Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14152)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
19/07/2021(Xem: 10451)
Tình cờ giở lại bài ca hay ngày trước! "MỞ RỘNG LÒNG, TIM ĐỪNG ĐỂ ĐÓNG BĂNG MẮT ĐỪNG CHE, ĐỪNG QUYẾT ĐOÁN KHĂNG KHĂNG" Thời xưa đó, nào đâu tôi hiểu được !
18/07/2021(Xem: 14234)
Thầy hành con cũng ôm cam Hướng tâm đóng góp chẳng màng ni tê Sao cho giải thoát mờ mê Để niềm khổ não chuyển bề vui tươi Vầng Trăng xin tặng cho người Sáng soi khắp cả mọi nơi rõ ràng Bóng đêm trùm phủ miên man Bình minh thức tỉnh Tâm càng tịnh thanh Chuyển dời theo hướng thiện lành Tâm hồn thư thới trong xanh cuộc đời Giai nhân dầu đẹp tuyệt ơi! Chỉ là cái đẹp nhất thời ngoài thân
17/07/2021(Xem: 13175)
Kính dâng Thầy bài thơ trình pháp sau khi nghe được bài pháp thoại tuyệt vời trưa hôm nay tại Trường Hạ Pháp Hoa nhờ đối con lại có thêm một tài liệu mới về Pháp Hoa đề cương với lời chỉ dạy của Sư Ông Làng Mai Thích Nhất Hạnh . Kính tri ân Thày đã tạo nhiều Phước duyên cho chúng đệ tử giữa thời đại dịch kinh hoàng này ? Kính chúc Thầy và quý Chư Tôn Đức tại khoá An Cư kiết Đông được pháp thể khinh an . Kính, HH
14/07/2021(Xem: 11556)
Âm nhạc trong ngày giản cách ! Kính dâng Thầy bài thơ để sách tấn các bạn đang chịu phong tỏa giản cách khắp nơi từ Việt Nam đến Sydney đang bị ảnh hưởng của biến thể Delta lây lan .. Kính chúc Thầy mọi điều cát tường luôn hiện đến , HH Âm nhạc, thơ văn không thể thiếu trong cuộc sống ! Xã hội, bối cảnh ...khiến sáng tạo đổi thay Âm điệu, tiết tấu biểu hiện nội tâm được hài hoà ! Yêu thích ...đấy do tương quan đồng cảm xúc
13/07/2021(Xem: 8337)
Hôm nay, chúng ta cùng bàn với nhau về đề tài Hạnh Phúc Hạnh Phúc, là một đề tài rất xưa cũ nhưng bao giờ nó cũng mới như ngày hôm nay, vì nó chính là điều mà chúng ta và cả toàn nhân loại này không ngừng tìm kiếm, nghĩ về... Có bao giờ con người không sống vì hạnh phúc? Hầu như mục tiêu của đại đa số con người của thời đại này là vươn đến sự thành công, giàu có, và dường như không ai bảo ai mọi người đều công nhận rằng hạnh phúc thường đi đôi với sự giàu sang.. Thế nhưng, có một câu nói thật đơn giản song khiến chúng ta suy tư rất nhiều: ''Người giàu chưa hẳn là người hạnh phúc, mà người hạnh phúc mới là người giàu''(Due de Levi's) Theo ý nghĩa câu nói trên, chúng ta có thể phân chia hạnh phúc làm hai loại.
09/07/2021(Xem: 13501)
Cơ quan nào trong cơ thể cũng đều quan trọng ! Như công xưởng liên tục hoạt động mỗi ngày Hai bốn giờ , bảy trên bảy ... không mệt mỏi năm rộng tháng dài Chợt đôi lúc ... thiếu nhớt thay nên ngừng trệ !
08/07/2021(Xem: 8896)
Chiều lên núi ngắm mây trời bát ngát Bóng thiên thu thoáng hiện giữa muôn trùng. Lòng đạo sỹ ngỡ như nghìn cánh hạc Bay qua đời...tan loãng giữa không trung.. Chiều lên núi áo sương mù vai phủ Đốt trầm hương ta nhớ đến Người xưa. Gót chân hoang của kiếp đời lam lũ Đã chìm sâu... khi tâm tưởng sang mùa .
07/07/2021(Xem: 8622)
Tuổi già tóc bạc da nhăn Sanh lão bệnh tử thường hằng xảy ra Là Chân Lý sống đó mà Phật Ngôn khai thị giúp ta an đời ( chớ sợ chết ) Niềm tin Chánh Pháp nào lơi Thực hành thiện nghiệp nhẹ vời tâm tư Não phiền thôi nhé gĩa từ An vui thanh tịnh ngay chừ Vãng sanh Chết về đâu chẳng ai rành? Còn sống tranh thủ làm lành gieo nhân Chớ hoang tưởng dựa Thánh Thần Một lòng Chánh Niệm tự thân trau giồi ( Niệm Phật ) Xã buông Nhị Chấp đi thôi ( Ngã, Pháp ) Lìa ngay Tứ Tướng nở rồi Liên Hoa ( Ngã, Nhân, Chúng sanh, Thọ giả ) Trở về Chân Tánh quê nhà Nhất Chân pháp giới Ta Bà không hai
07/07/2021(Xem: 14620)
Đâu phải .... đợi đại dịch thế kỷ này người ta mới run sợ ! Xưa nay chưa ai trốn thoát thần tử ...sao mãi âu lo Đến không biết trước ...đừng xem tử vi để đoán mò Cần nắm vững thấu hiểu....hiên ngang đối diện !
07/07/2021(Xem: 10904)
Thân Tứ Đại gồm: Đất Nước Gió Lửa Vạn vật Vô Tình kết hợp sau xưa Loài Hữu Tình có thêm phần Kiến, Thức Bảy Đại này luôn trọn vẹn chẳng thừa ( Đất, Nước, Gió, Lửa, Không, Kiến, Thức )