. Mưa Đêm, 246

288. Thiền Sư Thông Thái, 247

289. Ông Phật Say, 247

290. Đại Sư Vi Tế, 250

291. Phật Trong Đời Này, 251

292. Ấn Khả Quá Sớm, 252

293. Đại Sự, 253

294. Sai Lầm, 255

295. Một Ngày Không Làm, Một Ngày Không Ăn, 256 `

296. Yêu Hoa, 257

297. Cỏ Thơm, Hoa Rụng, 258

298. Ba Chuyển Ngữ, 259

299. Ai Ở Trong Giếng, 259

300. Nên Cười Hay Nên Khóc, 260

301. Tổ Phật Lừa Người, 261

302. Dứt Bỏ Thế Tình Mê Hoặc, 262

303. Lưới Tình Thế Gian Không Có Ngày Dứt, 262

304. Gọi Trâu Đi Tắm, 263

305. Hai Mảnh Ngọc Hợp, 264

306. Ăn Cơm Mặc Áo, 265

307. Ai Là Kẻ Không Cùng Muôn Pháp Làm Bạn, 266

308. CâuHỏi Nhất Thừa Đã Mất, 267

309. Cư Sĩ Có Đây Không?, 267

310. Một Câu Sau Cùng Chẳng Ai Nói Được, 270

311. Làm Sao Quên Được, 270

312. Hãy Còn Câu Thứ Nhì, 272

313. Ai Nhờ May Mà Thua, 272

314. Lão Già Ganh Tị, Chẳng Phân Tốt Xấu, 273

315. Bàng Cư Sĩ Đọc Kinh, 274

316. Mai Đã Chín Chưa?, 274

317. Một Câu Cũng Chẳng Cần, 275

318. Miệng Câm Mắt Mù, 276

319. Đường Ấy Đi Đâu?, 276

320. Chuyển Y Công Đức, 277

321. Bàng Cư Sĩ Cùng Vợ Và Con Gái , 277

322. Kẻ Không Hiểu Là Ai?, 278

323. Bởi Vì Tôi Coi Đó Là Kẻ Thù, 279

324. Vướng Mắc Thân Tâm, 279

325. Thoát Lạc Thân Tâm, 280

326. Đọc Ngữ Lục Thiền Để Làm Gì?, 281

327. Tìm Ngộ, 282

328. Ngộ Là Gì?, 282

329. Bằng Chứng, 283

330. Hãy Ở Trong Tâm Phật Bất Sanh , 283

331. Còn Gì Để Truyền, 284

332. Ông Núi, 285

333. Ông Tăng Trì Độn, 285

Thư Mục, 287




Dạo Bước Vườn Thiền, 333 Câu Chuyện Thiền,